ÝALANÇYLYK
Aldawçylygyň islendik görnüşi
«Webster’s Collegiate Dictionary» sözlügine görä, ýalan diňe «aldawçylyk» hökmünde kesgitlenip bilner. Şeýlelik bilen, ýalan ýalňyşlyk bolmaly däl. Ol bilkastdan aldamak üçin şeýle görnüşde hödürlenýän hakykat bolup biler. Ol ýarym hakykat ýa-da bilkastdan aldamak üçin edilen hereket hem bolup biler. Emma, häzirki wagtda meşhur bolan ýeňil pikirlenmek usulynda, eger ol açyk ýalňyşlyk bolmasa, ol ýalan däl! Webster’s Collegiate Dictionary«Aldaýan islendik zat» diýip ýönekeýje kesgitlenip bilner. Şeýlelik bilen, ýalan ýalňyşlyk bolmaly däl. Ol bilkastdan aldamak üçin şeýle bir görnüşde hödürlenýän hakykat bolup biler. Ol ýarym hakykat ýa-da bilkastdan aldaýjy hereket hem bolup biler. Emma, häzirki döwrüň meşhur ýeňil pikirleniş usulynda, eger ol açyk ýalňyşlyk bolmasa, ýalan däl!
Ýalançylyk nireden gelip çykdy? Ol şeýtan, iblis bilen gelip çykdy. Rebimiz şeýle diýdi: «Iblis ... başdan hakykaty saklamady ... Ol ýalançy we ýalanlaryň atasy» (Ýahýa 8:44). Biz muny adamzat taryhynyň başlangyjynda ilkinji gezek görýäris.
Bagda işleýän şeýtan
Şeýtan «bütin dünýäni ýoldan çykarýan, iblis ýa-da şeýtan diýilýän gadymy ýylan» (Ylham 12:9); ol bagda How enäni aldatdy: «How ene ýylanyň hilegärligi bilen aldadylan» (2 Korinfliler 11:3; Gelip çykyş 3:1-4). Ol muny nädip etdi? Ol ýalňyşlyk bilen başlamady, ýöne ol diňe birini aňlatdy. Ol şeýle sorady: «Hudaý hakykatdanam: ‘Siz bagdaky hiç bir agaçdan iýmeli dälsiňiz’ diýdimi?» (Gelip çykyş 3:1), Hudaýyň olara gadagan eden miwesiniň ýokdugyny aňladýardy. Bu hilegär ýalançylyk usuly häzirki wagtda ýaýran dälmi!
Ýarym hakykat — hem hilegärlik
How enäni aldamak üçin, ýylan oňa ýarym hakykaty hem aýtdy; ol şeýle diýdi: «Siz hökman ölmersiňiz» (Gelip çykyş 3:4). Bütin hakykat şeýledi: Adam bilen How enäniň günäsi derrew ruhy ölüme, ýöne derrew fiziki ölüme sebäp bolmazdy: «Adam jemi 930 ýyl ýaşady, soňra öldi» (Gelip çykyş 5:5).
Uly imanly adamlar, Ybraýym ýaly, ýarym hakykatlara ýüz tutmaga synanyşyp bilerler. Müsürde ol öldürilmeginden gorkdy, şonuň üçin başga bir adam Sara öz aýaly edip bilerdi (Gelip çykyş 12:10-20). Ol Saradan ýarym hakykaty aýtmagyny, ýagny onuň öz uýasy bolandygyny sorady, şonuň üçin olar ony öz aýaly hasaplamazdylar. Geraryň patyşasy Abimelek bilen Filistde şeýle ýagdaý ýüze çykanda, bütin hakykat ýüze çykdy. Ol ýerde Ybraýym öz ýarym hakykatyny özüne şeýle düşündirdi: «Ol hakykatdanam meniň uýam, meniň atamyň gyzy, ýöne ejemiň däl; we ol meniň aýalym boldy» (Gelip çykyş 20:12). Ol hakykaty aýtdy, ýöne aldamak üçin şeýle etdi! Bu biziň edýän umumy günämizdir, sebäbi biz özümize hakykaty aýtdyk diýip aýdýarys, hatda maksadymyz aldamak bolsa-da!
Hereketler bilen ýalançylyk
Basym astynda, Hudaýyň ýüregine laýyk adam bolan Dawut patyşa (Resullar 13:22) ýalançylyga ýüz tutdy. Ol Saul patyşanyň gazabyndan gaçanda, Gat patyşasy Akişde pena tapdy. Köşkde ol köşk işgärleriniň biri tarapyndan tanaldy we filistlileriň «on müňlerçesini» öldüren adam hökmünde yglan edildi. Soňra ol «Akişden gaty gorkdy ... [we] olaryň öňünde däli bolup göründi.» Aldaw işledi we Akiş Dawutdan dynç aldy (1 Samuel 21:10-14). Belli bir zat, Dawut özüniň däli däldigini aýtmady, ýöne ol hereketleri bilen ýalan sözledi!
Ikiýüzlülik — ýalançylygyň bir görnüşi
Hiç birimiz özümizi kemsiz görkezmek islemeýäris, ne-de tankytlara döz gelmek islemeýäris. «Ýüz» ýitgisiniň öňüni almak üçin, biz özümiziň öňünden aýdan zatlarymyzy saklamak üçin aldamaga ýykgyn edýäris. Şeýlelik bilen, tankyt gorkusyndan, resul Petrus sünnetçilik topary bilen ylalaşýan ýaly boldy we «beýleki ýewreýler hem onuň ikiýüzlüligine goşuldylar» (Galatýalylar 2:11-13).
Daşky görnüşi saklamak islegi, bizi özümizi iň gowy görnüşde görkezmäge (ikiýüzlülik), garşydaşlarymyzy bolsa iň erbet görnüşde görkezmäge mejbur edýär. Biz muny käbir faktlary saýlap, beýlekileri goýmak bilen edýäris. Biziň muny etmäge bolan ýykgynlygymyz sebäpli, Mukaddes Ýazgylar meseleleriň «iki ýa-da üç şaýadyň şaýatlygyna» (2 Korinfliler 13:1) esaslanyp çözülmegini talap edýär, bir şaýadyň sözüne däl, meseläniň nähili möhümdigine garamazdan. Meseläniň iki tarapyny hem göz öňünde tutmazlyk, hatda Barnabasyň hem ýoldan çykarylmagyna sebäp boldy (Galatýalylar 2:13).
Hemmesini aýtmazlyk — akyldarlyk
Mysal üçin, Samuel Betlehemiň ýaşulularyna şeýle diýende aldamak niýeti ýokdy: «Men Rebbe gurban bermäge geldim. Özüňizi mukaddes ediň we meniň bilen gurbana geliň» (1 Samuel 16:5). Ol gurban bermäge gelipdi, ýöne bu onuň ýeke-täk wezipesi däldi, ne-de ol muny aňlatdy! Hudaý ony «onuň [Ýesseýiň] ogullarynyň birini patyşa edip» (1 Samuel 16:1) ýaglamaga hem iberipdi. Bu faktyň Saul patyşanyň bilimine ir ýetmezligi Hudaýyň akyldarlygydy!
Beýlekileriň günäleri we kemçilikleri barada gürleşmezligimiz hem akyldarlykdyr. Eger biz olary söýsek, şol «söýgi ähli ýalňyşlyklary ýapýar» (Süleýmanyň tymsallary 10:12) we şol «söýgi köp günäleri ýapýar» (1 Petrus 4:8). Elbetde, siz zerur bolanda şaýatlyk edersiňiz, ýöne siz «goňşyňyza sebäpsiz garşy şaýatlyk etmersiňiz» (Süleýmanyň tymsallary 24:28).
Boş sözler — aldamak
Söz ussatlary gowy seslenýän, ýöne hakyky manysy bolmadyk ýa-da hatda aldamak üçin niýetlenen beýanatlary döredip bilerler. Reklama, syýasy beýanatlar we dini «aldawçylar» (2 Ýahýa 7) köplenç şeýle hereket edýärler.
Aldamak isleýänler ýalan sözleri hem ulanarlar: «Hilegärleriň hileleri erbetdir; ol ýalan sözler bilen ýok etmek üçin erbet meýilnamalar düzýär» (Işaýa 32:7). Pawlus Koloslylara we bize şeýle ýazdy: «Men size muny aýdýaryn, şonuň üçin hiç kim sizi gowy seslenýän argumentler bilen aldamaz» (Koloslylar 2:4). Bize şeýle hem «şeýtanyň işi [ähli görnüşli ýalan gudratlarda, alamatlarda we täsinliklerde] görkezilip bilner» (2 Selanikliler 2:9) diýip habar berilýär. ýaman; ol ýalan sözler bilen ýok etmek üçin erbet meýilnamalary düzýär» (Işaýa 32:7 NKJV). Pawlus muny Koloslylara we bize ýazdy: «Men size muny aýdýaryn, şonda hiç kim sizi owadan sesli argumentler bilen aldamaz» (Koloslylar 2:4). Bize şeýle hem «Şeýtanyň işi [ähli görnüşli galp gudratlarda, alamatlarda we täsinliklerde] görkezilip bilner» (2 Selanikliler 2:9) diýip habar berilýär.
Palçylyk — şeýtanyň işi
Filipide «geljegi çaklaýan ruhy bolan bir gul gyz bardy [we] ol palçylyk bilen öz eýelerine köp pul gazanýardy» (Resullar 16:16). Häzirki wagtda, astrologiýa, el okamak, kart okamak ýa-da hatda ölüler bilen maslahatlaşýan ýaly bolup, geljegi gudratly ýagdaýda çaklaýan dürli adamlar bar. Eger bu adamlar aldawçy bolmasalar, bu usullar diňe olaryň güýjüniň hakyky çeşmesiniň öň ýüzi. Mukaddes Ýazgylar şeýle diýýär: «Bu zatlary edýän her kim Rebbe ýigrenjidir» (Kanun taglymaty 18:12). Näme üçin? Sebäbi olaryň geljek baradaky bilimi jynlardan, «palçylyk ruhundan» (Resullar 16:16) alnypdy.
Maglumatyň çeşmesini bilip, biz ähli palçylardan gaça durmaly! Olary Rebbe ýigrenji edýän zat, olaryň ahyrsoňy adamlary dolandyrmagy. Diňleýjiler olaryň çaklamalaryna bil baglap, kömek üçin Hudaýa ýüzlenmegiň we Oňa bil baglamagyň ýerine, öz geljeklerini olara ynanmaga başlaýarlar. Elbetde, adamlar ahyrsoňy «gymmatlygy ýok aldawçy sözlere bil baglaýandyklaryny» (Ýeremiýa 7:8) bilýärler. Jynlar biziň bähbitlerimizi göz öňünde tutmaýarlar, diňe Hudaý tutýar.
Ýalançylyk — hristianlar üçin mesele
Hristianlaryň günäkär tebigatlary bolany üçin, Hudaý Öz Sözünde şeýle diýýär: «Biri-biriňize ýalan sözlemäň» (Koloslylar 3:9). We Ol şeýle hem diýýär: «Reb ýalançy dodaklary ýigrenýär, ýöne Ol hakykatçyl adamlardan [we aýallardan] lezzet alýar» (Süleýmanyň tymsallary 12:22). Täze tebigat ýalan sözlemek islemeýär, ýöne ýalançylygyň dürli görnüşleri şeýle bir ýaýran we jemgyýetde kabul edilen welin, biz wagtal-wagtal muny bilmezden edip bileris.
Eger beýleki imanlylar biziň göreldämizi görýän bolsalar, ruhy adamlar biz kabul ediji bolsak bize kömek edip bilerler (Galatýalylar 6:1-2), eger biz «köne özümizi amallary bilen çykaryp, täze özümizi geýen bolsak, ol ... öz Ýaradyjysynyň keşbinde» (Koloseliler 3:9-10). Muny etmek üçin tejribe gerek, we tejribe kämilleşdirýär.
