AIDS-iň gelip çykyşy we Hudaýyň gorag tabşyryklary

AIDS näme?

AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome-yň gysgaltmasy) HIV (Human Immuno-deficiency Virus-yň gysgaltmasy) sebäpli immunitet ulgamynyň ýetmezçiligidir. Bu ýetmezçilik sebäpli dürli kesellere garşy ýeterlik garşylyk ýok, bu bolsa kesellere we ölüme sebäp bolýar.

AIDS takmynan 25 ýyl mundan ozal birden peýda boldy we çaltlyk bilen bütin dünýä ýaýrady. Häzirki wagtda dünýäde takmynan 33 million AIDS keseli bar.1 Ýöne HIV nireden geldi? Hudaý ony birden ýaratdymy ýa-da ol hemişe bardymy? Eger şeýle bolsa, näme üçin ol gaty ýakynda epidemiýa hökmünde ýaýramady?

HIV-iň gelip çykyşy

Biz Reb ony ýaratdy diýip bileris, çünki Ol ähli zady ýaratdy:

«Onuň arkaly ähli zat ýaradyldy; Onsuz ýaradylan zatlaryň hiç biri ýaradylmady» (Ýahýa 1:3 NIV).

We «ähli zatlar» wiruslary we mikroorganizmleri öz içine alýar. Mukaddes Ýazgylar bize Ol olary näme üçin ýaradandygyny aýtmaýar, ýöne olaryň käbirleri biziň saglygymyz üçin hökmany zerurdyr. Mysal üçin, içegelerimiziň dogry işlemegi üçin olarda mikroblar gerek; we gan lagtalanmagy üçin zerur bolan K witamininiň köp bölegi içege mikroblary tarapyndan öndürilýär. Mukaddes Ýazgylar Onuň mikroblary kesellere we ölüme sebäp bolmak üçin ýaradandygyny aýtmaýar!

Biz Rebbiň betbagtçylyklary günä üçin jeza hasaplaýan fariseýleriň garaýşyny ýazgarandygyny bellemelidiris. Ol şeýle diýdi: «Siz bu Jelileýalylaryň beýleki Jelileýalylaryň hemmesinden has erbet günäkärdigini pikir edýärsiňizmi, çünki olar şeýle horlandylar ... ýa-da Siloamda diwar ýykylanda ölen on sekiz adamyň - siz olaryň Iýerusalimde ýaşaýan beýlekilerden has günäkärdigini pikir edýärsiňizmi? Men size aýdýaryn, ýok!» (Luka 13:1-5).

Hudaý Öz ýaradanlaryny keselden goraýar! Ol adamlara we haýwanlara mikroorganizmlerden döreýän kesellerden goramak üçin ajaýyp immunitet ulgamlaryny berdi. Eger bu immunitet ulgamlary «kämil» işlese, biz hiç haçan kesel bolmazdyk. Aslynda, adamlaryň kesel döredýän mikroorganizmleriň ýüküniň «göterijileri» bolmagy we alamatlaryň ýoklugy gaty mümkin. Mysal üçin, inçekesel döredýän mikrob bilen kesellän adamlaryň togsan göterimi hiç haçan inçekesel bolmaz!2 HIV şonda göterijilerde müňýyllyklar boýy bolup bilermidi? Hawa, ýöne göterijiler adam bolmady.

Adam däl göterijiler

HIV, görnüşe görä, şimpanzelerde müňýyllyklar boýy bardy,3 we ýakynda yglan edilen deliller2,4 köpden bäri güman edilýän zady, ýagny wirusyň ilki Merkezi Afrikada ýaşaýan şimpanzelerden gelendigini tassyklaýar, şol ýerde AIDS adamlarda başlandy.1,3 Iň gyzyklysy, Köne Äht düzgünleri berjaý edilse we Täze Äht jyns ahlagy ulanylsa, HIV hiç haçan adamlara geçmezdi we beýle çalt ýaýramazdy.

HIV adamlara nädip geçdi?

HIV ýaly wiruslar aňsatlyk bilen dürli ştammlara öwrülip (üýtgäp) bilýärler we olar köplenç şeýle edýärler. Bu bolanda, haýwanlarda ýaşaýan, ýöne adamlary kesellemeýän wiruslar, adamlara geçende adam keseline sebäp bolup bilýän ştammlary döredip bilerler. Şeýlelik bilen, «doňuz dümewi» üýtgän wirus doňuzlardan adamlara geçende we köne waksinanyň täsirsiz bolan täze «dümewi» döredende ýüze çykdy.

Deliller şimpanzelerde üýtgän wirusyň adamlara azyndan üç gezek geçendigini görkezýär.1,3 Şeýle hem, geçişiň mümkin bolan usuly bar. Merkezi Afrikada şimpanzeler iýmit üçin awlanýar we jesetlerden gan awçylaryň bedenlerine ýüzleý ýaralar arkaly aňsatlyk bilen girip bilerdi.1 Şimpanzeleri awlamak endiginiň dowam etmegi adam populasiýasyna täze wirus ştammlaryny girizip biler!

Hudaýyň gorag meýilnamasy

Hudaý Ysraýyla olary goramak üçin dürli, görnüşe görä, özbaşdak iýmit we saglyk kanunlaryny berdi. Hususan-da, Ol tabşyrdy:

«Şonuň üçin siz arassa we arassa däl zatlaryň arasynda tapawut goýmaly ... Hiç hili haýwan ýa-da guş bilen özüňizi hapalamaň ... Men siziň üçin arassa däl diýip aýyran zatlar» (Lewiler 20:25).

Mysal üçin, maýmyn iýmit üçin gadagan edildi we onuň jesedi hapalaýjydy (Lewiler 11). Jesede degmek hem adamy hapalaýjydy (Lewiler 5:2; 11:27). Şonuň üçin kanuna boýun egýän ysraýylly hiç haçan maýmyny iýmit üçin soýmazdy we kesellän haýwanyň gany bilen aragatnaşykda bolmak howpuny hiç haçan çekmezdi.

Hudaýyň «özbaşdak» kanunlarynyň Öz halkyny Ebola wirusy ýaly beýleki wiruslardan hem gorandygyny belläň. Birnäçe ýyl mundan ozal bu syrly kesel peýda boldy. Ol lukmanlar çäresiz seredip durka, köp gan akmadan ölüme sebäp boldy. Ol howply epidemiýa öwrülmek howpuny döretdi, ýöne keseliň Ebola wirusy sebäpli döreýändigi anyklananda saklandy. Bu wirus pidalaryň bedenleri bilen aragatnaşyk arkaly ýaýrady. Karantin döredildi we wirusyň ýaýramagy saklandy. Hudaý Öz halkyny öli bedenlerde bar bolan keselden gorap, şeýle tabşyrdy:

«Kimde-kim öli bedene degse, ýedi gün hapalanar. Ol özüni suw bilen arassalamaly» (Sanlar 19:11-12).

Näme üçin birden ýaýrady?

Ýyllar boýy HIV ýaýramady. Syýahat etmek kynçylyklydy, adamlar ýaşaýan ýerlerinde galýardylar we taýpa däp-dessurlary jyns gatnaşyklaryny - esasy geçiş usulyny düzgünleşdirýärdi. Soňra ýollar, demir ýollar we uçarlar geldi - we syýahat artdy. Adamlar hereket etdiler, taýpa täsirleri ýitirilen şäherlere göçdüler we ahlaksyz jyns gatnaşyklary has aňsatlaşdy.

Afrikada AIDS geteroseksual keseldir. Emma, ol ABŞ-a gomoseksuallar tarapyndan girizilendigi sebäpli, köp adam ony esasan gomoseksual keseli hökmünde kabul edýär - ýöne bu ýalňyş. Wirusy göterýän adamlar syýahat edip, ahlaksyz gomoseksual we geteroseksual jyns gatnaşyklaryna girende, kesel bütin dünýäde çalt ýaýraýar.

Biz näme edip bileris?

Ýokanç agentyň geçiş mümkinçiligi näçe uly bolsa, onuň wirulentligi (ölümçiligi) şonça-da uly bolýandygy giňden mälim däl. Şeýlelik bilen, häzirki wagtda giňden ýaýran jyns ahlaksyzlygy AIDS-iň ölümçiliginde uly rol oýnaýar. Alymlaryň Scientific American-da düşündirişi ýaly: «Teoriýa çaklaýar ki ... howpsuz jyns gatnaşyklary köp adamy HIV ýokançlygyndan halas etmekden has köp zat eder. Eger ynsanlaryň öz hereketleri HIV geçiş tizligini haýallatsa, onda öz eýelerini çalt öldürmeýän ştammlar ... soňra öz eýeleri bilen ölýärler, ýaýramak mümkinçiliginden mahrum bolýarlar.»4 Başgaça aýdylanda, eger adamlar Mukaddes Ýazgylardaky nesihaty diňleseler:

«jyns ahlaksyzlygyndan gaçyň» (1 Korinfliler 6:18),

olar diňe bir AIDS-den özleri gaçman, eýsem olaryň «umumy saýlamalary (HIV-iň) tebigatyny üýtgederdi.»4 HIV-iň ölümçiligi üçin Hudaý jogapkär däl, biz jogapkär!

Hudaýy diňläň!

Biz sanitariýa we keseller barada näçe köp öwrensek, Hudaýyň Öz halkyna beren, görnüşe görä, özbaşdak düzgünlerinde görkezen akyldarlygyny we söýgüsini şonça-da gowy düşüneris. Olara şeýle diýildi:

«olary ünsli berjaý ediň, çünki bu siziň akyldarlygyňyzy we düşünjäňizi milletlere görkezer» (Kanun taglymaty 4:6).

Olara boýun egenlerinde sagdyn boljakdyklary, boýun egmediklerinde bolsa kesel boljakdyklary aýdyldy (Müsürden çykyş 15:26; Kanun taglymaty 28:58-61).

Onuň tabşyryklarynyň esasynda ýatan ýörelgeler häzirki wagtda hem öňküsi ýaly güýçlüdir. AIDS-iň gelip çykyşy we ýaýramagy muňa aýdyň subutnamadyr! Soňky bellikler