IMAN ETMELI BOLMAK NÄME AŇLADÝAR?
«Imansyz Ony razy etmek mümkin däl, çünki Hudaýa gelýän adam Onuň bardygyna we Ony yhlas bilen gözleýänleri sylaglaýandygyna ynanmaly.» Ýewreýler 11:6 (NKJV)
Biz awtoulaglary sürýäris, lukmanlara barýarys, oturgyçlarda oturýarys we pullarymyzy köplenç «ynanç kompaniýalary» diýilýän banklara goýýarys. Biz awtoulaglara, lukmanlara, oturgyçlara we banklara ynanýarys. Muňa bu zatlara iman etmek diýilýär. Emma iman diňe ynanýan zadyň ýa-da adamyň ygtybarly bolsa gowudyr. Käbirimiz belli bir awtoulag markalaryndan lapykeç bolduk; lukmanlar tarapyndan ýalňyş diagnoz goýuldy; oturgyçlarymyz birden döwüldi we banklaryň goýumçylarynyň ömürboýy ýygnan pullaryny ýitirendigini gördük. Şeýlelik bilen, imanymyzy ýitirýäris, sebäbi imanymyzyň obýektine bolan ynamymyzy ýitirýäris.
Emma, Mukaddes Ýazgylaryň imany Reb Isa Mesihdedir, Ol diňe bir güýje eýe bolman, eýsem wada beren zadyny ýerine ýetirmäge ukyplydyr. Onuň sözi berk we durnuklydyr, we Ol hakykaty gürleýär. Ol hiç haçan ýalan sözlemeýär we hemişe bil baglap bolýar.
Iman Mukaddes Ýazgylaryň esasy düşünjesidir. Onsuz biz Hudaýy razy edip bilmeris (Ýewreýler 11:6). Ebedi ýa-da baky ýaşaýşa eýe bolmak üçin Rebbe ynanmaly we Oňa iman etmeli (Ýahýa 3:15). Käwagt biz imanymyzy Rebbe we Onuň Sözüne bolan ynamymyz diýip aýdýarys. Käwagt biz imanyň ynanýan zadymyzdygyny aýdýarys.
Ol näme?
Iman diňe birine ýa-da bir zada ynanmakdyr. Iman edenler Injile we Injiliň Rebine ynanýanlardyr. Iman etmeýänler bolsa ynanmaýanlardyr. Gaýtam, olar özlerine we dogry hasaplaýan zatlaryna ynanýarlar.
Iman uly ýa-da kiçi bolup biler, ýöne ol has berk ynanmak bilen uly bolmaýar; ol Hudaýyň bize beren wadalarynyň has köpüne ynananymyzda uly bolýar. Ilkinji halas bolanymyzda, Mesih biziň günälerimiz üçin ölendigine ynanýarys. Hudaý bilen ýöremäge we Onuň Sözüne seretmäge başlanymyzda, Onuň bize başga uly we gymmatly wadalary berendigini öwrenýäris. Onuň wadalaryna barha köp bil baglanymyzda, imanymyz ösýär. Geliň, Mukaddes Ýazgylaryň iman barada näme aýdýandygyny göreliň.
Birinjiden, iman buýrulýar. Markus 1:15-de Reb şeýle diýýär: «Wagt doldy, we Hudaýyň patyşalygy ýakynlaşdy. Toba ediň we hoş habara ynanýň.» Toba etmek we ynanmak buýrulýar, ýöne biz toba etmänkä ynanyp bilmeris.
Adamlara diňe ynanmalydygyny aýtmak bilen olary ynanmaga mejbur etmek mümkin däl. Ýöne adamlara Hudaýy razy etjek bolsalar, ynanmalydygyny aýtmak mümkin. Mysal üçin, biz adamlara harasatyň ýolunda ewakuasiýa etmelidigini aýdyp bileris. Ýöne olar howa maglumatlaryna ynanmasalar, olar ähtimal ewakuasiýa etmezler. Şeýlelik bilen, eger olar: «Asman açyk we ýel ýuwaş. Men howa maglumatlaryna ynanmaýaryn» diýseler, biz şonda: «Tupan gelýär, oňa ynanýň» diýip bileris. Umyt edýäris, şonda olar özleri howa maglumatlaryny barlarlar we faktlary barlarlar, şeýlelik bilen olaryň pikiri üýtgär (ýagny olar toba ederler) we tupanyň gelýändigine ynanarlar.
Men hoş habary wagyz etmegiň ýyllarynda Rebbe ynanmaýandygyny aýdýanlaryň Hudaý bilen ylalaşmaýan meseleleri bardygyny gördüm. Men olara ynanmagy aýdyp bilerin, ýöne olar şol meseleler bilen iş salyşýança Rebbe hiç haçan ynanmazlar. Olar gowy işleriň ýa-da suwda çokundyrylmagyň olary halas etmelidigini pikir edip bilerler. Olar Hudaýyň hemmelere rehimdar boljakdygyny pikir edip bilerler, şonuň üçin alada etmegiň zerurlygy ýok. Olar günä üçin hakyky ebedi jeza ýokdugyny pikir edip bilerler. Käbir ýagdaýlarda, olar Rebbe we Onuň ahlak standartlaryna boýun bolmak islemeýärler. Mesele näme bolsa-da, adam şol mesele boýunça Hudaýa ynanýança, Mesihiň olaryň günäleri üçin ölendigine ynanyp bilmez.
Ikinjiden, iman adamyň hemişelik häsiýetidir. Ol bu gün dogry diýip karar berýän, ýöne ertir pikirimizi üýtgedip biljek zadymyz däl. Bu awtoulaga, lukmana ýa-da banka bolan ynamymyz üçin dogry bolup biler, ýöne eger ol hakyky Injil imany bolsa, Rebbe bolan ynamymyz ýa-da bil baglamagymyz üçin dogry bolup bilmez.
Biz ynanmagyň Hudaýyň wadalaryny ygtybarly etmeýändigini ýatda saklamaly. Olar biz ynanýarysmy ýa-da ýok, ygtybarlydyr. Ýöne biz wadalara ynananymyzda, olar biziň durmuşymyzda täsirli bolýarlar. Iki bilen ikiniň dörde deňdigine ynanmagym mekdepde öwrenen faktymdyr. Dünýädäki ähli ynanmak iki bilen ikini bäşe deň etmez. Iki bilen ikiniň dörde deňdigine doly ynamym bolany üçin, men çek kitabymy deňleşdirenimde şol hakykaty ulanýaryn. Men onuň dogrudygyny hatda pikir hem etmeýärin, sebäbi ol indi meniň ynam ulgamymyň bir bölegi. Şonuň ýaly-da, men Mesihiň meniň günälerim üçin ölendigine ynanýaryn, we iman etmeýänlerden garşy argumentleri eşidip bilsem-de, Mesihiň meniň üçin ölmändigine hiç haçan ynanmaryn. Ol meniň hemişelik ynam ulgamymyň bir bölegi. Rebbe bolan iman iman edeniň hemişelik häsiýeti bolany üçin, men halas bolanymdan soň, ebedi halas bolandygymdan ynamly. Meniň halas bolmagym we imanym diňe bir Hudaýyň meniň üçin eden zadyna esaslanman, eýsem meniň Hudaý üçin eden zadym däl-de, Hudaýyň eden zadynyň hakykaty hiç haçan üýtgemez.
Üçünjiden, iman Hudaýyň bizden talap edýän işidir, ýöne ol dogrulyk işi däldir. Ýahýa 6:28-29-da Rebbe şeýle sorag berildi: «Hudaýyň işlerini etmek üçin näme etmeli?» Onuň jogaby şeýle boldy: «Bu Hudaýyň işidir, Onuň iberenine ynanmagyňyz.» Emma, halas bolmak «dogrulyk işi» däldir (Titus 3:5). Halas bolmaga mynasyp bolmak üçin edip biljek zadymyz ýok. Edýän işimiz bizi dogry etmez. Ýöne biz girmäge çalyşyp bileris we bu zatlaryň şeýledigini görmek üçin Mukaddes Ýazgylary gözläp bileris (Resullaryň Işleri 17:11).
Iň soňky, iman sowgatdyr. Efesliler 2:8-de Pawlus şeýle ýazdy: «Çünki siz merhemet bilen iman arkaly halas boldyňyz, we bu özüňizden däl; bu Hudaýyň sowgadydyr.» Käbirleri bu aýatda diňe imanyň sowgatdygyny pikir edýärler, ýöne men merhemet arkaly iman bilen halas bolmagyň hemmesiniň sowgada girýändigini teklip edýärin. 1 Korinfliler 13-de, daglary süýşürmek üçin iman, hemmelerde bolmadyk merhemet sowgadydyr. Bu bölüm halas ediji iman bilen iş salyşmasa-da, Hudaýyň wadalaryna bolan iman bilen iş salyşýar, we bu ýerde iman sowgatdyr.
Imanyň köp taraplary bar we biziň imanymyz Hudaýyň adamlaryň durmuşynda işlän usulyny çäklendirýän bir gutyda goýlup bilinmez.
Ol nähili alynýar?
Köp adamlar imany formula, karar ýa-da doga hökmünde görkezmäge synanyşýarlar. Injil taglymaty, ynanmak üçin toba etmegiň zerurlygyndan başga formula ýokdugydyr. Iman Hudaýy we Onuň Sözüni diňlemek bilen gelýär. Ýahýa 5:24-de Isa şeýle diýýär: «Size hakykaty aýdýaryn, Meniň sözümi eşidýän we Meni iberene ynanýan ebedi ýaşaýşa eýedir, we höküme gelmez, ýöne ölümden ýaşaýşa geçdi.» We Rimliler 10:17 bize «iman eşitmekden, we eşitmek Hudaýyň sözi arkaly gelýär» diýýär. Ýahýa öz hoş habaryny biziň Rebbe ynanmagymyz we iman etmegimiz üçin ýazdy: «Bu zatlar Isanyň Mesih, Hudaýyň Oglydygyna ynanmagyňyz üçin ýazyldy, we ynanmak bilen Onuň adynda ýaşaýşa eýe bolmagyňyz üçin» (Ýahýa 20:31). Soňra ol ilkinji hatyny ony okaýanlaryň ebedi ýaşaýşa eýedigini bilmegi üçin ýazdy (1 Ýahýa 5:13). Eger biz ebedi ýaşaýşa eýedigimizi bilmesek, onda biz Mesihe hakykatdan-da ynanmadyk ýa-da Hudaýyň Oglunyň adyna iman etmedik.
Gözegçilik, sebäp we logika hemmesi gatnaşýar. Mukaddes Ruh Hudaýyň Sözüni täze dogluş diýilýän gudraty amala aşyrmak üçin ulanýar. Ruh we Söz Barlykda ýaradylyşda bile işlediler (Barlyk 1:1-2; Ýahýa 1:1-2,14), we olar täze dogluşda bile işleýärler.
Iman karar bermegi öz içine alýar, ýöne iman kararyň özi däl. Iman doga bilen beýan edilip bilner, ýöne doga hökmany suratda iman däl. Resullaryň Işleri 10-daky Rim ýüzbaşysy doga etdi, ýöne ol halas bolmak üçin Reb Isa iman etmäge mätäçdi. Käbir adamlar Hudaýdan olary halas etmegini we bagyşlamagyny soraýarlar, ýöne Reb haçda öleninden soň bu Resullaryň Işlerinde ýa-da Hatlarda hiç haçan edilmedi. Eýýäm hödürlenýän sowgady soramak zerur däl ýaly. Sowgat üçin şükür dogasy has manyly bolup biler. Şonuň ýaly-da, Mesih bize bagyşlamagy we ýaraşygy hödürledi. Biz ony soramaly däl, ýöne oňa ynanmaly we Onuň halas ediji işiniň tamamlanandygyna bil baglamaly.
Köp hoş habarçylar adamlara aýtmagy gowy görýärler nähili ynanmalydygyny. Ýöne Injil nukdaýnazaryndan, biz adamlara aýdýarys näme ýa-da kime ynanmalydygyny we soňra Mukaddes Ruha Hudaýyň Sözüni ulanmaga rugsat berýäris, olaryň günäleriniň üstünde olary ynamly etmek we olary Rebbe ýüz öwürmäge mejbur etmek üçin, şeýlelik bilen olar Oňa ynanarlar. Men iman meselesi bilen göreşýän adam bilen işleşenimde, köplenç olar bilen Mukaddes Ýazgylardan bir bölegi okaýaryn we soňra olardan bu bölegiň dogrudygyny soraýaryn, olar oňa ynanýarlarmy diýip soramakdan. Men köpümiziň dogrudygyna ynanýan zadymyza ynanmakda kynçylyk çekmeýändigimizi gördüm.
Ol ýitirilip bilnermi?
Halas ediji iman ýitirilip bilinmez, sebäbi ol Hudaýyň biziň üçin eden zadyna esaslanýar, biziň Hudaý üçin eden zadymyza däl. Adamlara bolan iman ýitirilip bilner, sebäbi adamlar ygtybarly däl. Injil däl amallara bolan iman ýitirilip bilner, sebäbi biz dogry bolmadyk zatlara bil baglap biljekdik. Hudaýyň käbir wadalary şertlidir, şonuň üçin Hudaýyň bizi boýun bolmagy talap edýän ýagdaýlardan halas etjekdigine bolan iman, eger biz boýun bolmasak, ýitirilip bilner. Ýöne Mesihiň tamamlanan işine bolan iman ýitirilip bilinmez.
Imanymyzy saklamak üçin imanymyzyň obýekti – Reb Isa Mesih bilen meşgul bolmaly. Biz Onuň Sözüne oýlanmak, doga etmek we Ony söýýän başgalar bilen gatnaşykda bolmak bilen Onuň bilen meşgul bolýarys.
Şeýtan bize hüjüm edýän wagtlary bar. Efesliler 6:13-18-de, ol hüjüm edýän wagty «ýaman gün» diýilýär we onuň hüjüm ýaraglaryna «otly oklary» diýilýär. Onuň otly oklary biziň aňymyza salýan şübheleridir. Biziň goragymyz «iman galkanyny» almakdyr, ol beýleki ähli sowutlary goraýar we esgeriň öňünde saklanýar. Iman galkany ynanmagyň galkany däl, eýsem ynanýan zadymyzyň galkanydyr. Biz Injili ýeterlik derejede bilmeli, şeýtan aňymyza şübheler salanda, biz oňa we özümize Hudaýyň Öz Sözünde beren wadalaryny ýatladyp bileris.
Adatça, Şeýtan bize hristianyň etmeli däldigini bilýän bir zady edenimizde hüjüm edýär. Şonda Şeýtan: «Gör, sen ahyrsoňy hristian däl ekeniň» diýýär. Şol wagt biz 1 Ýahýa 1:9-yň bize etmegi aýdýan zadyny etmeli: «Eger biz günälerimizi boýun alsak, Ol wepaly we adalatlydyr, biziň günälerimizi bagyşlamak we bizi ähli adalatsyzlykdan arassalamak üçin.» Bu bizi ýene halas etmeýär, ýöne biziň şatlygymyzy we Reb bilen gatnaşygymyzy dikeldýär. Ýahýanyň ilkinji haty biziň Reb bilen we biri-birimiz bilen gatnaşygymyzy saklamaga kömek etmek üçin ýazyldy, we biziň «şatlygymyz doly bolsun» (1 Ýahýa 1:3-4). Eger biz Rebbe boýun bolsak, günälerimizi boýun alsak, Reb we Onuň wadalary bilen meşgul bolsak, we Reb bilen ýöreýän beýleki hristianlar bilen gatnaşykda bolsak, Oňa bolan imanymyz hiç haçan sarsmaz.
Netije
Reb Isa bolan iman hemmeler üçin elýeterlidir we halas bolmak üçin zerurdyr. Iman duýgulara ýa-da emosiýalara esaslanmaýar, eýsem Hudaýyň Sözüniň hakykatyna esaslanýar. Biz Reb Isa Mesihe we Onuň Sözüne iman edenimizde, durmuşymyz durmuşyň tupanlary ýa-da Şeýtanyň şübheleri bilen ýykylyp bilinmeýän Gaýanyň üstünde gurulýar (Matta 7:24-25).
