Mesihiň Haçdaky Sözleri
Rebbimiziň Wasiýeti
Injillerde tapyp bilşimiz ýaly, Mesih haçda asylgy durka ýedi gezek gürledi. Üç söz garaňkylyk sagatlaryndan öň, üç söz bolsa soň aýdyldy.
Ortada, garaňkylyk sagatlarynyň üçüniň soňuna golaý, biz diňe Zebur 22-de ýazylan ajy gykylygy eşidýäris: «Hudaýym, Hudaýym, Sen meni näme üçin terk etdiň?» (1-nji aýat; Matta 27:46; Markus 15:34 NKJV). Zeburçynyň bu sözlerini sitirlemek bilen, Reb biziň günälerimiz sebäpli Oňa ýetiren Hudaýyň terk edişiniň çuňňur azabyny beýan etdi.
Bir manyda, bu ýedi söz ölüp barýan Halasgäriň soňky wesýetini, ruhy wesýetini düzýär. Ilkinji üçüsi, esasanam, Mesihiň işiniň gymmatyna we güýjüne aýratyn şaýatlyk edýär. Biz olarda Täze Äht hatlarynyň şaýatlyk edýän azabyň netijelerini eşidýäris. Ol öz tamamlanan işi arkaly bize beren ruhy baýlyklary görünýär.
Onuň ölümi arkaly bize berlen üç sany aýratyn bereket bar:
- Luka 23:34-däki Rebbimiziň Ata eden dogasyna laýyklykda, günäleriň bagyşlanmagy.
- Luka 23:43-däki wada laýyklykda, gökdäki jennetdebir ýer.
- Ýahýa 19:26-27-däki görkezmelerde görkezilişi ýaly, ýer ýüzündäki Hudaýyň öýüniň içinde aladaly söýginiň bir ýeri.
Halasgäriň soňky wesýeti Onuň azaplary we töleg ölümi esasynda Özüniňkiler tarapyndan alnan ruhy baýlyklar barada gürleýär. Ol wesýet ediji, Özüne degişli bolanlaryň hemmesiniň geçmişini, häzirki we geljekki ýagdaýyny üpjün edýän Şahsdyr. Şeýlelikde, biz birneme başga tertipde görýäris:
- Geçmiş barada, biz Onuň gymmatly gany bilen günälerimizden ýuwuldyk. Bizde günäleriň bagyşlanmagy bar.
- Häzirki wagt barada, Ol bize Hudaýyň çagalary maşgalasynyň içinde howpsuzlyk ýerini berýär.
- Geljek barada, gökdäki Hudaýyň jenneti bize açyk.
Biz başga näme isläp bileris?
«Ata, Olary Bagyşlaň!»
Mesihiň haçda aýdan ilkinji sözüniň (Luka 23:34) Öz duşmanlary üçin doga bolmagy täsirli. Doga Ony näletli agaja çüýlän günäkärlerden öç almak üçin däl-de, olary bagyşlamak üçin edilipdi. Bu elhenç ýagdaýda-da, Halasgäriň ýüregi ýiten günäkärler üçin söýgi we rehimdarlyk bilen doludy, Ol olary gözläp we halas etmek isledi. Ol Ata Özüne, Atanyň söýgüli Ogluna edilen ýamanlyk üçin bagyşlamak barada doga etdi.
Eger Ol şeýtmedik bolsa, şübhesiz, ýykyjy höküm yzyna düşerdi. Emma bu öç alma güni däldi. Bu ýerde gögüň gahar-gazaby günäkär dünýäni urup bilmedi. Gaýtam, Ol günä göteriji bolmaga we duşman günäkärler üçin ölüme gitmäge razy bolan Şahsy urdy. Mesihiň töleg işiniň miwesi arkaly bu ylahy bagyşlanma indi bize hödürlenýär. Ahyrsoňy, Ol Öz ganynyň – täze ähtiň ganynyň – «günäleriň bagyşlanmagy üçin köpler üçin dökülmegi» (Matta 26:28) üçin gelipdi.
Öç ýa-da ar alyş ýokdy, ýöne bagyşlanma bardy, sebäbi Mesih ylahy hökümiň astynda biziň ýerimizi aldy we biziň günälerimiz üçin ölmäge razy boldy. Biz Resul Petrusyň Pentikost günündäki wagyzyny bu doganyň ýerine ýetirilişi hökmünde görüp bileris. Mesih Öz duşmanlary üçin bagyşlanma doga etdi, we muňa jogap edip Petrus olara şol bagyşlanmany hödürläp bildi. Ol muny Hudaýyň adyndan ilçisi we şaýady hökmünde etdi. Bir şert bardy: Şol wagtky adamlar «toba etmeli we ... günäleriň bagyşlanmagy üçin Isa Mesihiň ady bilen suwa çümdürilmeli» (Resullaryň Işleri 2:38) bolupdy. Resullaryň Işleri 3:17-de resul olaryň Rebbimizi bilmezlikden öldürendigini goşýar, bu Mesihiň «Olar näme edýändiklerini bilmeýärler» (Luka 23:34) diýen sözlerine doly laýyk gelýär.
Günäleriň bagyşlanmagy baradaky bu hoş habar injil habarynyň esasy bölegidir. Biz ony Matta 28-däki uly tabşyrykda we Ol Luka 24-de Özüniňkiler bilen görünende tapýarys. Bu barada Resul Petrusyň wagzynda we Resul Pawlusyň wagzynda gürleýär. Pawlus missionerlik işine başlan badyna, günäleriň bagyşlanmagy hödürlendi (Resullaryň Işleri 13:38-39). Şeýle hem, Efeslilere we Koloselilere ýazan hatlarynda ol günäleriň bagyşlanmagyny aýratyn belläp, ony hristianyň iň ýokary bereketleriniň arasynda hasaplady (Efesliler 1:7, 4:32; Koloseliler 1:14). Ýöne, biz bu bereket Rebbimiziň Golgota haçynda çeken çuňňur azaplarynyň netijesidigini unutmalydyrys.
«Bu Gün Sen Men Bilen Jennetde Bolarsyň!»
Haçda bolan Şahsdan eşidilen bu ikinji söz gökdäki şöhratda bir ýeriň wadasyny öz içine alýardy: «Dogrusyny aýdýaryn, bu gün sen Men bilen Jennetde bolarsyň» (Luka 23:43). Reb ylahy ygtyýar bilen gürledi. «Dogrusyny» ýa-da käbir terjimelerde tapylýan «hakykatdan-da» sözi «amen» manysyny berýär, bu wada ýerine ýetirilmegi barada hiç hili şübhe ýokdugyny görkezýär. Mesih gowşaklykda haça çüýlen bolsa-da, Ol indi Hudaýyň güýji bilen ýaşaýar. Ol näme wada berse, ony hem ýerine ýetirýär.
Bu möhüm aýatdan birnäçe netije çykaryp bolar:
- Aradan çykan imanlynyň gögüň bagtyna ýetmezden ozal arassalanma we tämizlenme döwri gerek däl. Ahyrsoňy, Reb ýamanlyk edijä şol gün Özü bilen jennetde boljakdygyny aýtdy. Ýeri gelende aýtsak, ölüm uky diňe jesede degişli bolup, ol direliş gününe çenli gabyrda dynç alýar. Bu, şeýle hem, «ruhuň uky» diýilýän taglymaty ret edýär, ol ölen mukaddesleriň direlişe çenli bir hili uky ýagdaýyndadygyny öňe sürýär.
- Mesihde uka gidenler eýýäm Onuň gös-göni huzurynda, we olar muny bilýärler. «Bu gün sen Men bilen Jennetde bolarsyň» Rebbimiziň Oňa iman eden ýamanlyk edijä beren wadasydy. Bu adam geljek messianik patyşalyga garaşýardy. Ol Rebbimiziň ýehudylaryň Patyşasydygyna we Hudaýyň wagtynda Öz patyşalygyny aljakdygyna ynanýardy, onda direlen mukaddesler hem öz ýerlerini alardylar. Soňra ol Patyşanyň merhemetine bil baglamaga umyt edýärdi. Emma eýýäm indi ol has gowy bir zat aldy: Hudaýyň jennetinde bir ýer, ol ýerde eýýäm Rebbimiziň huzurynda dynç alyp bilerdi.
- Luka 16-da bu ýer henizem «Ybraýymyň gujagy» diýlip atlandyrylýardy, ýöne şonda Reb heniz haçdaky işini tamamlamandy. Ol direlip, Hudaýyň sag elinde şöhratlandyrylandan soň, ähli imanlylaryň atasy Ybraýym indi özüne çekiji merkez däl. Mesih bilen bolmak indi iň gowy bölekdir (Filipililer 1:23). Bu diňe aralyk ýagdaýda, ölüm bilen direlişiň arasyndaky ýagdaýda dogry däl. Aradan çykan mukaddesleriň direlişinde we ýer ýüzünde ýaşaýan imanlylaryň göge alnanda üýtgemeginde şol bir wada degişlidir: «Biz hemişe Reb bilen bolarys» (1 Selanikliler 4:17).
- Bu ýer mundan beýläk «jennet» diýlip atlandyrylýar, Eden bagynyň gökdäki deňi hökmünde. Ol üçünji gökde ýerleşýär, ýagny Hudaýyň ýaşaýan ýeri. Şonuň üçin Ol Ylham 2:7-e görä «Hudaýyň Jennetidir». Adam ony ýer ýüzündäki Eden jennetini ýykan ýaly ýykylyp bilmez. Gökdäki jennet ylahy kämiligiň möhürini göterýär.
- Jennetde ýagşylyk we ýamanlyk bilim agajy we günä etmäge synanyşyk ýok. Mesih hakyky Ýaşaýyş Agajy hökmünde bar, we Mukaddes Ruh ýaşaýyş suwunyň çeşmesidir (Ýahýa 4:14-24, 7:37-39; Ylham 22:1-2). Ýüregiň suwsuzlygy we açlygy her tarapdan üpjün edilýär. Isa arkaly uka gidenler eýýäm Hudaýyň huzurynda aýdyp bolmajak derejede bagtlydyrlar (2 Korinfliler 12:2-4). Olar ýer ýüzündäki adamyň aýdyp bilmeýän şöhratly sözlerini eşidýärler. Pawlus «Mesihdäki adam» (2-nji aýat) hökmünde ol ýere alnypdy, we bu soňky Adam hökmünde Oňa birleşen ähli adamlaryň ýeridir.
«Aýal, Ine Seniň Ogluň!»
Biz indi bir pursat Isa haçda durka aýdan bu üçünji söz bilen meşgullanmak isleýäris. Reb ony Öz ejesine we söýgüli şägirdi Ýahýa aýtdy: «Isa şonuň üçin Öz ejesini we söýýän şägirdiniň ýanynda duranyny görüp, ejesine: ‘Aýal, ine seniň ogluň!’ diýdi. Soňra şägirdine: ‘Ine seniň ejeň!’ diýdi. Şol sagatdan başlap şol şägirt ony öz öýüne aldy» (Ýahýa 19:26-27).
Bu Mesihiň duşmanlaryna däl-de, Onuň dostlaryna we yzyna eýerijilerine degişlidi. Haçyň ýanynda diňe birnäçe wepaly yzyna eýerijiler durdy, we Ýahýanyň injilinde olar atlandyrylýar. Söýgüli şägirt Merýeme, Isa çaga wagty Simeon pygamberlik eden (Luka 2:34-35) öz ruhuny deşen azapda ahlak taýdan goldaw berdi. Ýahýa onuň goldawy we ýoldaşy bolardy, şeýlelikde onuň gaýgysy ýeňilleşerdi. Reb olaryň ikisine-de Öz aradan çykanyndan soň eýelemeli ýerlerini berdi: Merýem özüne alada etjek bir ogul aldy, we Ýahýa söýgüli bir ene aldy.
Bu häzirki wagtda-da Mesihiň yzyna eýerijileriniň arasynda şeýle. Ol bize dogry ýeri görkezýär, we biziň biri-birimize goldaw bermegimiz Onuň islegi. Hudaýyň çagalarynyň maşgalasynda adam özbaşdak ýaşap bilmez; biz şatlyklarymyzy we gaýgylarymyzy paýlaşýarys. We iman öýüniň beýleki agzalary bilen baglanyşykda haýsy ýeri eýelemelidigimizi we haýsy jogapkärçiligi çekmelidigimizi kesgitleýän Rebdir.
Ýahýanyň soňra Hudaýyň çagalarynyň maşgalasyndaky özara gatnaşyklar barada köp zat aýdandygy bellärlikli. 1 Ýahýa, bu resulyň ilkinji hatynda, ol ähli imanlylaryň bir ýeri eýelemeýändigini açyk görkezdi. Imanly «kiçijik çagalar» (2:12-13) bar, olar heniz Atany we çagalyk şatlyklaryny, şeýle hem ogullaryň beýik derejesini tanap başlapdyrlar. Beýlekiler ruhy taýdan ösüp, ýamanlyk bilen göreşde güýçli bolupdyrlar. Emma bu «ýaş ýigitler» (13-14-nji aýatlar) henizem käbir maslahatlara ýa-da ýumşak maslahata mätäç.
Ýene-de beýlekiler «atalar» (13-14-nji aýatlar) diýlip atlandyrylýar, sebäbi olar öz gezeginde adamlary Mesihe getirdiler, we Mesihdäki atalar hökmünde olar öz ruhy çagalaryna üns berýärler we alada edýärler. Olara resul başga maslahat bermeýär. Olaryň başdan bäri bolan Şahsy bilýändikleri we Ata we Oglan bilen hemişe gatnaşykda ýaşaýandyklary ýeterlik. Rebbimiziň Özüniň Hudaýyň öýünde şeýle bereketli ýeri bellemegi nähili uly hormat!
«Men Suwsadym!»
Mesihiň haçdan aýdan bäşinji we altynjy sözleri Ýahýa 19-da tapylýar, ýedinji söz Luka 23-de ýazylgy. Mesihiň ömrüniň soňy Ýahýa 19:28-30-da gysgaça, ýa-da örän gysgaça beýan edilýär. Bu ýerde biz ilki Rebbimiziň Mukaddes Ýazgylary ýerine ýetirmek üçin gykylygyny tapýarys: «Men suwsadym!» (28-nji aýat). Biz Zeburlarda ýazylanlary ýatlaýarys: «Meniň güýjüm küýze bölegi ýaly gurady, we dilim damagyma ýapyşdy; Sen meni ölüm topragyna getirdiň» (22:15) we, «Olar maňa iýmit üçin ötgür ot berdi, we suwsuzlygym üçin maňa sirke içmäge berdi» (69:21). Reb elleri we aýaklary deşilenden soň, turşy şeraby ret edipdi, sebäbi ol agyrysyzlandyryjy serişdedi (Matta 27:34).
Emma işi tamamlandan soň – sebäbi Isa indi ähli zatlaryň tamamlanandygyny bilýärdi (Ýahýa 19:28) – Ol öz ynsan duýgularyny we isleglerini beýan edip bilýärdi. We soňra Ol muny Mukaddes Ýazgylary ýerine ýetirmek üçin aýratyn maksat bilen edýär, şeýlelikde ähli messianik pygamberlikler Onuň ömründe we Onuň ölüminde amala aşyrylan bolardy.
«Tamamlandy!»
Turşy şeraby içeninden soň, Ol: «Tamamlandy!» (30-njy aýat) diýdi. Halas edişiň uly işi amala aşyryldy, we Mukaddes Ýazgylar ýerine ýetirildi. Soňra, başyny egip, ruhuny Atasynyň ellerine tabşyrdy. Bu Onuň ruhunyň ölüme garaşsyz we meýletin tabşyrylmagydy (10:17-18). Onuň öz janyny bermäge güýji bardy.
«Ata, Seniň Elleriňe»
Ol öz janyny berende, Luka görä, henizem gaty ses bilen: «Ata, ruhumy Seniň elleriňe tabşyrýaryn» (23:46) diýip gygyryp bildi. Bu Rebbimiziň haçda durka aýdan ýedinji sözüdi. Ol muny aýdanda, öldi. Şonuň üçin haçdan aýdylan ilkinji we soňky sözler «Ata» diýen ýakyn söz bilen başlaýar. Bu ýerde gürlän Şahs ähli zady amala aşyran Şahsdy – bizde ähli halaslygymyzy tapýan Şahsdy (Resullaryň Işleri 4:12).
Onuň Mysalyna Eýermek
Şehit Stefan öleninde Rebbimiziň mysalyna eýerdi, we onuň sözleri haçdan aýdylan ilkinji we soňky sözleriň ikisini-de, bagyşlanmany we ynamy görkezýär (seret 7:54-60). Ol Ruh arkaly nähili şatlyk tapdy, ol: «Seret, men gökleriň açylandygyny we Ynsan Oglunyň Hudaýyň sag elinde durandygyny görýärin!» (56-njy aýat) diýdi. Soňra Stefan: «Reb Isa, ruhumy kabul et» diýdi we dyza çöküp: «Reb, olary bu günä üçin aýyplama» (59-60-njy aýatlar) diýdi. Ol öz ruhuny şöhratlandyrylan Rebbimiziň ellerine tabşyrdy, Ol ony Öz gökdäki huzuryna kabul etmek üçin Hudaýyň sag elinde durdy.
Biziň soňky sözlerimiz hem Rebbimize şöhrat getirsin. Eý, garaşýan şatlyk!
Ýer ýüzünde aýdym başlaýar; Gökde has süýji we gaty – «Günälerimizi arassalan Şahsa Öz töleg gany bilen; Oňa,» biz şatlykly aýdym bilen aýdýarys, «Hormat, güýç we öwgü bolsun, Amen.» —Jozef Sweýn (1761–1796)
