Ruhda sežde etmek:Bu nämäni aňladýar?Ýahudizmiň lewit ulgamyndasežde ediji öz adyndan ruhanynyň gurban etmegi üçin gurbanlyk (meselem, öküz, goýun ýa-da kepderi) getirýän adamdy. Şol ulgamda, şeýle adama bu hereketi sebäpli sežde ediji diýilýärdi. Ýakup guýusynyň ýanyndaky aýal Reb bilen sežde barada gürleşende, ol: “Atalarymyz bu dagda sežde etdiler” (Ýah. 4:20KJV) diýdi. Ol, Ýahudizmde tapylýan belli bir däp-dessurlardan ybarat sežde düşünjesini açyk görkezýärdi. Reb seždäniň täze tertibini girizmek maksadyny açmak üçin bu ýeri saýlady.Bu aýalyň öwünjine jogap edip, Reb: “Emma sagat gelýär, we indi geldi, hakyky sežde edijiler Atany ruhda we hakykatda sežde ederler: çünki Ata Özüne şeýle sežde edijileri gözleýär” (Ýah. 4:23) diýdi. Bellik edere, Reb bu aýalyň sözleriniň öňünde hakyky sežde edijiler baradaky pikiri girizýär, şeýlelik bilen lewit tertibinde sežde hökmünde ykrar edilen zadyň hakyky seždäniň diňe bir kölegesi bolandygyny açyk görkezýär. Rebiň bu ýerde aýdýan sözleri, lewit ulgamynyň däp-dessurlarynyň Hudaýyň hakyky sežde üçin talabyny hiç haçan kanagatlandyrmandygyny aňladýar. Indi Ol, Özüne hakyky sežde edijiler etjek aýratynlyklar bilen adamlary ýetişdirer. Bular, Ol aýtdy, Atany ruhda we hakykatda sežde ederler. Mundan başga-da, Ol goşýar: “Ata Özüne şeýle sežde edijileri gözleýär.”Rebiň -de: “Bu gaýanyň üstünde Men Öz Kiliseimi gurararyn” diýip yglan edişi ýaly, bu ýerde Ol Kilise bilen baglanyşykly bir zady (şonda heniz geljekde) yglan edýär. Ol nämedi? Ruhda we hakykatda sežde! Ýewreýlere ýazan ýazyjy, şol köne tertibe salgylanyp, bize şeýle diýýär: “Kanuna görä gurbanlyk berýän ruhanylar bar: olar gök zatlaryň mysalyna we kölegesine hyzmat edýärler” (Ýew. 8:4-5). Şeýlelik bilen Mukaddes Ýazgylar, indi köne bolan çadyr hyzmatynyň däp-dessurlarynyň çadyryň özüniň köne bolmagy bilen köne bolandygyny açyk öwredýär. Olar diňe hakyky zadyň kölegesi bolupdy. Şol bir wagtyň özünde, Petrus bize ruhanylaryň täze tertibiniň girizilendigini öwredýär. Kilise düzýän şahslar barada aýdyp, ol şeýle diýýär: “Siz hem, janly daşlar hökmünde, ruhy öý, mukaddes ruhanylyk bolup gurulýarsyňyz, Hudaýa Isa Mesih arkaly kabul ediler ruhy gurbanlyklar bermek üçin” ().Şonuň üçin seždeindi lewit tertibiniň ruhanylary tarapyndan berilýän öküzleriň we geçileriň gurbanlygyndan ybarat däl. Gaýtam, ol täze tertibiň ruhanylary tarapyndan berilýän ruhy gurbanlyklardan ybaratdyr. Şeýlelik bilen sežde indi mehaniki ýerine ýetirilýän proses däl; ol, Reb Isa Mesihiň Ýahýa 4-de aýdyşy ýaly, Ruhda ýerine ýetirilýän bir funksiýadyr. Ýagny, Hudaýyň Ruhy iman edijiniň ýüreginde sežde notalaryny – eger isleseňiz, Reb Isa Mesihiň we Ata Hudaýyň “gymmatlygyny” döredýär.Hristian seždesiniň, Ýahudizmiň lewit seždesinden tapawutlylykda, sežde edijiniň belli bir geografiki ýere gitmegini ýa-da belli bir liturgiýany ýerine ýetirmegini talap etmeýändigini bellemek gaty möhümdir. Lewit ulgamy seždäni Iýerusalimdäki ýerüsti çadyra baglaýardy; şeýle bir derejede, Babil sürgünindäkiler retoriki sorag berdiler: “Biz Rebiň aýdymyny nähili ýat ýurtda aýdyp bileris?” (Zeb. 137:4). Mundan başga-da, şol hyzmatyň däp-dessury lewit tertibini dolandyrýan kanunlar bilen kesgitlenipdi. Hristiançylykda beýle däl, çünki Hudaýyň ogullary Ruhyň azatlyk sferasyna getirildi. Bu, käbirleriniň çörek döwmekde Rebi ýatlamak üçin ýygnanyşanda wakalaryň tertibinde birmeňzeş amaly mejbur etmäge synanyşyklaryny gaty gabat gelmeýän, hatda gülkünç edýär.Hristiançylykda seždeRuh arkaly, islendik ýerde islendik wagtda berilýär, çünki mukaddes ýere giden ýol indi aýan edildi (Ýew. 9:4). Bu, Rebiň haçdaky ýeňişli gykylygy bilen güýje girdi: “Gutardy!” (Ýah. 19:30). Şonda we şol ýerde, mukaddes ýeri ybadathananyň daşky otagyndan aýyrýan perde ýokardan aşak iki bölege ýyrtyldy (Mar. 15:38). Şonuň üçin iman ediji, sežde we tagzym etmek üçin “sežde ýygnagyna” garaşmaly däl, çünki Hristianyň sežde edýän Ruhy geografiýa, waka ýa-da liturgiki çäklendirmeler bilen çäklenmeýär. Ruh hemişe iman ediji bilen, onuň içinde ýaşaýar. Hristian hemişe mukaddes ýerde, islendik ýerde, islendik wagtda sežde etmäge taýýar – we ol şeýle etmelidir.AWTOR BARADA: Hamfri Dankanson Hudaýyň Sözüni Demirgazyk Amerikada, Bagama we Terks we Kaýkos adalarynda öwredýär. Bu makala onuň ýakynda çykan kitabyndan alnandyr, ady:Mukaddes Ruhda Doga we SeždeOvercomer Press, Box 248, Owosso, MI, 48867 tarapyndan neşir edildi.