Kynanlykda Gaçybatalga
1 Şamuwel 22:1-2; 2 Şamuwel 23:13; 1 Hronikalar 11:15
Ysraýylyň taryhyny ýatlap, biz Hudaýyň birnäçe gudratlar arkaly milleti Müsürdäki gulçulykdan halas edendigini bilýäris. Soňra Ol Musa pygamberiň ýolbaşçylygynda halky çöl arkaly alyp gitdi, olar Ýeşuwanyň ýolbaşçylygynda Wada edilen ýeri basyp almazdan ozal. Biz Kazylar kitabynda Ýeşuwanyň ölüminden soň şowsuzlyklaryň bolandygyny okaýarys – şol kitap şu sözler bilen tamamlanýar: «Şol günlerde Ysraýylda patyşa ýokdy, her kim öz gözünde dogry bolany edýärdi» (Kazylar 17:6, Kazylar 21:25 NKJV). Şol köp onýyllyklaryň umumy şowsuzlyklarynda, esasanam Eliň ýolbaşçylygynda, filistliler sandykçany ele geçirdiler we «şöhrat ... Ysraýyldan gitdi» (1 Şamuwel 4-i okaň).
Şol şowsuzlyk günlerinde Hudaý Özüne hyzmat etjek birini taýýarlady: Şamuweli. Bu wepaly pygamber halky toba etmäge alyp gitdi. Ýöne, şol janlanmadan soň ýolbaşçylar öz pikirleri boýunça bir patyşa islediler, Şamuweli we Reb Hudaýy ret etdiler, Ol hemişe wakalary we zatlary Öz elinde saklaýar, we Onuň pikirleri biziňkiden ýokarydyr. Şonuň üçin Ol halka Benýamin taýpasyndan Saul atly adamy saýlamaga mümkinçilik berdi. Ilkinji käbir ýeňişlerden soň, bu adamyň hakykatdanam Hudaýyň saýlan adamy däldigi tiz aýan boldy, we Saul boýun bolmakdan ýüz öwrende Hudaý muny iki gezek tassyklady (1 Şamuwel 13:1-14, 1 Şamuwel 15:1-29).
Şowsuzlyklar baradaky bu iki babyň arasynda biz Jonatananyň uly ýeňşi barada okaýarys. Ynam bilen, öz ýarag göterijisi bilen bilelikde, iki adam filistlilere garşy garaşylmadyk hüjüm etdiler we ýeňiş gazandylar. Bu biziň üçin häzirki wagtda, şol wagt Saul üçin bolşy ýaly, owadan bir mysaldyr. Gynansak-da, bu hekaýada-da Saul ynamynyň ýoklugy sebäpli birnäçe gezek şowsuzlyga uçrady.
Saul soňky synagdan geçip bilmänsoň, boýun bolmazlygy sebäpli, Reb Şamuwel pygamberi gizlin bir wezipe bilen Betleheme iberdi. Bu, Saulyň ýerine Ysraýylyň geljekki patyşasy boljak ýaş ýigit Dawudy mesh etmek üçindi. Şondan gysga wagt soň, bu ýigit Goliýatdan haýran galdyryjy ýeňiş gazandy (1 Şamuwel 17). Ýöne tizden Patyşa Saul Dawudy yzarlap başlady. Patyşa Dawuda goşunda we öz köşgünde ýokary wezipe beren bolsa-da, Saul şübheli we gabanjaň boldy we ony birnäçe gezek öldürmäge synanyşdy.
Ýagdaý şeýle bir erbetleşdi welin, Saul Şamuwel pygamberi we hatda öz ogly Jonatanany-da öldürmäge synanyşdy (1 Şamuwel 19:18-22, 1 Şamuwel 20:30-33). Saul Rebiň 85 ruhanyny öldürtdi, olaryň özüne garşy dildüwşükde Dawut bilen birleşendigini öňe sürdi (1 Şamuwel 22:6-19). Şeýlelik bilen Dawut, patyşanyň giýewi bolsa-da, Saulyň gullugyny terk etmäge we gaçmaga mejbur boldy. Ysraýylda howpsuz ýeri bolmadygy üçin, Dawut filistlilere gitdi. Saulyň çäginden daşarda-da, Goliýatyň şäheri Gatda-da, Dawut aşa howp astyndady, we ol ýerden Adullam gowagyna gaçdy.1
Jazyp Çekiji we Kemala Getiriji Merkez
Hudaýyň «Öz ýüregime laýyk adam» (Resullaryň Işleri 13:22) diýip suratlandyran patyşasy üçin maşgalasyndan, dostlaryndan we söýgüli ýerlerinden bir gowaga gaçmaly bolmagy kemsidiji ýagdaýdy. Ýöne bu gowak2 Hudaý tarapyndan bellenen jazyp çekiji we kemala getiriji merkez boldy – Dawut we başgalar üçin Hudaýyň mekdebi, şol bir wagtda bize şu günki gün üçin köp sapaklar berdi. Adullam gowagy Dawudyň patyşalyga barýan ýolunda öňünden guran zady däldi, ýöne bu biziň ähli akyldar Hudaýymyzyň meýilleşdireniniň bir bölegidi – Onuň doly gözegçiliginde bolan wakalaryň girdabynda bir gaçybatalga.
Birinji Şamuwel 22:1-2 Dawudyň Patyşa Saulyň gazaply gahar-gazabyndan gaçmagyny gysgaça beýan edýär. Hiç kim bu patyşanyň çak edilmeýän gazabyndan, şol sanda Dawudyň ýakyn garyndaşlary-da, howpsuz däldi. Olaryň hemmesi Adullamdaky gowakda Dawudyň ýanynda galmak üçin «aşak düşdüler». Başga-da köp adam3 oňa gaçdy. Ol olaryň ýolbaşçysy, ýoldaşy we iň ýakyn dosty boldy, ol özüniň Rebe ýakyn bolandygyny, ol ýerde ýazan iki mezmuryndan öwrenýäris: Mezmur 57 we 142. Dawudyň azyndan üç garyndaşy, ýarym uýasy Zeruýanyň ogullary, wepaly kömekçiler boldular. Dawuda goşulanlaryň hemmesi Saulyň agyr hökümdarlygyndan ruhdan düşüpdi, we olar indi, öň bolmasa-da, ölüm howpy bilen ýüzbe-ýüzdiler.
Olaryň ýagdaýy bize Rebbimiz Isanyň Öz halkynyň ýolbaşçylary Ony ret edenlerinden soň aýdan sözlerini ýatladýar:
«Meniň ýanyma geliň, ähli zähmet çekýänler we agyr ýükli bolanlar, men size dynç bererin» (Matta 11:28). Ret edilen Reb, dini ýolbaşçylaryň olaryň üstüne ýüklen köp ýükleri sebäpli ezilen, ähli kynçylyklardan gaçanlar üçin bir gaçybatalga boldy.
Ret edilen Reb Isa bilen Dawudyň ret edilmegi arasynda görnükli meňzeşlik bar.4 Dawudyň ýakyn garyndaşlary Saulyň hökümdarlygy astynda howp astyndady we ony gözlediler. Başgalar-da, kynçylyklarynda, gussalarynda, kynçylyklarynda we betbagtçylyklarynda oňa geldiler. Mukaddes Ruh «her kim» sözüni nygtady. «Her kim kynçylykda, we her kim bergili, we her kim gahar-gazaply5 ruhda» (1 Şamuwel 22:2 JND) – nähili kynçylykda bolsalar-da, olar Dawuda geldiler.
Ýöne biz Jonatananyň, täç mirasdüşeriniň we Dawudyň iň ýakyn dostunyň, onuň-da jany howp astynda bolsa-da, gowaga gitmändigini belleýäris. Dawudyň Goliýatdan ýeňiş gazananyndan soň, Jonatan Dawuda öz doly ýaragyny (1 Şamuwel 18:4) beripdi, aýakgaplaryndan başga. Bu möhümdir, sebäbi bu, iň bolmanda simwoliki taýdan, Jonatananyň Dawuda gaçgak hökmünde ýoldaş bolmajagyny görkezýärdi. Jonatan dostunyň ýagdaýyna biperwaý däldi, we ol soňra ony gizlin bir ýerde zyýarat etdi, ýöne ol Dawut bilen gitmegiň ýerine köşge gaýdyp geldi (1 Şamuwel 23:16-18).
Ýygnanyş Merkezi we Serkerde
Haýran galdyryjy takyklyk bilen, iki açar söz ulanyp, Mukaddes Ruh ýygnanyşyň we ýolbaşçylygyň möhüm düşünjelerini suratlandyrdy. Dawuda goşulanlar özlerini «ýygnadylar» (NKJV) – olar ýygnandy ýa-da bir ýere jemlendi – we oňa çekildi. Bu bize Reb Isanyň aýdan sözlerini ýatladýar: «Iki ýa-da üç adam Meniň adymda ýygnanan ýerinde, Men olaryň arasyndadyryn» (Matta 18:20). Reb Isa gökde, şöhrat we hormat bilen täçlenen (Ýewreýler 2:9). Ol ýerden Ol Mukaddes Ruhy bu ýere iberdi, Ol bizi hakyky Dawudyň, Rebbimiz Isa Mesihiň daşyna ýygnamak üçin ýygnanyşy amala aşyrýar. Biz Onuň ajaýyp şahsyýetine we adyna çekilýäris.
Ýolbaşçylyk babatda biz Dawudyň «olaryň üstünden serkerde bolandygyny» (1 Şamuwel 22:2) okaýarys. «Serkerde» köplenç «şazada» diýlip terjime edilýär; we Mesihiň, ýa-da Mesih Isanyň, atlarynyň biri «Parahatçylyk Şazadasy» (Ýewreýçe: Sar-shalom, Işaýa 9:6). Dawudyň görkezen owadan häsiýetleri oňa goşulmak we onuň bilen galmak isleýän köp adamy özüne çekdi – Adullam gowagynda takmynan 400 adam (1 Şamuwel 22:2). Şol babyň soňy ruhany Abiataryň Dawuda nähili gelendigini suratlandyrýar, Dawut ruhana şeýle diýdi: «Meniň bilen gal, gorkma, çünki meniň janymy gözleýän seniň janyňy gözleýär; çünki sen meniň bilen howpsuzsyň» (1 Şamuwel 22:23 NASB). Rebbimiz Isa şu günki imanlylar üçin şeýle wada berdi: «Men sizi hiç haçan terk etmerin, ýa-da taşlamaryn. Şonuň üçin biz batyrgaýlyk bilen aýdyp bileris: «Reb meniň kömekçimdir; men gorkmaryn. Adam maňa näme edip biler?» (Ýewreýler 13:5-6 NKJV).
Ret edilen patyşa, Dawut (1 Şamuwel 22:1-2) baradaky şol bir babyň Hudaýyň pygamberi, Gady (5-nji aýat), we (baş) ruhany Abiatary (22-23-nji aýatlar) agzap geçmegi geň galdyryjydyr. Gad we Abiatar ret edilen we yzarlanan patyşa bilen açykdan-açyk özlerini birleşdirdiler. Ysraýyl Saulyň hökümdarlygy astynda Dawudy ret etdi, ýolbaşçylaryň takmynan 1000 ýyl soň Isany ret edişleri ýaly. Ysraýyl milleti, kiçijik bir galyndydan başga, Mesihi henizem ret etse-de, Reb Isa hakyky Patyşa, Pygamber we Ruhanydyr.
Gynansak-da, Kilise taryhynda ret etmegiň başga görnüşleri-de bolup geçdi. Mysal üçin, biz özüni mukaddes Ata, Mesihiň wekili we Rebiň ýer ýüzündäki ornuny eýeleýän biri barada bilýäris. Şeýle hem, guramaçylykly din Mukaddes Ruhyň roluny öz üstüne aldy.
Hudaýyň Sandykçasy
Saulyň ýolbaşçylygy astynda hiç kim Hudaýyň sandykçasyna alada etmedi ýa-da onuň barlygyny gözlemedi (1 Hronikalar 13:3). Şonuň üçin Dawudyň irki günlerinden bäri sandykça üçin bir ýer tapmak we taýýarlamak ýüreginde bolandygy möhüm bir nokadyr (Mezmur 132-ni okaň).
Sandykçanyň Reb Isanyňky ýaly köp dürli atlary bar, we ol Onuň we Onuň haçdaky işiniň owadan bir görnüşidir. Ol şeýle hem gökde bolsa-da, Öz halkynyň arasynda ýaşaýan ýeke-täk Hudaý-Adamyň suratydyr. Biziň üçin hakyky kynçylyk şudur: «Biz Oňa alada edýärismi? Biz Onuň beýikligini ykrar edýärismi? Biz Onuň üçin ýüreklerimizde we durmuşymyzda bir ýer taýýarlaýarysmy, we başga imanlylar bilen Onuň adyna ýygnananymyzda Oňa öz hakyky ornuny berýärismi?»
Biziň utanjymyz üçin, köplenç ähli zatlar Onuň barlygynda bolmakdan, Mukaddes Ruhyň güýjünde Ondan lezzet almakdan has möhüm hasaplanýar. Täze Ähtdäki bu tejribe üçin görkezmeler güýjünde galýar, we Olar gelýänçä güýjünde bolar (1 Korinfliler 11:23-26).
Şu Günki Gün Ýeňijiler Gerek
Patyşa Saul hemişe filistliler bilen söweşmek üçin batyrgaý adamlary gözleýärdi (1 Şamuwel 14:52). Netijede, ol olaryň bilen söweşip pajygaly ýagdaýda öldi (1 Şamuwel 28-31).
Munuň tersine, Dawut Rebe ynanmagy we Onuň bähbitlerini birinji orunda goýmagy öwrendi. Onuň kömegi bilen, Dawut köplenç ähli kynçylyklara garamazdan ýeňiji6 boldy, duşmanlary ýeňdi. Dawut bilen şeýle owadan zat, 1 Şamuwel 22-de görenimiz ýaly, ol özüne çekilen adamlary hakyky söweşijilere öwürdi, olar Hudaýyň bähbitlerini we öz ýolbaşçysynyň bähbitlerini ähli zatdan öňe goýdular. Täze Äht bu görnüşli gatnaşygy «ilkinji söýgi» diýip atlandyrýar, we biz Dawuda we onuň gahrymanlaryna hakyky «ýeňijiler» hökmünde seredýäris.
Geliň, taryhdan bir wakany göz öňüne getireliň: «Soňra otuz baş adamyň üçüsi hasyl ýygymy wagtynda aşak düşüp, Adullam gowagynda Dawudyň ýanyna geldi. Filistlileriň goşuny Refaýym jülgesinde düşleýärdi. Dawut şonda berkitmede, we filistlileriň garnizony şonda Betlehemde ýerleşýärdi» (2 Şamuwel 23:13). Bu wakanyň haçan bolandygyny takyk bilemzok, ýöne Saulyň Dawudy yzarlan günlerinde bolmagy mümkin. Bu, Dawudyň we onuň adamlarynyň iki uly howp bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny aňladardy: bir tarapdan filistliler, beýleki tarapdan öz patyşasy. Şeýle hem, biz uly howplar bilen gurşalandyrys, ägirtler ýaly, özüni imanly hasaplaýan Kilisede. Wada edilen ýeriň bir bölegini eýelän, Hudaýyň Öz halky üçin beren bereketiniň bir bölegini özlerine talap edýän filistliler ýaly ýalan «hristianlar» bar. Şol bir wagtda Saul ýaly hereket edýän we Rebbimiz Isa Mesihiň hakyky yzyna eýerijilerini yzarlaýan sözde hristian ýolbaşçylary bar.
Öňlerinde duran howplara garamazdan, Dawudyň batyrgaý adamlary Dawuda görnükli yhlas we wepalylyk görkezdiler. Oňa bolan söýgi sebäpli, olar söýgüli ýolbaşçysyny kanagatlandyrmak üçin uly garşylyklary ýeňdiler – esasanam eýelenen çäkde ýerleşýän Betlehemiň guýusyndan suw getirdiler. Dawut şol suwdan buýruk bermedi ýa-da hatda soramady; ol diňe bir isleg bildirdi (15-nji aýat), Reb Isanyň soňraky döwürde eden ýaly: «Meni ýatlamak üçin muny ediň.»
«Dawut arzuw bilen aýtdy: ‘Ah, kim maňa Betlehemiň derwezesiniň ýanyndaky guýusyndan suw içirse!’ Şeýlelik bilen üç batyrgaý adam filistlileriň düşelgesinden geçip7, Betlehemiň derwezesiniň ýanyndaky guýusyndan suw çekdiler, we ony alyp Dawuda getirdiler. Şonda-da ol ony içmedi, ýöne Rebe dökdi. We ol aýtdy: ‘Reb, menden uzak bolsun, men muny etmeli däl! Bu öz janyny howp astyna salan adamlaryň gany dälmi?’ Şonuň üçin ol ony içmedi. Bu zatlar üç batyrgaý adam tarapyndan edildi» (2 Şamuwel 23:15-17 NKJV; seret 1 Hronikalar 11:15-18). Dawudyň adamlary öz ret edilen patyşasyny öz janynyň howpy bilen hormatladylar.8 Ol olary we Hudaýy hormatlap, gymmatly suwy Hudaýa içgi gurbanlygy hökmünde dökdi.
Bu hekaýa, howply ýurtda Adullamyň hakyky we diri Hudaýa ybadat edilýän ýere nähili öwrülendigini görkezýär. Şu günki gün köp imanlylar ähli görnüşli gazaply garşylyklara duçar bolýarlar, ýöne Hudaýa we Reb Isa bolan hakyky söýgi olary hakyky ýeňijilere öwürmäge höweslendirýär, mümkin däl ýaly görünse-de, Onuň üçin gymmatly bolan islendik zady edýärler. Biziň üçin nähili sapak!
SOŇKY BELLIKLER
- Adullam, ähtimal «halkyň adalaty» manysyny berýän, Dawudyň dogduk şäheri Betlehemiň golaýyndady. Ýakubyň ogly Ýahudanyň Adullamdan bir dosty bardy (Barlyk 38). Soňraky döwürde Reb Isa Betlehemde doguldy (Luka 2:1-20). Geljekde «Ysraýylyň şöhraty» şol bir sebitde geler (Mika 1:15). Bu bize Dawudyň tejribeleriniň pygamberlik ähmiýetiniň bardygyny düşündirmäge kömek edýär, çünki ret edilen Patyşa «Ysraýylyň şöhraty» hökmünde ýüze çykar.
- Ýewreý dilinde «gowak» sözi ähtimal «ýalaňaç» sözi bilen baglanyşyklydyr, bu adam perspektiwasyndan hiç hili peýdanyň ýokdugyny görkezýär. Ýöne, Hudaý Dawudy wepaly söweşijiler toparyny döretmek we ýolbaşçylyk etmek üçin şu ýerde ulanardy. Hudaý hökümdardyr; Ol Musany Faraonyň köşgünde we köşgünde kemala getirdi, ony Hudaýyň çöldäki mekdebine alyp gitmezden ozal. Dawut babatda, gowak onuň we onuň adamlary üçin kemala getiriş ýeri boldy; Hudaý ony olary tälim bermek üçin ulandy. Sebitde gowaklaryň çylşyrymly ulgamy bardy, we Dawut olary ýaşlygyndan bäri bilýän bolmagy mümkin. Käbir gowaklarda rahatlyk bilen ýöräp, dynç alyp, gizlenip ýa-da gijäni geçirip bolýardy.
- Sözme-söz, «olar oňa aşak düşdüler» (JND).
- Reb Isa bu meňzeşligi Matta 12:1-8-de görkezdi. Ol şol ýolbaşçylary ýazgaryşynda olara garşy ýedi sany anyk aýyplamany agzap geçdi (Matta 23). Patyşa Saul ýaly, olar halky bergili we kynçylykda goýdular.
- NKJV bu termini «nägile» sözi bilen terjime edýär, ýöne onuň köki «ajy» bolup, şol bir terminiň ulanylýan başga wakalar we geljekki pygamberlik wakalary bilen baglanyşyk döredýär. Şol bir kök «Mara» adynda-da bar, Naomi kabul eden at (Rut 1:20). Kontekste baglylykda, şol bir söz köplenç «mirra» diýlip terjime edilýär, bu bolsa ejirleriň simwolydyr.
- Bu Täze Ähtde Rebe bütin ýürekden hyzmat etmäge özlerini bagyş eden imanlylar üçin ulanylýan bir termindir, yza süýşýänler we dünýäniň täsirine eýerýänler däl-de: teniň höwesi, gözleriň höwesi we durmuşyň buýsanjy (1 Ýahýa 2:15-17).
- Bu haýran galdyryjy bir üstünlikdir. Bu, bu adamlaryň hakyky ýeňijiler bolandygyny, öz ýolbaşçysyna bolan hakyky söýgi sebäpli uly howplary we garşylyklary ýeňip geçendigini görkezýär.
- Bu hekaýany Täze Ähtdäki bir mysal bilen deňeşdiriň: Akila we Priskilla, olar Pawlus resuly üçin öz janyny howp astyna saldylar (Rimliler 16:4).
