Men Mesihiň haçynyň iki uly, esasy tapgyryna, ýagny başgaça aýdylanda, haçyň esasy hökmünde birneme durup geçmek isleýärin:
Biziň parahatlygymyz we ybadatymyz, şägirtligimiz we şaýatlygymyz. Başgaça aýdylanda, Hudaý bilen gatnaşygymyz we dünýä bilen gatnaşygymyz. Eger men günäkär hökmünde Rebbimiz Isa Mesihiň haçyna seretsem, onda öz parahatlygymyň ebedi esasyny görýärin.
Men öz “günämiň” köki ýa-da prinsipiniň aýrylandygyny görýärin, we öz “günälerimiň” çekilendigini görýärin. Men Hudaýyň hakykatdanam “meniň üçin”digini görýärin, we muny, üstesine-de, öz ynsabymyň maňa aýdýan ýagdaýynda görýärin.
Haç Hudaýy günäkärleriň dosty hökmünde açýar. Ol Ony iň günäkär adamyň dogry Aklawjysy hökmünde iň ajaýyp häsiýetde açýar. Ýaradylyş muny hiç haçan edip bilmezdi. Ykbal muny hiç haçan edip bilmezdi. Onda men Hudaýyň güýjüni, Onuň beýikligini we Onuň paýhasyny görüp bilerin; ýöne bu zatlaryň hemmesi maňa garşy bolsa näme? Öz-özünden, abstrakt görnüşde seredilende, olar şeýle bolardy, çünki men günäkär: we güýç, beýiklik we paýhas meniň günälerimi aýryp bilmezdi, ne-de Hudaýy meni kabul etmekde aklap bilmezdi.
Haçyň girizilmegi, emma, zatlaryň görnüşini bütinleý üýtgedýär. Ol ýerde men Hudaýyň günä bilen Özüni çäksiz şöhratlandyrýan görnüşde göreşýändigini görýärin.
Ol ýerde men ähli ylahy häsiýetleriň ajaýyp görkezilişini we kämil sazlaşygyny görýärin. Men söýgini görýärin, we şeýle söýgi meniň ýüregimi özüne çekýär we ynandyrýar, we men ony näçe köp duýsam, şonça-da ony beýleki zatlardan aýyrýar. Men paýhasy görýärin, we şeýle paýhas jynlary haýran galdyrýar we perişdeleri geň galdyrýar. Men güýji görýärin, we şeýle güýç ähli garşylygy ýeňýär. Men mukaddesligi görýärin, we şeýle mukaddeslik günäni ahlak äleminiň iň uzak nokadyna çenli yzyna serpikdirýär we Hudaýyň oňa bolan ýigrenjiniň iň güýçli beýanyny berýär. Men merhemeti görýärin, we şeýle merhemet günäkär adamy Hudaýyň huzuryna goýýar – heý, ony Onuň gujagyna goýýar. Men bu zatlaryň hemmesini haçdan başga nirede görüp bilerin? Başga hiç ýerde. Islegiňizçe serediň, we siz “Iň ýokarda Hudaýa şöhrat” we “ýerde parahatlyk” ýaly iki uly nokady şeýle bereketli birleşdirýän zady tapyp bilmersiňiz.
Şonuň üçin, haç özüniň bu ilkinji tapgyrynda, günäkär adamyň parahatlygynyň esasy, onuň ybadatynyň esasy we şol ýerde şeýle bereketli we şöhratly açylan Hudaý bilen ebedi gatnaşygynyň esasy hökmünde nähili gymmatly! Hudaý üçin nähili gymmatly, çünki Ol Özüniň deňsiz-taýsyz kämil häsiýetlerini doly görkezmek we günäkär bilen iň merhemetli gatnaşyklarynda hereket etmek üçin dogry esas bilen üpjün edýär! Ol Hudaý üçin şeýle gymmatly welin, ýakynda bir ýazyjynyň gowy belläp geçişi ýaly, “Ol aýdan ähli zady – başyndan bäri eden ähli zady, hemişe Onuň ýüreginde iň ýokary orunda durandygyny görkezýär.” We geň däl! Onuň söýgüli we gowy görýän Ogly şol ýerde, asman bilen ýeriň arasynda, adamlaryň we jynlaryň Oňa ýygnap biljek ähli utanjynyň we ejiriniň obýekti bolup asylmalydy, çünki Ol Atasynyň islegini ýerine ýetirmegi we Öz merhemetiniň çagalaryny halas etmegi söýýärdi. Ol ebedilik boýunça Onuň söýgüsiniň iň doly beýany hökmünde esasy çekiji merkez bolar.
Soňra, biziň amaly şägirtligimiziň we şaýatlygymyzyň esasy hökmünde, haç biziň iň çuňňur seretmegimizi talap edýär. Onuň bu tarapynda, aýtmagyma gerek däl, ol öňküsi ýaly kämil.
Meni Hudaý bilen birleşdirýän şol bir haç meni dünýäden ayyrdy. Ölen adam dünýä bilen işini gutarandyr; şonuň üçin, Mesihte ölen imanly adam dünýä bilen işini gutarandyr; we Mesih bilen direlen imanly adam täze durmuşyň güýjünde Hudaý bilen birleşendir.
Şeýlelik bilen Mesih bilen aýrylmaz baglanyşykly bolup, imanly adam Onuň Hudaý bilen kabul edilişine we dünýä tarapyndan ret edilişine gatnaşýar. Iki zat bile gidýär. Birinjisi ony ybadat ediji we asmandaky raýat edýär, ikinjisi ony ýerde şaýat we ýat adam edýär. Birinjisi ony perdeniň içine getirýär; ikinjisi ony düşelgäniň daşyna çykarýar. Biri beýlekisi ýaly hakykatdyr. Eger haç meniň bilen günälerimiň arasynda duran bolsa, ol meniň bilen dünýäniň arasynda-da durandyr. Birinji ýagdaýda, ol meni Hudaý bilen parahatlyk ýerine goýýar; ikinji ýagdaýda, ol meni dünýä bilen duşmançylyk ýerine goýýar, ýagny ahlak nukdaýnazaryndan; ýöne, başga bir manyda, ol meni haçda görkezilen şol gymmatly, çäksiz, ebedi merhemetiň sabyrly, kiçigöwünli şaýady edýär.
Indi imanly adam Mesihiň haçynyň ýokardaky iki tapgyryny hem açyk düşündirmeli we dogry tapawutlandyrmaly. Ol birinden lezzet alýandygyny aýtmaly däl, beýlekisine girmegi ret edýän bolsa. Eger ol haçyň amala aşyran tölegine girse, onda ol onuň hökmany suratda öz içine alýan ret edilişini hem duýmaly. Birinjisi Hudaýyň haçdaky paýyndan gelip çykýar; ikinjisi, adamyň ondaky paýyndan.
Biziň bagtly artykmaçlygymyz, diňe günälerimizden dynmak däl, eýsem dünýäden hem dynmakdyr. Bularyň hemmesi haçyň taglymatlaryna degişlidir. Şonuň üçin, resulyň: “Rebbimiz Isa Mesihiň haçyndan başga hiç zat bilen öwünmekden Hudaý saklasyn, çünki ol arkaly dünýä maňa çarmykda çüýlendi, men hem dünýä çarmykda çüýlendim” diýmegi dogrydyr. Pawlus dünýäni haça çüýlenmeli zat hökmünde görýärdi; we dünýä, Mesihi çarmykda çüýlemek bilen, Oňa degişli ähli adamlary çarmykda çüýledi. Şonuň üçin imanly adam bilen dünýä babatda iki esse çarmykda çüýlenme bar; we eger bu doly düşündirilse, onda ikisini birleşdirmegiň düýbünden mümkin däldigini subut ederdi.
Söýgüli okyjy, geliň, bu zatlary çuňňur, dogruçyl we doga bilen oýlanyşalyň; we Mukaddes Ruh bize Mesihiň haçynyň iki tapgyrynyň hem doly amaly güýjüne girmäge ukyby bersin.
