Isa oňa diýdi: "Maňa degme; çünki men entek Atamyň ýanyna galmadym: ýöne meniň doganlarymyň ýanyna git, we olara aýt: Men Atamyň we siziň Ataňyzyň ýanyna, we Hudaýymyň we siziň Hudaýyňyzyň ýanyna galýaryn" (Ýahýa 20:17) Meniň doganlarym
Biziň aýatymyz alnan waka Merýem Magdalenanyň Reb Isanyň jesediniň ýatan boş gabyrynyň daşynda durmagy bilen başlaýar. Şägirtleriň galanlarynyň hemmesi öýlerine gidipdiler. Ol ol ýerde ýeke özi, Reb Isany hemişelik ýitirdim öýdüp, gynanç bilen aglaýardy, çünki ol Ony örän gowy görýärdi. Biz seredýän temamyz iň ýokary hristian artykmaçlygyny we bereketini öňe sürýänligi sebäpli, bu habaryň näme üçin bir aýala berlendigine geň galyp bileris.
Munuň sebäplerinden biriniň Merýem Magdalenada biz öňki durmuşyndan ajaýyp halas bolan birini görýäris diýip pikir edýärin, şonda ol jynlar tarapyndan doly dolandyrylýardy. Netijede, şol pursatdan başlap onuň bütin durmuşy özüniň örän gowy görýän mübärek Adamy bilen meşguldy.
Eger biz iň uly hristian artykmaçlyklaryndan lezzet almak islesek, onda biz durmuşymyzda Mesihiň eýelemeli ýerini eýelejek ähli zatlardan halas bolmaly. Biziň söýgimiz Onda jemlenmeli, çünki Ol bu bereketleriň ählisiniň çeşmesidir.
Hristiançylygyň ähli taglymatlaryny bilmek we düşünmek hökman bolmaz. Eger şeýle bolsa, köpümiz bu zatlardan lezzet almakdan mahrum bolardyk. Bu has köp Reb Isa bolan söýgimiz we Onuň üçin ähli zady bir gyra goýmaga taýýarlygymyz bilen baglanyşyklydyr.
Merýem Reb Isanyň direlendigine ynanmaýardy. Ol Onuň öli jesedini gözleýärdi. Onuň kiçijik dünýäsi birden tersine gidipdi, çünki ol Ony hemişelik ýitirdim öýdýärdi. Emma Oňa bolan söýgüsi şeýle uludy welin, ol hatda Onuň jesedine-de ähli hormaty görkezmek isledi.
Isanyň jesediniň ýatan ýerinde, biri başujynda, beýlekisi aýakujynda oturan iki perişde oňa gorky döretmedi. Olar ondan: "Aýal, näme üçin aglaýarsyň?" diýip soradylar. Olar onuň gözýaşlaryny görüp bilýärdiler, ýöne onuň ýüregindäki gözýaşlaryna sebäp bolan zada girip bilmediler. Ol perişdelerden teselli tapman, yzyna öwrülýär we Isanyň durandygyny görýär, ýöne Ony tanamaýar. Ol diňe onuň gözýaşlaryny görmedi, eýsem Onuň sowaly onuň ýüregini barlady. "Aýal, näme üçin aglaýarsyň? Kimi gözleýärsiň?" Onuň gynanjy ýüreginiň ýitiren zadyndan gelip çykýardy. Biz näme üçin Rebbi tanamadyka diýip geň galyp bileris, çünki haça çüýlenmegiň ýaralaryndan başga, Ol edil şol bir görnüşde bolmaly diýip pikir edýärin. Emma imansyzlyk köplenç gözleri kör eder. Emmausa barýan iki adam bilen hem şeýle boldy; olar hem Rebbiň ýakynlaşyp, olar bilen gidende Ony tanamadylar.
Bu bize elbetde bir söz aýdýar. Eger biz Mukaddes Kitabyň bize aýdýan zatlaryna ynanmaga imanymyz bolmasa, onda biz onuň aýdýan bereketlerinden nähili lezzet alyp bileris? Reb Isa hakykatdan-da ölümden direldi we adam hökmünde göge gaýdyp gitdi. Ol şol ýerden, Atasynyň huzuryndan, sizi we meni Özü bilen we Atasy bilen gatnaşyga getirmek isleýär. Eger biz Onuň ol ýerde bardygyna ynanmasak, bu nähili bolup biler?
Reb Isa Merýemiň gözýaşlaryny diňe görmän, eýsem näme üçin aglaýandygyny hem bilýärdi. Ol onuň özüne aýtmagyny isledi: "Jenap, eger Sen Ony bu ýerden äkiden bolsaň, maňa Ony nirede goýandygyňy aýt, men Ony äkidäýin." Merýem öz jogabynda ýüregindäki zady açyk aýtdy we Reb Isa muny takdyr etdi.
Men hiç haçan şeýle tejribe geçirdikmi diýip geň galýaryn. Siz hiç haçan Reb Isa näçe söýýändigiňizi aýtdyňyzmy? Elbetde, Ol muny bilýär, şonuň üçin aýtmak isleýän zatlarymyzy aýtmagyň manysy ýok. Emma Ol biziň Özüne aýdanymyzy diňlemegi gowy görýär. Eger etsek, ondan hakyky bereket akyp çykjakdygyna ynamly bolup bileris. Rebbiň oňa indiki sözüni oýlananda, men Onuň Ýahýa 10:3-däki sözlerini ýatlaýaryn: "we goýunlar Onuň sesini eşidýärler: we Ol Öz goýunlaryny at bilen çagyrýar, we olary daşary çykarýar," we 4-nji aýatyň soňy: "we goýunlar Onuň yzyna düşýärler: çünki olar Onuň sesini bilýärler." "Isa oňa diýdi: Merýem." Onuň öz adyny ulanmagy Merýemiň Ony derrew tanamagyna sebäp boldy we ol Ony "Rabboni" diýip atlandyrdy, bu hakykatdan-da "Meniň eziz Halypam" diýmegi aňladýar. Çopan Öz goýunlarynyň birini çagyrýar we goýun Çopana jogap berýär, çünki olaryň arasynda söýginiň özara gatnaşygy bardy. Şol pursatda Merýem üçin ähli zat üýtgedi. Onuň gözýaşlary süpürildi. Onuň gynanjy ýok boldy! Ol diridi!
Bir imanlynyň Isanyň häzir diridigini bilende duýýan şatlygyny beýan etmek mümkin däl. Biz Ony görüp bilmesek-de, Mukaddes Ruh Ony biziň öňümizde aňly-düşünjeli getirýär we ýürek beýleki ähli zatlardan azat bolup, Onda jemlenýär. Emma Merýem has köp sapak öwrenmelidi. Ol Ony saklardy. Ol ähli zadyň haça çüýlenmezinden öňki ýaly boljakdygyny pikir edýärdi. Emma Reb 17-nji aýatda şeýle diýýär: "Maňa degme; çünki men entek Atamyň ýanyna galmadym." Ol hakykatda şeýle diýýärdi: "Merýem, sen Meni öňki ýaly alyp bilmersiň." Men Pawlusyň 2 Korinfliler 5:16-17-däki sözlerini ýatlaýaryn: "Şonuň üçin, indi biz hiç kimi beden boýunça tanamaýarys: hakykatdan-da, biz Mesihi beden boýunça tanan bolsak-da, indi biz Ony indi tanamaýarys. Şonuň üçin, eger kimdir bir adam Mesihde bolsa, ol täze ýaradylyşdyr: köne zatlar geçip gitdi; ine, ähli zatlar täze boldy."
Merýem Mesihi "beden boýunça" tanapdy we Ony entek şeýle saklamak isleýärdi, ýöne "ähli zatlar täze bolupdy." Ol indi direlişdedi; beden bilen baglanyşykly ähli zatlar Onuň ölümi bilen gutarypdy. Emma direlişde täze zatlar tertibi başlapdy. Biz Mesihi indi şol ýaşaýyş sferasynda bilip bileris. Biz Mesihiň bu ýerde adam bolşy ýaly, Onuň bilen hiç hili gatnaşykda bolup bilmeris. Ol gelen we bizde günä we ölüm astynda bolan adamlyk tertibi Onuň ölümi bilen tamamlandy. Emma Onuň direlişi täze ýaradylyş sferasyny açdy, we biz indi şol ýaşaýyşda Onuň bilen gatnaşykda we ebedilikde bolarys. Günä we ölüm şol ýaşaýyşyň üstünde hiç haçan güýje eýe bolmaz, çünki ol Hudaýyň Öz ýaşaýşydyr.
Ol Atasynyň ýanyna, bu ýere adam bolup gelmezinden öň ebedilikde hemişe Özüniňki bolan ýere yzyna galmakçydy. Ýahýa 17-de Atasyna gürläp, Ol şeýle diýýär: "Men Seni ýerde şöhratlandyrdym: Sen maňa etmäge beren işimi tamamladym. Indi bolsa, eý Ata, Sen Meni Özüň bilen, dünýä döremezden öň Sende bolan şöhrat bilen şöhratlandyr." "Sende" sözleri hakykatdan-da "Seniň ýanyňda" diýmegi aňladýar we Ata bilen bolmak ýagdaýyna degişlidir. Ol şol ýerde, ýöne indi adam hökmünde dikeldilmegini talap edýär. Merýem, elbetde, muny bilip ýa-da düşünişip bilmezdi. Emma Oňa bolan söýgüsi ony Özüniň oňa we Öz şägirtlerine habar bermekçi bolan çuňňur bereketine eltip barýardy. "Meniň doganlarymyň ýanyna git, we olara aýt: Men Atamyň we siziň Ataňyzyň ýanyna, we Hudaýymyň we siziň Hudaýyňyzyň ýanyna galýaryn."
Reb Isa Öz şägirtlerine hiç haçan "Meniň doganlarym" diýip atlandyrmandy. Olar beden boýunça doganlardy, çünki olaryň hemmesi aslynda Ybraýymdan gelip çykypdy.
Bu "doganlar" sözi Mukaddes Ýazgylarda ählisi bir kökden ýa-da nesilden bolan adamlary aňlatmak üçin ulanylýar. Eger biz Reb Isanyň Öz şägirtlerine "Meniň doganlarym" diýende näme aňladýandygyny bilmek islesek, muny düşunmek örän möhümdir. Biz eýýäm direlişde Ol täze ýaradylyşy başlaýandygyny gördük. Şol täze nesliň dörän "tohumy" direliş ýaşaýşynda Özüdir. Siz Onuň Ýahýa 12:24-däki sözlerini ýatlaýarsyňyz: "Dogrusy, dogrusy, size aýdýaryn, eger bugdaý däneleri ýere düşüp ölmezden, ol ýeke galar: ýöne eger ölse, köp miwe berer." Bu ýerde adam hökmünde Reb Isa ýekedi. Esasan-da Onuň günäsiz kämilligi sebäpli. Emma hatda Onuň şägirtleri hem Ony ýalňyş düşündiler. Olaryň hiç biri Getsemani bagyndaky Onuň ejirlerine goşulyp bilmedi. Aslynda, ahyrynda olaryň hemmesi Ony terk edip gaçdylar. Haçda "biziň günälerimizi Öz bedeninde göterende" Ol hatda Öz Hudaýy tarapyndan hem terk edilýär. Onuň sözleri: "Meniň Hudaýym, Meniň Hudaýym, Sen näme üçin Meni terk etdiň?" Onuň nähili doly ýekedigini görkezýär. Ol ölýär we gabyra goýulýar. Emma Ol direlýär. Pawlus 1 Korinfliler 15:23-de şeýle diýýär: "Mesih ilkinji miwe; soňra Mesihiňkiler." T. Willeýiň aýdymy şeýle diýýär:
Sen ýekediň, gymmatly däne ýaly bolýança,
Ölümde ýatdyň, ýöne direldiň;
We Seniň direlen ýaşaýşyňda, san-sajaksyz köp adam 'bir' boldy
Sen bilen, Seniň şatlygyň we buýsanjyň.
Merýemiň Ony diri tapandaky şatlygy Onuň şatlygy bilen deňeşdirilip bilinmezdi. Ol Öz şägirtlerini täze gatnaşyga getirýärdi. Ol hemişe Atasy bilen şol gatnaşykdady, ýöne Ol indi şol gatnaşygy Öz adamlary bilen paýlaşýardy we olara şol täze gatnaşykdan lezzet almak üçin ýaşaýşy bermekçidi. Bu şu günki her bir imanly üçin dogrudyr. Reb Isa Nikodeme Ýahýa 3:7-de: "Siz täzeden dogulmalysyňyz" diýende, Ol hakykatda köne tebigatyň Hudaýdan hiç zat alyp bilmeýändigini aýdýardy. Günä bizi ýykdy we diňe Hudaýyň Ruhunyň işi bilen biz Hudaýdan bereket alyp bileris. Şonuň üçin Hudaý biz bilen täze dogluşda täzeden başlaýar. Bu bize Hudaýa jogap berip bilýän täze tebigat berýär. Şonuň üçin biz Ýahýa 1:12-13-de okaýarys: "Emma Ony kabul edenleriň ählisine, Ol Hudaýyň ogullary bolmaga güýç berdi, ýagny Onuň adyna ynanýanlara: olar gandan däl, ne bedeniň isleginden, ne-de adamyň isleginden, eýsem Hudaýdan doguldylar." Bu aýatlar biziň haýsymyzyň Reb Isa ynanandygynyň sebäbiniň Hudaýyň Ruhunyň täze dogluşdaky işidigini örän açyk görkezýär.
Täze dogluş bize Hudaýa jogap berýän täze tebigat berýär, ýöne Ogluna ynanmak bilen biz ebedi ýaşaýşy alýarys. Bu iki zat aýratyn, ýöne ýakyn baglanyşyklydyr. Şeýlelik bilen, täze tebigat we täze ýaşaýyş bilen biz Reb Isanyň bizi Öz Atasyny biziň Atamyz hökmünde, we Öz Hudaýyny biziň Hudaýymyz hökmünde bilmek bilen getirmegi gowy görýän täze gatnaşygyna girip bilýäris. Şonuň üçin Ol Öz şägirtlerine "meniň doganlarym" diýip atlandyrýar. Bu toparyna Ol Atany açyp görkezmegi we Onuň adyny bildirmegi gowy görýär. Ol Ýahýa 17:6-da şeýle diýýär: "Men Seniň adyňy dünýäden maňa beren adamlaryma açyp görkezdim," we ýene 8-nji aýatda: "Çünki men olara Seniň maňa beren sözleriňi berdim; we olar olary kabul etdiler." Ahyrynda şol babyň soňunda Ol şeýle diýýär: "We men olara Seniň adyňy yglan etdim, we yglan ederin: şonda Seniň Meni söýen söýgiň olarda bolar, we men olarda." Şeýlelik bilen, Atanyň adyny bilmek, Ata bilen Oglunyň arasynda ebedilikde hemişe bar bolan söýgiden lezzet almagymyza sebäp bolýar.
"Meniň Doganlarym" Sözüniň Häzirki Aspekty
Çünki mukaddes edýän hem, mukaddes edilenler hem ählisi birdir; şonuň üçin Ol olary doganlar diýip atlandyrmakdan utanmaýar, şeýle diýip: "Men Seniň adyňy Meniň doganlaryma yglan ederin, kilisäniň ortasynda Saňa öwgü aýdaryn." "Ählisi bir" aňlatmasy ýene-de olaryň ählisiniň bir tohumdan gelendigini aňladýar, şonuň üçin Reb bizden utanmaýar. Gaýtam, Ol bizi Öz Atasyna jogap bermekde ýolbaşçylyk etmegi gowy görýär. Bu aýat hakykatda Zebur 22-den sitata bolup, onda Reb Isanyň biziň günämizi göterendigi sebäpli çeken agyr ejirleri beýan edilýär. Zeburyň 21-nji aýatynda Ol şeýle diýýär: "Sen Meni ýekesuwlaryň şahlaryndan eşitdiň," ýa-da "çüýlenmek" ýerinden, haçdaky ölüme degişli. Derrew Ol şeýle diýýär: "Men Seniň adyňy Meniň doganlaryma yglan ederin." Soňra Ol Öz Atasyna öwgü aýdymyny ýolbaşçylyk etmek ýagdaýyny eýeleýär.
Siz we men muna goşulyp bileris, çünki biz Onuň Atasyny biziň Atamyz hökmünde bilýäris. Men muny Reb Isanyň iň uly şatlygy diýip hasaplaýaryn, ýagny Öz adamlaryny Öz Atasyna jogap beriji seždede ýolbaşçylyk etmek. Aýdym aýtmak meselesi imanlylar üçin örän möhümdir. Biz muny üç hili seredip bileris. Biz Reb Isa we Onuň biziň üçin eden zatlary barada aýdym aýdyp bileris. Soňra biz Reb Isa Onuň biziň üçin eden zatlary üçin öwgü we minnetdarlyk bilen aýdym aýdyp bileris. Emma men iň uly artykmaçlygyň Reb Isa bilen aýdym aýtmakdygyna ynanýaryn. Siz Zebur 22-de Hudaýa jogabyň barha giňelýän tegeleklerde giňelýändigini, ahyrynda Hudaýyň bütin ýaradylyşyny doldurýandygyny belläp bilersiňiz. Emma öwgü temasy Rebbiň Özünden başlaýar we soňra Oňa iň ýakyn we iň eziz bolanlardan, "Meniň doganlarym" bilen. Ýakup nesli, ýagny ýewreýler hem muny kabul edýärler we ahyrynda 27-nji aýatda: "Dünýäniň ähli çetleri ýatlarlar we Rebbiň ýanyna dönerler: we milletleriň ähli nesilleri Seniň öňüňde sežde ederler." Şonuň üçin men siziň munuň näme üçin biziň lezzet alyp biljek iň uly artykmaçlygymyz we bereketimizdigini düşunip biljekdigiňizi pikir edýärin. Mesih onuň temasy we merkezi. Bu Onuň iň uly şatlygy.
"Doganlar" Sözüniň Geljekki Aspekty
Bu Rimliler 8:29-da: "Çünki Ol kimleri öňünden bilse, olary hem Öz Oglunyň keşbine laýyk bolmaga öňünden belledi, şonda Ol köp doganlaryň arasynda ilkinji doglan bolar." Bu bizi dünýäniň düýbi tutulmazdan öň Hudaýyň maksadyna, ebedilige alyp barýar. Soňra Reb Isa ynanýan "köp doganlar" Hudaýyň söýgüli Ogly bilen ýer üçin bellenildi. We diňe bir ýer berilmän, eýsem Onuň keşbine laýyk bolmaga, ýagny şöhratlanan beden bilen Özüne meňzeş edilmäge. Şeýlelik bilen, Pentikostdan raptura çenli Hudaýyň her bir mukaddesinden ybarat bolan uly topar emele gelýär, olar Reb Isany gurşap alarlar, şonda Ol şol şöhratly sahnada ilkinji orny eýelär. Mukaddes Kitapda "ilkinji doglan" sözi dereje aňladýan sözdür; ol "başlyk" ýa-da "şazada" diýlip terjime edilip bilner.
Hudaýyň muny nähili amala aşyrýandygy 30-njy aýatda düşündirilýär: "Mundan başga-da, Ol kimleri öňünden belledi, olary hem çagyrdy: we kimleri çagyrdy, olary hem aklady: we kimleri aklady, olary hem şöhratlandyrdy." Biz Hudaýyň dünýä döremezden öň maksat edinen zatlaryndan, Onuň maksadyny nähili amala aşyrandygyna geçdik. Bu iki aýatdaky ähli zat Hudaýyň edýän işidir. Onuň biziň jogapkärçiligimiz bilen hiç hili baglanyşygy ýok. Eger bolsa, onda onuň şowsuzlyga uçramak ähtimallygy bolardy. Emma bu hiç haçan şowsuzlyga uçramaz, çünki muny Hudaý edýär. Ol bellenenleri hoş habar bilen çagyrdy. Täze dogluşyň işi arkaly ynananlary, Ol Öz Oglunyň ölümi we direlişi bilen aklady. Olaryň her biri ahyrynda şöhratlanyp, gökde Öz Ogluna meňzeş ediler. Şol şöhratly sahnada Reb Isa iň ýokary bolar. J.N. Darbiniň aýdymynyň sözleri muny jemleýär:
Ne biz ýeke, Seniň söýgüli adamlaryň ählisi, doly
Şöhratda Seniň daşyňda şatlyk bilen duşuşarlar,
Ählisi Seniň ýaly, Seniň şöhratyň üçin Seniň ýaly, Reb,
Ähli zadyň iň ýokary maksady, ähli tarapdan sežde edilýän.
Şonda hem Reb Isanyň haça gitmezden öň Atasyna aýdan sözlerindäki islegi ýerine ýetiriler: "Ata, men isleýärin, Seniň maňa berenleriň hem, men nirede bolsam, şol ýerde Meniň bilen bolsunlar; şonda olar Seniň maňa beren şöhratymy görerler: çünki Sen Meni dünýäniň düýbi tutulmazdan öň söýdüň" (Ýahýa 17:24).
