Nehemýanyň işini düşündirmek
Nehemýanyň hekaýasynyň ruhy ähmiýetini düşündirmek üçin, biz bu adamy Ysraýylyň taryhyna ýerleşdirmeli. Ikinji Ýyl ýazgylary 36-njy bap Iýerusalimiň duşmanlaryň eline düşmegini beýan edýär. Takmynan miladydan öň 600-nji ýylda Hudaý Öz halkyna, ýewreýlere, Babyllar tarapyndan ýesir edilmegine rugsat berdi, sebäbi olar Onuň islegine garşy çykyp, Onuň buýruklaryna açykdan-açyk boýun egmediler (2 Ýyl ýazgylary 36:14). Bu olaryň üstüne höküm, weýrançylyk we gulçulyk getirdi, we «çäre ýokdy» (2 Ýyl ýazgylary 36:15-19). Olar Hudaýyň sabyr-takadyny gutardylar we indi Onuň söýgüsi olara garşy işledi. Pygamberler tarapyndan berlen ýakynlaşýan höküm baradaky sözleri ýerine ýetirildi (Ýeremiýa 25:8-11).
Bular şu günki Hudaýyň halky üçin çynlakaý pikirler. Biz Hudaýymyzyň açyk-aýdyň ýumşaklygyna hiç haçan bil baglamaly däl. Biz günäni hiç haçan ýeňil-ýelpaý garamalydyrys. Ahyrky netijede Hudaýyň adalatly gahary ähli günäkär hereketler, şol sanda biziňkiler bilen hem iş salyşar.
Nehemýa şol ýesirleriň nesillerinden biridi. Ol Pars patyşasy Artakserksiň Babyldaky patyşa gullugynda bolupdy. Hudaý parslylary Babyllary olaryň rehimsiz barbarlygy üçin ýeňmek üçin ulanypdy. Hudaý Öz maksatlaryny amala aşyrmak üçin islendik adamy ulanyp biler. Nehemýa heniz bilmese-de, Hudaý ony patyşanyň ýanynda ýerleşdirdi, şeýlelik bilen Ol ony weýran bolan halkyna halas bolmak we täzelenmek üçin ulanyp bilerdi. Ol Öz wadalaryny hiç haçan unutmaýar (Ýeremiýa 25:12-14). Höküm ediji Hudaý halasgär hem. Ol Öz halkyny Özüniň ulanyp biljek ýerine ýerleşdirýär. Bu geçmişi göz öňünde tutup, Nehemýanyň işini şu gün özümize ulanyp göreliň.
Ýük
Iýerusalimiň töweregindäki ýagdaýy bilýän bir topar adam bardy. Olar Kyrosyň we Ezranyň döwründe täzeden gurmagyň başlangyçlaryny gören diri galanlardy (Ezra 1:1; 3:1-3; 3:10-11; 4:24; 6:14-16). Ybadathana gutarylyp, birneme ulanylýardy, ýöne şäheriň gorag diwarlary weýran bolupdy. Biz Susa şäherinden Iýerusalime wagtal-wagtal «öýüne» giden bu galanlar barada köp bilmesek-de, Hananiniň Nehemýa beren habarynyň bu ruhy adamyň Hudaýyň huzurynda köp günläp döwülmegine sebäp bolandygyny bilýäris (Nehemýa 1:4).
Nehemýa belli bir ýer we halk üçin Hudaýyň islegini bilmäge çalyşýan adamyň gowy mysalydyr. Bilimsiz bolmakdan razy bolman, ol özüni mümkin boldugyça habardar etdi (1:2) we bolan zady bolmaly zat bilen deňeşdirdi. Hudaýyň şöhratyny yglan etmeli şäher weýran bolupdy (1:3). Ol döwülen diwarlar barada Hudaý bilen gürleşmäge wagt sarp edeninde, onuň ýüki «Hudaýymyň Iýerusalim üçin ýüregime salan zady» (2:12) boldy.
Hudaý Nehemýanyň ýüregini döwdi, şeýlelik bilen Ol ony ulanyp bilerdi. Onuň adynyň manysy, «Hudaý teselli berdi,» dogry bolup çykdy. Onuň ruhy duýgularynyň bu wagtynda ýitileşmegi onuň ömrüniň işiniň hereketlendiriji güýji boldy. Ol özüni Hudaý tarapyndan näçe köp döwülmäge rugsat berse, onuň görnüşi şonça-da aýdyňlaşdy. Çykdajy hasaplandy we Nehemýa Hudaýyň işini etmek üçin bahasyny tölemäge taýýardy.
Batyrgaý iman
Nehemýa öz patyşa wezipesini we onuň getiren ähli howpsuzlygyny öz ata-baba öýündäki agyr zähmet işi üçin gurban etdi. Ol henizem Iýerusalimiň weýran bolan diwarlaryndan 800 mil uzaklykda bolupdy, ýöne täzeden gurmak ol ýüreginde ony etmäge karar bereninde başlandy. Biz onuň doga edip, Hudaýyň: «Olary şol ýerden ýygna-da, Meniň saýlan ýerime getir» (1:9) diýenini eşidenini okaýarys. Biz Hudaýyň çagyryşyna boýun egýärismi?
Nehemýa bir zerurlyk gördi. Ol ilki bu barada Hudaýa ýüz tutdy we soňra ony ýerine ýetirmek üçin özüni elýeterli etdi. Ol şerapçy bolup dowam etdi we Hudaýyň ýüküni göterip, Hudaýyň wagtyna garaşdy. Garaşmak köplenç Hudaýyň Öz işini başlamagynyň ýoludyr. Hudaýa garaşmak hiç zat etmezlik däl! Patyşa şerapçysyna patyşa gözegçilik edýärdi, ol ony dogruçyl we zähmetsöýer hasaplaýardy. Nehemýa hormat we ynam gazanýardy.
Bu ýüki birnäçe aýlap göterenden soň, Hudaý Nehemýanyň gowy dolandyrylan «ýürek gynanjyny» (2:1-2) patyşanyň göz öňüne getirdi. Nehemýa gizlin oraza tutýardy (Matta 6:16-18) we Hudaý indi oňa ömrüniň mümkinçiligini berdi. Patyşa oňa üç sorag bereninde: «Näme üçin? ... Näme? ... Nädip?» (Nehemýa 2:2,4,6) onuň jogaplary eýýäm taýýardy – ýöne ol henizem «gaty gorkýardy» (2:2). Şeýle-de bolsa, ol Iýerusalimiň diwarlaryny täzeden gurmak üçin zyýarat üçin Hudaýdan we patyşadan goldaw sorap, uly iman görkezdi (2:3-5).
Gorkmak ruhy däl zat däl. Hudaý işläninde adamlar köplenç gorkýarlar – hatda Hudaýyň halky hem (Müsürden Çykyş 3:6; 1 Ýyl ýazgylary 13:12; Luka 2:10; Markus 16:6). Nehemýa Hudaýyň Öz beren ýüküniň amala aşmagy üçin ýol açjakdygyna ynanýardy. Onuň dogasy we taýýarlygy «Hudaýyň merhemetli eliniň (onuň we) patyşanyň ähli haýyşlaryny berendigini» (2:8) açmak üçin bilelikde işledi. Ygtyýarly hatlar we zerur çig mal bilen ýaraglanan Nehemýa ömrüniň Hudaýyň missiýasyna başlady.
Hudaýyň işi
Ol öz gowy işini we onuň getiren ähli howpsuzlygyny goýup, Iýerusalime gitdi. Gijeki weýran bolan diwarlaryň gözleginden soň, onuň ýüki henizem onuň bilen Hudaýyň arasynda gizlin bolupdy. Emma ýüreginde Hudaýyň maslahaty bolan adamyň mümkinçiligini hiç haçan peseltmäň. Iýerusalimiň weýrançylyklarynda köp ýewreý ýaşaýardy, ýöne diňe Nehemýa Hudaýdan täzeden gurmak ýüküni alypdy. Ol çykdajyny hasaplapdy, mümkinçiliklerini göz öňünde tutupdy we diňe Hudaý bilen maslahatlaşypdy.
Nehemýa bilen diwarlary gözden geçiren birnäçe adam onuň meýilnamasyna henizem girmändi (Nehemýa 2:12). Ol olara zerurlygy görkezdi, Hudaýyň olary öz ýüküni paýlaşmaga çagyrjakdygyna ynanýardy. Ýerli häkimiýetler heniz gatnaşmandy (2:16). Diňe ýükli işçiler toparyny saýlandan soň meýilnama açyldy. Hudaýyň işini gyssagly etmek weýrançylyga getirip biler. Akylly gurluşykçy Hudaý bilen ylalaşykda galýar (Rimliler 13:1-5).
«Barlamak» (2:13,15) sözi ýaranyň derejesini kesgitlemek üçin ony barlamak üçin lukmançylyk terminidir. Bu prosesde Hudaý Nehemýanyň toparynyň ýüreklerinde işledi, şeýlelik bilen olar onuň ýaly aladaly bolup bilerdiler. Alada borçlulyga getirýär. Biz ýolbaşçynyň zerurlygy görkezýändigini we oňa özüni baglaýandygyny görýäris: «Siz biziň nähili kynçylykda ýaşaýandygymyzy görýärsiňiz ... weýrançylyklar ... ot bilen ýakylan» (2:17). Ol olary özü bilen işlemäge çagyran wagtynda, olaryň jogaby: «Geliň, täzeden gurmaga başlalyň» (2:18) boldy. Hudaýyň adamlary Onuň serişdelerini ulanyp, Onuň işini amala aşyrýanlar «masgaralan we ýaňsylan» (2:19) adamlar tarapyndan hiç haçan ýoldan çykarylmaz. Diňe Hudaýyň we Onuň bellenen ýolbaşçylarynyň sözleri ähmiýetlidir.
Başgalar bilen gurmak
«Geliň, täzeden gurmaga başlalyň,» diýip ol çagyrdy (2:17). «Geliň, täzeden gurmaga başlalyň,» diýip olar jogap berdiler (2:18). «Biz (Hudaýyň) gullukçylary täzeden gurmaga başlarys» (2:20). Doga jogap edip, Hudaý Nehemýa ýük, gurluşykçylar topary we batyrgaýlyk berdi. Üçünji bap täzeden gurmak işini jemleýär.
Hudaýyň işi köp adamyň köp agyr işini öz içine alýardy. Hudaý bir iş edýändigi üçin hiç zat etmeli däl diýip pikir edýänler, bu bapdan köp zat öwrenmeli. Hudaý Iýerusalimiň diwarlaryny Öz halkynyň zähmeti bilen täzeden gurýardy. Gurluşyk sözleri otuz iki aýatda kyrk iki gezek duş gelýär. We başga bir topar sözler täzeden gurluşykçylaryň «ýanynda» işlemeginiň näderejede möhümdigini aýdýar. Diwardaky islendik boşluk beýleki ähli adamlaryň ähli işini gymmatsyz ederdi. Men munda ýerli ybadathanada gatnaşyga degişli bir teswir görýärin, ol «söýgüde özüni ösdürýär we gurýar, her bir bölek öz işini edýär» (Efesliler 4:11-12,16). Hudaýyň görkezmesi astynda jogapkärçilikler Onuň gullukçy-ýolbaşçylary arkaly paýlanýar.
Ýene bir möhüm pikir, her bir täzeden gurluşykçynyň «öňünde ... ýanynda ... öz öýüniň gapdalynda» (3:23) işleýändigi. Hudaýyň her bir işi öýde başlamaly we şol ýerden öňe gitmeli. Goňşymyzy söýmek şol sözüň «gapdalyndaky» manysy bilen başlaýar. Biz köçede, kollej ýataghanasynda, ofisde, zawodda ýa-da türme kamerasynynda – Hudaý bizi nirede ýerleşdiren bolsa, şol ýerde täzeden gurmaga başlamaly.
Nehemýa 3-nji bapda täzeden gurmak işiniň «ruhanylar ... zergärler, atyr ýasaýjylar ... we söwdagärler» (3:28-32) tarapyndan edilendigini hem aýdýar. Hiç kim «Bu meniň başarnygyma degişli däl» ýa-da «Men öz işimi goýup bilmerin» diýip bilmedi. Birnäçe hökümdarlar, hökümdarlaryň ogullary we jemgyýet ýolbaşçylary – mysal üçin, diwaryň öz bölegini «höwes bilen bejeren» Baruk (3:17-21) – Hudaý üçin täze rol alanlaryň mysallary hökmünde görkezildi. Gynansagam, käbir «asyllylar» özlerini gözegçilikden ýokary hasapladylar. Olar täzeden gurmak üçin howp boldular, sebäbi olar «işe öz eginlerini goýmadylar» (3:5). Olar adam derejesini Hudaý üçin gullukdan ýokary goýdular.
Iýerusalimiň diwary hakyky jemgyýetçilik tagallasy bolup, köpüsi gowy bilelikde işledi. Käbirleri köne zatlary täzeden gurdy, beýlekiler bolsa täze zatlary noldan gurdy. Bu şu günki ybadathanalarymyz üçin mysal bolup biler. Näme üçin ähli «köne» ýa-da ähli «täze» bolmaly, eger azajyk alada bilen «ikisi hem» bilelikde gulluk edip bilse?
Garşylyklar bilen göreşmek
Dördünji bapda öň agzalan garşylyk (2:10,19) giňeldilýär. Şeýtan Hudaýyň işine päsgel bermek üçin işçi güýjüniň daşyndaky we içindäki adamlary ulandy. Ol hatda Halasgärimiziň ýer ýüzündäki halas ediji ömrüniň başlangyjynda hem synag etdi (Matta 4:1-11). Ol hüjüm edeninde, Mukaddes Ruhy we Hudaýyň Sözüni ruhy göreşde goranyş we hüjüm ýaraglarymyzdygyny ýatlaň (Efesliler 6:10-18). Men Nehemýa üçin birnäçe göreş görýärin.
Ynsan vs. Hudaýyňky:
Birinjide, Sanballat we Tobiýa patyşa barada ynsanperwerlik bilen pikir edýärdiler, Nehemýanyň ýüregi we aňy bolsa hudaýy, hökmürowan Hudaýa gönükdirilipdi (2:19-20). Hudaýyň gullukçylary Hudaýy açyk-aýdyň göz öňünde saklamalydyrlar (Ýewreýler 12:2-3). Dünýä zatlara Hudaýdan başgaça garaýar.
Masgaralamak vs. Täzeden gurmak:
Ikinji garşylyk masgaralamaga esaslanýardy (4:1-6). Sanballat we Tobiýanyň eşidenleri dogrydy; olaryň gyzgyn jogaby olaryň islegleriniň Hudaýyň işi tarapyndan kynçylyga sezewar edilýändigini görkezdi. Olar Nehemýa, onuň topary we olaryň işi barada kemsidiji sözler aýtdylar. Olar Nehemýanyň ünsüni Hudaýdan başga zatlara çekmek islediler. Emma Hudaýyň işçileri Mesihiň garaýşyna eýe bolmalydyrlar: Ol «Özüni hiç zat etmedi» we «Özüni kiçeltdi» (Filipililer 2:5-8). Biz yzarlamalara garaşmaga duýduryş berilýär (Matta 5:10; Rimliler 8:35-37). Nehemýanyň jogaby garşylyklara garamazdan doga etmek we täzeden gurmagy dowam etdirmek boldy (Nehemýa 4:4-6).
Erbet birleşme vs. Gowy gorag:
Üçünji garşylyk «kynçylyk döretmäge ... we işi bes etmäge çalyşan» (4:7-11) erbet birleşme bilen boldy. Garşylyk gaty uly görünse-de, Nehemýa doga edip we goragçy goýup jogap berdi. Bu imanyň ýoklugy däl-de, işçileri ruhlandyran ruhy sagdyn düşünje boldy. Olar meseleleri Hudaýyň elinde saklamaga we ellerini Onuň işi üçin ulanmaga karar berdiler.
Adamyň haýbatlary vs. Hudaýyň kepilligi:
Dördünji garşylyk has ruhdan düşüriji haýbatlardan geldi (4:11-23). Jogap edip, Nehemýa işçilere: «Beýik we gorkunç Rebbini ýatlaň» (4:14) diýdi. Ünsleri Hudaýa berk gönükdirilen halk ätiýaçlyk çärelerini gördi we işlerini dowam etdirdi (4:16-18). Eger iş dursa, şeýtan ýeňerdi. Nehemýanyň ruhlandyryjy habarlary we şahsy mysaly onuň toparyna ynam döretdi (4:19-23).
Ylalaşyk vs. Ynam:
Bäşinji garşylyk Sanballat we onuň ýaranlary Nehemýa başga bir meýilnama hödürlänlerinde ýüze çykdy: «Geliň, duşuşalyň» (6:2). Emma Nehemýa «olar maňa zyýan bermek üçin meýilnama düzýärdiler» (6:2) diýip gördi. Ýolbaşçylykda ýetişenligiň iň uly alamatlaryndan biri «Ýok» diýmegi başarmakdyr. Damja suw ýaly, garşylyk Nehemýany ylalaşmaga mejbur etmäge dowam etdi. Açyk hat arkaly çendenaşa gybatlar ýaýrady (6:7). Nehemýany ýeňmek mümkin bolmadygy üçin işçiler duşmanyň nyşany boldular. Ol ähli bilýän Hudaýdan «ellerimi güýçlendirmegini» (6:9) haýyş etdi. Ol hakyky güýjüň we ygtyýaryň nirede tapylýandygyny bilýärdi.
Gorky vs. Iman:
Soňky garşylyk (6:10-14) ruhy taýdan seslenýän alternatiwa boldy: «Geliň, Hudaýyň öýünde duşuşalyň ... sebäbi adamlar seni öldürmäge gelýärler» (6:10). Onuň ömrüne howp abanýardy, ýöne ruhy düşünje ony munuň ýalan pygamberlikdigini netije çykarmaga getirdi (6:12-13). Ol Hudaýyň pygamber arkaly gürläp biljekdigini bilýärdi, ýöne ol her bir pygamberligiň Hudaýdan däldigini hem bilýärdi (6:14; 1 Ýahýa 4:1). Jogap berlen doga we Hudaýyň işde bardygyny bilmek Nehemýa we onuň toparyna işi «elli iki günde» (6:15-16) tamamlamaga mümkinçilik berdi. Duşmany ýeňmegiň iň gowy ýoly işi yzygiderli ýerine ýetirmekdir.
Netijeleri görmek
Diwar Hudaýa şaýatlyk edýärdi, hatda töwerekdäki milletler tarapyndan hem görülýärdi we hormatlanýardy: «Duşmanlarymyz bu barada eşidenlerinde, ähli töwerekdäki milletler gorkdular we öz-özlerine ynamlaryny ýitirdiler, sebäbi olar bu işiň Hudaýyň kömegi bilen edilendigini bildiler» (6:16). Soňra Pawlus ýaly, Nehemýa we diwar gurluşykçylary: «Men öz gowşaklygym barada has şatlyk bilen öwünjek, şeýlelik bilen Mesihiň güýji meniň üstümde dynç alsyn ... Mesih üçin men gowşaklyklarda, kemsitmelerde, kynçylyklarda, yzarlamalarda, agyrlyklarda şatlanýaryn. Çünki men gowşak bolanymda, şonda men güýçlüdirin» (2 Korinfliler 12:9-10) diýip bilýärdiler.
