Eden Bagy
“Reb Hudaý gündogarda, Edende bir bag ekdi we Ol ýerde Öz ýasan adamy goýdy.” —Gelip Çykyş 2:8 NKJV
Mukaddes Ýazgylardaky ilkinji bag Gelip Çykyşyň başynda tapylýar: Eden bagy, ýagny Lezzet bagy. Hudaý bu bagy ekdi we ol Onuň häsiýetini aldy. Ol ýerden topragyndan ýasan Adamyny (7-nji aýat) bu baga goýdy we oňa ony ideg etmek we goramak jogapkärçiligini berdi.
Ilkinji adam Adam bu ajaýyp ýaradylyşyň başy bolmak wezipesi berildi – hiç hili kemçiliksiz – bagdaky ähli agaçlaryň miwesini iýmek hukugy bilen. Onuň iýmeli däl ýeke-täk agajy ýagşylyk we ýamanlyk bilim agajydy, “çünki sen ondan iýen günüňde hökman ölersiň” (17-nji aýat).
Adam ýeke ýaşaýardy we Hudaý munuň gowy däldigini bilýärdi. Şonuň üçin, aýratyn bir ýagdaýda, Ol bir aýaly ýasady we ony Adama getirdi, Adam bolsa: “Bu indi meniň süňklerimden süňk we meniň etimden et; oňa Aýal diýilsin, çünki ol Adamdan alyndy” (23-nji aýat) diýdi. Indi onuň Hudaýyň gowy eliniň astyndaky ähli bereketleri paýlaşmak üçin bir ýoldaşy – bir goşundysy – bardy.
Hudaý ýaradan ähli zatlaryny synlanda, Ol ähli zadyň gaty gowudygyny gördi we ýedinji gün ähli işinden dynç aldy. Häzirki ýaşaýan dünýämizdäki ähli weýrançylyklara garamazdan, biz henizem Hudaýyň beýik ýaradylyşynyň gudratlaryny gözlerimiz bilen görüp bilýäris. Eýýup kitabynyň birnäçe gyzykly bölümlerinde biz Hudaýyň beýikligi we Onuň ýaradylyşdaky güýji we akyldarlygy barada okaýarys. Ine, şol ýerde tapýan zatlarymyzyň bir bölegi: “Sen ýeriň düýbüni goýan wagtyň niredediň? ... Onuň düýpleri nämä berkidildi? Ýa-da irdenki ýyldyzlar bilelikde aýdym aýdanlarynda we Hudaýyň ähli ogullary şatlyk bilen gygyranlarynda, onuň burç daşyny kim goýdy?” (38:4,6-7). Elbetde, biz Zebur 19:1-iň sözlerini gaýtalap bileris, ol şeýle diýýär: “Asmanlar Hudaýyň şöhratyny yglan edýär; we asman Onuň el işini görkezýär.” Onuň beýikligi we şöhraty öňünde biz näderejede ähmiýetsiz, ýöne bize sežde etmek we söýmek üçin açylýar.
Ýer Hudaýyň adam üçin taýýarlan we ýaşamaga taýýar eden planetasydy; bu soňky pikir däldi. Wagt başlamazdan ozal, Hudaýyň maslahatlarynda bu pikir Onuň ýüreginde döredi. Ol: “Geliň, adamy Öz keşbimizde, Öz meňzeşligimizde ýasalyň; olar deňiz balyklaryna, asman guşlaryna we mallara, ähli ýere we ýerde süýşýän her bir süýşýän zada höküm etsinler” (Gelip Çykyş 1:26) diýdi. Ol olary erkek we aýal edip ýasady we olara pata berip: “Miweli boluň we köpeliň; ýeri dolduryň we ony boýun egdiriň; deňiz balyklaryna, asman guşlaryna we ýerde hereket edýän her bir janly zada höküm ediň” (28-nji aýat) diýdi. Adam we Howa bu ajaýyp Lezzet bagynda ýaşamak üçin hakykatdan-da patalandylar. Olaryň biri-birini söýmek we ähli gowy zatlardan bilelikde lezzet almak üçin biri-birleri bardy. Olaryň bal aýy başlapdy!
Bu bereketler, emma, çalt ýitirildi. Belki, Adam we onuň ýoldaşy şol gadagan agajyň ýanynda durup, Hudaýyň näme üçin onuň miwesini olardan gizländigi barada köp wagt oýlandylar. Ýylan, Şeýtan, hem bagda bardy. Ol aýala ýakynlaşdy we onuň ilkinji sözleri: “Hudaý hakykatdan-da aýtdymy ...?” (3:1) boldy. Hakykatdan-da howply sözler! Bu sözler onuň aňyna şübhe saldy, Hudaýyň aýdanlaryny sorag astyna aldy we onuň gulaklary we ýüregi Hudaýyň sesine däl-de, Şeýtanyň sesine gulak asmak üçin açyldy. Ägä boluň, eziz okyjy, çünki Şeýtan häzirem bu taktikasyny ulanýar, bizi Hudaýyň aýdanlaryny äsgermezlik etmäge we biziň daş-töweregimizdäki köp seslere gulak asmaga synanyşýar. Eden bagynda, Adam hem, Howa hem gadagan miweden iýip, Reb Hudaýa boýun egmediler; olaryň gözleri açyldy we olar ýalaňaçdyklaryny bildiler (7-nji aýat).
Reb Hudaýyň bagda günüň salkyn wagtynda ýöräp ýören sesi Adam we Howa şatlyk getirmelidi, ýöne indi olar gorkup, agaçlaryň arasynda gizlendiler. Reb Hudaýyň lezzetleri üçin beren ajaýyp agaçlaryny indi gizlenmek üçin ulandylar. Ol: “Niredesiňiz?” (9-njy aýat) diýip çagyrdy we olar gizlenen ýerlerinden çykyp, günä eden Hudaýyň öňünde doly açyk durdular. Hudaý soňra: “Men saňa iýmegi gadagan eden agaçdan iýdiňmi?” diýip sorady. Adam Hudaýy göni däl-de, günäkärledi: “Meniň bilen bolmagy üçin beren aýalyň maňa agaçdan berdi, men iýdim.” Aýal: “Ýylan meni aldatdy, men iýdim” (11-13-nji aýatlar) diýdi. Bu boýun egmezligiň täsiri derrew we giň gerimli boldy, çünki biz okaýarys: “Şonuň üçin, bir adam arkaly dünýä günä girdi, we günä arkaly ölüm, we şeýlelik bilen ölüm ähli adamlara ýaýrady, çünki hemmesi günä etdi” (Rimliler 5:12). Soňra Reb Hudaý Adam we Howa üçin deriden eşikler ýasady. Olaryň üstüni ýapmak üçin bir haýwan öldürilmeli we gan dökülmelidi. Bu, elbetde, bizi 1 Petrus 1:19-a gönükdirýär, ol ýerde biz “Mesihyň gymmatly gany bilen, kemçiliksiz we tegmilsiz guzy ýaly” halas edilendigimizi ýatladýarys.
Adam we Howa şol ajaýyp bagdan çykaryldy, näletlenen ýeriň iýmitini iýmek üçin zähmet çekmäge. Eden bagy indi lezzet ýeri däl-de, aýdylmasyz gaýgy ýerine öwrülipdi. Hudaýyň jogaby näme bolar? Onuň jogaby bize başga bir bagda – Getsemani bagynda gelýär.
Getsemani Bagy
“Isa bu sözleri aýdandan soň, şägirtleri bilen Kidron derýasynyň üstünden geçdi, ol ýerde bir bag bardy, Ol we şägirtleri oňa girdiler. Ony satjak Ýahuda hem bu ýeri bilýärdi; çünki Isa şägirtleri bilen ol ýerde köplenç duşuşýardy.” —Ýahýa 18:1-2
“Soňra Isa olar bilen Getsemani atly bir ýere geldi ... we Ol gaýgyly we gaty gynançly bolup başlady.” —Matta 26:36-37
Getsemani bagy Reb Isanyň durmuşynda aýratyn bir orna eýedir. Wagtyň dolulygynda Ol Atadan iberilen hökmünde şöhratyň belentliklerinden bu ýere geldi. Bu pespäl Hyzmatkär: “Men Öz islegimi däl-de, Meni iberen Atanyň islegini gözleýärin” (Ýahýa 5:30) diýdi. Ol bu dünýäde Adam ýaly Lezzet bagyny tapmady. Gaýtam, günä we ölüm giripdi we ähli zat weýrançylyk ýagdaýyndady. Biz Rimliler 5:12-ni ýatlaýarys: “Bir adam arkaly dünýä günä girdi, we günä arkaly ölüm, we şeýlelik bilen ölüm ähli adamlara ýaýrady, çünki hemmesi günä etdi.” Isa her tarapda aýdyň bolan zerurlyklardan habardardy we biz Onuň kesellileri sagaldandygyny, agsaklary ýöredendigini we körlere göz berendigini okaýarys. Onuň durmuşy Öz Hudaýynyň we Atasynyň şöhraty üçin kämil boýun egmekde we kämil bolmakda ýaşaldy, ýöne Ol diňe bu zerurlyklary kanagatlandyrmak üçin gelmedi. Onuň kämil durmuşy bizi halas edip bilmezdi. Ol Özüni gurban etmek arkaly günäni aýyrmak (Ýewreýler 9:26), şeýtanyň işlerini ýok etmek (2:14) we Onuň ölümi arkaly günäkärleriň halas edilmegi üçin geldi. Bugdaý däneleri ýere düşüp ölmeli. “Hakykatdan-da, size aýdýaryn, eger bugdaý däneleri ýere düşüp ölmezden, ol ýeke galar; ýöne ölse, köp däne öndürer” (Ýahýa 12:24). Isa şol bugdaý däneleri bolup, Ol ölmeli. Ol hem mynasyp, hem islegli tapylan ýeke-täkdi.
Pasha wagty ýakynlaşanda, Isa we Onuň şägirtleri Olaryň ony iýmegi üçin bellän ýerine geldiler. Ol: “Men bu Pashany siz bilen azap çekmezden ozal iýmegi gaty isledim” (Luka 22:15) diýdi. Pasha agşamlyk nahary gutarandan soň, Isa şägirtleri bilen Zeýtun dagyna gitdi, ol ýerde biz Getsemani bagyny tapýarys. Bu Isa we Onuň şägirtleriniň gowy bilýän ýeridi, çünki Ol ol ýere köplenç doga etmek üçin gelýärdi. Ine, Injil hasabatynyň bir bölegi: “Soňra olar Getsemani atly bir ýere geldiler; we Ol şägirtlerine: ‘Men doga edýärkäm, siz şu ýerde oturyň’ diýdi. Ol Petrusy, Ýakuby we Ýahýany Öz ýanyna aldy we Ol gahar-gazaply we gaty gynançly bolup başlady. Soňra Ol olara: ‘Meniň janym ölüme çenli gaty gaýgyly. Şu ýerde galyň we garaşyň’” (Markus 14:32-34) diýdi. Isa şägirtlerini şol ýerde goýup, birneme öňe gitdi. Ol Atasy bilen ýeke galdy, Öz janyny dogada döküp, ýüzüni ýere goýup: “Eý Meniň Atam, eger mümkin bolsa, bu käse Menden geçsin; ýöne Meniň islegim däl-de, Seniň islegiň bolsun” (Matta 26:39) diýdi. Bu doga Onuň janynyň azabynda üç gezek gaýtalandy, Öz mukaddes tebigatynyň kämilliginde bu kaseden gaçyp, ýöne ony kämil, bagly Adam hökmünde kabul edip.
Getsemaniniň bu sahnasynda, biz Onuň mukaddes, kämil jany üçin günä bolmagyň – biziň günälerimizi Öz üstüne almagyň we Hudaýyň gazaby Onuň üstüne dökülende Hudaý tarapyndan terk edilmegiň näme aňladýandygyna diňe bir kiçijik bir garaýyş edýäris. Ol, Hudaýyň pataly Ogly, biziň ýerimize azap çekerdi. Günäkärleri halas etmegiň başga ýoly ýokdy. Biz bu sahna sežde edýän ýürekler bilen seredýärkämiz, Onuň Atanyň elinden kase alýandygyny we: “Atamyň Maňa beren kasesini içmeli dälmi?” (Ýahýa 18:11) diýýändigini görýäris.
Şägirtler Onuň bilen garaşmalydylar; ýöne olar uklap galdylar. Eger biz Isanyň Atasy bilen ýeke bolan bu wagty barada Injillerdäki ylhamlanan ýazgyny bolmadyk bolsa, biz gaýgy-hasratly Adam Isanyň Getsemani bagynda nämelerden geçendigini hiç haçan bilmezdik. Getsemaniniň gaýgylary Ýewreýler 5:7-de agzalýar: “Ol dogalar we ýalbarşlar, güýçli gykylyklar we gözýaşlar bilen Ony ölümden halas edip biljek Olana hödürledi we Onuň Hudaýdan gorkusy sebäpli diňlenildi.” Hudaý hakykatdan-da Ony ölümden halas edip biljekdi, ýöne Ol etmedi, çünki bugdaý däneleri ýere düşüp ölmeli wagty gelipdi; ýogsam ol ýeke galar. Mesih ýeke galmazdy. Onuň söýgüsi Ony mejbur etdi – Atasyna we bize bolan söýgüsi. Ol Atanyň Oňa beren işini gutarmalydy; we haçdaky iş tamamlananda, Hudaý Ony ölümden direldip jogap berdi.
Bagdaky agyr dogalaryndan soň, Isa şägirtleriniň ýanyna gaýdyp geldi. Ol olar bilen gürleşýärkä, Ýahuda bilen bir topar adam Isanyň doga edýän ýerine geldi. Ýahuda bu ýeri gaty gowy bilýärdi we indi Isany öpmek bilen satmak üçin ýakynlaşdy. “Hatda meniň ynanan, çöregimi iýen öz ýakyn dostum hem Maňa garşy topugyny galdyrdy” (Zebur 41:9). Isa, Özüne geljek ähli zatlary bilip, Atanyň islegini ýerine ýetirmek üçin kämil parahatlykda öňe gitdi. Ol dymyp, Ony Golgota alyp giden esgerleriň zalymlygyna boýun egdi, ol ýerde olar Ony haça çüýlediler.
Biz Getsemani bagyna birneme seretdik. Bu mukaddes sahna jedel üçin mowzuk däl; bu biziň dyza çöküp, Onuň ol ýerde doga edýändigini, garaşýandygyny, azap çekýändigini we bu ajy kase Atasynyň elinden islegli alýandygyny görmek üçin sebäpdir. “Ol günä bilmeýän Ony biziň üçin günä etdi, şonda biz Onda Hudaýyň dogrulygy bolarys” (2 Korinfliler 5:21). Gymmatly Halasgär! Ajaýyp Reb!
