1-nji bölüm – Dawudyň ýüregi
Hudaý Dawudy «Öz ýüregine laýyk adam» (1 Şamuwel 13:14 NKJV) diýip atlandyrýandygy sebäpli, Dawudyň ýüregini öwrenmek, onda Hudaýyň ýüregine meňzeş nämeleriň bardygyny görmek üçin zerurdyr.
Patyşa Şawulyň açyk boýun egmezliginden soň, Şamuwel oňa şeýle diýdi: «Indi seniň patyşalygyň dowam etmez. REB Özüne Öz ýüregine laýyk bir adam tapdy ... Çünki REB adamyň görşi ýaly görmeýär: adam daşky görnüşe seredýär, ýöne REB ýürege seredýär» (1 Şamuwel 13:14, 16:7). Reb Dawudyň ýüregine seretdi we Öz ýüregine laýyk bir adam tapdy, ol günäsiz bolany üçin däl-de, ýüregi ýeke bolany üçin.
Şawul ikiýüzli adamdy: ol bir wagtda halkdan we Rebdan hormat gazanmaga synanyşdy, ýöne bu mümkin däldi. Şawul daşky görnüşe alada edýärdi: «Indi maňa hormat ediň, haýyş edýärin, halkymyň ýaşulularynyň we Ysraýylyň öňünde» (1 Şamuwel 15:30). Şawul ýüregini halkdan hormat almaga gönükdirdi we ol hem ony, hem-de diňe Hudaýdan gelýän hormaty ýitirdi. Dawut ýüregini Hudaýa gönükdirdi we Ony hormatlamaga çalyşdy, Hudaý bolsa ony aýratyn bir ýagdaýda hormatlady.
Dawut özüne hormat gözlemedi, diňe Hudaý üçin gözledi. Ol doga etdi: «Duşman meni yzarlasyn we ýetsin; heý, ol meniň ömrümi ýere basgylasyn; we meniň hormatymy topraga goýsun.» Ol bu dogany diňe Hudaýyň şöhratlanylmagy arzuwy bilen tamamlady: «Men REBBE Onuň dogrulygyna görä öwgü aýdaryn we Iň Beýik REBBIŇ adyna öwgü aýdaryn» (Zebur 7:5,17).
Ösdürilen ýürek
Zeburlary okap, biz Dawudyň ýüregini ösdürendigini görýäris: «Men Saňa, REB, bütin ýüregim bilen öwgü aýdaryn» (Zebur 9:1). «Meniň agzymyň sözleri we ýüregimiň oýlary Seniň nazaryňda kabul ediler bolsun, REB» (Zebur 19:14). «Meniň ýüregim Oňa ynanýardy we maňa kömek edildi» (Zebur 28:7). «Meniň ýüregim gowy tema bilen doly; men Patyşa barada öz kompozisiýamy okap berýärin» (Zebur 45:1).
Dawudyň ýüregi sabyrly we saklanandy. Ol hiç haçan öz ykbalynyň ýerine ýetirilmegini zorlamak üçin işleri öz eline almady. Ol tagty diňe Hudaýyň ýoly bilen däl, eýsem Hudaýyň wagtynda hem alardy. Birnäçe gezek ol öz adamlaryny, öz baş duşmanyny, jynly Şawuly öldürmegi maslahat berenlerinde saklady. Ol Şawul eline düşende iki gezek ondan peýdalanmakdan saklandy (1 Şamuwel 24,26). Hudaý näme iberse-de, Dawut ony öwgü we şükür bilen kabul etdi.
Dawudyň ýüregi duýgurdy. Ol Şawulyň donunyň bir gyrasyny gowakda keseninde, ýüregi ony biynjalyk etdi (1 Şamuwel 24:4-5). Adamyň iň ýokary şatlygy adamyň iň möhüm bölegini, ýüregini ösdürmekden gelýär. Ýürek arassa bolanda, gözler Hudaýyň nirede peýda bolsa-da görmäge açylýar.
Berk ýürek
Dawut şeýle diýdi: «Meniň ýüregim berkdir, Eý Hudaý ... Men aýdym aýdaryn we öwgü bererin» (Zebur 57:7). Ol bu zebury gowakda gizlenip ýörkä, Şawulyň gahar-gazabyndan gaçyp ýörkä ýazdy. Onuň berk ýüregi öwgüniň öňünden oýlanylan we öňünden kesgitlenen endigini aňladýardy. Onuň ýüregi gorkmady hem, titremädi hem, eýsem berk we pugtady. Bu ýagdaýlarda onuň öwgüsi wagtlaýyn şatlykdan we üýtgäp durýan ýagdaýlardan has köp zada baglydy. Ol prinsip esasynda gurlan öwgüdi, impuls däl; onuň barlygynyň ähli ýerine aralaşan öwgüdi; durmuş ýoluna, doly wagtly işe öwrülen öwgüdi. Dawut tagty we jany howp astynda bolanda Hudaýa öwgü aýtdy.
Ýüregiň bitewiligi
Dawudyň ýüregi bitewidi – ýüregiň ýekeligi, bu bölünýän ýüregiň tersidir. Ony üstünlikli patyşa eden bu bitewilikdi; we Şawuly zaýalan eden bitewiligiň ýoklugydy. Hudaý Şawuly patyşa bolmakdan ret etdi, ýöne «Ol Öz guly Dawudy hem saýlady we ony goýun agyllaryndan aldy ... Dawut olara öz ýüreginiň bitewiligine görä çopanlyk etdi» (Zebur 78:70,72). Ýüregiň bitewiligi Dawudyň yhlasly aladasydy: «Meni höküm et, REB, meniň dogrulygyma görä we meniň bitewiligime görä» (Zebur 7:8). «Meniň bitewiligim we dogrulygym meni gorasyn, çünki men Saňa garaşýaryn» (Zebur 25:21). «Meni aklasyn, REB, çünki men öz bitewiligimde ýöredim» (Zebur 26:1). «Sen meni öz bitewiligimde goldaýarsyň we meni Öz ýüzüňiň öňünde hemişelik goýýarsyň» (Zebur 41:12).
Bu ýüregiň bitewiligi Hudaý bilen, başgalar bilen we özümiz bilen dogruçyl bolmak we diňe Hudaýy hormatlamaga çalyşmak arkaly saklanýar. Dawudyň biografiýasyny öwrenenimizde, Hudaýyň öňünde açyk we dogruçyl ýaşamaga çalyşan bir adamy görýäris. Ol hiç haçan aýtmak islemedik zadyny doga etmedi. Eger gorkan, syrkaw ýa-da ruhdan düşen bolsa, ony boýun aldy. Zeburlarynyň birinde, Dawut aglady: «Maňa üns beriň we meni diňläň; men şikaýatymda biynjalyk, we gaty ses bilen aglaýaryn, duşmanyň sesi sebäpli, zalymlaryň zulumy sebäpli» (Zebur 55:2-3). Dawut gowakda bolanda şeýle ýazdy: «Men Öz şikaýatymy Onuň öňünde dökýärin, men Öz kynçylygymy Onuň öňünde yglan edýärin. Meniň ruhum içimde gark bolanda, Sen meniň ýolumy bilýärdiň» (Zebur 142:2-3). Hudaýa şikaýat etmegi göz öňüne getiriň! Dawut Hudaý bilen dogruçyldy we bu onuň bitewiligini saklady. Ol Hudaýyň ýüregine laýyk adamdy.
Isa şeýle diýdi: «Ýüregi arassalar bagtlydyr, çünki olar Hudaýy görerler» (Matta 5:8). Ýürek arassa bolanda, görnüş açyk bolýar we adam Hudaýy görer. Hudaýdan ýokary zat ýok bolany üçin, Hudaýy görmek biziň başdan geçirip biljek iň ýokary şatlygymyz bolmaly. Hudaýy görmek adama mümkin bolan iň ýokary bereketdir. Şawulyň gaýtalanýan boýun egmezligi ony Hudaýa, ýagdaýlara, Şamuwela we Dawuda kör etdi. Emma Dawut ýaradylyşda we ýagdaýlarda Hudaýy gördi, çünki onuň arassa ýüregi we ýeke gözi bardy. Zebur 29-da Rebbiň şöhraty ýyldyrymly ýagyşda açylýar; Dawut daglaryň üstünden süýşüp barýan tupanlary synlady, ýöne ol diňe tupan görmedi – ol onda Hudaýy gördi. Ýyldyrym Onuň sesiydi (Zebur 29:3-9). Akýan suw Onuň tagtydy. Agaçlaryň ýel astynda döwülýändigini we derýalaryň galýandygyny görüp gorkmak ýerine, Dawut gygyrdy: «REB suw joşanda tagtda otyrdy, we REB hemişelik Patyşa hökmünde otyr» (Zebur 29:10).
Zebur 23 Dawudyň öz durmuşynyň ýagdaýlarynda Hudaýy görendigini açyk görkezýär. Dawut üçin durmuş tötänleýin wakalaryň yzygiderliligi däl-de, eýsem duşuşyklardy. Çopan dolandyryşdady. Dawut ýoldan çykanda we ýagdaýlar agyryly bolanda-da, ol Hudaýyň ony dikeldýändigini we täzeleýändigini gördi. Dawut yzyna seredende, Hudaýy gördi: «Elbetde, ýagşylyk we rehimdarlyk meni ömrümiň ähli günlerinde yzarlar.» We öňe seredende, Hudaýy gördi: «We men REBBIŇ öýünde hemişelik ýaşaryn» (Zebur 23:6). Ol daş-töweregine seredende, hatda garaňky jülgeden geçende-de, Dawut Hudaýy gördi: «Hawa, men ölüm kölegesiniň jülgesinden ýöräp geçsem-de, men ýamanlykdan gorkmaryn; çünki Sen men bilen; Seniň taýagyň we Seniň hasaň, olar maňa teselli berýärler» (Zebur 23:4). 2-nji we 3-nji aýatlarda Dawudyň Rebbi «Ol» diýip atlandyrmagy, ýöne 4-nji we 5-nji aýatlarda muny «Sen» diýip üýtgetmegi ähmiýetlidir.
Adam Hudaýy görmäge başlanda, ol Hudaýyň görýän zadyny hem görmäge başlaýar we özüni Hudaýyň şöhratynyň yşygynda görmäge başlaýar. Ruhy görüş ruhy düşünjä eltýär. Ol diňe özüni täze yşykda görmän, eýsem başgalary hem täze yşykda görýär. Gözler ýüregiň söýýän zadyny görýär. Eger ýürek Hudaýy söýýän bolsa we bu yhlasda ýeke bolsa, onda gözler Hudaýy görer. Hiç zat ýüregi ruhy görüşden günä ýaly mahrum etmeýär. Patyşa Şawulyň gaýtalanýan boýun egmezligi ony Hudaýa kör etdi. Dawudyň arassa ýüregi bolany üçin, Ol Hudaýy ýaradylyşda we ýagdaýlarda gördi.
Durmuşymyzyň iň möhüm bölegi diňe Hudaýyň görýän bölegidir. Ol biziň ýüregimiziň arassadygyny ýa-da däldigini bilýär. Ol onuň arassa bolmagyny isleýär, çünki diňe şonda biz Ony görüp bileris, we Ony görmek bilen biz Onuň ähli zadynyň lezzetini alarys we Onuň ähli zadyny alarys.
Batyrgaý ýürek
Filistlileriň ýakynlygy we Şawulyň duşmançylygy Dawuda öz ahlak we fiziki batyrlygyny görkezmäge mümkinçilik berdi. Ol Goliat bilen duşuşmazdan ozal, onuň batyrgaý ýüregi ýolbarsy we aýyny ýeňmegi bilen subut edildi. Onuň ägirt adama garşy çykyşy Hudaýa ynamly we gorkusyz bir ýüregi açyp görkezdi. Onuň sabyrlylygy – imanynyň sarsan bir-iki ýagdaýyndan başga – öz yzarlap ýören duşmanynyň yzygiderli hüjümlerine garşy içki asudalygy we batyrlygy bütin milletiň yhlasyny gazandy.
Kiçi göwünli ýürek
Dawudyň durmuşynda kiçi göwünli ýüregiň birnäçe mysaly bar. Ol Patyşa Şawula şeýle diýdi: «Men kim, we meniň durmuşym ýa-da meniň atamyň maşgalasy Ysraýylda kim, men patyşanyň giýewi bolmaly?» (1 Şamuwel 18:18). Reb Dawut bilen äht baglaşandan soň, ol şeýle diýdi: «Men kim, Eý REB Hudaý? We meniň öýüm näme, Sen meni şu derejä çenli getirdiň?» (2 Şamuwel 7:18). Dawut hiç haçan öz wezipesini özüni öňe sürmek üçin ulanmady; ol Hudaýa Öz wagtynda we Öz ýoly bilen öňe sürmäge rugsat berdi. «Dawut ähli ýollarynda akylly hereket etdi, we REB onuň bilen birlikde boldy» (1 Şamuwel 18:14).
Endrýu Mýurreý şeýle diýdi: «Kiçi göwünlilik özüňi pes hasaplamak däl; ol diňe özüň barada hiç zat pikir etmezlikdir.» Kiçi göwünlilik özüňi, başgalary, ýagdaýlary we Hudaýyň durmuşyň üçin islegini kabul etmekdir. Kiçi göwünli adam zatlara dogry garaýyşda bolýar. Tekepbir adam zatlara eýe bolýar, kiçi göwünli adam bolsa zatlara eýe bolýar we olary başgalaryň haýry we Hudaýyň şöhraty üçin ulanýar.
Kiçi göwünlilik Hudaý Atanyň bir häsiýetidir: «Kim biziň REBBIMIZ Hudaý ýaly, Ol ýokarda ýaşaýar, Ol Özüni göklerdäki we ýerdäki zatlary görmäge peseldýär?» (Zebur 113:5-6). Isa «Özüni peseltdi we ölüme, hatda haçdaky ölüme çenli boýun egdi» (Filipililer 2:8). Mukaddes Ruhyň kiçi göwünliligi, Onuň rehim bilen halas edilen garyp günäkärleriň içinde ýaşaýandygy bilen subut edilýär. Dawudyň kiçi göwünli ýüregi ony Hudaýyň ýüregine laýyk adam etdi.
Tekepbirlik günäsi beýleki günälerden has köp durmuşy zaýalady. Bu Hudaýyň iň ýigrenýän günäsidir, Lýusiferiň ýykylmagyna sebäp bolan we ony şeýtan eden günädir. Bu Şawulyň häsiýetini, tagtyny we ahyrsoňy durmuşyny ýitirmegine sebäp bolan günädir. Kiçi göwünlilik Dawudy patyşa eden rehimdir; ol öz patyşalygyny hiç kim bolmazdan aldy.
Ýumşak ýürek
Köp adamlar ýumşaklygy gowşaklyk hasaplaýarlar. Emma ýumşaklyk gowşaklyk däl, eýsem dolandyrylýan güýçdür. Hiç kim Isany gowşak we gorkaklykda aýyplap bilmezdi. Ol ýer ýüzünde ýörän iň batyrgaý adamdy, ýöne Ol şeýle diýdi: «Men ýumşak we ýüregimde pes göwünli» (Matta 11:29 KJV).
Dawudyň ýumşak ýüregi bardy. Onuň iň uly ýeňişleri elleri bilen däl, eýsem ýüregi bilen boldy. Iki gezek duşmany Şawul onuň eline düşdi (1 Şamuwel 24,26) we Dawudyň ony öldürmäge güýji bardy, ýöne ol güýjüni dolandyryşda saklady. Mesih ýaly, Dawut ýumşakdy. Başga bir waka onuň ýumşaklygyny has uly derejede açyp görkezýär. Şawulyň adamlarynyň biri, Şimeý, Dawuda nälet okady we oňa daş atdy (2 Şamuwel 16:5-8). Dawudyň ýegeni Abişaý Şimeýi öldürmegi teklip etdi, ýöne Dawut şeýle diýdi: «Ony ýeke goýuň, we ol nälet okasyn.» Bu dolandyrylýan güýçdir – ýumşaklyk.
Şawul Dawudy gowakda tutan bolsa, ony öldürerdi; ol Şimeýi hem öldürerdi. Dawudyň hem, Şawulyň hem güýji bardy, ýöne Dawudyň güýji dolandyrylýardy; ol ýumşakdy. Ol öz ygtyýaryny adamlary gurmak üçin ulandy; Şawul adamlary öz ygtyýaryny gurmak üçin ulandy. Şawul öz ogluny Ýonatan kiçijik bir mesele üçin öldürmek isledi, diňe adamlara näçe güýçlüdigini görkezmek üçin (1 Şamuwel 14:36-45). Emma Dawut öz oglunyň, Absalomyň, özüni agdarmak üçin dildüwşük guran bolsa-da, onuň üçin ölmäge taýýardy (2 Şamuwel 18:33).
Dawut öz ýüregini ösdürdi; ol ýeke, batyrgaý, sabyrly, kiçi göwünli, duýgur, ýumşak we bagyşlaýjydy. Hakykatdan hem ol Hudaýyň ýüregine laýyk adamdy.
