Ybraýyma Hudaý Ähli Zady Gudratly ady bilen mälim boldy, Musa arkaly Hudaý Özüni Ysraýyla Ýehowa hökmünde tanatdy, ýöne Hudaý entek galyň garaňkylykda galdy; Ol adamlara mälim däldi, hatda Ýahýa 1:18-de okaýşymyz ýaly:
Hiç kim Hudaýy hiç haçan görmedi; Atanyň göwsünde bolan ýeke-täk Oglunyň Özüni yglan etdi.
Hudaý Oglunyň şahsyýetinde mälim edildi we bu Atanyň adyny yglan etmeginde boldy.
Oglunyň Atany açyşy
Matta Hoş Habarynda Isa Mesih Ysraýylyň patyşasy hökmünde aýratyn görkezilýär we 11-nji bapda biz Ony millet tarapyndan ret edilen we "Onuň güýçli işleriniň köpüsi bolan" şäherleri ýazgarýan görýäris. Şonda-da, şol wagt, Ysraýylyň gapysy Oňa ýapylanda, Isa ajaýyp jogap berýär, çünki şeýle ýazylýar:
Şol wagt Isa jogap berip, şeýle diýdi: Ata, asmanyň we ýeriň Rebbi, Saňa şükür edýärin, Sen bu zatlary akyllylardan we paýhaslylardan gizläp, çagalara açdyň (Matta 11:25).
Ysraýylyň ýolbaşçylary, akyllylar we paýhaslylar, öz aralarynda bolan Şahsyýetiň şöhratyna kördüler; ýöne şägirtler, çagalar hasaplananlar, Isanyň şahsyýetinde Hudaýyň bilimini aldylar.
Bu Onuň Ysraýylyň ýolbaşçylary tarapyndan ret edilmegine ylahy jogapdyr. Hudaýyň Özüni açmak üçin, uly dini ýolbaşçylara däl-de, ýönekeý adamlara, adamlaryň mekdeplerinde okadylyp ýetişmedik, ýöne Hudaýyň Oglunyň ýanynda terbiýelenen adamlara bermek Onuň ýagşy islegidi. Soňra Rebbiň dodaklaryndan Hristiançylygyň ajaýyp hakykaty gelýär:
Ähli zatlar Maňa Atam tarapyndan berildi, we Ogluny Atadan başga hiç kim bilmeýär, Atany hem Oguldan başga hiç kim bilmeýär, we Ogul kime açmak islese, şol bilýär (Matta 11:27).
Ysraýyl patyşalygy halk we olaryň ýolbaşçylary tarapyndan Oňa ret edilip bilner, ýöne Onuň Atasy ähli zady Hudaýyň Oglunyň eline beripdi. Mundan beýläk, Ol patyşalygy Ysraýyldan almazdy, ýöne ony Atasynyň Oňa ynanan "ähli zatlarynyň" arasynda alardy. Ogul Ata bilen Atanyň ýeke Özüniň bilip biljek gatnaşygynda durýar, hatda Oglunyň şahsyýetinde Atadan başga hiç kimiň bilip bilmejek mukaddes syry bar. Ýöne Ogul Atany tanatmak üçin gelipdi, we bu açyşda Hristiançylyk hakykatynyň mazmuny bar. Atanyň ady Oglunyň dodaklarynda näçe gezek boldy, we bu Atanyň adynyň yglan edilmeginiň köpçülikleýin häsiýetini görkezse-de, bu mukaddes, gymmatly at hemmelere mälim däldi, ýöne diňe "Ogul kime" açmak islese, şolara mälimdi. Köp adam Ogulyň Ata hakynda gürleýşini eşitdi, ýöne az adam Atanyň adyny bilmeklige girdi.
Atanyň adynyň mälim edilmegi Hudaýyň tebigatynda doly açyşyny berýär we Oglunyň we Atanyň ebedi gatnaşygyny ýüze çykarýar, ýöne Atanyň ady Hudaýyň maşgalasyndaky çagalara mälimdir. Çagalara ýazyp, resuly Ýahýa şeýle diýýär:
Size ýazýaryn, çagalar, çünki siz Atany bildiňiz (1 Ýahýa 2:13).
Bu ruhy ösüş bilen gazanylan bilim däl-de, Hudaýyň Oglunyň ylahy maşgaladaky ähli adamlara beren bilimidir; ol ogullyk gatnaşygyna degişlidir, bu gatnaşyk Hoş Habaryň hakykatyny kabul eden we Mukaddes Ruhyň sowgadyny alan ähli adamlara degişlidir. Galatiýaly mukaddeslere ýazyp, resuly Pawlus şeýle diýýär:
Siz ogullar bolanyňyz üçin, Hudaý Öz Oglunyň Ruhuny ýüreklerimize iberdi, ol Abba, Ata diýip gygyrýar (Galatiýalylar 4:6).
Oglunyň Ýahýanyň Hoş Habarynda Ata beren şaýatlygy
Aýratynam Ýahýanyň Hoş Habarynda biz Oglunyň Ata hakynda gürleýşini eşidýäris. Ýahýa 2-däki ybadathana Onuň Atasynyň öýüdir; we Ýahýa 4-de, Sihardaky ýalňyz aýala Ol Ata üçin sežde edýänleri gözleýändigi hakynda gürleýär, olar Oňa ruhda we hakykatda sežde etmelidirler. 5-nji bapda Ol Ata hakynda köp zatlar gürleýär. Ol şeýle diýýär:
Atam häzire çenli işleýär, we Men işleýärin (Ýahýa 5:17).
Janlandyrmak, ölüleri direltmek, ýaşaýyş, höküm we Onuň ähli işleri Ata bilen gatnaşykda görülýär. Ol Atanyň Oňa bolan söýgüsi we Atanyň Oňa şaýatlygy hakynda gürleýär, şeýle diýýär:
Men Atamyň ady bilen geldim, we siz Meni kabul etmeýärsiňiz; eger başga biri öz ady bilen gelse, ony kabul edersiňiz (Ýahýa 5:43).
Ol olary Ata ýazgarmazdy, ýöne Onuň şaýatlygyny ret eden Musa olary Oňa ýazgardy.
Ýahýa 6, 8 we 10-da Oglunyň Ata hakynda gürleýän köp zady bar; Onuň Ýahýa 11-de Lazarusyň gabyrynda Ata eden dogasy Onuň direliş we ýaşaýyş hökmünde güýjüni görkezýän pursatda Atanyň adyny şöhratlandyrmak üçin ähli islegini görkezýär; ýene-de Ýahýa 12-de:
Ol Atanyň hormatyny gymmat saýýar we Onuň şöhratyny gözleýär, haç höküminiň ähli kynçylyklary Onuň ruhuny gynaýar; we Ol dünýä beren şaýatlygyny Atanyň buýrugy hakynda gürlemek bilen tamamlaýar, bu buýruk Oňa iman edenlere ebedi ýaşaýyş getirdi. Ýahýa 13-16-da, Hudaýyň Ogly Özüniňkileri Ata bilen boljak ýerlerine taýýarlaýar, Ol gürlän ähli söýgüsi bilen, we Öz ýaşaýşy we Mukaddes Ruhyň sowgady bilen. Ýahýa 17 şol iň ajaýyp dogany berýär, onda Ogul Özüniň Ata bilen bolan ýeri we Oňa degişli bolan we ýakyn wagtda kabul ediljek ähli şöhraty, Atasy bilen bolan ebedi şöhraty, Adam hökmünde Atadan alan şöhraty we Özüniňkileriň Atanyň Öýünde näme görjekdigini we geljek günüň şöhratynda Onuň bilen paýlaşjakdygyny gürleýär.
Atanyň adynyň görnüşleri
Ata
Rebbiň "Ata" sözlerini ulananda, Ol Hudaýyň bu mukaddes atda açylyşyny göz öňünde tutýandygyny, bu adyň Hudaýyň Şahsyýetleriniň hemişe bolan gatnaşygyny ýüze çykarýandygyny aýdyň bolmalydyr. Şonuň üçin, Rebbiň resullary iberende, Matta 28-de ýazylşy ýaly, Ol şeýle diýdi:
Gidiň we ähli milletleri şägirt ediň, olary Atanyň, Oglunyň we Mukaddes Ruhyň adyna çokundyryň (Matta 28:20).
Wagtda açylsa-da, we Ogul gelýänçä däl, Atanyň ady ebedilige degişlidir. Bu şeýle Ýazgylarda aýdyň görünýär:
Men Atadan çykdym we dünýä geldim; ýene-de dünýäni terk edýärin we Ata gidýärin (Ýahýa 16:28); Ata… Sen Meni dünýäniň düýbi tutulmazdan öň söýdüň (Ýahýa 17:24).
Atanyň ady bilen Isanyň gelýänçä bilinmejek çuň we ebedi söýgüler gelýär; Ogluna çekilen adamlar üçin merhemet; we Ata bilen bolan ebedi ýaşaýyş, Ogulda açyldy we Isanyň ölümi arkaly bize elýeterli edildi.
Meniň Atam
Rebbiň "Meniň Atam" diýende, Ol Atasy bilen bolan ylahy gatnaşygyny tassyklady. Biz muny Ýahýa 5-de görýäris, ol ýerde 17-nji aýatda Ol şeýle diýýär:
Atam häzire çenli işleýär we Men işleýärin.
Olar Ony Sabat güni ysgynsyz adamy sagaldandygy üçin öldürmäge synanyşypdylar (Ýahýa 5:16); indi:
ýewreýler Ony hasam öldürmäge synanyşdylar, çünki Ol diňe bir Sabaty bozman, eýsem Hudaýy Öz Atasy diýip, Özüni Hudaý bilen deň edipdi (Ýahýa 5:18).
10-njy bapda biz şol bir zady görýäris.
Ol üç gezek "Meniň Atam" diýipdi (Ýahýa 10:25, 29), soňra "Men we Ata birdiris" diýdi (Ýahýa 10:30); soňra ýewreýler "şonuň üçin ýene-de daş alyp, Ony daşlamaga" synanyşdylar, sebäp hökmünde "çünki sen adam bolup, Özüňi Hudaý edýärsiň" diýdiler (Ýahýa 10:31-33). Bu Onuň şol wagt ýerde Adam hökmünde gökdäki Hudaý Ata bilen bolan gatnaşygyny tassyklamagydy. Ýahýanyň Hoş Habarynda Onuň Ata bilen gatnaşygy gyzdan dogulmagy sebäpli Ogul hökmünde görülmeýär—muny biz Luka Hoş Habarynda görýäris—Ol Ata bilen ebedi gatnaşygy sebäpli Oguldyr, Ol janlanan Ogul hökmünde Adamzada Ata bilen hemişe degişli bolan şol bir gatnaşygy getirdi. Ol ýerde ylahy Şahsyýetdir, Ol şeýle diýip biler:
Men Atamy hormatlaýaryn,
we
Meni şöhratlandyrýan Atamdyr (Ýahýa 8:49, 54).
Ata
Eger Rebbiň adamlaryň öňünde Ata şaýatlyk edip "Meniň Atam" diýse, Atasyna ýüzlenende, Ol "Ata" diýýär. (Onuň Gethsemanede Atasyna ýüzlenişiniň Matta Hoş Habaryndaky ýazgysy "Meniň Atam" diýýär.)
Biz Oglunyň Atany şeýle ýüzlenýänini eşidýäris, Ol Atany ylahy açyşyň ajaýyp hakykatlaryny akyllylardan we paýhaslylardan gizläp, çagalara açandygy üçin öwende. Gethsemanede, çuň agyrysynda, Ol "Ata" diýýär; haçda, Isa şeýle diýdi:
Ata, olary bagyşla, çünki olar näme edýändiklerini bilmeýärler (Luka 23:34);
we Ol günä üçin Hudaýyň hökümini çekenden soň, Ol şeýle diýip biler:
Ata, ruhumy Seniň elleriňe tabşyrýaryn (Luka 23:46).
Ýahýanyň Hoş Habarynda, Rebbiň Lazarusyň gabyrynda şeýle diýýär:
Ata, Saňa şükür edýärin, Sen Meni eşitdiň;
Ýahýa 5:12-de, Onuň ruhy gynaýanda, Ol soraýar:
Näme diýeýin?
Ol şeýle diýermi:
Ata, Meni bu sagatdan halas et;
Ol şeýle diýer:
Ata, adyňy şöhratlandyr.
Onuň Ýahýa 5:17-däki dogasy şeýle sözler bilen başlaýar:
Ata, sagat geldi; Ogluňy şöhratlandyr, Ogluň Seni şöhratlandyrar ýaly.
Bu bapda Ol "Ata" adyny 5, 21 we 24-nji aýatlarda, şeýle hem açylyş aýatynda ulanýar.
Diri Ata
Ýaşaýan ähli zat diri Hudaýdan gelýär; hakykatdan-da, Ýahýanyň Hoş Habarynda Ogul bize Özünde ýaşaýyşy bolan hökmünde görkezilýär, ilki bilen Ýahýa 1:4-de tebigy taýdan, soňra Ýahýa 5:26-da Atadan alýan hökmünde. Ogul täze bir ýaşaýyş görnüşini ýüze çykarmak üçin gelipdi, ýok bolýan ýaşaýyş däl-de, ebedi ýaşaýyş, Atada we Ogulda çeşmesi bolan ýaşaýyş. Dünýä gelip, Ogul diri çörekdi we şeýle diýip bilýärdi:
Eger kim bu çörekden iýse, ol ebedi ýaşar; we Meniň berjek çöregim Meniň etimdir, ony dünýäniň ýaşaýşy üçin bererin (Ýahýa 6:51).
Ogluna nähili ajaýyp wezipe degişlidi. Ol dünýä, günä we ölüm dünýäsine, Hudaýyň ýaşaýşyny getirmek üçin iberilipdi; ýöne bu ýaşaýyş adamlara diňe Onuň ölümine iýmek arkaly berlip bilnerdi. Onuň wezipesiniň çeşmesi Diri Atadyr; Ol Ony, Ýaşaýyş Çöregini, Diri Çöregi iberipdi, adamlar ölüm näbelli bolan bir ýerde Onuň bilen gatnaşykda ýaşaýyş tapsynlar. Oglunyň ähli barlygy Atanyň ýaşaýşy we barlygy bilen aýrylmaz baglanyşyklydy, we Diri Ata Ony ebedi ýaşaýşyň ýüze çykarylmagynda we berilmeginde Öz islegini amala aşyrmak üçin iberipdi.
Eger Ysraýylyň ýolbaşçylary Hudaýyň Oglunyň wezipesi bilen gyzyklanmasalar, öz Hudaýy diýip atlandyrýanlary diri gyzyklanýardy.
Ol Öz eliniň ýaradanlaryna, ýa-da Özüne saýlan halkyna parhsyz Hudaý däldi. Ol Oglunyň şahsyýetinde Özüni Ata hökmünde tanatmak üçin çykypdy, we Ol Diri Ata, Öz Oglunyň her bir hereketine we adamlaryň Oňa bolan garaýşyna jany-teni bilen gyzyklanýardy. Isanyň ýaşamagy we ölmekligi ýewreýler üçin kiçijik zatdy; Diri Ata üçin bolsa iň uly ähmiýete eýedi.
Mukaddes Ata
Ogul, Ýahýa 17:11-12-de Ata doga edende, Özüniň dünýädäki, Ol göge gaýdyp baranda yzda galanlary hakynda oýlanýar, Ol şeýle diýýär:
Mukaddes Ata, olary Özüňiň Maňa beren adyňda sakla, biz bir bolşymyz ýaly olar hem bir bolsunlar. Men olar bilen bolanymda olary Seniň adyňda sakladym; Seniň Maňa berenleriňi goradym, we olardan hiç biri ýok bolmady, ýöne heläkçilik ogly, Ýazgy ýerine ýetirilsin diýip.
Ogul Öz şägirtlerine diňe bir Özüniňkiler bolany üçin däl, eýsem olar Atanyň Oňa beren sowgady bolany üçin hem alada etdi we gözegçilik etdi.
Ol olary Mukaddes Atanyň adynda gorady, olar Oňa degişli bolsalar-da, Ol olary Ogluna beripdi. Indi Ol Ata gaýdyp barýandygy üçin, olary Onuň aladasyna we goragyna yzyna berýär, Ol olary duşmandan gorajakdygyny we olara Öz uly söýgüsini duýdurjakdygyny bilýärdi. Biz bu gymmatly sözleri diňlemäge hukuk berildi, biz Mukaddes Atanyň Ogluna berenlerine bolan çuň gyzyklanmasyny we söýgüsini duýup bileris; we Mukaddes Atanyň adynda nämeleriň bardygynyň gymmatlygyny we bagtlylygyny bilip bileris.
Ruhymyz onuň çuň manysyna näçe köp girse, biz Onuň söýgüsinden şonça köp lezzet alarys, bu söýgi Öz Ogly bilen bize berlen paýda aýdyň görünýär, we biz bu ýerde Onuň islegi üçin bolmaga, Özüne aýrylmaga we Mukaddes Atanyň adyna garşy gelýän ähli mukaddes dälliklerden daşda bolmaga şonça köp çalyşarys.
Adalatly Ata
Eger Ogul Özünden alanlary bu dünýäde goramak üçin Mukaddes Atanyň aladasyna tabşyran bolsa, Ol Adalatly Ata şeýle diýmäge mejbur boldy:
dünýä Seni tanamady (Ýahýa 17:25).
Bu dünýäde Adalatly Ata hakynda hiç hili bilim ýok; şonuň üçin biz bu dünýäniň mekdeplerinde Ol hakynda hiç hili bilim tapmaga biderek çalyşardyk. Ýöne Ogul "Ýöne Men Seni bildim" diýip goşup bilýärdi. Bu ýerde Atanyň, Adalatly Atanyň, ähli zadyň çeşmesi bolan we ähli eden işlerinde adalatly bolan doly we kämil bilimi tapylýan Biri bar. Dünýä tarapyndan adalatsyzlykda ret edilen Ogul, Adalatly Ata gaýdyp gelmekde Öz tesellisini tapyp biler, Ol Ýahýa 16:10-da aýdyşy ýaly, Ruh dünýäni ynamly ederdi:
adalatlylyk hakynda, çünki Men Atama gidýärin.
Dünýä Adalatly Atany bilmese-de, Onuň Ony iberendigini bilýänler bardy.
Onuň wezipesi biderek bolmandy; Ata Öz şöhratynda we Atanyň Öýüniň şatlyklarynda Onuň ýoldaşlary boljaklary Özüne çekipdi, we olar Ony Adalatly Atanyň Iberilen Biri hökmünde bildiler. Ol olara Atanyň adyny yglan edipdi, we olara ýene-de mälim ederdi, olar ruhlarynda ylahy söýgini bilip bilsinler we Ol giden ýerinden Onuň üçin şaýatlar hökmünde bu ýerde bolsunlar.
Meniň Atam we Siziň Ataňyz
Özüniňkiler bilen bolan döwründe, Hudaýyň Ogly olara Atanyň adyny yglan edipdi, ýöne Ol Ýahýa 17:26-da goşdy:
We ony yglan eder.
Biz bu ajaýyp yglan etmäniň pygamberlik sözüni Zebur 22:22-de, we onuň ýerine ýetirilişini Ýahýa 20:17-de görýäris, ol ýerde Rebbiň Mariýa Magdalenaga şeýle diýýär:
Doganlaryma git we olara aýt, Men Atama we siziň Ataňyza; we Hudaýyma we siziň Hudaýyňyza barýaryn.
Onuň ýaşaýşynda Atanyň adynyň yglan edilmegi Atanyň merhemetini, söýgüsini we maslahatlaryny ýüze çykarypdy, we Oglunyň Ata bilen ebedi gatnaşygyny görkezipdi; direlişde Atanyň adynyň yglan edilmegi Özüniňkileri Atanyň bilen bolan gatnaşyk we söýgi ýerine getirdi. Biz Hudaýyň direlen Oglunyň Atanyň adyny mälim etmegi bilen baglanyşykly täze gatnaşykda bolan şeýle bereketleri göz öňüne getirip bilmezdik. Hatda häzir hem biz gatnaşygy bilýäris; biz Hudaýyň Oglunyň ýanynda bolmagyň şatlyklaryny bilýäris, ol ýerde Ol Özüniňkileriň Atany öwüşlerini ýygnagyň ortasynda ýolbaşçylyk edýär, we biz, täze doglan ogullar hökmünde, Atanyň adyny çagyrýarys.
Ýöne bu ebedi bereketleri öz içinde saklaýan ebedi gatnaşykdyr; Atanyň Öýüniň ähli çuň şatlyklary, ol ýerde Öz Ogly bilen ogullar hökmünde biz hemişe söýgüde Onuň öňünde bolarys.
Biziň Atamyz
Ýerde, Isa Mesih Öz şägirtlerine şeýle diýmegi öwretdi:
Gökdäki Atamyz (Matta 6:9);
ýöne bu gatnaşyk näçe bereketli bolsa-da, Ol Mesihyň ölümi bilen üpjün edilen we direlişde yglan edilen ebedi gatnaşygyň hakykatyna ýetmeýär.
Bu gökdäki Hudaýyň ýerdäki halk bilen gatnaşygydyr, Hudaýyň maslahatlaryna degişli bolan gökdäki we ebedi gatnaşyk däl. Pawlusyň mukaddesleriň ýygnaklaryna ýazan ähli hatlarynda, ol girişde "Hudaý Atamyz" diýip gürleýär.
Bu Hristian toparynyň Hudaý bilen hakyky gatnaşygydyr, Ol Isa Mesih tarapyndan Ata hökmünde mälim edildi we bizi Hristian bereketinde gatnaşygyň ýakymly ýerine getirdi. Biz Oglunyň şahsyýetinde Atanyň ajaýyp açyşyny göz öňüne getirenimizde, we Onuň adyny bilmekde bize getirilen ähli bereketleri, we Öz söýgüli Oglunyň sowgadynda mälim edilen ähli söýgini, Onda biz şeýle baý bereketli bolduk, biz Efeslilere ýazan hatyň ýazyjysy bilen bilelikde şeýle diýip bileris:
Rebbimiz Isa Mesihiň Hudaýy we Atasy mübärek bolsun, Ol bizi Mesihde gökdäki ähli ruhy bereketler bilen bereketledi; dünýäniň düýbi tutulmazdan öň bizi Onda saýlady, biz Onuň öňünde söýgüde mukaddes we aýypsyz bolarys ýaly (Efesliler 1:1-4)."
