Dawut we Golýat hekaýasy, Köne Ähtdäki iň meşhur trillerleriň biri hakda özboluşly ýazmak nädip bolar? Iň gowusy, eýýäm belli bolan faktlary gözden geçirmek we Hudaýyň iň ähtimal bolmadyk guraly ulanmaga islegli bolanda, ony güýçlendirmeginden ýene bir gezek lezzet almak ýaly görünýär.
Ysraýyl milleti, ilkinji patyşasy Saul patyşalygynyň 40 ýyllyk döwrüniň ortalarynda bir ýerde, ol ilki Hudaýyň bu iş üçin saýlan adamy ýaly görünýärdi, ýöne onuň şahsy durmuşy we hökümdarlygy indi düýpgöter ýaramazlaşdy. Hudaýyň Ruhy ony terk etdi – sebäbi Saul Hudaýyň islegini we ygtyýaryny ret etdi – we “Rebden gelen erbet ruh ony gynaýardy” (1 Samuel 15:26; 16:1,14). Bir wagtlar meşhur bolan söweşiji-patyşa gorkynyň we bir adamyň, ägirt uly bolsa-da, gorkunç haýbatlarynyň gorkak ýesirine öwrüldi. We ähli Ysraýyl onuň bilen gorkýardy.
Golýat gorkunç howp däl diýmek däl. Ägirdiň ululygy barada düşünje almak üçin, Mukaddes Kitap okuwymyzda iki sany matematiki taýdan oýlanyşykly ýaş ýigit Golýatyň dokuz fut dokuz dýuým bolanda 850-900 funt agramy bolup biljekdigini hasapladylar. Muňa onuň 125 funt agramyndaky sowutly eşigini, 15 funt agramyndaky naýzasynyň kellesini we bürünç kaskasynyň we naýzasynyň näbelli agramyny (bular diňe Dawutdan agyr bolup biler) goşsaňyz, ýarym tonnadan gowrak hakykatdanam gorkunç söweş maşynyny alarsyňyz! 40 gün bäri bu butparaz garagol Ysraýyly masgaralaýardy we gorkuzýardy (1 Samuel 17:16).
Durmuşyňyzy haýsy gorkunç, ýeňilmez ýaly görünýän “ägirtler” – ruhy, ahlaky, ykdysady, sosial, şahsy – gorkuzýar? Meselelerimize ynsan gözlegimiz iki çäk arasynda üýtgäp durýan ýaly: ýa-da men muny özüm çözüp bilerin; ýa-da ol şeýle uly welin, ony çözmegiň hiç hili ýoly ýok. Gorky! Hakykat ýüze çykanda, ilkinji jogap – öz-özüňe ynam/aşa ynam – bizi ikinjisine açyk goýýar. Ýöne gorky, umytsyzlyk, howsala ýa-da lapykeçlik hem Hristian jogaplary däl. Biziň Hudaýymyz güýçli.
Dawut, ähtimal, on ýaşlarynyň ortalaryndadyr. Zähmetsöýer we borjuny ýerine ýetirýän ol “çöldäki az sanly goýunlaryny” (17:28) başga bir ynamdar çopana goýup, kakasyna gulak asyp, esger bolan üç doganyna azyk getirmek üçin söweş meýdanyna gitdi (17:17-19). Uly doganlar edişi ýaly, iň ulusy Eliab kiçi doganynyň peýda bolmagyny masgaralaýar; ýöne Dawudyň ünsi Golýata – şol gygyrýan, gahar-gazaply Filistim ägirdine gönükdirilýär. Ysraýyllar “ondan uly gorky bilen gaçýarkalar” (17:24), ýetginjek Dawut Ysraýylda hiç kimiň etmedik ýaly ýagdaýy akylly-başly kesgitleýär: “Bu sünnet edilmedik Filistim kim, ol diri Hudaýyň goşunlaryna garşy çykmaly?” (17:26).
Dawudyň gyzyklanmasy we gorkusyzlygy ony tiz Patyşa Saulyň ünsüne düşürýär, ol şeýle bir ruhdan düşen welin, ýetginjege ýarym tonnalyk haýwan bilen ýekme-ýek söweşde milletiň ykbalyny çözmäge rugsat bermäge taýyn. Men Saulyň bu ýerdäki pikirini düşündirip bilemok, ýöne açykdan-açyk, bu Saul hakda däl. Bu Ýehowa Hudaý we Saulyň hiç haçan bolup bilmejek Hudaý tejribesinde eýýäm has köp adam bolan bir oglan hakda.
Bu oglan kakasynyň goýunlaryny günlerdir we gijelerdir ýeke özi bakyp, özü we Hudaýy barada durmuş sapaklaryny öwrenip ulalypdy.
Reb meniň çopanymdyr ... hatda ... ölüm kölegesiniň jülgesinden geçsem-de, erbetlikden gorkmaryn, çünki Sen meniň bilensiň (Zebur 23:1,4). Ol şol uzyn günlerde we gijelerde ýeke-täk ýaragyny – ynamdar sapançasyny – yhlas bilen ulanýardy, käwagtlar süýşüp ýören ýyrtyjylara garşy.
Şübhesiz, ol arfasyny hem çalýardy, gijeler goýunlaryna ýüreginden we Hudaýy bilen ýakyn tejribelerinden akyp çykan şygyrly öwgi aýdymlaryny aýdýardy. Hudaýa şükür, ol bu aýdymlaryň köpüsini mezmurlar hökmünde saklapdyr. Bu ýetginjek Hudaý bilen ýeke galanda we goýunlar bilen bile bolanda, doganlary ony ýigrenip, durmuşyň “has möhüm” uly dogan işleri bilen meşgullanýarkalar, Hudaý bilen nähili çuňňur ýakynlyk we bilim gazanypdyr.
Stress, ýalňyzlyk, synag ýa-da gadyrymyzyň bilinmeýändigi duýgusy ýaly “pes döwürlerimizde” olary Hudaýymyz bilen şahsy gatnaşygymyzda öwrenmek we ösmek üçin mümkinçilik hökmünde näçe gezek ulanýarys? Bular köplenç Onuň bilen ýakynlygymyzy çuňlaşdyrmak we geljek söweşlere bizi güýçlendirmek we taýýarlamak üçin niýetlenen döwürlerdir – ýöne biz muny köplenç soňra görmeýäris.
Goýunlaryna ýolbars ýa-da aýy howp salanda, bu gorkusyz ýaş ýigit ölüm kölegesiniň jülgesinde, ýyrtyjy bilen olja arasynda durup, howpy ýalaňaç elleri bilen ýok etdi. Bu gezek ýolbars we aýy Dawudyň Hudaýyna şol haýwanlardan artyk hormat goýmaýan ägirt söweşiji. We ony hem ýok etmeli. Dawut muny edip biler. Elbetde, öz güýji bilen däl. Ol Hudaý bilen ýöreýär; ol Hudaý bilen ýaşaýar; onuň Hudaýy ony ulanar we halas eder, sebäbi bu Dawudyň duşmany däl, Ysraýylyň hem däl. Golýat Hudaýyň duşmany.
Belki, öz ýetmezçiligi sebäpli, Saul Dawudyň söweş sowudyny ulanmagyny talap edýär. Dawut ony synap görýär, ýöne tizden onuň aşa agyrdygyny görýär. Ýük diňe oglany heläk ederdi. Bu gorag enjamy Sauly doly ruhy we ahlaky ýeňlişden halas etmändi; ol Dawudy nädip halas edip bilerdi? Ol has gowy gorag tapypdy:
Reb meniň yşygym we halasgärimdir – kimden gorkaryn? Reb meniň durmuşymyň berkitmesidir – kimden gorkaryn? Erbet adamlar meniň etimi iýmek üçin maňa garşy çykanda, duşmanlarym we garşydaşlarym maňa hüjüm edende, olar büdüräp ýykylarlar. Goşun meni gabaýsa-da, ýüregim gorkmaz; söweş başlasa-da, şonda-da ynamly bolaryn. Rebden bir zat dileýärin, muny gözleýärin: ömrümiň ähli günlerinde Rebiň öýünde ýaşamak, Rebiň gözelligine seretmek we Ony Öz ybadathanasynda gözlemek. Çünki kynçylyk gününde Ol meni Öz mesgeninde aman saklar; Ol meni Öz çadyrynyň penasynda gizlär we meni gaýanyň üstünde belent goýar. Şonda meniň başym meni gurşap alan duşmanlarymyň üstünden belent bolar; Onuň çadyrynda şatlyk gygyryşlary bilen gurbanlyk ederin; Rebe aýdym aýdaryn we saz çalaryn (Zebur 27:1-6).
Ýönekeý, ýöne işjeň we täsirli ýaragyny göterip, Dawut “söweş liniýasyna çalt ylgady” (17:48). Filistim ony rehimsiz masgaralaýar (ýöne Dawut doganlaryndan masgaralanmaga öwrenişen) we gahar bilen dürli gorkunç gynamalar we kemsitmeler bilen haýbat atýar, Dawudy öz güýçsüz hudaýlary bilen gargap. Dawut sabyrly we ynamly jogap berýär: “Men saňa garşy Ähli Zadyň Rebi, Ysraýyl goşunlarynyň Hudaýynyň adyndan gelýärin, Sen Ony masgaraladyň” (17:45).
Howp astynda Dawut ýa-da Ysraýyl däl. Bu ägirt butparaz asmanyň Ähli Zadyň Hudaýyna garşy çykýar! We Ähli Zadyň Hudaýy jogap bermäge taýyn. Onuň ýerdäki güýçleriniň “lideri” diýilýän Saul gorkak we ruhy taýdan ýaramaz bolany üçin, Hudaý bu kynçylygy ýok etmek üçin ýetginjek çopany ulanmaga taýyn. Söweşi goşunyňyzyň ýa-da çempionyňyzyň ululygy däl, eýsem imanyňyzyň ululygy we Hudaý bilen gatnaşygyňyzyň hili kesgitleýär. Ol hemişe ýeňýär. Onuň bilen ýöräň, we siz hemişe ýeňersiňiz.
Bir gezek bir çykyşçynyň bu sahna barada aýdan sözlerini eşitdim: Dawut söweşe tarap ylganda, ähli synlaýanlar (Ysraýyllar hem, Filistimler hem) onuň ägirt bilen deňeşdirilende nähili kiçidigini pikir edýärdiler, Dawut bolsa ägirdiň öz Hudaýy bilen deňeşdirilende nähili kiçidigini pikir edýärdi! Bu diňe bir garaýyş meselesi.
Dawut Golýatyň gorkunç haýbatlaryna deň derejede gorkunç, ýöne doly açyk we dogry beýan bilen jogap berýär, ol Hudaýynyň birnäçe pursatdan eline berjek bu duşmany bilen näme etjekdigini aýdýar. Bu diňe bir haýbat däl; bu onuň tanaýan we söweşe özü bilen gidýän Hudaýyna bolan ynamynyň beýanydyr – Hudaý, ahyrsoňy, duşmanyň hakyky nyşanydyr.
Dawudyň gowy türgenleşen goly bir daşy atýar (ýöne elinde ýene dört sany bar). Onuň nyşany dogry. Ýöne, has möhümi, onuň ýüregi dogry, we şol ýürekde ýaşaýan Hudaý raketa nyşana gönükdirýär. Ýüzlerçe funt agramyndaky sowut peýdasyz, diňe bir tekiz daşyň goragsyz maňlaýyň bir inedördül dýuýmyna degmegi bilen garşy çykýan ägirdi has agyr ýere ýykmaga hyzmat edýär. Dawudyň başga ýaragy ýok, ýöne Golýatyň gylyjy gabynda ulanylman galýar. Şeýlelik bilen, ägirdiň kellesini kesjekdigini wada berip, işi tamamlamak üçin ägirdiň gylyjyny ulanýar.
Biziň “ägirt” duşmanlarymyz köplenç gorkunç we ýeňilmez ýaly görünýär, ýöne Hudaý olaryň gowşak taraplaryny bilýär. Hudaýa bolan ynamymyz we gulak asmagymyz olary, käwagtlar özleriniň iň gowy ýaragy bilen, hemişelik ýeňer.
Ähli Zadyň Hudaýyna ynanýan we Ondan başga ähli zatdan ýokary göterilmegini isleýän bir ýetginjek çopan iň gorkunç garşydaşy ýeňmäge doly ukyplydyr. Sauly Hudaýy terk edende terk eden Rebiň Ruhy, indi Hudaýy bilen ýöreýän we Oňa bil baglaýan Dawut bilen. Şeýlelik bilen, duşmany bilen söweşýän ynsan ýetmezçiligi däl, eýsem ähli güýçdür.
Hudaýyň gaýry tebigy barlygy we güýji, biz Onuň bilen ýöräp we Oňa tabyn bolup, duşmany Onuň bilen garşylaşsak, şu gün hem bizdedir.
Ruhdan düşen Ysraýyl goşuny haýran galdyryjy ýeňiş bilen derrew janlanýar we duşman Filistimleri yzarlaýar we ahyrsoňy olary ýok edýär. Bir oglanyň Hudaýyna bolan wepalylygy we netijede onuň batyrlygy bütin bir milleti üýtgetdi.
Ysraýyl duşmandan gaçýarka, Dawut duşmany garşylady we oňa garşy çykdy, netijede duşman milleti janlanan Ysraýyllardan gaçdy! Hudaýyň hakykatdanam Öz ýoly bar!
Şonuň üçin Hudaýyň güýçli eliniň aşagynda özüňizi peseldiň, Ol sizi wagtynda ýokary galdyrar. Ähli aladalaryňyzy Oňa taşlaň, çünki Ol size alada edýär. Özüňizi dolandyryň we oýanyň. Duşmanyňyz şeýtan gürleýän ýolbars ýaly aýlanyp, iýjek birini gözleýär. Oňa garşy duruň, iman bilen berk duruň (1 Petrus 5:6-9).
Bu zatlaryň hemmesinde biz bizi söýen Onuň arkaly ýeňijilerden hem artykdyrys (Rimliler 8:37).
