Imanyň kesgitlemesi
Indi iman umyt edilen zatlaryň mazmuny, görünmeýän zatlaryň subutnamasydyr. — Ýewreýler 11:1
Eger iman meselesi ara alnyp maslahatlaşylsa, ygtybarly binýat goýmak möhümdir. Imanyň nämedigini nädip düşündirip bileris? Öňki bapda «imanyň doly ynamy» (10:22) agzaldy we Köne Ähtdäki «dogry adam iman bilen ýaşar» (38-nji aýat) diýen sözler hem getirildi. Imanyň janyň yza çekilmegine sebäp bolmaýandygy aýdyňdyr, çünki Hudaý bilkastdan yza çekilen jandan «lezzet almaz» (38-nji aýat). Şonuň üçin iman bizi Hudaýyň işlerinde öňe alyp barýar – ýöne iman näme?
Ýewreýler 11-iň açylyş aýaty bu soraga jogap berýär. «Iman» sözi «berk ynam» diýmegi aňladýar we şonuň üçin näbelli ýa-da elýetmez häsiýeti suratlandyrmaýar. «Umyt edilen zatlaryň mazmuny» bolmak, imanyň umyt edýän zadymyza mazmun ýa-da hakykat berýändigini aňladýar. Ol biziň gözümizden gizlenen zatlaryň subutnamasyny, delilini ýa-da ynamyny berýär.
Bu haty ilkinji okanlar gören zatlaryna gadyr goýdular we ajaýyp we çylşyrymly ybadathana däpleri bilen tanyşdylar. Görünýän zady görünmeýän zat bilen çalşyrmagy haýyş etmek ýalňyş ýaly görünýärdi. Biz olaryň: «Biz iman durmuşy barada subutnama isleýäris. Ony hakykatdanam näme beýle möhüm edýär?» diýýänlerini pikir edip bileris. Bu hatyň awtory Mukaddes Ruhyň görkezmesi bilen imanyň manysyny kesgitledi we olaryň Köne Ähtdäki ýazgylaryndan mysallar getirip, aýdýan pikirine ynanmaga mejbur etdi.
Injil teswirçisi F.B. Hole (1874–1964) şeýle ýazdy: «Iman Hudaýyň aýdýan görünmeýän hakykatlaryny bize görkezýän teleskopdyr.» Bu sözler hem gysga, hem peýdalydyr. Hudaý bize «görünmeýän hakykatlar» – ynsan gözümizden gizlenen hakykatlar barada gürleýär. Iman edip, biz bu hakykatlary öz gözümize getirýäris, şeýdip olary düşüneris.
Imanyň görkezmesi
Emma imansyz Oňa ýaramak mümkin däl: çünki Hudaýa gelýän adam Onuň bardygyna we Onuň Oňa yhlas bilen gözleýänleri sylaglaýandygyna ynanmalydyr. — Ýewreýler 11:6
Biz imanyň «görünmeýän» zatlara degişli bolsa-da, elýetmez däldigini eýýäm belläp geçdik. Ol öz barlygyny görkezmelidir. Bu nädip amala aşyrylyp bilner? Jogap ikinji möhüm aýatda tapylýar. Hudaý yza çekilenlerden lezzet tapmasa-da, Ol iman edýänlerden lezzet tapýar. Aslynda, imansyz Oňa ýaramak düýbünden mümkin däl. Köp adamlar dindar we sadyk bolmak bilen Hudaýyň merhemetini gazanmagyň bir ýol bilen mümkin boljakdygyny pikir edýärler. Bu aýatdaky «mümkin däl» sözi bu pikiri doly aradan aýyrýar. Oňa ýaramagyň ýeke-täk ýoly iman etmekdir.
Aýatyň galan bölegi goşmaça aýdyňlyk berýär. Birinjiden, biz görünmeýän Hudaýyň barlygyna ynanmalydyrys: «biz Onuň bardygyna ynanmalydyrys.» Ikinjiden, biz Onuň sözüne ynanmalydyrys. Ol özüni «Oňa yhlas bilen gözleýänleri sylaglaýan» hökmünde tanatdy. Ýeremiýa 29:13-de şeýle diýilýär: «Meni gözläň we Meni taparsyňyz, çünki Meni bütin ýüregiňiz bilen gözläň.» Hudaýy gözleýän adam hiç haçan lapykeç bolmaz. Belli, bu aýat ýarym ýürekli ýa-da sadyk bolmadyk ýeňil-ýelpi adamlara degişli däl. Hudaýy hakykatdanam gözleýänler Ony taparlar, çünki Ol özüni olara açmagy kepillendirýär.
Ýewreýler 11:6 köplenç Hoş Habary wagyz etmekde imanyň zerurlygyny görkezmek üçin ulanylýar. Başga ýerde şeýle okaýarys: «Çünki siz iman arkaly merhemet bilen halas boldyňyz» (Efesliler 2:8). Biziň imanymyz diňe we sadyklyk bilen Rebbimiz Isa Mesihe ynanmak arkaly görkezilýär. Hudaýyň mugt berýän halasyny kabul edýänler «Oňa ýaraýarlar.»
Imanyň karary
Bular … olara ynanýardylar, olary kabul edýärdiler we ýer ýüzünde ýat we zyyaratçydyklaryny boýun alýardylar. — Ýewreýler 11:13
Karar imanyň ähli gahrymanlaryna degişli bolup biljek häsiýetdir. Ybraýym miras hökmünde aljak ýerine gitmäge çagyrylanda, ol «boýun egdi» (8-nji aýat). Gaty ýönekeý, ol Hudaýyň çagyryşyna jogap edip «gitdi» (8-nji aýat), çünki ol «binagär we ýasaýjy Hudaý bolan şäheri» (10-njy aýat) gözleýärdi. Onuň Gelip çykyş kitabyndaky durmuşy onuň käwagtlar soraglar berendigini görkezse-de, Ýewreýler 11-däki onuň imany baradaky gürrüň başga bir nukdaýnazardan seredilýär. Ýazyjy Ybraýymyň durmuşynyň Hudaýyň maksatlarynda öňe gitmekden ybaratdygyny nygtady.
Ybraýymyň mysaly Hudaýyň ähli halkyny häsiýetlendirmeli zady ajaýyp suratlandyrýar, çünki ol hemişe öňe seredýärdi, yza däl. Ol gelip çykan Haldeýleriň Ury onuň yzynda galdy (Gelip çykyş 11:28). Eger ol çagyrylan «şol ýurdy ýatda saklan bolsa», ol «yza dolanmaga mümkinçilik tapyp bilerdi» (Ýewreýler 11:15). Emma Ur ony indi gyzyklandyrmady. Ybraýym «has gowy ýurdy … gökdäki [ýurdy]» (16-njy aýat) arzuw etdi. Onuň boýun almasy, ol ýer ýüzünde ýat we zyyaratçydy (13-nji aýat) we bu ýere degişli däldi. Ol has gowy ýere gidýärdi!
Ybraýym barada ulanylan iki aňlatma gaty düşündirijidir. Bir ýat adam öz ýerine degişli bolmadyk adamdyr. Ol ýaşaýan adamlaryndan häsiýeti boýunça tapawutlanýar. Bir zyyaratçy ýurtda syýahat edýän adamdyr. Ýat adam ýaly, ol degişli däl; ýöne onuň ýagdaýynda ol hakykatdanam öýünde boljak başga bir ýere syýahat edýär.
Häzirki döwrüň iman edenleri, Ybraýym ýaly, ýatlar we zyyaratçylardyr. Olar bu günäkär dünýäde degişli däl we bu ýerde özlerini öýünde duýup bilmeýärler. Olar şol bir berk karara eýe bolan adamlardyr. Patriarhlara meňzeş, olar bu dünýäden daşarda bir öý gözleýärler. Olar halas bolan durmuşyna yzyna seredip, arzuw etmeýärler. Ýok, olar maksatly adamlardyr. Olar Hudaýa ýaramak üçin Ybraýymyň kararyny paýlaşýarlar. Olar diňe bir Hudaýy bütin ýürekden gözlemän (Ýeremiýa 29:13), eýsem indi gökdäki ýurdy we olaryň ebedi öýi boljak şäheri hem gözleýärler. Siz «ýokardaky zatlary» (Koloseliler 3:1) gözleýärsiňizmi?
Imanyň barmaly ýeri
Hudaý biziň üçin has gowy bir zat taýýarlady. — Ýewreýler 11:40
Babyň soňky aýatlary Köne Ähtdäki mukaddesleriň kararyny nygtaýar. Käbirleri «azap çekdiler, halas bolmagy kabul etmediler» (35-nji aýat), beýlekileri bolsa «zalym masgaralamalaryň we gamçylamalaryň synagyndan geçdiler» (36-njy aýat). Biz şol dogry, ýöne pespäl iman edenlere edilen zalym çemeleşmeler barada okanymyzda ýüregimiz gyzmalydyr, «dünýä olara mynasyp däldi» (38-nji aýat). Näme üçin olar basyşa boýun egmediler we özleri üçin has aňsat ýoly saýlamadylar? Jogap, olar soňky barmaly ýerine seredýärdiler.
Bu Köne Ähtdäki iman edenler Mesihiň gelmeginden öň ýaşadylar, hatda Onuň wada edilen gelmegini bilseler-de. Ybraýym Mesihiň günini görmek üçin «şatlandy» (Ýahýa 8:56), ýöne onuň görnüşi çäkli boldy. Golgata soň ýaşaýan biz has köp zady görüp bilýäris. Ýewreýler 12:2 bizi «Imanymyzyň awtory we tamamlaýjysy Isa; Ol … Hudaýyň tagtynyň sag elinde oturdy» diýip görkezýär. Başgaça aýdylanda, biz Ýewreýler 11:40-yň aşagyna çyzyk çekmeli däl we soňky sözleri bellemeli däl.
Biziň üçin «has gowy bir zat» taýýarlandy. Ýewreýleriň konteksti bu «has gowy zadyň» ähli gökdäki bereketleri bilen Hristiançylykdygyny görkezýär. Täze Äht bize Rebbimiz Isanyň gelmegini we Onuň haçda günäkärler üçin gurbanlyk ölümüni açdy. Ol şeýle hem Onuň ölüden direldigini we göge çykandygyny açdy, ol ýerde Ol häzir biziň beýik Rebbimiz hökmünde Hudaýyň tagtynyň sag elinde otyr. Bir gün Ol oturan tagtyndan turar we öz halkyny hemişelik Öz ýanyna çagyrmak üçin howa gaýdyp geler (1 Selanikliler 4:14-17).
Hudaýyň maksady, Köne Ähtdäki mukaddesler bizsiz kämilleşdirilmez. Olar kämilleşerler – we biz hem kämilleşeris! Biz nähili artykmaç ýagdaýda ýaşaýarys! Biz bu günäkär we duşman dünýäde syýahat edýärkäk aňsatlyk bilen «ýüregimizde ýadaw we gowşak bolup bileris» (Ýewreýler 12:3). Biz imanyň erkekleri we aýallary bolmalydyrys, olaryň ünsi göge gönükdirilen. Köne Ähtdäki iman bilen ýörän we «görünmeýän Zady görýän ýaly çydan» (11:27) mukaddeslerden ylham alyp bileris. Emma biz Öz Atasyny kämil boýun egmek durmuşy bilen şöhratlandyran Rebbimiz Isa Mesihden has güýçli ylham alyp bileris. Şonuň üçin «öýe syýahat edýärkäk, Isa seredip, öňümizde goýlan ýaryşy sabyr bilen ylgalalyň» (12:1-2).
Koloseliler 1:21-23 NKJV Siz, bir wagtlar ýaman işler bilen aňyňyzda ýatlaşan we duşman bolanlar, indi Ol sizi Öz teniniň bedeni bilen ölüm arkaly ýaraşdyrdy, sizi mukaddes, günäsiz we Öz gözünde aýypsyz hökmünde görkezmek üçin – eger siz hakykatdanam iman bilen dowam etseňiz, berk we durnukly bolsaňyz we eşiden Hoş Habaryň umydyndan, gök astyndaky her bir mahluga wagyz edilen Hoş Habardan daşlaşmasaňyz.
