Reb Isanyň uly häsiýeti Onuň çagalara aladasydyr. Reb Isanyň nägile bolandygy barada okaýan az sanly pursatlarymyzyň biri, adamlaryň kiçijik çagalaryň Oňa ýakynlaşmagyny islemändikleridir (Markus 10:13-16). Ol şägirtlerini çagalary kowmaga synanyşandyklary üçin käýedi, Öz yzyna eýerijilerine kiçijikleriň Özüne päsgelçiliksiz gelmegine rugsat bermegi aýtdy. Hudaýyň çagalara bolan söýgüsiniň başga bir mysaly Ýakup 1:27-de tapylýar. Ol ýerde bize «arassa din» (KJV) ýetimlere alada etmekdir diýilýär. Biz olaryň işini ele almaga höweslendirilýäris (seret Yşaýa 1:17). Biz Hudaýy Öz Atamyz hökmünde pikirlenenimizde, hemmämiziň ogullyga alnandygymyz ýadymyza düşýär (Rimliler 8:15; Efesliler 1:5).
Mukaddes Kitapda Rebbiň tebigy ene-atalary tarapyndan terbiýelenmedik çagalara alada edendigi barada birnäçe mysallar bar. Bu çagalar dürli sebäplere görä ene-atalaryndan aýrylypdyrlar: ýetim galypdyrlar, ýesir alnypdyrlar ýa-da başga ýerde ýaşamaga iberilipdirler. Biz doglan ene-atasynyň ýerine başga biri tarapyndan terbiýelenen birnäçe çaganyň durmuşyna serederis, hususan-da: Musa, Samuel, kiçijik gyz we Ester.
Emma, olaryň durmuşlaryny göz öňüne getirmänkäk, Reb Isanyň hem biologiki kakasy bolmadyk ýer ýüzündäki kaka tarapyndan terbiýelenendigini bellemelidiris. Hudaý Reb Isa ýaş çaga wagtynda oňa kaka bolmak üçin Ýusuby berdi. Ýusup Reb Isa we Onuň ejesi Merýeme üpjünçilik etdi, gorady we alada etdi, we Ony «her ýyl» ybadathana alyp gitdi (Luka 2:41). Isa «Ýusubyň ogly» (4:22) we «agaç ussasynyň ogly» (Matta 13:55) hökmünde tanalýardy.
Musa
Musanyň durmuşy gaty adaty bolmadyk başlangyçdan başlapdy, çünki ejesi ony Ysraýyllara doglan ähli oglanlaryň «derýa zyňylyp» gark edilmeli döwründe dünýä getiripdi (Çykyş 1:22). Onuň ene-atalary ony saklamalydyklaryna we Rebbiň ony gorajakdygyna iman edipdiler (Ýewreýler 11:23).
Musanyň ene-atalary ony derýanyň üstündäki kiçijik «sandykda» (Çykyş 2:5) gizläpdiler, ýöne Faraonyň gyzy olaryň çaga oglanyny tapyp, ony öz ogly hökmünde terbiýelemek isledi. Emma Hudaý, bu kiçijik oglanyň Faraonyň gyzy bilen ýaşamaga alynmanka, ony öz tebigy ejesine yzyna bermegini buýurdy. Musanyň ejesi ony özünden aýrylýança terbiýeläp bildi (9-njy aýat). Ejeleri bilen bolan döwründe Musa köp zat öwrendi. Onuň ene-atalary ony terbiýelemek we oňa degişli bolan Hudaý barada öwretmek mümkinçiligine eýe boldular (Kanun taglymaty 6:7).
Soňra, Musa Mukaddes Ruh tarapyndan herekete getirilip, Barlyk kitabyny ýazdy, ol ýaş ýigitleriň we olaryň etmeli saýlamalarynyň hekaýalary bilen doly. Mysal üçin, Barlyk kitabynyň köp bölümleri Müsüriň köp sanly synaglaryndan gaça durmagy öwrenmeli bolan ýaş ýigit Ýusubyň hekaýasyny gürrüň berýär. Bular Musanyň gaty ýaşka ene-atalaryndan öwrenen sapaklarydy, Rebbiň olara ogluny Özü üçin terbiýelemäge mümkinçilik beren döwründe. Soňra Hudaý Musany Müsüriň bozulmagyndan gorady.
Soňra, Musa ulalanda, ene-atalarynyňky ýaly imany bardy (Ýewreýler 11:24-27). Uly adam hökmünde ol dünýäniň ýörelgelerine görä ýaşamazlygy karar etdi; ol ýewreý doganlaryna üns bererdi (Resullaryň Işleri 7:23). Reb bizi ýaşlykda alan ruhy terbiýämizi dünýäden, ýagny Oňa garşy bolan dünýäden goramak üçin ulanýar.
Samuel
Samueliň terbiýesi Musanyňkyna käbir meňzeşlikleri bardy, şol sanda ikisi hem durmuşlarynyň ilkinji birnäçe ýylyny tebigy ene-atalary bilen ýaşapdyrlar. Samueliň ejesi Hanna çaga edinip bilmeýärdi (1 Samuel 1:5). Rebbiň öýüne baryp göreninde, ol bir ogul üçin doga edip, oglany Rebe gulluk etmek üçin berjekdigini wada beripdi (11-nji aýat). Wagt geçdigiçe, Hanna Samueli dünýä getirip, ol ene-atalary bilen Rebbiň öýünde ruhany Eli bilen ýaşamaga ýeterlik ulalýança ýaşady. Şondan soň, ony Eli terbiýeledi.
Samuel ybadathanada Rebe gulluk edýärdi, ýöne ol Rebe wepasyz adamlar bilen gurşalypdy. Eliň iki ogly, Hofni we Pinehas, Rebi tanamaýardylar (2:12), ýöne olar henizem ybadathananyň işine gatnaşýardylar. Olar erbetdiler, we Eli olary saklamak üçin hiç zat etmedi. Gaýtam, olary Hudaýdan has köp hormatlady. Reb Samueli şu wagt, ol henizem çaga wagtynda çagyrdy we Oňa näme etjekdigini aýtdy (1 Samuel 3).
Hudaý eýýäm Eliň iki oglunyň hem bir günde öljekdigini aýan edipdi (seret 1 Samuel 2:27-36). Şol bir bölekde biz Hudaýyň Öz ýüregindäki zady etjek wepaly ruhanyny ýetişdirjekdigini we Hudaýyň bu ruhana «berk öý» gurjakdygyny wada berendigini okaýarys (1 Samuel 2:35). Samuel ulalmagyny dowam etdirdi, we Reb oglan bilen birlikde boldy. Hudaý Samueli erbet gurşawda ulalýarka-da gorap we ulanyp bildi. Soňra, Hudaý Samueli Saul we soňra Dawudy Ysraýylyň patyşalary hökmünde ýaglamak üçin ulanypdy (1 Samuel 10:1, 16:13). Samuel ömrüniň dowamynda Rebe bagyşlanan we Oňa wepaly boldy.
Kiçijik gyz
2 Patyşalar 5-de biz ady aýdylmaýan ýaş gyzyň hekaýasyny okaýarys. Ol «kiçijik gyz» (2-nji aýat) diýlip atlandyrylýar, çünki ol ýaşdy we Naaman atly adamyň aýalyna gulluk edýärdi. Bu adam «uly» we «hormatly», Siriýa goşunynyň serkerdesi bolupdy (1-nji aýat).
Kiçijik gyz Ysraýyl ýurdundan ýesir alnyp, Naaman öýünde Siriýada hyzmatkär edilipdi. Reb oňa gözegçilik edip, ony has erbet bolup biljek ýagdaýdan gorady. Onuň ene-atalaryndan aýyrmak bilen onuň durmuşy üçin bir meýilnamasy bardy, we Ol ony heýwere keselli adama – Naamana – kömek edip biljek ýere goýdy.
Gyz Naamanyň keselidigini eşideninde, derrew ene-atalarynyň oňa öwreden Ysraýylyň Hudaýy barada pikir etdi. Kiçijik gyz Naamanyň aýalyna, eger Naaman Ysraýyldaky Hudaýyň pygamberine baryp bilse, heýwere keselinden sagaljakdygyny aýtdy (2 Patyşalar 5:3). Bu ýaş gyz bu butparaz ýurtda Hudaýy unutmandyr, we Reb ony Özü barada berk şaýatlyk bermek üçin ulanypdyr. Naaman onuň aýalyna aýdanlaryny eşidip, hereket etdi.
Şonuň ýaly-da, indi Reb bizi ýaşaýan imansyz dünýämizde saklap biler, we Ol biziň sözlerimizi gaty sessiz aýdylanda-da ulanyp biler. Onuň sözleri Naamana uly täsir etdi; ol aýdylanlara görä hereket etdi we gaty gudratly ýagdaýda sagaldy. Siriýa ýurdy Hudaýyň halkyny gynamagyny dowam etdirdi, ýöne biz Naamanyň oňa gatnaşandygyny hiç haçan eşitmeýäris. Onuň durmuşy üýtgedi, çünki Hudaý durmuşyndaky kyn ýagdaýlara garamazdan, Hudaýyň näme edip biljekdigi barada şaýatlyk sözlerini beren kiçijik gyzy ulanypdyr.
Ester
Ester, göz öňüne getiren beýleki üç adam ýaly, biologiki ene-atalary tarapyndan terbiýelenmändi. Ýöne, onuň ýagdaýy başgaça bolup, ol imanly maşgala agzasy, Mordekaý tarapyndan terbiýelenipdi. Biz mundan, Rebbiň köplenç ene-atalary bilen ýaşamaýan çagalara güýçli ruhy täsir edip biljek birini berýändigini öwrenip bileris.
Ester barada okaýan wakalarymyz butparaz milletiň paýtagtynda bolup geçdi. Mordekaý Iýerusalimden Şuşana ýaşamaga alnanda, ol eýýäm Esteriň hossarlygyny alypdy we ony öz ýany bilen getirmäge rugsat berlipdi. Bu Rebiň ýörite merhemetidi. Bu Hudaýyň oňa alada edilendigini üpjün etmekdäki işjeň işini görkezýär we «ýetimler» we «dul aýallar» barada ýatlatma bolýar,
Hudaý ýalňyzlary maşgalalara ýerleşdirýär (Zebur 68:5-6).
Ester Şuşanda ýaş gyz bolup ulalýardy, şol wagt Ahaswerus patyşa täze şa aýalyny gözleýärdi. Ol Waştini öz islegini ýerine ýetirmändigi üçin kowup, başga bir şa aýalyny tapmaga karar beripdi (Ester 1:16-22). Ahyrynda Ester täze şa aýaly bolmak üçin saýlanyldy (2:17). Bu döwürde, we şa aýaly bolandan soň hem, Ester patyşa öz taryhyny ýa-da ýewreýdigini aýtmady. Mordekaý oňa muny gizlin saklamagy aýdypdy, we ol ýaşka boýun egeni ýaly, uly ýaşynda hem oňa hormat goýdy (20-nji aýat).
Daşary ýurtdan gelen ýaş ýetim gyzyň Midiýalylar we Parslar patyşasynyň şa aýaly bolmagy geň galdyryjydyr. Ol şol wagt ýer ýüzündäki iň güýçli adam bolup, 127-den gowrak welaýaty bardy (1:1-3). Ýöne, Rebbiň onuň durmuşy üçin ýörite meýilnamasy bardy, we bu hekaýa diňe onuň barada däl.
Ester kitabynyň galan böleginde biz ýewreý halkynyň patyşanyň ikinji serkerdesi Haman tarapyndan ýok edilmäge golaý bolandygyny görýäris (Ester 3). Hamanyň ähli ýewreýleri öldürmek meýilnamasynyň sebäbi, Mordekaýyň oňa baş egmekden ýüz öwürmegidi. Ahyrynda, Ester patyşanyň ýanyna baryp, öz halkynyň jany üçin ýalbardy. Haman öldürildi, we ýewreý halky halas edildi. Ester patyşany görmäge gitmekden gorkupdy, ýöne ol Mordekaýyň görkezmesi bilen şeýle etdi. Ol oňa şeýle diýdi,
Kim bilýär, sen şu wagt üçin patyşalyga gelensiňmi (Ester 4:14).
Ol Hudaý tarapyndan diňe öz bähbidi üçin däl, eýsem öz halkynyň bähbidi üçin hem goralypdy. Hudaýyň onuň durmuşy üçin meýilnamasy başgalar üçin bereketdi, hatda indi hem biz onuň hekaýasyndan sapak alýarys.
Netije
Bu çagalaryň hekaýalary bir uly hakykaty görkezýär: Hudaýyň olaryň durmuşy üçin diňe olaryň derrew zerurlyklaryna alada etmekden has uly meýilnamalary bardy. Reb olary başgalaryň bähbidi üçin ägirt uly ýollar bilen ulanypdyr. Olary gorap we Öz işi üçin saklap, Ol olara bereket hem beripdir. Bu Rimliler 8:28-de okaýan zadymyzy ýatladýar, ýagny Hudaý ähli zatlary gowylyk üçin işleýär. Onuň meýilnamalary ýa-da ýollary biziňkiden has ýokary we uludyr (Yşaýa 55:8-9).
Rebbiň çagalara bolan söýgüsi bu hekaýalarda görkezilýär, olar kyn tejribelerden geçseler-de. Ol olara üpjünçilik etdi we olary uly gulluk üçin – Öz gullugy üçin – ulanypdyr. Biz durmuşda nähili başlandygymyzy hiç haçan äsgermezlik etmeli däl. Köp adamlar kyn ýagdaýlarda başlaýarlar, ýöne Reb bu ýagdaýlary gowylyk üçin we Öz hormaty we şöhraty üçin ulanyp biler.
Bir gyşda, kiçijik ýetim oglan bir aýaldan öz basgançaklaryndan gary arassalamaga rugsat bermegini ýalbardy. «Sen muny edip köp pul gazanýarmyň, kiçijik oglum?» diýip ol sorady. «Käwagt gazanýaryn,» diýip oglan aýtdy, «ýöne köplenç gaty az gazanýaryn.» «Hiç haçan ýaşamaga ýeterlik pul tapmazlykdan gorkmaýarmyň?» Çaga geň galyp seretdi, we aýtdy: «Hudaýa ynanýan we elinden gelen ähli işi edýän oglana Hudaýyň alada etjekdigini pikir etmeýärsiňizmi?» —Hudaýyň söýgüsi baradaky habarlar, 23-nji noýabr, 1902-nji ýyl
