Gowy bilen erbetligiň arasyndaky gapma-garşylyk Injiliň esasy temasydyr. Ol Injiliň başynda Adam ata bilen How enäniň synagyndan başlap, onuň ahyrynda ot kölünde jezalandyrylmagyna çenli yzarlanyp bilner (Gelip çykyş 3:1-7; Ylham 20:10,15). Geliň, erbetligiň çeşmesine, gidişine we ykbalyna seredeliň.
Erbetligiň çeşmesi
Geliň, dünýämizdäki erbetligiň çeşmesine seredip başlalyň. Köpler Şeýtanyň ýa-da iblisiň diňe bir mif, adamlaryň keseller we betbagtçylyklar ýaly düşündirip bilmeýän zatlaryny düşündirmek üçin ylmy döwürden öňki batyl ynanja esaslanýan ynançdygyna ynanýarlar. Bu ynanç Şeýtanyň gyzyl şahly, üç dişli çatalak tutan mifik şekilleri bilen goldanýar. Ýöne Injil onuň hakyky, erbet şahsyýetdigini aýdýar.
Isa şahsy iblise ynanýardy. Ol çölde oňa akylly soraglar bilen synag edildi (Matta 4:1-11). Tohum sepmegiň mysalynda, tohumlary iýýän guşlar Hudaýyň Patyşalygy baradaky habary alyp gidýän “erbet adamy” suratlandyrýardy (Matta 13:19). Şeýtan mif däl, hakykatdan-da ýok adamyň akylly hekaýasy däl! Ol hatda erbetlige garşy söweşi öz içine alýan kompýuter oýunlarynyň diňe bir “wirtual hakykaty” hem däl. Şeýtan hakyky şahsyýetdir, Injiliň bize aýdyşy ýaly.
Injil onuň perişdeler bilen ýakyn baglanyşykly bolandygyny we asmandaky perişdeler bilen söweşendigini görkezýär (Eýýup 1:6; 2:1; Ylham 12:7-9). Perişdeler Hudaýyň dünýämiziň görünmeýän böleginde ýaşamaga döredilen görünmeýän agentleridir (Koloseliler 1:16). Injil Şeýtan we görünmeýän dünýä barada maglumatlaryň ýeke-täk ygtybarly çeşmesidir. Erbetlik Hudaýyň kämil dünýäsine nähili girdi?
Biz diňe bir Hudaýyň bardygyny – we kesel, günä, ölüm we iblisiň Onuň ygtyýaryndadygyny düşündirmelidiris. Meselem, Hudaý Şeýtana Eýýuba näme edip biljekdigini we näme edip bilmejekdigini aýtdy (Eýýup 1:12; 2:6). Şeýtan Hudaýyň döreden zatlaryndan biri bolup, soňra Oňa garşy çykmagy saýlady. Bu erbetligiň gelip çykyşynyň iň gowy düşündirişidir. Hudaýyň döreden şahsyýetleri erkin erkine eýedi. Perişdeler we adamlar saýlaw etmäge haklydy; olar klonlar ýa-da robotlar däldi. Hudaý erbetligi döretmedi, ýöne Ol erkin erkine eýe bolan jandarlary döretdi, şonuň üçin gowy we erbetlik üçin potensialy bardy.
Injilde erbetligiň çeşmesi barada käbir yşaratlar bar. Isa: “Men Şeýtanyň asmandan ýyldyrym ýaly gaçandygyny gördüm” diýdi (Luka 10:18 NIV). Ol muny, ähtimal, şägirtlere buýsanç we tekepbirlige garşy duýduryş hökmünde aýtdy, sebäbi ýewreýler Köne Ähtden Şeýtanyň buýsanç sebäpli gaçandygyny bilýärdiler (Işaýa 14:12-15). Geljekde Hudaýyň perişdeleri bilen Şeýtanyň jynlarynyň arasynda asman söweşi bolar (Ylham 12:7).
Köne Ähtdäki iki täsirli bölüm hem Şeýtana degişli ýaly görünýär. Birinjiden, Tir şäheriniň heläkçiligi pygamberlik edildi (Ezekiýel 26-28). Ol Ysraýylyň demirgazyk-günbatarynda ýerleşýän, Finikiýalylar tarapyndan dolandyrylýan ada bolup, iň baý, iň kaşaň, güýçli we tekepbir patyşalyklaryň biridi. Tir hökümdary – tekepbir we ulumsy hökmünde suratlandyrylýan – bilen Tir patyşasy – goragçy perişde hökmünde döredilen simwoliki dilde suratlandyrylýan – arasynda deňeşdirme çekilýär (Ezekiýel 28:5-6,13-14). Soňra Ezekiýel 28:15-de: “Sen döredilen günüňden tä erbetlik tapylýança ýollaryňda günäsizdiň” diýilýär. Bu Şeýtanyň kämil perişde hökmünde döredilendigini we erbet bolandygyny görkezip biler. Sebäbi “ýüregiň tekepbir boldy” diýlip berildi (Ezekiýel 28:17). Bu bölüm Tir hökümdarynyň Şeýtan tarapyndan täsir edilendigini hem aňladýar, Petrusyň Rebbiň ýoluna päsgel beren wagty ýaly (Matta 16:23).
Ikinjiden, Babylyň heläkçiligi Işaýa 13-14-de öňünden aýdylýar. Babyly Ýefrat derýasynyň boýundaky kaşaň we şöhratly şäherdi. Ol şol döwrüň iň uly şäheridi. Bu bölümde, Babylyň Patyşasy hem Şeýtana degişli bolup biler. Onuň tekepbirligi we Hudaý ýaly bolmak islegi onuň: “Men asmana çykaryn; tagtymy Hudaýyň ýyldyzlaryndan ýokary galdyraryn; ýygnak dagynda, mukaddes dagyň iň ýokary belentliklerinde tagtda oturaryn. Men bulutlaryň depesinden ýokary çykaryn; Özümi Iň Ýokary ýaly ederin” diýen sözlerinde suratlandyrylýar (Işaýa 14:13-14). Bäş sany “Men ederin” Şeýtanyň Hudaý ýaly bolmak islegi sebäpli, ilki hyzmat edenine garşy çykandygyny görkezýär. Netijede, ol Hudaý tarapyndan höküm edildi (Işaýa 14:15).
Tir we Babyly Şeýtanyň we onuň güýçleriniň simwollarydy. Olar tekepbirlik we şöhratparazlygyň Şeýtanyň gozgalaňynyň sebäpleri bolandygyny görkezýär.
Erbetligiň gidişi
Indi dünýämizdäki erbetligiň gidişine seredeliň. Munuň bir ýoly, Injiliň Şeýtana nähili salgylanýandygyny görmekdir. Onuň köp atlary onuň häsiýetini we işini görkezýär. Käbir perişdeler Hudaýa garşy gozgalaňynda oňa goşuldylar we ol häzirki wagtda hem yzarlaýjylary gözleýär. Görünmeýän dünýäde, Hudaý bilen Şeýtanyň arasynda, ynsanlaryň wepalylygy üçin dowamly söweş bar.
Şeýtan “jynlaryň şazadasy,” “bu dünýäniň şazadasy,” “bu asyryň hudaýy” we “howa patyşalygynyň hökümdary” hökmünde suratlandyrylýar (Matta 12:24; Ýahýa 12:31; 2 Korinfliler 4:4; Efesliler 2:2). Bular garşy çykylmaly güýç üçin güýçli atlardyr. Aldanmaň – Şeýtanyň uly güýji bar.
Şeýtanyň edýän zatlary onuň atlary bilen görkezilýär. Ylham 12:9-da olaryň dördüsi bar: “Uly aždarha aşak zyňyldy – şol gadymy ýylan , atlandyrylýan iblisi, ýa-da Şeýtan , ähli dünýäni ýoldan çykarýan.” “Şeýtan” arameý sözi bolup, garşydaş, garşy çykyjy ýa-da duşman diýmekdir. “Iblis” aýyplaýjy, töhmetçi diýmekdir. Beýleki beýan edijiler metaforikdir: ol “ýylan” ýaly aldawçy we “aždarha” ýaly gorkunçdyr. Ol şeýle hem “gygyrýan ýolbars” ýaly gorky döredýär we “ýagtylyk perişdesi” hökmünde özüni gizläp biler (2 Korinfliler 11:14; 1 Petrus 5:8). Ol “ýalançy,” “synagçy,” “aýyplaýjy,” “aldawçy,” “ganhor” we “ýok ediji” (Matta 4:3; Ýahýa 8:44: Ylham 9:11; 12:10; 20:3). Nähili erbetligiň suraty! Hakykatdan-da, ol “erbet adamdyr” we günäkär dünýä onuň güýjüniň we gözegçiliginiň astyndadyr (Ýahýa 17:15; 1 Ýahýa 5:19).
Bag kämil gurşaw, jennetdi. Bu ýerde Hudaý Adam ata bilen How enä bir synag berdi: “Sen bagdaky islendik agaçdan iýmekde erkinsiň; ýöne sen gowy bilen erbetligi bilmek agajyndan iýmeli dälsiň, sebäbi ondan iýen wagtyň sen hökman ölersiň” (Gelip çykyş 2:16). Ýylan görnüşinde gizlenen inçe synagçy Şeýtan, adamlary öz gözegçiligine almak üçin Hudaýa boýun bolmazlygy höweslendirdi. Ol bedene, akyla we şöhratparazlyga hüjüm etdi. Açlyk tebigy islegdir we How ene “agajyň miwesiniň iýmit üçin gowudygyny” göreninde synag edildi. Ol şeýle hem: “Hudaý hakykatdan-da aýtdymy ...?” diýip sorady, onuň akylynda gyzyklanma we bulaşyklyk döredip, Hudaýyň sözüne şübhelenmegi üçin. Soňra ol şöhratparazlygyň tohumlaryny ekdi: “Ondan iýen wagtyňyz gözleriňiz açylar we siz Hudaý ýaly bolarsyňyz, gowy bilen erbetligi bilersiňiz” (Gelip çykyş 3:6,1,5).
How ene boýun bolan dessine, söweş ýitirildi. Ynsan bilen bu ilkinji duşuşykda, erbetlik üstün çykdy. Netijesi, günäniň Adam ata we onuň nesillerine ýaýramagy boldy. Adam ata bilen How ene Hudaýdan gizlenmäge synanyşdylar; olar gorkdular; olar bolan zatlar üçin başgalary we Hudaýy günäkärlediler; ýylana, aýala we adama höküm berildi; we jeza ölüm we Hudaýdan aýrylyşmak boldy (Gelip çykyş 3:6,8,10, 12-13,14-19).
Isa Adam ata bilen deňeşdirilýär we “ikinji adam” diýlip atlandyrylýar (1 Korinfliler 15:47). Bu Şeýtanyň günäkär tebigaty bolmadyk birini synag etmek üçin mümkinçiligidi. Olaryň duşuşygy çölde boldy (Matta 4:1-11). Synagçy bu gezek özüni gizlemeli däldi, sebäbi iki tarap hem näme bolýandygyny bilýärdi. Isanyň missiýasy “iblisiň işini ýok etmekdi” (1 Ýahýa 3:8), Şeýtanyňky bolsa Ony Hudaýyň islegine boýun bolmazlyga mejbur etmekdi.
Şeýtanyň hüjümi Eden bagyndaky ýaly boldy: ol bedene, akyla we şöhratparazlyga hüjüm etdi. Isanyň açdygyny bilip, ol Ondan daşlary çörek etmegini we Öz ylahy güýjüni Öz zerurlygyny kanagatlandyrmak üçin ulanmagyny haýyş etdi. Soňra ol Isany ybadathananyň depesinden şöhrata böküp gitmäge höweslendirdi. Şeýtan hatda Mukaddes Ýazgylardan sitata getirdi (Matta 4:6). Isa munuň Hudaýy synamak boljakdygyny, Hudaýa bil baglamak däl-de, diýip jogap berdi. Ahyrsoňy, Şeýtan Oňa dünýä patyşalyklaryny – hökümdarlyga gysga ýoly hödürledi. Bu arzuw Şeýtanyň gaçmagynyň çeşmesidi; ol Hudaýyň elindäki zady isledi. Ol Isa patyşalyklary haç ýolundan ýa-da hyzmatkär ýolundan geçmezden hödürledi.
Biz Rebbimiziň Şeýtany ýeňişinden köp zat öwrenip bileris. Ol muny Ruhyň güýjünde etdi (Luka 4:1). Şeýtanyň atlary onuň uly güýjüni görkezýär, ýöne Isa Hudaýyň güýjüniň has uludygyny görkezdi. Isa şeýle hem ynamy, boýun bolmagy we özüňi bilmezligi görkezdi. Ol Mukaddes Ýazgylary ulandy we Şeýtandan gorkmady. Ol karar beriji boldy we gepleşik etmedi.
Mesihiň Şeýtany ýeňşi Ol haçda ölen we direlen ýerinde tamamlandy (Ýahýa 12:31). Ol pespäl hyzmatkär hökmünde boýun boldy (Filipililer 2:6-8). Bütin dünýäniň günäsini Öz üstüne almak bilen, Mesih Adam ata bilen How enäniň we ähli ynsanlaryň gozgalaňyny düzeltdi (Rimliler 5:12-21). Ol direliş bilen ölümi ýeňdi: Ol hem biziň ynsanlygymyzda paýlaşdy, “şonuň üçin Öz ölümi bilen ölümiň güýjüni elinde saklaýany – ýagny iblisi – ýok etsin” (Ýewreýler 2:14). Şonuň üçin iman edenler indi ölümden gorkmaly däl.
Şeýtanyň üstünden ýeňiş gazanyldy we ol höküm edildi, ýöne Hudaýyň hökümi entek ýerine ýetirilmedi (Ýahýa 16:11). Duşman entek işjeň. Ol entek Hudaýyň ýollaryna garşy çykýar we dünýämizde köp ejir çekdirýär – we ol köplenç üstün çykýan ýaly görünýär.
Erbetligiň ykbaly
Şeýtanyň ykbaly kesgitlidir. Ol ýeňilen duşman bolup, Hudaýyň perişdeleri tarapyndan çözüler we görünmeýän dünýädäki ýerinden kowular (Ylham 12: 7-12). Soňra ol bir perişde tarapyndan baglanar we 1000 ýyllap hiç kimi aldamaga ukyply bolmaz (Ylham 20:1-3). Soňra biz Şeýtanyň soňky hüjümi barada okaýarys, ol bir wagtlyk boşadylanda we milletleri aldamaga we Hudaýyň halkyna hüjüm etmäge taýýarlanmaga rugsat berilende (Ylham 20:7-10). Ýöne ahyrsoňy erbetlik höküm edilýär we Şeýtan “ýanýan kükürt kölüne zyňylýar” we “gije-gündiz ebedi we ebedi gynamalar çeker.” Bu “iblise we onuň perişdelerine taýýarlanan ebedi otdur” (Matta 25:41). Ady Durmuş Kitabynda ýazylmadyk her kim hem ot kölüne zyňylýar (Ylham 20:15). Şeýtany yzarlaýanlaryň hemmesi onuň ykbalynda paýlaşar.
Erbetlige garşy söweşiň taryhy Şeýtanyň Hudaýa hyzmat edýän perişde hökmünde başlamagy bilen başlandy. Ol buýsanç we şöhratparazlygyň özüni doldurmagyna ýol berdi. Ol Hudaý ýaly bolmak isledi. Soňra ol Adam ata bilen How enäni Hudaýa boýun bolmazlyga aldady, bu bolsa günä, kesel we ölüm dünýäsine getirdi. Mesih Şeýtandan has güýçli ýeke-täk güýç hökmünde geldi. Onuň ölümi we direlişi Şeýtanyň dünýäni dolandyrmak meýilnamasyny ýok etdi. Şeýtan we onuň yzarlaýjylary üçin soňky höküm ebedi gynamadyr.
Mesihe bil baglaýanlar üçin gowy habar, “sizdäki dünýädäkidenden uludyr” (1 Ýahýa 4:4). Üçbirlik Hudaý Şeýtandan uludyr we erbetligi ýeňmegiň ýeke-täk çeşmesidir.
