Käbir taryh
Resullaryň işleri kitaby ilki bilen Petrusyň gullugyna, soňra Pawlusyň we onuň missionerlik syýahatlaryna ünsi jemleýär; birnäçe bapda iki resulyň nähili bilelikde işländigini beýan edýär (2 Petrus 3:15-16 serediň). Pawlusyň üçünji syýahatynyň ahyrynda ol Iýerusalime gaýdyp geldi. Ol ýerde rimliler ony howpsuzlygy üçin tussag etdiler we soňra häkim bilen duşuşmak üçin Kesariýa iberdiler (Resullaryň işleri 22–23). Pawlus tussaglykda saklandy, ýöne ol rim häkimiýetlerine öz işini düşündirýärkä, adamlar oňa erkin baryp bilýärdiler. Patyşa Agrippanyň huzurynda soňky mejlisden soň, Pawlusyň Rim şäherine iberilmegi karar edildi, sebäbi ol öz işini Imperatoryň çözmegini isläpdi (Resullaryň işleri 26). Kyn we howply syýahat başlandy, ýöne Pawlus we onuň bilen syýahat edenler ahyrynda Rim şäherine geldiler (Resullaryň işleri 27–28). Resul häkimiýetler tarapyndan sorag edildi we iki ýyl tussaglykda saklandy, soňra hiç hili aýyplaýjy gelmändigi üçin ony boşatdylar (28:14-31). Bütin bu döwürde Pawlus çynlakaý ruhy söweşlere gatnaşdy, sebäbi ol bütin dünýäde mukaddeslere alada edýärdi.
Indi biz ünsümizi Kolossa şäherindäki ýygnak ýa-da buthana degişli meselelere gönükdirýäris, bu şäher häzirki Türkiýäniň merkezinde ýerleşýärdi, ýöne şol wagt Rim imperiýasynyň bir bölegi bolupdy. Takmynan 15 ýyl öň, resul Efes port şäherinde işläpdi (18:19-21, 19:1–20:1, şeýle hem 16-38 aýatlar). Ol ol ýerde takmynan iki ýarym ýyl galypdy we köp adamlardan başga-da, Kolossadan gelen birnäçe adam bilen duşuşypdy, olar ony diňlemäge gelipdiler. Olar Hudaýyň merhemetiniň hoş habaryny kabul etdiler – siz kabul etdiňizmi? Bu täze iman edenlerden biri, Epaphras, Rebbimiz Isanyň wepaly şägirdi boldy we hoş habary öz jemgyýetine getirdi. Netijede, Kolossadaky köp adam Hudaýyň merhemetiniň hoş habaryny kabul etdi we Rebbimiz Isa Mesihiň merhemetinde we biliminde ösüp başlady (2 Petrus 3:18).
Rimde Pawlus tussaglykda saklanýan bolsa-da, öz gullugyny hiç hili päsgelçiliksiz ýerine ýetirip bildi (Resullaryň işleri 28:30-31, bu birnäçe ýyl soň bolan zatlardan gaty tapawutlanýardy, 2 Timoteos kitabyna görä). Epaphras Kolossadan Rime geldi we birnäçe wagt resulyň ýanynda galdy. Gyzykly ýeri, şol wagt Onesimus öz hojaýyny Filemondan pul ogurlap, Kolossadan Rime gaçypdy. Biz nähili bolandygyny anyk bilmeýäris, ýöne bu gaçgak gul resulyň Rim tussaglygy döwründe Pawlus bilen duşuşdy (Filemon kitabyna serediň). Hudaýyň merhemeti bilen, bu ýaş ýigit hem Reb bilen duşuşdy (Filemon 10). Onesimus birnäçe wagt Rimde resula gulluk etdi, Timoteos hem şeýle etdi (23-nji aýat; Koloseliler 1:1).
Epaphrasyň Pawlusa we onuň işdeşlerine Kolossadaky meseleler barada beren hasabatlary olaryň hemmesini gaty aladalandyrdy, täze mesihçiler ol ýerde umuman gowy ýagdaýda bolsalar-da (2:7). Emma duşman olary filosofiýa we boş aldaw arkaly esasy meselelerde ýoldan çykarmaga synanyşýardy. Şeýtanyň maksady iman edenleri Mesihiň merhemetinde we biliminde ösmekden we Pawlusyň gullugy arkaly alnan ägirt uly bereketlerden lezzet almakdan saklamakdy (1:25-29, 2:1-7).
Oglyň şahsyýeti hemişe duşman tarapyndan hüjüme sezewar bolýar
Şeýtanyň Hudaýyň işine päsgel bermek üçin häzirki döwürdäki maksatnamasy takmynan 2000 ýyl öňküsi ýaly. Emma Hudaý hemişe ýeňiş gazanýar. “Şonuň üçin siz Mesihi, Isa Rebbini nähili kabul eden bolsaňyz, şonuň ýaly Onuň içinde ýöräň, Onuň içinde kök urup, bina bolup, iman bilen berkäň, öwredilişiňiz ýaly, şükür bilen dolup-daşaň” (6-7-nji aýatlar). Kolossadaky iman edenler ajaýyp Sowgat, bir şahs, Hudaýyň Saýlananyny – Mesih, Mesihi kabul edipdiler. Häzirki wagtda, Ony iman we Hudaýyň Ruhunyň işi arkaly kabul edip, biz Mesihi “şöhrat we hormat bilen täçlenen” görýäris we bilýäris (Ýewreýler 2:9).
Biz alan we ebedi saklajak bu ajaýyp Sowgatymyzyň gymmatyny gaty ýokary bahalandyryp bilmeýäris. Onuň “Isa” ady Onuň Hudaý we Adam bolandygyny we hemişe şeýle boljakdygyny aňladýar (Matta 1:18-25, 2:1-11) – akyla sygmaýan syr. Hakykatdan-da, Hudaýlygyň dolulygy, ýagny Ata, Ogly we Mukaddes Ruh, Onuň içinde beden görnüşinde ýaşaýar (Koloseliler 2:9). Ol ebedi biziň beýik Ýaradyjymyz we Halasgärimizdir, Oňa ähli şöhrat we hormat degişlidir (Ylham 4–5). Biz Onuň öňünde hormat bilen we sežde edip egilýäris, bu mukaddes, açylan syrlary oýlanýarys we häzir we ebedi sežde bilen jogap berýäris.
Ata Mukaddes Ruhyň güýjünde ýaşaýan Oglyň şahsyýetiniň ajaýyp hakykaty (Ýahýa 17:21) hemişe bardy we hemişe bolar. Bu Isa Ýahýa Çömmekçi tarapyndan çokundyrylandan soň, asmanlar açylyp, Mukaddes Ruh Reb Isanyň üstüne inip galanda köpçülige açyldy (Matta 3:16-17; Ýahýa 1:32-34).
Resul Pawlus Kolossadaky täze iman edenlere we häzirki wagtda bize “Onuň içinde ýöräň” (Koloseliler 2:6) diýip tabşyrdy. Bu hakykaty özümize ulanyp, biz munuň beýik bir artykmaçlykdygyny, şeýle hem Reb Isa bilen häzirki ýagdaýynda, şöhrat we hormat bilen täçlenen ýagdaýynda, agzybirlikde ýaşamak üçin uly bir kynçylykdygyny bilýäris. Oňa bagly bolup, hemişe Oňa bil baglap, biz ähli eden we aýdan zatlarymyzda Ony razy etmäge çalyşalyň. “Onuň içinde ýöremek” Onuň huzurynda, Onuň gözüniň astynda ýaşamagy dowam etdirmek üçin çuňňur bir işi aňladýar we ähli zady Mukaddes Ruhyň güýjünde etmek. Gyzykly ýeri, Adamdan ýedinji bolan Hanok Hudaý bilen ýöräpdi we suw joşgunyndan öňki gaty kyn günlerde Ony razy edipdi (Ýewreýler 11:5-6). “Onuň içinde ýöremek” diýmek, biz Rebbimiz Isa Mesihe gözümizi dikmeli, Ol ýene gelýänçä Onuň yzyna düşmeli. Diňe şonda biz Onuň ýakyn gelmegine garaşýarkak “Rebbe mynasyp ýöräp” bileris (Koloseliler 1:10).
“Kök urup, bina bolmak” (2:7) prosesi her gün dowam edýär, suw akymlarynyň boýunda ekilen agaç üçin hem şeýle (Zebur 1), Hojaýynyň gözüniň astynda ösdürilýär. Mukaddes Ýazgylar iman edenleri köklerini has çuňňur urýan agaç bilen deňeşdirýär, biz “Onuň içinde” ýöräýärkäk içimizde bir zat bolup geçýär. Tebigatdaky bu ösüş prosesi biziň asmandaky Mesih bilen yzygiderli agzybirligimizi we Mukaddes Ruhyň yzygiderli aladasyny görkezýär, Ol Hudaýyň Sözüni biziň ösmegimize kömek etmek üçin ulanýar.
Şol bir wagtyň özünde, asmandaky Reb Isa bu ösüş prosesine gatnaşýarka, Ol şeýle hem Baş Gurluşykçydyr, bizi Onuň içinde bina edip, bizi iň mukaddes imanymyzda berkitmek üçin. Bu biziň öwrenen we öwrenmegi dowam etdirjek zatlarymyza laýyk gelýär. Resul bu prosesleri ekmek we gurmak bilen deňeşdirýär (1 Korinfliler 3-i okaň), bu biziň ösmegimize we şükürlerimizi bildirmegimize mümkinçilik berýär, “minnetdarlyk bilen dolup-daşýarys” (Koloseliler 2:7 NASB95). Yzygiderli ösüş yzygiderli sežde etmäge getirýär we onuň bilen bile gidýär. Rebbe şükürler bolsun!
Goşmaça görkezmeler
“Hiç kimiň sizi filosofiýa we boş aldaw arkaly, adamlaryň taglymatyna görä, dünýäniň elementlerine görä, Mesihe görä däl-de, ýyrtyjy ýaly alyp gitmezligine serediň. Çünki Onuň içinde Hudaýlygyň ähli dolulygy beden görnüşinde ýaşaýar; we siz Onuň içinde doly, Ol ähli hökümdarlygyň we häkimiýetiň Başydyr, Onuň içinde siz el bilen edilmedik sünnet bilen sünnet edildiňiz, teniň bedenini aýyrmakda, Mesihiň sünnetinde; çokundyrylmakda Onuň bilen bile jaýlandyňyz, şonda siz Onuň bilen bile Hudaýyň işiniň imany arkaly direldiňiz, Ol Ony ölülerden direltdi” (8-12-nji aýatlar JND). Bu görkezmeler her bir mesihçi üçin her bir ýagdaýda takyk we ähmiýetlidir. Biz alan we ebedi lezzet aljak bereketlerimiziň dolulygyny gadyrlaýarysmy? Bu bereketler biziň “Mesihde” bolan ýagdaýymyz bilen ýakyndan baglanyşyklydyr, bu ebedilikde hiç wagt üýtgemez. Biz üýtgäp bileris we bu bereketlerden lezzet almagymyzyň derejesi üýtgäp biler, ýöne hiç zat bizi Mesihden, söýgülimizden aýryp bilmez (Rimliler 8:29-39-y okaň)!
Kolossadaky adamlar syrlara seredýärdiler. Şonuň üçin Rebbini tanan iman edenler duşmanyň olary galp zatlar bilen meşgul etmäge synanyşyklary bilen aldanmak howpy astyndadylar. Onuň ýerine, resul olara Hudaýyň hakyky syrlary bilen meşgul bolmagy öwretdi, Ol iman edenlere açan, Mesihiň häzir asmandaky ýagdaýy bilen meşgul bolmagy. Onuň içinde akyldarlygyň we bilimiň ähli hazynalary bar. Pawlusyň görkezmeleri bilen ruhlandyrylyp, olar “söýgüde birleşip, düşünmegiň doly ynamynyň ähli baýlyklaryna, Hudaýyň syrynyň doly bilimini almaga” (Koloseliler 2:2) çalyşýardylar.
Resulyň Kolossadaky iman edenlere öwreden zatlarynyň esasy “Mesihde” ýerleşýär. Pawlus olara özleriniň we bu gymmatly hakykatlaryň asmandaky şöhratly Adam bilen, Mukaddes Ruh arkaly Onuň bilen aýratyn gatnaşykda nähili baglanyşyklydygyny görkezdi. Bu häzirki wagtda biziň üçin hem dogry we ebedi şeýle bolar, sebäbi bu bereketleriň ynamy we lezzeti Hudaýyň sag elindäki Mesih bilen ýakyndan baglanyşyklydyr. Biz lezzet alyp biljek ruhy bereketlerimiziň hemmesi biziň mübärek Rebbimiz bilen baglanyşyklydyr, Ol bizi hakyky sežde etmäge alyp barýar, Efesliler 1–3 ýaly birnäçe hat açyk öwredýär. Bu asman, ruhy we ebedi bereketler biziň häzirki paýymyzdyr we ebedi şeýle bolar, iman we Mukaddes Ruhyň işi arkaly bolup geçýän yzygiderli prosesde.
Rebbimiz Isa Mesihiň Hudaýy we Atasy mübärek bolsun, Ol bizi Mesihde asmanlardaky her bir ruhy bereket bilen bereketledi (Efesliler 1:3).
Oglyň şahsyýeti
“Bir şahsda Hudaý we Adam” diýen sözler biziň hiç wagt doly düşünişip bilmejek mübärek hakykatymyzy aňladýar. Diňe Ata Ogly doly bilýär we Onuň islegi Ony bize düşünişip biljek derejämizde tanatmakdyr (Matta 11:27).
Ata, Ogly we Mukaddes Ruh üç aýratyn ylahy şahsdyr, ýöne Bir Hudaýdyr. Bu hakykat biziň aklymyza sygmaýan başga bir hakykaty aňladýar.
Hudaýlygyň syry beýikdir: Ol teninde açyldy, Ruhda aklanyldy, perişdeler tarapyndan görüldi, milletleriň arasynda yglan edildi, dünýäde iman edildi, şöhrat bilen göge alyndy (1 Timoteos 3:15-16 NASB95).
Biz Hudaýymyz we Atamyzyň we Rebbimiz Isa Mesihiň öňünde hormat bilen durýarys we häzir we ebedi sežde edip egilýäris.
Ylahy şahslaryň aýratynlyklaryny ara alyp maslahatlaşanymyzda, biz bir manyda mukaddes ýerde durýarys we diňe hormat bilen durup biljekdigimizi, bu meselelere hormat bilen seredip biljekdigimizi bilmeli, Ysraýyl Hudaýyň sandygyna uzakdan seredişi ýaly (Ýeşu 3–4; 1 Şamuwel 4–6 serediň). Emma Hristianlykda biz Hudaýymyza gaty ýakynlaşdyryldyk, Ol bizi özüne ogul edip aldy (Efesliler 1:4-5). Mundan başga-da, Hudaýymyz häzir we ebedi ýüregimizden we durmuşymyzdan, Oňa bagyşlanan durmuşymyzdan jogap gözleýär.
Bu makalanyň başyndaky sitata, “Onuň içinde Hudaýlygyň ähli dolulygy beden görnüşinde ýaşaýar” (Koloseliler 2:9 JND), görünmeýän we elýeterli däl ýagtylykda ýaşaýan Üçbirlik Hudaýyň Mesihde beden görnüşinde özüni açandygyny, şeýlelik bilen özüni görünýän edendigini aňladýar (Luka 1–2; 1 Timoteos 3:16). Bu ebedilikde dogry bolmagynda galýar! Başgaça aýdylanda, Üçbirlik Hudaýyň teninde özüni açan (Ýahýa 1:14) tenleşme bilen baglanyşykly bolup geçen zatlaryň ebedi dowam etjek täsirleri bar. Häzirki wagtda biz Ony ýedi şahly we ýedi gözli Guzujy hökmünde görüp bileris, Ol kämil güýje we bilime eýedir (Ylham 5). Ol şeýle hem beýik Ýaradyjy-Hudaýdyr (Ylham 4), Ol özüni Nazaretli mübärek Adamda ýaşaýan görnüşde açdy, Onuň üstüne asmanlar açyldy we Mukaddes Ruh ýaşamak üçin geldi (Luka 1–4). Merhemet döwründe, ähli merhemetli bu Hudaý Mukaddes Ruh arkaly iman edenlerde ýaşaýar (Rimliler 8; Efesliler 1).
Hudaýyň wagty gelende, Ol öz şöhraty üçin höküm çykarmak we Reb Isa Mesih arkaly dogrulykda höküm sürmek üçin meseleleri köpçülige öz eline alar. Ol nähili beýik! Iman edenler hökmünde, biz Ony Halasgärimiz hökmünde tanamak, Oňa gulluk etmek we Oňa sežde etmek üçin uly artykmaçlyga eýediris, häzir we ebedi.
