Mattawyň nesil daragty ýazgysynda bäş aýalyň adynyň bardygyny görmek örän gyzyklydyr we ol ýerde atlary agzalýan erkekleriň birnäçesi bilen baglanyşykly taryhy wakalar agzalmasa-da, Hudaýyň Ruhy bu aýallaryň her biriniň taryhyny bize bermegi makul bildi.
Tamar
Bu aýallaryň birinjisi Tamar, Ýahudanyň gelni, ol gaýynenesi ýaly Kenanly gyzy bolup görünýärdi. Ybraýym Yshagyň aýal saýlamagy barada örän seresapdy, ol Kenanly gyzy bolmaly däldi; ýöne Yshak Esawyň Hitit gyzlaryny aýal edinende saýlamagyna gatyşmady, ýöne olar oňa agyr ýürek agyrysyny berdi. Ýakuba Yshak Kenan gyzlaryndan aýal almaly däldigini tabşyrdy, ýöne Ýakubyň Şuah arkaly Kenanlylar bilen birleşende ýa-da Tamary ilkinji ogly Eriň aýaly edip alanda alada edendigi görünmeýär.
Munyň hemmesinde mesihçiler üçin köp öwüt-ündew bar: özümiz we çagalarymyz üçin gatnaşyklarymyzda nähili seresap bolmalydyrys. 2 Korintoslylar 6:14-18 bu möhüm mowzuk bilen baglanyşykly oýlanmaly Mukaddes Ýazgydyr.
Tamaryň adamsy "Rebbiň öňünde erbetdi; we Reb ony öldürdi." Onuň dogany Onan hem Tamar bilen gatnaşyklarynda Rebbiň nägileligini döretdi we ol hem öldürildi. Tamaryň çaga edinmek üçin tebigy islegi bardy we Ýahudanyň üçünji ogly onuň adamsy bolmaga ýeterlik ýaş bolýança garaşmaga razy bolup görünýärdi, bu onuň Ýakubyň maşgalasyndaky ornuna ähmiýet berendigini görkezýärdi.
Ýöne Tamaryň Ýahudany aldap ýoldan çykarmak hereketi Hudaýa iman etmekden dörän däldi, hatda ol hakyky Hudaýyň bilinýän maşgalasynda bir orna ähmiýet berse-de. Adam tarapdan aýdylanda, Tamaryň hereketi Ýahudanyňkydan has dogrydy, ol boýun aldy; ýöne olar ahlak taýdan meňzeşdi, agyr günäde hyzmatdaşdy. Beýle hereket Kenanly maşgalalaryna laýyk gelip bilerdi, ýöne ol Ybraýymyň, Yshagyň we Ýakubyň Hudaýynyň mukaddesligine ýigrenjidi.
Tamaryň hakyky gymmatyny dogry bahalandyrmak bize kyn bolup biler. Onuň çaga edinmek islegi dogrydy we biz onuň Hudaýyň adynyň bilinýän maşgalasynda bir orna beren ähmiýetine haýran galyp bileris, we onuň dul galanda sabyrly garaşmagynda ahlakly we ynamly häsiýetleri beýan edilýär; ýöne maksatlaryna ýetmek üçin eden hereketleri, Hudaýa ynamyň ýoklugy we günäniň tebigy däl häsiýeti sebäpli makullanyp bilinmez. Onuň aldawy, ylahy artykmaçlyga getirilenleriň arasynda örän ýygy-ýygydan duş gelýän tebigy meýilnamany görkezdi; ol Labanyň häsiýetini görkezen we Rebeka bilen Ýakubyň Yshagy aldanlarynda ýüze çykan hileden ybaratdy. Biz tebigy ýagdaýda ylahy bereketleri öz ýolumyz bilen almaga nähili ukyplydyrys.
Dogulmagyna, aldawyna we agyr günäsine garamazdan, Tamar adamzat taryhyndaky iň hormatly nesil daragtynda orun aldy. Belki, teniň ähli işleriniň aşagynda Ýakubyň Hudaýyna hakyky iman we Ybraýymyň we Yshagyň Hudaýyny bilýänler bilen baglanyşykly bolmak üçin hakyky, ylahy taýdan ekilen isleg bardy. Şeýle bolsa-da, bolmasa-da, biz bilýäris, Hudaý öz merhemetiniň hökümdarlygynda Tamary, ähli bolan we eden zatlaryna garamazdan, Mukaddes Ýazgylardaky köp hormatly atlar bilen we iň hormatly, Hudaýyň mübärek Ogly Isa ady bilen baglanyşykly bolmagy üçin saýlady. Ylahy merhemet we rehimdarlyk, biziň tebigy bolan ähli zatlarymyzdan we eden ähli zatlarymyzdan ýokary galyp, biziň Atanyň öňünde Mesih bilen häzirki wagtda paýlaşmagymyzy we geljekki şöhrat gününde we Atanyň öýünde ebedi Mesih bilen paýlaşmagymyzy üpjün edip biler.
Rahab
Hudaý diňe Ýeşuw kitabynda Rahabyň taryhyny bermän, eýsem Ýewreýler 11-de Mukaddes Ruhyň teswirini hem berdi, "Iman bilen jelep Rahab, ynanmadyklar bilen heläk bolmady, ol içalylary parahatçylykda kabul edende." Adamlar tarapyndan dönüklik hereketi hasaplanjak zat, ýürekleri gözleýän tarapyndan hakyky manysynda, iman hereketi hökmünde görülýär. Rahab diri Hudaýyň Ysraýyl goşunlary bilen bardygyna we Ysraýylyň Onuň halkydygyna ynanýardy we Hudaýyň gahar-gazaby Kenanyň günäkär milletlerini basyp alanda halas bolmak üçin öz janyny töwekgelçilige saldy.
Rahab üçin nähili üýtgeşme! Ol höküm edilen we weýran bolan Ýerihonyň şäherinde günäli durmuşyny goýup, Hudaýyň halky bilen paýlaşmak we Hudaý tarapyndan saýlanmak üçin, diňe bir şa taýpasynda ýaşamak üçin däl, eýsem şa nesil daragtynda bolmak üçin, Dawut patyşanyň uly atasy boljak Boazyň enesi bolmak üçin. Musa kanunynda Kenanlyny, hiç hili ýagdaýda, Rebbiň ýygnagyna getirmek üçin hiç hili düzgün ýokdy; olar doly ýok edilmelidi (Kanun taglymaty 20:16-17); ýöne Hudaýyň hökümdar merhemeti Rahabyň ýagdaýynda, onuň hiç haçan göz öňüne getirip bilmejek bereketli ýerine getirmek üçin üstün çykdy.
Rahabyň ýagdaýy Hudaýyň biziň üçin eden işini görkezmeýärmi? Efesliler 2-de bize ýatlatmak üçin çagyrylýarys "siz, öňler teniňizde butparazlar bolanlar … Mesihsiz, Ysraýylyň raýatlygyndan daşary, wada ähtlerinden ýat, umytsyz we dünýäde Hudaýsyz." Şeýle ýagdaýymyz we paýymyz Hudaýyň hökümdar merhemeti bize ýetmezden öň bardy; "Ýöne indi Mesih Isada siz, öňler uzakda bolanlar, Mesihiň gany bilen ýakynlaşdyryldyňyz … Çünki Onuň arkaly biz ikimiz hem bir Ruh bilen Ata ýakynlaşýarys" (11-18 aýatlar).
Rut
Moabitli Rutuň hekaýasy gowy bilinýär, Mukaddes Ruhy onuň Hudaýyň halky Ysraýyl bilen nähili baglanyşykly bolandygynyň täsirli beýanyny ýazýar. Ol özüni dul aýal bolup, ogullary ölen, ýüregi döwülen, ruhdan düşen, ýalňyz dul enäniň ýoldaşy bolmagy saýlady, onuň gaýgylaryny we kynçylyklaryny paýlaşmak we hasyl meýdanlarynda ýygnan zatlary bilen ony goldap, "Mara" acy käsesini süýjetmek üçin.
Onuň asylly saýlawy şu ajaýyp sözlerde tapylýar: "Meni seni terk etmäge ýa-da yzyňdan gitmekden yzyna dolanmaga ýalbarma: çünki sen nirä gitseň, men hem şol ýere giderin; sen nirede ýatjak bolsaň, men hem şol ýerde ýataryn: seniň halkyň meniň halkym bolar, we seniň Hudaýyň meniň Hudaýym bolar." Ol tebigata garşy ýol saýlady; bu diňe Hudaýyň çekiji güýji bilen alnyp bilinjek ýoldy. Onuň gelnejesi Orpa tebigy ýoly saýlady, öz halkyna we hudaýlaryna dolandy, we biz onuň barada indi eşitmeýäris. Rut, ýeke gözli wepalylyk we söýgi bilen Ysraýyl ýurduna we Ysraýylyň Hudaýyna ýüzlenýär, we onuň hereketleri ylahy ylham sahypalarynda ahlak we şa şöhratynda öçmejek ýazylýar.
Naomi bilen ykbalyny birleşdiren Rut, özüni onuň ellerine tabşyrmaga razy boldy, ilki bilen bugdaý meýdanlarynda ýygnamaga rugsat bermegini sorady, soňra gaýynenesiniň ähli haýyşlaryny ýerine ýetirdi. Onuň Boazyň meýdanlaryna düşmegi, ol bilmese-de, Ysraýylyň Reb Hudaýy tarapyndan gönükdirilendigi şübhesizdir, ol Onuň ganatlarynyň aşagynda ynanmaga gelipdi. Rut Boazyň sözlerinde nähili bereketleriň bardygyny az bilýärdi, ol oňa şeýle diýende: "Reb seniň işiňi sylaglasyn, we Ysraýylyň Reb Hudaýy saňa doly sylag bersin." Şol wagt Boaz bilen baglanyşykly ýa-da Ýehowa Mesih bilen uzakdaky gatnaşygynda onuň gysga wagtda aljak bereketleriniň hiç hili subutnamasy ýokdy.
Musa kanunynda aýdylýar, Moabitli "Rebbiň ýygnagyna girmez; hatda olaryň onunjy nesli hem Rebbiň ýygnagyna ebedi girmez" (Kanun taglymaty 23:3); ýöne Rut Ysraýyl bilen baglanyşykly bolmagy saýlady we Ýehowa tarapyndan kabul edildi. Hakykatdan hem, "Adamlar üçin mümkin bolmadyk zatlar Hudaý üçin mümkindir." Rut tebigy taýdan Rahabdan örän tapawutly häsiýete eýedi, çünki Boaz Ruta şeýle diýdi: "Meniň halkymyň ähli şäheri seniň ahlakly aýaldygyňy bilýär." Ýöne Ysraýyl maşgalalaryna we şa nesil daragtyna, ahlaksyz Kenanlyny we ahlakly Moabitlini getirmek üçin şol bir hökümdar merhemet gerekdi. Ikisi hem tebigy taýdan ylahy berekete hukukly däldi; ikisi hem kanun tarapyndan çykaryldy. Olary bereketlän ylahy merhemetdi, we Hudaýyň halky bilen baglanyşykly bolmaga ymtylmaga mümkinçilik beren iman boldy.
Olar bilen biz Hudaýyň "rehimdarlyga baýdygyny, bizi söýen uly söýgüsi üçin … Çünki siz iman arkaly merhemet bilen halas boldyňyz; we bu özüňizden däl: bu Hudaýyň sowgadydyr" diýip subut etdik. Rut ýaly, biz merhemetiň häzirki bereketlerine eýe, we geljekki asyrlarda "Onuň merhemetiniň aşa baýlyklaryna" eýe bolarys.
Batşeba
Batşebanyň çagalaryna bolan waka bize Mukaddes Ýazgylary ýatladýar, "Şonuň üçin Hudaýyň ýagşylygyny we gatylygyny görüň" (Rimliler 11:22). Dawudyň günäsinden doglan çaga Reb tarapyndan uruldy we öldi; ýöne onuň ikinji çagasy Süleýman, Hudaý tarapyndan Dawudyň ýerine Ysraýylyň Patyşasy bolmak üçin saýlandy.
Bu çaga doglanda, "ol onuň adyny Süleýman diýip atlandyrdy, we Reb ony söýdi; we ol Natan pygamberiň eli bilen iberdi; we ol onuň adyny Ýedidiýa (Ýehowanyň söýgüli) diýip atlandyrdy, Rebbiň sebäpli" (2 Samuel 12:24-25). Süleýmana bolan Ýehowanyň söýgüsi, hökümdar söýgi, ony tagta çykardy.
Kanuna görä, Hititli aýaly hökmünde, Batşebanyň Rebbiň ýygnagynda orny bolmazdy; we biz onuň Dawut bilen günäkär gatnaşygynyň ony mukaddes Hudaý tarapyndan berlen artykmaçlyklardan ebedi mahrum eder öýdüp biljekdik. Ol bize Rahabyň imany ýa-da Rutuň owadan häsiýetleri bilen görkezilmeýär; ýöne adyny bulaşdyran abraýsyzlyga garamazdan, Hudaý tarapyndan öz merhemetiniň hökümdarlygynda Dawudyň tagtynda oturjak çaga dogurmak üçin saýlanan, özüni hökümdar merhemet arkaly Ysraýylyň Mesihiniň atasy bolan biri hökmünde görkezilýär.
Biz Dawudyň başga bir aýalynyň tagtyň mirasçysyny bermelidigini, häsiýetinde kemçilik bolmadyk biriniň bermelidigini pikir edip biljekdik; ýöne bu ýerde, Hudaýyň sözüniň başga köp ýerlerinde bolşy ýaly, bize öwredilýär, "Meniň pikirlerim siziň pikirleriňiz däl, siziň ýollaryňyz hem meniň ýollarym däl, diýýär Reb; çünki asmanlar ýerden näçe ýokary bolsa, meniň ýollarym hem siziň ýollaryňyzdan şonça ýokarydyr, we meniň pikirlerim hem siziň pikirleriňizden şonça ýokarydyr" (Işaýa 55:8-9). Hudaý köplenç Öz islegini ýerine ýetirmek üçin iň ähtimal bolmadyklary saýlaýar. Hudaýyň Öz Oglunyň ýerde ýoldaşy bolmak üçin bilimli bolmadyk balykçylary saýlajakdygyny, we Ysraýyl taýpalaryny höküm etmek üçin tagtlarda oturjakdygyny kim pikir ederdi? Hudaýyň haçda durka Rebbiň gymmatyny we adyny boýun almak üçin, we Onuň geljekki Patyşalygy barada gürlemek üçin, sögünýän, ölýän ogryny saýlajakdygyny kim pikir ederdi? Hudaýyň Stiweniň ganhorlarynyň eşikleriniň aýaklaryna goýlan adamy, Stiweniň gören zatlaryny, "Hudaýyň şöhratyny we Isany," butparazlara şaýatlyk etmek üçin daşamak üçin, we öň yzarlanan Birine wepalylykda janyny bermek üçin çagyrjakdygyny kim pikir ederdi? We Hudaýyň, Öz hökümdarlygynda, bu dünýäde Mesih üçin ýaşamak üçin, we geljekki günde Onuň şöhratyny paýlaşmak üçin, we Atanyň öýünde ebedi şatlyk we söýgi ýerini paýlaşmak üçin, siziň we meniň ýaly gymmatsyz jandarlary saýlajakdygyny kim pikir ederdi?
Merýem
Isa Mesihiniň enesi Merýemiň Mattawyň nesil daragtyndaky beýleki aýallaryň tebigy ýetmezçiliklerinden hiç biri bolmasa-da, Hudaýyň merhemetiniň hökümdarlygy ony saýlamakda, beýlekileri şa nesil daragtyna getiren ýaly, aýdyň göründi. Ol Tamar we Rahab ýaly Kenanly däl, Rut ýaly Moabitli däl, Batşeba ýaly Hititli bilen birleşen däl: ol Dawudyň şa nesil daragtyndandy, Hudaýyň Ruhynyň Luka Hoş Habarynda yzarlanylan nesil daragtynda, we ol Dawudyň tagtyna bolan hukugyny görkezip biljek birine durmuşa çykdy.
Mundan başga-da, Merýemiň özüne çekiji ahlak häsiýetleri bardy. Onuň perişde habaryny derrew kabul etmegi, Ýehowa we Onuň sözüne bolan asuda we ýönekeý ynamyny görkezýär, we onuň mylaýym we ýumşak ruhy öz öwgüsini şu ajaýyp sözlerde dökýär: "Meniň ruhum Rebbi ulaldýar, we meniň ruhum Hudaý Halasgärimde şatlandy." Öz bereketine şatlanýarka, "Indiden soň ähli nesiller meni mübärek diýip atlandyrarlar" diýip, özüni ulaltmaga synanyşyk ýok; onuň ähli öwgüsi ony "örän ýokary derejede sylaglan" Hudaýa, garyplara hökümdar merhemet bilen hereket edýän, "açlary gowy zatlar bilen doýurýan" we baýlary boş iberýän Hudaýa. Ol Öz guly Ysraýyla "Öz merhemetini ýatlap" kömek edýän Hudaýdyr. Ebediligiň maslahatlary we köp Köne Äht Mukaddes Ýazgylary Merýemiň çagasynda ýerine ýetirilmeli boldy; we Hudaý, hökümdar ýagşylykda, "mukaddes zadyň" göwrelenmegi üçin bir gaby, we laýyk gaby saýlady. Mesihiň dünýä geljek wagty hem Daniýeliň pygamberliginde takyk aýdylypdy, we Işaýa ýazypdy: "Ine, bir gyz göwreli bolar, we bir ogul dogurar, we Onuň adyny Immanuel diýip atlandyrarlar." Lea dördünji ogluny doguranda, "ol diýdi: Indi men Rebbi öwerin: şonuň üçin ol onuň adyny Ýahuda diýip atlandyrdy," bu "Öwgü" diýmekdir. We Merýemiň çagasynyň gelmegine we dogulmagyna şaýatlyk eden öwgüler nähili has laýykdy! Merýemden öwgüler, Elizabetden öwgüler, Zakariýadan öwgüler, asman goşunlaryndan öwgüler, garry Simeon we Anna tarapyndan öwgüler, we Hudaýyň uzakdan getiren Magylaryň seždesi. Gysga wagtda Hudaýyň we Guzynyň öwgüleri bilen doly, bagtly älem bolar, we ähli zat Merýemiň çagasynyň, Hudaýyň mübärek Oglunyň dünýä gelmeginden dörär. Şol bagtly günüň öwgülerinde, biziň üçin ebedi günüň öwgülerinde paýymyza garaşýarkak, Mesih bilen baglanyşykly bizi bereketlän Hudaýyň hökümdar merhemetini bilýänler hökmünde, "Hudaýa hemişe öwgü gurbanyny bermek" we ýygnakda Oglunyň Ata ýolbaşçylyk edýän öwgülerine goşulmak biziň artykmaçlygymyzdyr.
