Baýramçylyklar we ýatlamalar
Hemmelerde diýen ýaly öýünde azyndan bir sany kalendar bar. Siziň stoluňyzda gündelik meýilnamaňyz we telefonyňyzda sanly kömekçiňiz hem bolup biler. Hiç kim duşuşygy ýatdan çykarmak islemeýär! Ýöne ähli tagallalarymyza garamazdan, iň möhüm zatlaryň käbiri ýadymyzdan çykýar.
Hudaý biziň gowşak taraplarymyzy bilýär we şonuň üçin Öz halkyna möhüm zatlary ýatda saklamaga kömek edýär. Munuň iň gowy mysallarynyň biri Lewiler 23-den gelýär, onda Reb Öz ýerdäki halkyna ýedi sany aýratyn baýramçylyk berdi. Olara «Ýehowanyň baýramçylyklary» diýilýär. Olar diňe bir ýewreý milletine Öz Hudaýyny ýatlatmak üçin hyzmat etmän, eýsem Täze Ähtde her bir imanly üçin ruhy hakykatlaryň mysallary hökmünde hem görkezilýär.
Ýatlamaga taýyn
Ysraýyl çagalary Müsürden halas edilenden birnäçe hepde soň, olar Sina çöli (Müsürden çykyş 19:1) ýetdiler we ol ýerde bir ýyla golaý wagt galdylar (Sanlar 10:11-13 serediň). Şol döwürde Hudaý Musa On wesýeti we çadyr, ruhany gulluk we dürli gurbanlar barada köp jikme-jik görkezmeleri berdi. Şol görkezmeleriň arasynda Rebbiň «Meniň baýramçylyklarym» (Lewiler 23:2 NKJV) diýip atlandyran ýedi ýyllyk wakalaryny beýan edýän düzgünler bardy.1 Halk baýramçylyklary mukaddes ýygnaklar (ýygnaklar ýa-da çagyryşlar) hökmünde yglan etmäge görkezme berildi. Bu wakalar milli, «adatdaky işiň ýok» (23:7,8,21,25,28,35,36) günleri we geljekki nesiller üçin nyşanlardy. Her gün aýratyn meýilnamalaşdyrmagy talap edýärdi, bu bolsa adaty işleriň Hudaýyň hormatyna ýol bermelidigini aňladýardy.
Bu baýramçylyklaryň hemmesiniň (Pasha we Hamyrdyrly çörek baýramçylygyndan başga) bellenilmezden has öň jikme-jik beýan edilendigini bellemek gerek. Reb halky ýatdan çykarmaga mümkinçilik bermezden öň ýatlamaga taýýarlaýardy! Bu biziň durmuşymyzda islendik ruhy sepgit barada gowy sapakdyr. Mesihçiler ysraýyllar ýaly düzgünlere eýermeli bolmasalar-da, Hudaýyň kimdigini we Onuň näme edendigini ýatlamaga kömek etjek işleri gözlemek ruhy taýdan sagdynlykdyr.
Gysgaça syn
Lewiler 23-däki baýramçylyklar şulardan başlanýar: Pasha. Hudaý Pashanyň bellenilýän aýynyň Ysraýylyň ýylyň birinji aýy bolmalydygyny görkezdi (Müsürden çykyş 12:2), çünki olaryň Müsürde ölümden halas bolmagyny aňladýardy. Bökdençsiz guzynyň gany olary hökümetden goran örtükdi. Munuň bilen ýakyndan baglanyşykly bolan Hamyrdyrly çörek baýramçylygy, Pashadan bir gün soň başlandy. Bu bir hepdelik baýramçylykda çörek bişirmekde ýa-da öýlerde hiç hili hamyrmaýa ýa-da hamyrmaýa ulanylmaly däldi.
Şol hepdäniň dowamynda bir Sabat güni bolardy; we «Sabatdan soňky gün» (23:11) – hamyrdyrly çörek hepdäniň haýsy gününe düşse-de – üçünji baýramçylyk bellenilýärdi. Bu waka, ýagny Ilkinji miweler baýramçylygy, Ysraýyl öz ýurdunda bolanda arpa hasylynyň başlangyjyny görkezýärdi. Ilkinji arpa bogunlary Rebbiň öňünde, käbir goşmaça gurbanlar bilen birlikde hödürlenýänçä, hiç kim hasyldan iýmäge rugsat berilmeýärdi. Bu baýramçylykdan soň ýedi doly hepdäniň senesi kalendarda bellenilýärdi; we soň, bir gün soň, Ilkinji miweler baýramçylygyndan ellinji gün, ýagny Pentikost baýramçylygy bellenilýärdi. Bu hem hasyl baýramçylygydy – bu gezek ilkinji hasyl edilen bugdaýyň. Bu wakada esasy gurban iki sany çörekdi, olar hamyrmaýa bilen bişirilýärdi. Ýene-de, haýwan gurbanlary we beýleki gurbanlar bu baýramçylyga goşulýardy.
Birnäçe asuda aýdan soň, ýedinji aýda ýene üç baýramçylyk bellenildi, şol aýyň birinji gününden başlap Surnaylar baýramçylygybilen. Surnaylaryň sesi dynç alyş günini yglan edýärdi we halky mukaddes ýygnaga çagyrýardy. On gün soň olar Günäleri ýuwmak güni (häzirki wagtda «Ýom Kippur» ady bilen ýatlanýar) belläp geçdiler, bu Hudaý üçin iň uly dabaraly waka. Diňe bu gün baş ruhany mukaddes ýere, äht sandygynyň öňüne girerdi, belli gurbanlar we günäleri boýun almak üçin jikme-jik talaplara eýerip (Lewiler 16). Bu iň çuňňur gaýgy we azap güni bolup, Reb bu baýramçylygy äsgermezlik eden her bir adamyň ýewreý milletinden kesiljekdigini wada berdi.
Ahyrynda, şol aýyň on bäşinji gününde halk bir hepdelik Çadyrlar baýramçylygynybelläp geçdi, onda gündelik gurbanlar we dürli agaç şahalaryndan ýasalan maşgala çadyrlary ýa-da çadyrlar gurulýardy. Bu Ysraýylyň baýramçylyk kalendary üçin laýyk tamamlanma boldy, çünki bu baýramçylyk halka Müsürden halas bolanlarynda, gulçulyk ýurdundan çykyp barýarkalar şeýle ýaşaýyş jaýlarynda ýaşanlaryny ýatlatdy (23:42-43).
Ysraýyl maşgalalarynyň bu baýramçylyklary öz gündelik durmuşlaryna laýyklaşdyryp bilmeýändiklerini belläň. Bular durmuşy üýtgedýän wakalardy, bu bolsa möhüm bir zadyň bolup geçýändigini aýdyň görkezýärdi. Mundan başga-da, bu baýramçylyklar ruhy «goşmaçalar» däldi. Ysraýyllar goşmaça erkin sowgatlar we gurbanlar getirip bilerdiler (23:38), ýöne bu wakalar Hudaýyň halky hökmünde olaryň şahsyýetiniň esasy bölegi bolup durýardy. Bu nokady nygtamak üçin Reb her bir erkek adamyň ýylda üç gezek Iýerusalime Hamyrdyrly çörek baýramçylygyny, Pentikost (şeýle hem «hepdelik baýramçylyk» diýilýär) we Çadyrlar baýramçylygyny bellemek üçin gitmegini talap etdi (Kanun taglymaty 16:16). Biz Rebbi hormatlamak üçin gündelik endiklerimizi üýtgetmäge taýynmy?
Aýan edilen kölegeler
Käwagt daşarda duranymyzda, bize tarap gelýän adamlaryň kölegelerini görýäris, olar görünmezden ozal olaryň barlygyny aýan edýärler. Mesihçi üçin bu baýramçylyklar şol kölegeler ýalydyr, çünki olar has uly hakykaty – «esasy zat Mesihdedir» (Koloslylar 2:16-17) aňladýarlar. Täze Äht Hudaýyň Özüniň baýramçylyklara siňdiren ruhy manysyny düşündirmäge kömek edýär. Bütin teswirler bu temany peýdaly öwrendiler,2 ýöne bu ýerde käbir nokadyň gysgaça beýany bar:
Pasha Reb Isanyň täsirli suratydyr, Onuň gymmatly gany, bökdençsiz guzynyňky ýaly, bizi Hudaýyň hökümetinden goraýar (1 Petrus 1:18-19; 1 Korintoslylar 5:7). Onda pena tapmak her bir mesihçiniň iman ýolunyň başlangyç nokadydyr. Mundan başga-da, Pasha Rebbiň Agşamlyk naharyna takyk gabat gelmese-de, ol bize ýatlamagyň gymmatyny görkezýär. Ol bizden Öz bedenini nädip berendigini we biziň üçin ganyny nädip dökendigini ýatlamagy sorady. Goý, biz bu artykmaçlykdan lezzet alalyň!
- Mesihi öz Pashamyz hökmünde ykrar edenimizden soň, bizden hamyrdyrly çörek baýramçylygyny ahlak we taglymat taýdan «saklamagymyz» talap edilýär (1 Korintoslylar 5:6-8; Galatýalylar 5:1-9). Korintde ýamanlygyň we erbetligiň hamyrmaýasy ýürekdenlik we hakykat bilen çalşyrylmaly boldy. Galatiýada erbet taglymatyň hamyrmaýasy imanlylary kanun berjaý etmek we buýsanç bilen çyrmaşdyrdy, olar bolsa azatlyk we iman bilen häsiýetlendirilmelidiler.
- Munuň bilen ýakyndan baglanyşykly, Ilkinji miweler baýramçylygy Mesihiň direliş hakykatyny görkezýär. Ýere ekilen tohum ýeriň üstünde miweli däne hasylyny berdi (Ýahýa 12:24 bilen deňeşdiriň). Ilkinji miweleriň gurbany, garaşylýan hasylyň Hudaýa hödürlenmegidir we ol geljekde ýene bir hasylyň wadasyny öz içine alýar. Şeýlelik bilen Mesih direlişiň ilkinji miweleridir we Onuň ýeňşinde biz öz ölümden we gabyrdan doly halas bolmagymyzy amala aşyrýarys (1 Korintoslylar 15:20-23). «Men ýaşaýandygyma görä, siz hem ýaşarsyňyz» diýip, Ol Öz şägirtlerine aýtdy (Ýahýa 14:19). Rebbiň, Pashadan bir gün soň haça gidip, Sabatda gabyrda galyp, hepdäniň birinji güni direldilendigini bellemek geň galdyryjydyr – bu baýramçylyga takyk gabat gelýär!
- Onuň direlişinden elli gün soň, Pentikost güni, Ybadathananyň döremegi boldy (Resullar 2). Ybadathana döwrüniň syry, ýewreýleriň we butparazlaryň Mukaddes Ruh arkaly birleşmegidir (Efesliler 2:11-18; 1 Korintoslylar 12:13). Çuňňur minnetdarlyk bilen biz bu birligi Pentikostda bilelikde hödürlenen iki çörekde görüp bileris – günäniň hamyrmaýasy bir wagtlar işjeň bolan çöreklerde, ýöne indi olar bişirildi we hamyrmaýanyň täsiri togtadyldy. Hakykat Sözü bilen täzeden doglan imanlylar, Hudaýyň ýaradylyşynyň ilkinji miweleri ýalydyr, olar bir gün Mesihiň işi arkaly Oňa doly ýaraşdyrylar (Koloslylar 1:20). Mundan başga-da, Mesih direldilen ýaly, biz hem direliş durmuşynyň häsiýetinde ýaşamaly (Rimliler 6:4).
- Pentikostdan soňky kalendardaky asuda aýlar, bizi häzirki Ybadathana döwrüni ýatladyp biler, onda hakyky däne ýygnalýar we Rebbi gözleýänleriň hemmesi tarapyndan lezzet alynýar (Lewiler 23:22 serediň). Hatta iň garyp günäkärler hem Durmuş Çöreginde doly kanagat tapyp bilerler we soňra Onuň durmuş beriji habarynyň birnäçe bölegini (Rut 2:16 serediň) eşitmek isleýänler bilen paýlaşyp bilerler!
- Ýedinji aýyň üç baýramçylygy entek geljekki wakalardyr. Surnaylar Ysraýylyň saýlananlaryny hakyky uly mukaddes ýygnak üçin öz ýurduna gaýdyp gelmäge çagyrar. Ysraýyl milleti 1948-nji ýylda syýasy taýdan täzeden döredilen bolsa-da, entek geljekde boljak ýygnanyşyk Rebbe hakyky ruhy gaýdyp gelmegi görkezer (Işaýa 27:12-13). Bu kontekstdäki surnaylar Hudaýyň ýerdäki halkyna çagyryş hökmünde iň gowy düşündirilýär; ýöne olarda mesihçiler belki-de şol soňky surnaydan – «biziň Oňa ýygnanyşymyzdan» (2 Selanikliler 2:1; 1 Selanikliler 4:16-17) – bizi Reb bilen ebedi birleşdirjek Rapture-den bir ýaňy eşidip bilerler.
- Ysraýyl ýurda gaýdyp gelenden soň, Mesih şöhratda peýda bolar! Ýöne Onuň peýda bolmagy ilki bilen Günäleri ýuwmak gününe gabat geler, şonda Ysraýyl halky gaýgy bilen öz ruhlaryny azap ederler, çünki olar öz Mesihleriniň öňden ret edenleri bolandygyny düşünerler (Zakarýa 12:10-13:1). Günäniň aşa günäkärligini bilmek ruhy taýdan sagdynlykdyr (Rimliler 7:13), ýöne direlen Rebbiň oňa doly garşy durandygyny bilmek (Lewiler 16:15-22).
- Ahyrynda Ysraýyl üçin Mesihiň patyşalygynda dynç alyş we parahatçylyk şertleri bolar, şeýlelik bilen olar Çadyrlar baýramçylygynda ýaşanlary ýaly howpsuz ýaşap bilerler, şonda «hiç kim olary gorkuzmaz» (Mika 4:1-8, esasanam 4-nji aýat). Häzirki Ybadathana döwrüniň imanlylary hem ähli kynçylyk döwürlerimiz gutaranda we biz Reb bilen bolanymyzda Onuň dynç alyşyna girmäge garaşyp bilerler (Ýewreýler 4:3-10; 2 Selanikliler 1:6-10).
- Ýehowanyň baýramçylyklaryndan Hudaýyň ýerdäki her bir halkyna täsir eden ygtyýar, şatlyk we ýatlama sesi geldi. Täze Ähtde deňeşdirmeler şeýle aýdyň çekilýändigi üçin, olaryň üstünde oýlanmagyň biziň üçin hem şu gün ruhy peýda berjekdigine ynamly bolup bileris. Mukaddes Kitabyň «üç ýediliginiň» (Matta 13-däki ýedi patyşalyk mysallary we Ylham 2-3-däki ýedi ybadathana bilen birlikde) biri hökmünde, bu baýramçylyklar bize Hudaýyň ýollaryny we işlerini ýatlamaga we gymmatyny bilmäge kömek edýär.
SOŇKY BELLIKLER
- Sabat bu babyň başynda durýar we käwagt sekizinji baýramçylyk hasaplanýar, ýöne Lewiler 23:4-de tapylan ikinji giriş onuň özbaşdak bir kategoriýada durýandygyny görkezýär.
- Bu kitaplaryň ikisi Ýehowanyň ýedi baýramçylygy G. C. Willis tarapyndan we Ýehowanyň baýramçylyklary Jon Ritchie tarapyndan – ikisi hem Believers Bookshelf (www.bbusa.org) we beýleki ýerlerde elýeterlidir.
