«Men söýýänime üzümi barada aýdym aýdaryn: Meniň söýenimiň hasylly baýyrda üzümi bardy. Ol ony gazyp, daşlardan arassalady we iň saýlama üzüm agaçlaryny ekdi. Ol onda garawul diňini gurdy we şerap basýan ýeri hem oýdy. Soňra ol gowy üzüm hasylyny gözledi, ýöne ol diňe erbet miwe berdi. Indi siz, Iýerusalimiň ýaşaýjylary we Ýahudanyň adamlary, meniň bilen meniň üzümimiň arasynda höküm çykaryň. Meniň üzümim üçin edenimden başga näme edilip bilnerdi? Men gowy üzümleri gözlänimde, näme üçin ol diňe erbet miwe berdi? Indi men size üzümime näme etjekdigimi aýdaryn: Men onuň haýatyny aýraryn, we ol ýok ediler; men onuň diwaryny ýykaryn, we ol depgileniler. Men ony çöl ederin, ne budalmaz, ne-de ekilmez, we tikenler we çybyklar öser. Men bulutlara onuň üstüne ýagyş ýagdyrmazlygy buýraryn.» Ähli Zatlaryň Rebbiň üzümi Ysraýyl öýüdir, we Ýahudanyň adamlary Onuň lezzet bagydyr. Ol adalat gözledi, ýöne gan dökülmegini gördi; dogrulyk gözledi, ýöne kynçylyk seslerini eşitdi. – Işaýa 5:1-7 (NIV)
Işaýanyň gowy aýdym aýdyp bilýändigini bilmeýäris, ýöne pygamberlik kitabynyň bäşinji babynda onuň «üzüm aýdymyny» tapýarys. Onda üç sany bent bar – 1-2, 3-6 we 7-nji aýatlar. Käbir terjimeler bentleriň arasynda boşluk goýýarlar. Ikinji bentde (3-6) aýdymyň üçünji şahsdan (Ol) birinji şahsa (Men) geçýändigine üns beriň, sebäbi Hudaý Ýahuda milletine gönüden-göni gürleýär. Hudaý bu üzüm aýdymynda Ýahuda näme habar bermek isledi?
Bu aýdymyň hakykatda bir mysal bolandygy aýdyňdyr. Onda Hudaý bir üzüm ekdi we 7-nji aýatdan görnüşi ýaly, ol Ysraýyly, has takygy Ýahuda Patyşalygyny aňladýardy. Ýöne Hudaý Öz üzüminden alan netijelerinden razy däldi, we Ysraýyl hem, Ýahuda hem miwe bermedikligi üçin ýazgaryldy. Işaýa bu ylhamlanan mysaly ýazanda, Ysraýyl we Ýahuda takmynan 200 ýyl bäri aýry milletlerdi. Patyşa Süleýmanyň hökümdarlygyndan soň birleşen monarhiýa Samariýa paýtagty bolan demirgazyk Ysraýyl patyşalygyna we Iýerusalim paýtagty bolan günorta Ýahuda patyşalygyna bölündi.
Iki patyşalyk hem köp ruhy miwe bermän, Rebden ýüz öwrüpdi. Demirgazyk Ysraýyl patyşalygy hatda iki sany butparaz altyn göle ybadathanasyny gurupdy. Günorta Ýahuda patyşalygy Iýerusalimdäki ybadathanada Rebbe ybadat etmegini dowam etdirse-de, onuň köp bölegi toba etmezden diňe bir däp-dessurdy we az ruhy miwe berýärdi.
Öndürmäge garaşylýar
Hudaý Öz halkynyň miwe bermegine garaşýar. Mysalda Hudaý Öz üzümine miwe bermäge kömek etmek üçin ähli zady etdi. 2-nji aýatda Onuň «gowy üzümler» öndürmegine garaşýandygy aýdylýar. Ol gün şöhlesi we ýagyş köp bolan baýyrda hasylly topragy saýlady. Ol daşlary aýyrdy, bu Ysraýylda kiçi iş däl! Ol Ysraýyly öz ýurduna ýerleşdirdi we eger olar Oňa ynanan bolsalar we butparaz ýaşaýjylary aýyran bolsalar, ýurdy butparaz täsirinden arassalamagy wada berdi.
Reb Öz üzümini Ybraýymyň we ata-babalaryň iň saýlama üzümi bilen ekdi. Gorag we howpsuzlyk üçin Ol üzümiň daşyna haýat we diwar, şeýle hem garawul diňini gurdy. Mundan başga-da, Ol bol hasyl garaşyp, gaýadan şerap basýan ýeri we çukury oýdy. Reb Ysraýyla diňe Özüne tabyn bolup gulluk eden bolsalar, bol bereket wada berdi. Ýöne gowy üzümler hiç wagt peýda bolmady! Hudaý olara gowy miwe bermäge mümkinçilik berdi, ýöne olar diňe gymmatsyz ýabany üzümler berdi.
Aýdym dowam edýärkä, Ysraýylyň gymmatsyz miwesiniň netijeleri Hudaýyň halkyna mälim edildi. Göwni ýeten üzümçi Öz üzüminden ýüz öwürmegi, ony harabaçylyga goýbermegi karar etdi. Ol indi oňa seretmezdi we ol tikenler we çybyklar bilen örtülerdi. Işaýanyň aýdymynyň bu bölegi Ýahuda garaşýan zatlaryň çaklamasydy. Hudaý Öz gorag elini milletden aýyrardy we halky Babyly imperiýasy tarapyndan öldürilende ýa-da ýesir alnanda tikenleriň ýurdy basyp almagyna rugsat bererdi.
Köne Ähtde başga-da birnäçe «üzüm ýazgylary» bar. Ysraýyl Zebur 80:8-19, Ýermeýa 2:21, 12:10; Ezekiýel 15 we Hoşea 10:1-de üzüme meňzedilýär. Her bir ýazgyda Hudaýyň halkynyň miwe bermegine garaşylýardy. Aslynda, Ezekiýel miwe bermegiň üzüm üçin ýeke-täk maksatdygyny nygtady! Üzüm agajy agaç üçin, hatda çüýler ýa-da odun üçin hem gowy däl. Ol diňe miwe bermek üçin gowy – we ol gowy miwe bermegine garaşylýar!
Hudaý Öz halkynyň şu gün gowy miwe bermegine garaşýar. Ýahýa 15-de Isa şeýle diýdi: «Men üzüm agajy, siz şahalar. Kim Meniň içinde galsa we Men onuň içinde, ol köp miwe berer; Mendensiz hiç zat edip bilmersiňiz... Bu Meniň Atamyň şöhraty üçindir, siz köp miwe berersiňiz» (15:5,8). Biz Hudaýyň garaşýan zatlaryny ýerine ýetirýärismi we Oňa şöhrat getirýärismi, ýa-da diňe ukyda ýatan miwesiz üzümler hökmünde ýaşap, Ony göwnünden düşürýärismi? Hudaý Öz halkynyň miwe bermegine garaşýar!
Öndürmäge mejbur edilmeýär
Hudaý bizi miwe bermäge mejbur etmez. Reb Ysraýylyň we Ýahudanyň üzümlerini ruhy miwe bermäge taýýarlamak we kömek etmek üçin ähli zady etdi. Hasylly toprak, saýlama başlangyç üzümler, gorag, ösdürmek we ş.m. Olar başga näme isläp bilerdiler? Ýöne Hudaý olary miwe bermäge mejbur etmedi. Gowy miwe bermek Ysraýylyň erki meselesidi we olar bilkastdan erbet kararlar we günäkär saýlamalar etdiler.
7-nji aýat Hudaýyň gözleýän miwesi bilen Onuň tapan gymmatsyz miwesiniň arasyndaky tapawudy nygtamak üçin söz oýnuny ulanýar. Iňlis tekstimiz Hudaýyň adalat gözländigini, ýöne zulum ýa-da gan dökülmegini görendigini, we dogrulyk gözländigini, ýöne kynçylyk seslerini eşidendigini aýdýar. Ýewreý dilinde «adalat» we «gan dökülmek» sözleri gaty meňzeş seslenýär, we «dogrulyk» we «kynçylyk sesleri» sözleri hem şeýle. Bu söz oýnuny iňlis dilinde görkezmek üçin bir teswirçi bu aýaty şeýle terjime etdi: «Hudaý deňlige garaşdy, ýöne deňsizlik. Ol dogrylyga garaşdy, ýöne gozgalaň!» Hudaý Öz Ysraýyl we Ýahuda halkynyň miwe bermegine garaşýardy, ýöne olary mejbur etmedi, we şu gün hem şeýle. Ýahýa 15-de biz Hudaýyň Öz şahalaryny budajakdygyny we gorajakdygyny, ýöne olary öz isleglerine garşy manipulyasiýa etmejekdigini okaýarys. Hudaý Öz halkyny miwe bermäge mejbur etmez!
Biziň barada näme?
Reb biziň üçin başga näme edip biler? Işaýanyň aýdymynda, Hudaýyň üzümi bilkastdan diňe ýabany, gymmatsyz miwe berdi – Hudaýyň olara şöhratly hasyl bermäge kömek etmek üçin elinden gelen ähli zady edendigine garamazdan. Biziň durmuşymyzda miwe nämä meňzeýär? Biz Hudaý üçin öndürýän hasylymyzy yzygiderli barlamaly. Biz gowy üzümler ýa-da ýabany üzümler öndürýärismi? Eger biz «gymmatsyz üzümler» diýip jogap bersek, bu kimiň günäsi – Hudaýyňmy ýa-da biziňki? Eger biz dogruçyl bolsak, erbet hasylymyzyň biziň günämizdigini – erbet kararlarymyz we ýalňyş saýlamalarymyz sebäplidigini boýun almalydyrys.
Hudaý Öz şöhraty üçin gowy miwe bermek üçin bize ähli zady berdi. Ol bizi iň saýlama üzüm agajyna, Öz Ogluna birikdirilen täze durmuş bilen başlaýar. Ol Mesih bilen gatnaşykda ýaşanymyzda bizi iýmitlendirýär. Mukaddes Ruh Öz Sözü we dindar halypalar arkaly bizi goraýar, budaýar, duýdurýar, maslahat berýär we ruhlandyrýar – we başga-da köp zatlar. Hudaý durmuşymyzda gowy miweleriň şöhratly hasylyny öndürmäge kömek etmek üçin ähli zady edýär! Muňa garamazdan, biz köplenç günäkär tebigatymyzy begendirmegi saýlaýarys. Netijede, biz öz-özüňi söýmek, buýsanç, gabanjaňlyk, höwes, tankyt, açgözlük, närazylyk, gahar we has erbet ýabany üzümler öndürýäris. Durmuşymyzda bu gynançly, çirkin we hudaýsyz miweleri öndürmek mümkinmi? Gynansak-da, hawa. Diňe Galatýalylar 5:17-21 we Koloseliler 3:5-9-a serediň.
Biz Hudaý biziň ýagdaýlarymyzy üýtgetse, has köp miwe öndürerdik diýip bilýäris, ýöne oýlanyň. Hudaý bize has gowy ybadathana ýa-da has köp pul, ýa-da başga bir başlyk, ýa-da has söýgüli maşgala, ýa-da has uly öý, ýa-da has köp boş wagt berse, Hudaý üçin has ýakymly miwe öndürerdik diýip hakykatdan hem ynanýarysmy? Ýok! Hudaý eýýäm gowy miwe öndürmek üçin bize ähli zady berdi (2 Petrus 1:3).
Hudaý her birimiz üçin nämäniň iň gowudygyny bilýär. Ol bizi Öz Ruhy arkaly ösmegi we gowy miwe bermegi saýlamagymyz üçin iň gowy hasyly berjek ýagdaýlara we şertlere ýerleşdirýär we iýmitlendirýär.
Onuň ylahy güýji bizi çagyran Ony bilmek arkaly durmuş we dindarlyk üçin ähli zady berdi... Şonuň üçin imanyňyza gowulyk goşmak üçin ähli tagallany ediň; we gowulygyňyza bilim; we bilimiňize öz-özüňi dolandyrmak; we öz-özüňi dolandyrmaga sabyr; we sabyryňyza dindarlyk; we dindarlygyňyza doganlyk mähri; we doganlyk mähriňize söýgi. Çünki eger siz bu häsiýetlere artýan derejede eýe bolsaňyz, olar sizi netijesiz we miwesiz bolmakdan gorar (2 Petrus 1:3,5-8).
Oýlanyň. Hudaý siziň üçin eýýäm edeninden başga näme edip biler?
