Mukaddes Kitapda «sežde» sözi ilkinji gezek Barlyk 22:5-de (kjv) duş gelýär. Ýöne biz Barlyk 22-den öň sežde etmegiň gaýta-gaýta bolandygyny şübhesiz bilýäris. Mundan öňki sežde mysallaryna Abeliniň gurbany (4:4), adamlaryň Hudaýa ýüzlenip başlan wagty (26-njy aýat) we Nuh gämiden çykandan soň (8:20-21) degişlidir.
Sežde näme?
Ol Hudaýyň beýikligi we ululygy bilen ýüregiň dolmagy we joşmagydyr. Sežde – baş egmek we tagzym etmek – hormat, sarpalamak we söýgi bildirmekdir. Ol adamyň özüni Rebbiň öňünde söýgi we çuňňur haýran galmak bilen dolduryp, doly we boýun egijilik bilen peseltmegidir. Bu ýagdaýda Hudaýa sežde edilýär.
Sežde görnüşleri
Mukaddes Ýazgylara seredenimizde, häzirki wagtda «sežde» diýilýän birnäçe görnüşi tapýarys. Olar:
- Bilimsiz sežde. Reb Isa we resuly Pawlus bu ýagdaýda sežde edýän adamlar barada gürledi (Ýahýa 4:22; Resullaryň Işleri 17:23).
- Isleg seždesi. Pawlus hem bu görnüşli sežde barada gürledi (Koloseliler 2:23), bu Nadabyň we Abihunyň Rebbiň öňünde ýat ot ýakanda eden işleri bilen mysal edilýär (Lewiler 10:1). Kaýynyň gurbany başga bir mysaldyr (Barlyk 4:2-5).
- Biderek sežde. Bu ýerde adamlar Hudaýa hakykatdan-da sežde edýändiklerini pikir edýärler, ýöne etmeýärler, sebäbi olaryň ýürekleri Ondan uzakda (Markus 7:6-7).
- Hakyky sežde. Bu hakyky sežde edýän adam tarapyndan edilýär (Ýahýa 4:23-24). Biz dowam etdirýärkäk, sizi bu soňky kategoriýa bilen meşgul etmek isleýärin.
- Hakyky sežde Şonuň üçin Barlyk 22-ä gaýdyp geleliň, ol ýerde biz Ybraýymdan köp zat öwrenip bileris. Hudaý ony ogly Yshagy gurban etmek üçin Moriýa dagyna iberdi. Ybraýym bu bergiň seždedigini bildi, sebäbi ol Hudaý tarapyndan Oňa gurban etmek üçin çagyryldy ýeke-täk ogly. Ybraýymyň ähli geljegi Yshakda jemlenen diýip hasaplamak bolar. Bu mysaldan biz Hudaýyň näme isleýändigini we Ol biziň iň gowy we iň gymmatly, iň eziz zatlarymyzy talap edýändigini görýäris.
Barlyk 22:3-de biz Ybraýymyň çalt jogabyny okaýarys: «Ybraýym ir bilen turup, eşegini eýerledi, ýanyna iki ýaş ýigidini we ogly Yshagy aldy, ýakylýan gurban üçin odun ýardy, turup, Hudaýyň aýdan ýerine gitdi.» Hudaý Ybraýymyňky ýaly ýüregi söýýär, ol ýerde Onuň islegine görä hereket etmek üçin çalt jogap bar. Biziň Hudaýymyz gullugynda ýalta adamy seýrek ulanýar. «Dişlere sirke, gözlere tüsse nähili bolsa, ýalta hem ony iberenlere şonuň ýalydyr» (Süleýmanyň Tymsallary 10:26). Ybraýymda beýle däldi. Ol ähli meselelerde Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek üçin çaltlyk bilen, ýagny taýýarlyk bilen hereket etdi. Ogulyny Hudaýa gurban etmek meselesinde iň kiçijik hem ikirjiňlenme ýokdy. Biziň jogabymyz hem onuňky ýaly bolmaly dälmi?
Ybraýym aýralyk hakykatyny düşündi, we bu onuň üç günlük ýola çykanynda görünýär: «Üçünji gün Ybraýym gözlerini galdyryp, ýeri uzakdan gördi» (Barlyk 22:4). Ol aýalyndan, öýünden we işinden uzaklaşdy. Häzirki wagtda biz Hudaýa sežde etmek üçin hökman fiziki syýahata çagyrylmaýarys, sebäbi biz ýüregimiz we aňymyz bilen bu dünýäniň ünsüni sowýan zatlardan özümizi aýryp bileris.
Ybraýym 5-nji aýatda görkezilişi ýaly, aýratyn bolmak üçin goşmaça ädimler ätdi: «Ybraýym ýaş ýigitlerine: «Siz eşek bilen şu ýerde garaşyň; men we oglan ol ýere gidip sežde ederis we size gaýdyp geleris» diýdi.» Ol Hudaý tarapyndan çagyrylmadyk we ähtimal Onuň bilen hiç hili gatnaşygy bolmadyk ýaş ýigitleri yzynda galdyrdy. Olar, eşek bilen bilelikde, yzynda galdyrylmaly. Diňe Ybraýym we söýgüsiniň we maksadynyň ogly ol ýere gidip sežde etmeli we gaýdyp gelmeli.
Bu gymmatly sowgady Hudaýa hödürlemek adamlaryň gözünden uzakda bolmaly, iň kiçijik hem görkezijilik ýa-da üns çekmek bolmaly däl. Bu Hudaý Ata we Ogul, Reb Isa, Golgota çykýan ajaýyp suratydyr. Ol ýerde Ogul Özüni Ebedi Ruh arkaly Hudaýa ýekejik tegmilsiz hödürläp, dünýäniň günäleri üçin töleg tölejek iň ýokary gurbany bererdi.
Mukaddes Kitapda sežde edilen ähli ýagdaýlarda diýen ýaly, diňe Hudaýa sežde edilmeli bolan Hudaýa sowgatlar hödürlemek bardy. Meniň aňym Matta 2-ä gidýär, ol ýerde Reb Isanyň dogluşy barada gürrüň berilýär. Ol ýerde biz akyldarlaryň täze doglan Patyşa sežde etmek üçin gaty uzak ýurtdan gelendigini görýäris. «Isa Iudeýanyň Betleheminde, patyşa Hirodyň günlerinde doglanda, ine, gündogardan Iýerusalime akyldarlar gelip: «Ýewreýleriň Patyşasy bolup doglan nirede? Biz Onuň ýyldyzyny gündogarda gördük we Oňa sežde etmäge geldik» diýdiler» (1-2-nji aýatlar).
Bu akyldarlaryň hereketi, biz dowam edip okap, köp zat aýdýar: «Olar öýe gelip, ýaş Çagany enesi Merýem bilen gördüler, ýere ýykylyp, Oňa sežde etdiler; hazynalaryny açyp, Oňa sowgatlar hödürlediler; altyn, buhur we mirra» (11-nji aýat). Olar Merýeme sežde etmediler, sebäbi diňe Hudaýa sežde edilmeli (Çykyş 34:14, Matta 4:10); şeýle hem olara hiç zat hödürlänleri barada okamaýarys. Akyldarlar Isa sežde etmäge geldiler! Olaryň ýere ýykylmak we sowgatlar hödürlemek hereketleri ähli Hudaý, Patyşa üçindi.
Biz hem akyldarlar ýaly, Rebbiň öňünde sežde edip, ýüreklerimizi açyp, Onuň barada gymmat saýan zatlarymyzy Oňa dökeliň. «Şonuň üçin biz Onuň arkaly Hudaýa hemişe öwgü gurbanyny, ýagny Onuň adyna şükür edýän dodaklarymyzyň miwesini hödürläliň» (Ýewreýler 13:15).
Sežde duýgurlyk ýa-da emosionallyk meselesi däldir, ýöne seždede biziň ýüreklerimiz täsir eder ýa-da täsir eder. Biziň hödürleýän zatlarymyzyň gymmaty we bahasy Hudaýyň we Onuň Oglunyň aýratynlyklarynda ýatyr, biziň duýgularymyzda däl.
Birinji Petrus 2:5-de ruhy gurbanlaryň «Isa Mesih arkaly Hudaýa makul» diýilýär. Olaryň makul bolmagy biziň tebigy ýagdaýymyzda, gündelik durmuşymyzda, söz ussatlygymyzda ýa-da ulanylýan binanyň ululygynda däl-de, Reb Isa esaslanýar. Biziň sözlerimiz ýönekeý bolup biler, ýöne olar hakyky bolsa we Mesih we Onuň işi barada gürlese, Hudaý olary höwes bilen kabul eder. Şeýle hem, Hudaý biziň gündelik durmuşymyzyň we seždämiziň Onuň Sözüne laýyk bolmagyny isleýär. — Maýkl Hardt
