SORAG: Hudaý näme üçin Abeliň gurbanlygyny kabul edip, Kaýynyňkyny ret etdi? Olara Hudaýa näme getirmelidigi barada nädip öwredildi?
JOGAP: Hudaý dogry. Ol hökmürowan. Ol hemişe adalatly. Şeýle hem, 2 Timoteos 3:16-a görä, ähli Mukaddes Ýazgylar biziň dogrulykda öwredilmegimiz üçin berilýär, şonuň üçin Kaýyn we Abel baradaky bu wakada Hudaýyň bize öwretmek isleýän zady bar.
Hudaýyň adam bilen gatnaşyklarynyň iň irki döwürlerinde, biziň ilkinji ata-enelerimiz Adam we Howa günä etdiler. Howa ýylan görnüşindäki şeýtan tarapyndan aldadylan. Rimliler 5-de biz Adam dünýä günä getirmek üçin jogapkär hasaplanýandygyny okaýarys, sebäbi ol bilkastdan günä etdi, aýalynyň sesine gulak asyp, Hudaýyň buýrugyna däl.
Adam we Howa gadagan edilen miwäni iýenlerinden soň, özlerini günäkär bildiler. Hudaý olaryň ýanyna bagda günüň salkyn wagty gelende, olar Hudaýyň huzuryndan gizlendiler. Özleriniň ýalaňaçdygyny, doly açykdygyny we Hudaýyň huzurynda bolmaga laýyk däldigini bilip, özlerini örtmek üçin öňlükler ýasadylar. Bu bir manyda adamyň öz işleri bilen Hudaýyň huzuryna ýetmek üçin ilkinji synanyşygydy. Bu synanyşyk şowsuz boldy. Hudaý bu meseläni dogry çözenden soň, günäkär jübüt üçin deriden eşikler ýasady. Deriden eşikler ýasamak üçin haýwanlar öldürilmeli boldy – gan döküldi. Bu sapak Hudaýyň Sözünde gaýta-gaýta gaýtalanýar. «Gan dökülmezden [günäleriň] bagyşlanmagy ýokdur» (Ýewreýler 9:22 NKJV), Hudaýyň Sözüniň üýtgewsiz taglymatydyr.
Mukaddes Ýazgylarda Hudaý ata-eneleriň çagalaryna, esasanam Hudaýyň zatlary barada öwretmek üçin jogapkärdigini görkezýär. Biz olaryň ogullary ulalanda, Adam we Howanyň olara Hudaýyň ilki ýerleşdiren bagyndaky tejribeleri barada gürrüň berendigini çaklap bilmerismi? Olar gowy we ýaman bilimi gazanandan soň we Hudaýyň öňünde günä edendiklerini bilip, nädip gorkandyklaryny, özleriniň ýalaňaçlygyny öz güýçleri bilen nädip örtmäge synanyşandyklaryny aýtmazdymy? Elbetde, Adam we Howa Hudaýyň olary örtmek üçin günäsiz haýwanlary nädip öldürendigi barada gürrüň bererdiler. Ogullar ulalyp erkek bolanlarynda, ata-enelerinden Hudaýa ýakynlaşmagyň öz işleri bilen mümkin däldigini, diňe gany dökülmeli bolan gurbanlyk arkaly mümkindigini öwrenmeli däldimi?
Men öňki paragrafda bir çaklama edýändigimi bilýärin, ýöne meniň pikirimçe, bu Mukaddes Ýazgylaryň ähli mazmunyna laýyk gelýär. Mesih Hudaýyň bize ähli açyşynyň merkezidir. «Çünki Isanyň şaýatlygy pygamberlik ruhudyr» (Ylham 19:10). Mukaddes Kitap Onuň barada göni, pygamberlikler ýa-da köp görnüşler we kölegeler arkaly gürrüň berýän bolsa-da, Hudaý biziň Oňa, Öz söýgüli Ogluna üns bermegimizi isleýär. Bir hekaýada bilmek isleýän jikme-jikliklerimiz köplenç berilmeýär, şonuň üçin biz Hudaýyň bize açan zatlary arkaly aýtmak isleýän zatlaryna has köp üns bereris, gyzyklanmalarymyzy kanagatlandyrmak üçin däl.
Hudaý ähli eden işlerinde mutlak dogry. Ol Kaýyn we Abele ybadat barada ýörite açyşlar bermeli näme üçin? Olaryň ata-eneleri olara Öz tejribelerinden Oňa nädip ýakynlaşmalydygynyň ýönekeýligini öwredip bilýärdiler. Ybadat, şeýlelik bilen, Hudaýyň Döreýiş kitabynda tema däl. Ol Hudaý halky gulçulykdan halas edip, olary Özüne ýakynlaşdyrmak islände, Çykyş kitabynda owadan görnüşde peýda bolýar. Ýahýa 4-de Reb Isa Samariýadaky guýynyň başyndaky aýala Atanyň Özüne ruhda we hakykatda ybadat edýänleri gözleýändigini düşündirýär. Ybadat Hudaýa getirýän zadymyzdyr, Ondan alýan zadymyz däl. Hristian dünýäsinde ýa-da häzirki hristiançylykda ybadat diýilýän zatlaryň köpüsi ybadatyň Mukaddes Ýazgylardaky kesgitlemesine laýyk gelmeýär.
Göz öňünde tutulmaly başga bir faktor iki doganyň ýüreklerindäki höwesdir. Hudaý ýüregiň pikirlerini we niýetlerini saýgarýar. Ol Resullaryň Işleri 1:24-de ähli ýürekleri bilýän hökmünde ýüzlenilýär. Ýewreýler 11:4-de Ol bize imanyň üsti bilen Abeliň Kaýyndan has gowy gurbanlyk berendigini aýdýar. 1 Ýahýa 3:12-de Kaýynyň erbetden bolandygyny we onuň işleriniň erbet, doganynyň bolsa dogry bolandygyny aýdylýar. Bu Hudaýyň bahasy, Ol Döreýiş 3 we 4-däki wakalardan asyrlar soň ony biziň bilen paýlaşmaga razy boldy.
