Ylham 2 we 3
Giriş
Ylham kitaby Hudaýyň Öz şöhraty we Oglunyň, Rebbimiz Isa Mesihiň hormaty üçin ýer ýüzündäki ýollaryny nähili ajaýyp netijä getirendigini görkezýär. Geljekki dünýäde bereket we adalat ähliumumy ýagdaýda ýüze çykar. Şu sebäplerden, kitabyň teksti we degişli düşünjeler köp "ýedilikler" bilen doldurylandyr, olaryň her biri käbir düşünjäniň ýa-da prosesiň dolulygyny ýa-da bitewiligini görkezýär; adatça gowy manyda, ýöne käwagt erbetlik üçin. Kitapda elliden gowrak "ýedilik" bar. Ýedi ruh, ýyldyz, perişde, hat, ybadathana, möhür, surnaý, çüýşe möhüm mysallardyr.
Ylham 1:1-3
Kitap I asyryň ahyrynda ejir çekýän mukaddeslere ýazylypdyr. Şol döwürde gaty az alymlar bardy; häzirki ýaly Injiller ýokdy. Samuel doglan günlerinde bolşy ýaly,
"Rebbiň sözi şol günlerde gymmatly (seýrek) boldy" (1 Samuel 3:1).
Şeýlelik bilen, bu aňlatmanyň ähmiýetini düşündirip bileris:
"Okaýan bagtlydyr."
1 Timoteos 4:13-de bolşy ýaly
("okamaga yhlas ediň")
bu Mukaddes Ýazgylaryň köpçülikleýin, sesli okalmagyna degişlidir. Nähili geň! Okaýana bereket wadasyny berýän ýeke-täk kitap, şol bir wagtyň özünde iň köp ünsden düşürilen kitaplaryň biridir.
"Okaň" - bu ölüp barýan endik bolup biler, hatda Rebbiň käbir adamlarynyň arasynda-da, ýöne bu elbetde gowy endikdir. Biz endikleriň jandarlary bolmaga meýilli. Geliň, Mukaddes Ýazgylaryň tekstini sesli okamak endigini ösdüreliň.
"eşidýänler" - diňleýjiler, ýygnak, okaýanyň sesli okaýanlary. Hudaýa şükür, Hudaýyň sözüni okamak üçin ýygnanmaga islegli adamlar henizem bar. 1 Petrus 2:2-de okaýarys: "Täze doglan çagalar ýaly, sözüň arassa süýdüni arzuw ediň, şonda siz ösersiňiz." Hemişelik kynçylyk şundan ybarat: biz Injile ilkinji gezek ynananymyz ýaly, Hudaýyň sözüne şeýle bir höwesli iştahamyz barmy?
"saklaýanlar" (berjaý etmek, goramak, gymmat saýmak, hazyna etmek, boýun bolmak, ýerine ýetirmek) - Bu hem okaýana, hem ýygnaga gönükdirilendir. Bu hiç hili awtomatiki däl. Bu maşky, imany we Rebbiň Öz sözi arkaly bize düşündirýän zatlarynyň ruhuna we harfyna boýun bolmaga taýýarlygy talap edýär. Bereket we bagt okaýana (sesli), okaýany diňleýänlere we aýratyn-da okalan söze boýun bolmaga taýýar bolanlara (okaýana we diňleýjilere) wada berilýär. Bu wada ýazylan döwründe ejir çekýän mukaddeslere aýratyn we ýörite berildi. Şonuň ýaly-da, ol islendik döwürde ejir çekýän mukaddeslere aýratyn sesini dowam etdirýär.
"wagt ýakynlaşdy" (ýakyn) - Eger şonda, takmynan iki müň ýyl mundan ozal şeýle bolsa, häzir nähili has köp bolmaly?
Kitap 1:19-da kesgitlenişi ýaly, 3 esasy bölüme aňsatlyk bilen bölünýär:
- "Ýaz": "gören zatlaryňy" - 1-nji bap: Kazyň görnüşi
- "bolup duran zatlar" - 2 we 3-nji baplar: ýedi ybadathana (öňe gidip barşymyzda serediler)
- "şu zatlardan soň boljak zatlar" - 4-22-nji baplar: höküm (ybadathana döwri ýapylandan soň boljak uly pygamberlik wakalaryny öz içine alýar).
Häzirki iş, şol wagt Aziýa diýlip atlandyrylan, ýöne häzir Türkiýäniň bir bölegini emele getirýän ýedi ybadathananyň adresleri barada oýlanmakdyr. Maksat giňişleýin düşündiriş däl-de, bir ýa-da iki görkezme bermekdir. Mukaddes Ýazgylary yhlasly öwrenýän adam jikme-jiklikleri yzarlar.
Ylham 1:12-18 Görünüş
Ýygnaklara ýüzlenmezden ozal, ilki bilen Reb, Dogry Kazy (2 Timoteos 4:8), ähli şalyk şöhratynda bize tanyşdyrylýar. Bu Resul Ýahýa görnüşde berildi we 1-nji bapda 12-18-nji aýatlarda ýazylýar. Biziň gyzyklanmamymyzy, ünsümizi we, hakykatdan-da, boýun egmegimizi talap edýän köp jikme-jiklikler bar. Degişli aýratynlyklaryň gysgaça beýany, yzarlamak isleýän okuw görnüşimiz üçin ýeterlik bolar.
| Tekst | Manysy/Ähmiýeti/Ulgamy |
| :-- | :-------------------------------- |
| Ýedi altyn çyra | Ybadathanalar, ýerli ýygnaklar, ýer ýüzünde yşyk berýän. |
| Ortasynda | Ol nämeleriň bolup geçýändigini bilýär. |
| Ynsan Ogluna meňzeş biri | Häsiýetli ahlak aýratynlyklary. Ýer ýüzündäki durmuşynda Ynsan Ogly adalgasy, pes adamlykda meýletin kabul eden peselme ýerini görkezýärdi. Bu ýerde, Ol barada kazylyk şöhratynda ulanylýar. |
| Aýaklaryna çenli eşik | Ruhany lybasy. |
| Döşüni altyn guşak bilen guşalan | Dogry hökümde ylahy çäklendirme |
| Kellesi, saçlary ýüň ýaly ak, gar ýaly ak | Hormat, akyldarlyk (Daniýel 7:9 seret) |
| Gözleri ot ýaly ýalpyldawuk | Yzygiderli, içgin gözegçilik. ("Sen, Hudaý, meni görýärsiň" Barlyk 16:13). Ýahýa 1:9-a-da seret. Yşyk Hudaýyň ýüregini açýar! Yşyk adamyň ýüregini açýar! |
| Aýaklary inçe bürünç ýaly | Dogry hökümi ýerine ýetirmek üçin aýakgaply. |
| Sesi köp suwlaryň sesi ýaly | Beýiklik, mertebe, yzygiderli güýç. |
| Sag elinde ýedi ýyldyz | Ýyldyzlar - gökden yşyk berýän. Şahsy yşyk göterijiler - ýygnagy Hudaýyň islegine görä ýerli ýagdaýda ýolbaşçylyk edýänler. Bizde Ondan garaşsyz yşyk ýok. |
| Agzyndan ýiti, iki gyrasy ýiti gylyç | Onuň sözi ýeterlik bolar. (Ýahýa 12:48) |
| Ýüzi | güýjünde şöhle saçýan gün ýaly |
| Dünýäniň Yşygy | dünýä bilen baglanyşykly. |
| Dogrulyk Güneşi | Ysraýyl bilen baglanyşykly. |
| Daň ýyldyzy | ybadathana bilen baglanyşykly |
| Ilkinji we Soňky | Işaýada Ýehowa barada üç gezek aýdylýar (41:4, 44:6, 48:12). Ylhamda Isa barada üç gezek aýdylýar (1:17, 2:8, 22:13) |
| Perişdeler | Gök bilen aragatnaşykda bolan biri. Ýakynlykdan has köp ygtyýarlygy we güýji görkezýär. Islendik ýygnakdaky jogapkär elementiň wekili. Ýolbaşçylyk ýerli (ýygnagyň ýüküni göterýän), ýöne sowgat ähliumumy. Mukaddes Ýazgylarda ýolbaşçylar hemişe köplükde aýdylýar, diňe Ýewreýler 12:2-de (JND) Mesihiň Özüniň Ýolbaşçy hökmünde bir salgysyndan başga. Ýolbaşçylykda, ähli zatlarda bolşy ýaly, Ol ilkinjilikde bolmaly (Koloseliler 1:18) |
| Ölüm - adamyň maddy böleginiň (aralyk) barmaly ýeri/ýagdaýy. | |
| Dowzah/Hades - adamyň maddy däl böleginiň (aralyk) barmaly ýeri/ýagdaýy. | |
| Birlikde, maddy däl we maddy bölekler tutuş/bitewi adamy emele getirýär. 1 Selanikliler 5:23-e seret - "siziň tutuş ruhuňyz, janyňyz we bedeniňiz." | |
Ýedi ybadathana ýüzlenmeler
Ýedi ybadathana (ýerli ýygnaklar) şeýle seredilip bilner:
Öňki (taryhy)
- Bu ýüzlenmeler bize I asyrda häzirki Günbatar Türkiýe diýlip atlandyrylýan ýerde hakykatdan-da bir wagtda hereket eden ýedi ýerli ýygnagyň taryhyny we ruhy ýagdaýyny beýan edýär. Gynançly ýeri, adatça, biz özümizden başga biriniň ýa-da bir zadyň mysalyna seredende, zerur sapaklary öwrenmäge we üns bermäge has meýilli bolýarys. Bu ybadathanalaryň, hakyky taryhy guramalaryň göz öňünde tutulmagy, özbaşdak bir sapak kitaby, ýöne diňe bir taryh sapagyndan has köp zatdyr.
Şahsy (aýratynlykda)
- Mundan başga-da, olar şahsy janyň ruhy we ahlak taryhy (ruhy durmuş sikli?) hökmünde adalatlylyk bilen seredilip bilner. Özümizi bilşimiz ýaly, biz Rebbiň öňündäki gyzyklanmamyzda we borçlulygymyzda, şeýle hem janlarymyzyň täzeliginde üýtgeýäris. Şahsyýet hökmünde ruhy taryhymyzda islendik pursatda ýa-da tapgyrda, biz bu iki bapda aýdyň beýan edilen ýedi ybadathananyň biriniň ýagdaýy bilen deňeşdirilýäris. Emma, Mukaddes Ruhyň çagyryşyny eşitmek zerurlygyndan ýokarda durýan ýokary derejeli ýagdaýa ýa-da tejribä ýetip biljekdigimiz baradaky täsirden goranmalydyrys.
Ýerli (ýerli derejede)
- Mundan başga-da, olar ýerli ýygnagyň ruhy we ahlak taryhyny (ruhy durmuş sikli?) beýan edýän hökmünde kanuny taýdan seredilip bilner. Biziň şahsyýet hökmünde dogry bolan zatlarymyz, ýerli ýygnaklarymyz üçin hem dogrydyr. Biziň şahsyýet hökmünde nämedigimiz, ýygnagyň beýany hökmünde ýerli we bilelikde nämedigimizi emele getirýär.
Pygamberlik (panoramiki)
- Esasy dogry düşündiriş, bu ýedi ýüzlenmede Pentikostdan Raptura çenli tutuş ybadathana döwrüniň (doly dispensasiýa durmuş sikli?) çak edilýän ybadathana we ahlak taryhyny görkezýär. Ýagny, olar bize Hristian ybadathanasynyň Pentikost gününde açylandan soň we Rapturda, bu dünýädäki jogapkärli taryhy gutaranda, öz borçlaryny nähili ýerine ýetirendigi we ýerine ýetirjekdigi barada panoramiki gözden geçiriş berýär.
Taryhy we geografiki maglumatlaryň, şeýle hem tekstde käbir sözleriň ähmiýeti
Ýedi ýeriň her biri Rim administrasiýasy döwründe poçta indeksiniň merkezi bolupdyr. Poçta hyzmatlary şol irki döwürlerde-de öz ornuny tapypdyr. Elbetde, doganlar bu we beýleki möhüm hatlary ibermek üçin öz kurerlerini ulanardylar. Şeýle-de bolsa, ähli zady bilýän, ähli akyldar Hudaýyň adamlara Öz işini ýerine ýetirmek üçin peýdaly boljak ulgamy döretmäge we gurmaga rugsat berendigini görmek gyzyklydyr, eger Ol muny Özüne amatly hasaplasa.
Ýedi ýygnagyň berlen tertipde aňsatlyk bilen geçilip bilinjek tegelek ýolda ýerleşmegi gyzyklydyr. Hatlary gowşurýan kurer, tekstde görkezilişi ýaly, sagat diliniň ugruna, Efesden başlap, Laodikeýada gutarýan şol bir ýoly tutardy. Bu ýerleriň käbirleriniň häzir I asyrdaky atlaryndan tapawutly atlary bar, ýöne käbir atlary şu güne çenli saklanyp galypdyr.
Ybadathanalarda içerki we daşarky bozulmalar bar. Bu ýedi ybadathana ýüzlenmeler, Ol gelýänçä duýgulary saklamaga we Hudaýyň Özüniň ähli zatda we ähli zatda bolanda, ähliumumy ýagdaýda berkarar etjek zadyny ýüreklerinde berkarar etmäge höweslendirmek üçindir.
Ýedi ybadathana häsiýeti we ýagdaýy boýunça gaty tapawutlanýardy. Her ybadathanada adamlar tarapyndan getirilen dürli kemçilikler we ýetmezçilikler bar. Çäre her bir ýagdaýda şol bir, ylahy Şahsyýetiň elinde -
"Ruhuň ybadathanalara näme diýýändigini eşidiň."
Her bir ýüzlenme şol bir nusgany yzarlaýar:
- Mesihiň Özüniň 1-nji bapda Ýahýanyň Ony gören usullarynyň birinde görkezilişi, şol ybadathananyň düşen ýagdaýyna aýratyn laýyk gelýän. Eger bilinen we gadyry bilinen bolsa, bu ony şol ýagdaýa düşmekden gorardy. Bu, dindar adamlaryň synag döwründe imanlaryny saklar.
- Rebbiň her bir ybadathananyň ýagdaýlary barada kämil biliminiň ("Men bilýärin") tassyklanmagy, Onuň tapan zatlaryny makullamaga ýa-da ýazgarmaga getirýär.
- Ruhdan ybadathana ýüzlenmäniň ýapylmagy, aýratyn duýduryşlar, ruhlandyryjy sözler we ýeňijä aýratyn wada berýär.
Rebbiň bu görnüşi, eger aýdyňlaşdyrylsa, we Ruhyň çagyryşy, eger jogap berilse, bizi ýeňijilere öwrüler. Ýeňiji, Hudaýyň açyk islegine boýun bolmaga islegli bolan adamdyr, haýsy azlykda bolsa-da, we nähili şahsy çykdajy bilen bolsa-da. Dürli ýerli ýygnaklara degişli berlen jikme-jiklikleri yzarlap, progressiw (umumy) pese gaçyşy görşümiz ýaly, umumy ýagdaý nähili bolsa-da, şahsyýetleriň şahsy esasda "ýeňmek" üçin hemişe mümkinçilik bardygyny göreris. Möhüm ýeri, ýeňmek gaty şahsy we aýratyn mesele hökmünde görkezilýär, ýöne biziň bilelikde nämedigimiz esasan şahsyýet hökmünde nämedigimize baglydyr we onuň netijesidir. Biz şeýle hem, hem şahsyýet hökmünde, hem ýerli ýygnaklarymyzda degişli kynçylyklara garşy durmaga mümkinçilik alarys.
