Ýakup – Betelden El Betel çenli
Hudaýhon Yshak bilen Rebekanyň Ýakup we Esaw atly ekiz ogullary bardy. Biz okaýarys: Yshak aýaly üçin Rebden dileg etdi, sebäbi ol çagasydy; we Rebb onuň dilegini kabul etdi, we onuň aýaly Rebeka göwreli boldy … We Rebb oňa aýtdy: ‘Seniň göwreňde iki millet bar, iki halk seniň bedeniňden aýrylar; bir halk beýlekisinden güýçli bolar, we ulusy kiçisine hyzmat eder.’ Şeýlelik bilen, onuň dogurmak üçin günleri dolanda, hakykatdanam onuň göwresinde ekizler bardy. We birinjisi gyzyl bolup çykdy. Ol bütinleý tüýli eşik ýalydy; şonuň üçin oňa Esaw diýip at berdiler. Soňra onuň dogany çykdy, we onuň eli Esawyň ökjelerini tutdy; şonuň üçin oňa Ýakup diýip at berdiler (Gelip çykyş 25:21,23-26 NKJV).
Ýakubyň ady “ýerine geçiji” ýa-da “aldawçy” diýmegi aňladýar, we biz onuň köp ýagdaýlarda öz adyna laýyk bolandygyny göreris. Dawudyň döwründäki “hapa Nabal” barada aýdylan şol bir teswir oňa-da degişli bolup biler: sebäbi onuň ady nähili bolsa, özi-de şonuň ýalydyr (1 Samuel 25:25).
Esaw ussat awçydy, meýdan adamy; ýöne Ýakup mylaýym adamdy, çadyrlarda ýaşaýardy (Gelip çykyş 25:27). Çadyrlarda ýaşaýyş babatda, Ýakup öz atasy we kakasy ýalydy (Ýewreýler 11:9), bu olaryň “ýer ýüzünde ýat we syýahatçylar” bolandygyny aňladýar (v.13). Mesihçiler “ýat we syýahatçylar” diýlip atlandyrylýar (1 Petrus 2:11), we şeýlelik bilen bize “aklyňyzy ýokardaky zatlara goýuň, ýer ýüzündäki zatlara däl” diýilýär (Koloseliler 3:2). Munuň tersine, Ýakubyň atasynyň ýegeni Lot, Sodomda öýde ýaşamak üçin öz syýahatçy häsiýetini goýberdi. Gelip çykyş 19 bu gynançly kararyň oňa nähili täsir edendigini açyp görkezýär.
Ilkinji dogluş hukugy
Ejesi tarapyndan söýlen Ýakup, serişdelerine garamazdan hemişe öňde bolmak isledi. Bir gezek Ýakup çorba bişirdi, we Esaw ýadaw bolany üçin biraz isledi. Ýöne Ýakup aýtdy: ‘Maňa ilkinji dogluş hukugyňy sat … Maňa şu gün kasam et.’ Şeýlelik bilen ol oňa kasam etdi, we ol öz ilkinji dogluş hukugyny Ýakuba satdy (25:31,33). Ýakup doganynyň gowşaklygyny gördi we ilkinji dogluş hukugyny almak üçin ondan peýdalandy. Ilkinji dogluş hukugy, kakasynyň patasy bilen maşgalanyň başy bolmak hormatyna eýe boljakdygyny aňladýardy. Injil alymy William Kelli teswir berdi: “Ýakup öz atalaryna we nesillerine pata bilen baglanyşykly bolan bu ady yhlas bilen gözledi; we ol doganynyň oňa şeýle gymmat bermeýändigini bilýärdi.”
Rebekanyň Ýakuba Rebbiň oňa “Ulusy kiçisine hyzmat eder” (v.23) diýendigini aýdyp-aýtmadandygyny bilmeýäris. Muňa garamazdan, Ýakup Hudaýa garaşmaga islegli däldi. Ýakup öz akylyny we ukybyny ilkinji dogluş hukugyny almak üçin ulanyp biljekdigini pikir etdi. Ol özüni bähbitli hereket etdi, we netijesi oňa bir pursatlyk kanagatlanma berdi.
Pata
Gelip çykyş 27-de Ýakup kör kakasyna ýalan sözledi. Yshak Ýakuby duýdy we ony patalamazdan öň ysyny aldy, Ýakuby Esaw diýip pikir etdi. Ýakup kakasyny aldadypdy. Bu barada Injil mugallymy C. H. Mackintosh ýazdy: “Hudaýyň maksady durmaly, we Ol ähli islegini ýerine ýetirer. Iman bu maksady bilýär, [we] şol bilimiň güýjünde, Hudaýyň wagtyna garaşyp biler. Bu, tebigat hiç haçan edip bilmez, ýöne [ol] öz maksatlaryna ýetmek üçin öz oýlap tapmalaryny ulanmaly.”
Ýakubyň hereketi ýüze çykarylanda, Yshak Esawa aýtmalydy: “‘Seniň doganyň aldaw bilen geldi we seniň pataňy aldy.’ We Esaw aýtdy: ‘Oňa Ýakup diýip dogry at berilmedimi? Sebäbi ol meni iki gezek ýerime geçirdi. Ol meniň ilkinji dogluş hukugymy aldy, we indi seret, ol meniň pataňy aldy!’ … We Esaw kakasyna aýtdy: ‘Seniň diňe bir pataň barmy, kakam?’” (Gelip çykyş 27:35-36,38). Yshagyň diňe bir pata bardy, ýöne biziň Hudaýymyz we Atamyzyň köp patalary bar. Ol “bizi Mesihde gökdäki her bir ruhy pata bilen patalady” (Efesliler 1:3) – olaryň hiç biri bizden alynmaz!
Gaçyş
Esaw Ýakuby eden işi üçin ýigrenýärdi, we kakalary ölenden soň doganyny öldürmegi meýilleşdirýärdi. Rebeka Esawyň niýeti barada aýdyldy, we ol Ýakuby Padan Aramdaky dogany Labana ibermegi meýilleşdirdi. Şoňa görä-de, Ýakup ýola düşdi we belli bir ýere geldi we gün ýaşany üçin bütin gije şol ýerde galdy. We ol şol ýeriň daşlaryndan birini aldy we ony başynyň aşagyna goýdy, we şol ýerde ýatmaga ýatdy (Gelip çykyş 28:11). Ýakubyň henizem hilegär ýüregi bardy; ol heniz Rebbe ynanmagy öwrenmelidi. Soňrak, Süleýman ogluna akyllylyk bilen öwretdi: Rebbe bütin ýüregiň bilen ynan, we öz düşünjäňe daýanma; ähli ýollaryňda Ony ykrar et, we Ol seniň ýollaryňy gönükdirer (Süleýman pygamberiň nakyllary 3:5-6). Şol gije Hudaý Ýakuba düýş görkezdi. Ol düýş gördi, we ine, ýer ýüzünde bir merdiwan goýlupdy, we onuň depesi asmana ýetýärdi; we şol ýerde Hudaýyň perişdeleri onuň üstünde ýokary galýardylar we aşak düşýärdiler (Gelip çykyş 28:12). Merdiwan Ynsan Ogly hökmünde Rebb Isa Mesihiniň bir görnüşidir (1 Timoteos 2:5-i göz öňüne tutuň). Ýakubyň düýşünde Hudaý oňa Kimdigini we onuň üçin näme etjekdigini aýtdy (Gelip çykyş 28:13). Öz hökümdarlygynda hereket edip, Hudaý Ýakuba onuň hilegär we aldawçy ýollary barada hiç zat aýtmady.
Soňra Ýakup ukyndan oýandy we aýtdy: ‘Hakykatdanam Rebb bu ýerde, we men muny bilmedim.’ We ol gorkdy we aýtdy: ‘Bu ýer nähili gorkunç! Bu Hudaýyň öýünden başga zat däl, we bu asmanyň derwezesi!’ (Gelip çykyş 28:16-17). Ýakubyň wyždany gyjyndy, sebäbi ol öz ýaşaýyş ýolunyň Rebbiň gözünde dogry däldigini bilýärdi.
Ýakup … başynyň aşagyna goýan daşyny aldy, ony sütün edip goýdy, we üstüne ýag guýdy. We ol şol ýere Betel diýip at berdi (vv.18-19). Betel “Hudaýyň öýi” diýmegi aňladýar. Ýag Mukaddes Ruhy suratlandyrýar. Munda biz Hudaýyň öýüniň agzalarydygymyzy ýatladylýarys, resullaryň we pygamberleriň binýadynda guruldyk, Isa Mesih Özüni esasy burç daşy bolup, bütin bina, birleşdirilip, Rebbde mukaddes ybadathana ösýär, kimde siz hem Ruhda Hudaýyň ýaşaýyş ýeri üçin bilelikde gurulýarsyňyz (Efesliler 2:19-21).
Söwda
Ýakup Hudaýyň onuň üçin näme etjekdigini eşitdi, ýöne Hudaýyň sözüne ynanmagyň ýerine, ol Hudaý bilen söwda etmäge başlady. Ol aýtdy: Eger Hudaý men bilen bolsa, we meni gidýän ýolumda gorasa, we maňa iýmek üçin çörek we geýmek üçin eşik berse, şeýlelik bilen men kakamynyň öýüne parahatlykda gaýdyp gelsem, onda Rebb meniň Hudaýym bolar (Gelip çykyş 28:20-21). Nähili gynançly! Ýakup öz ýoluna gitmäge karar beripdi. Ol diňe Hudaýyň özü üçin belli zatlary etse, Ony öz Hudaýy hökmünde ykrar ederdi.
Ol Beteli Padan Aram üçin wyždany gyjyndyrylan ýagdaýda terk etdi, ýöne Ýakubyň ýüreginde heniz höküm edilmeli zatlar bardy. Hudaý, Ýakubyň durmuşynda işläp, ony Labanyň gyzy Rahile hökümdarlyk bilen ýolbaşçylyk etdi. Ol ony öpdi we aglady (29:11). Rahil gidip kakasyna Ýakup barada aýtdy, we Laban … ony garşylamaga ylgady, we ony gujaklady we öpdi, we ony öz öýüne getirdi (v.13). “Söwda ediji Ýakup söwda ediji Laban bilen duşuşdy. Olaryň ikisi-de biri-birini aldamak üçin ähli güýçlerini sarp edýärdiler” (C. H. Mackintosh).
Ýakup Hudaýyň masgaralanmaýandygyny öwrenmelidi, sebäbi adam näme ekse, şony-da orar. Sebäbi tenine eken teninden zaýalanmany orar, ýöne Ruha eken Ruhdan ebedi ýaşaýşy orar (Galatýalylar 6:7-8). Ýakup aldaw tohumlaryny ekipdi; indi miwesini ormak wagtydy. Ýedi ýyl ol Labandan Rahil üçin ylalaşyk, berk borçnama bar diýip pikir etdi. Ol aldadypdy, onuň ýerine uly dogany Leýany aldy. Ýakup Labana aýtdy: Sen maňa näme etdiň? (Gelip çykyş 29:25). Ol Rahil üçin Labana ýene ýedi ýyl hyzmat etmeli boldy. Soňrak, Ýakup Rahil bilen Leýa aýtdy: Siziň kakaňyz meni aldadyp, meniň aýlygymy on gezek üýtgetdi (31:7).
Ýigrimi ýyl öň Ýakup Labanyň öýüne hiç zatsyz gelipdi, doganynyň gazabyndan gaçyp. Indi Ýakubyň baýlygy bardy, öz düşünjesine daýanmagyny dowam etdirip. Ýakubyň bu 20 ýylyň dowamynda Hudaýdan hiç hili sözi ýokdy, ýöne soňra Hudaý oňa aýtdy: Men Beteliň Hudaýy, sen sütün pataladyň we Maňa kasam etdiň. Indi tur, bu ýerden çyk, we maşgalaňyň ýurduna gaýdyp gel … We Ýakup Siriýaly Labandan gizlinlikde gaçdy, sebäbi ol oňa gaçmak niýetini aýtmady. Şeýlelik bilen ol ähli zady bilen gaçdy (vv.13,20-21). Ýakup Esawdan gorkup gaçypdy; indi ol Labandan gorkup gaçýardy. Ol Hudaý bilen söwda edipdi, kakasynyň öýüne parahatlykda gaýdyp gelmek isläp (28:21).
Padan Aramdan çykyp, onuň ruhunda durnukly parahatlyk ýokdy. Ol Hudaýyň söýgüsiniň we Hudaýyň sözüniň aňynda ýaşaýan däldi. Söýgüde gorky ýokdur; ýöne kämil söýgi gorkyny kowýar, sebäbi gorky azap bilen baglanyşyklydyr. Ýöne gorkýan söýgüde kämilleşdirilmedi (1 Ýahýa 4:18). Hudaý Öz uly wepalylygynda Ýakuby kakasynyň öýüne yzyna alyp barýardy, ýöne Ýakubyň öwrenmeli köp sapaklary bardy.
Gorag
Şeýlelik bilen Ýakup ýoluna dowam etdi, we Hudaýyň perişdeleri oňa duşdy. Ýakup olary görende, aýtdy: ‘Bu Hudaýyň düşelgesi.’ We ol şol ýere Mahanaim diýip at berdi (Gelip çykyş 32:1-2). Hudaý, Öz rehimdarlygynda, Ýakuba alada edýärdi we ony goraýardy. Imanlylar hökmünde biz hem “Hudaýyň güýji bilen goralýarys” (1 Petrus 1:5). Hudaý Ýakuba diňe bir perişde duşuryp bilerdi, ýöne Ol “perişdeleri” iberdi. Olar halas boljaklara hyzmat etmek üçin iberilen hyzmat ediji ruhlardyr (Ýewreýler 1:14). “Mahanaim” ýeri “goşa düşelge” diýmegi aňladýar, iki düşelge bar. Hudaý Ýakuby Betel ýolunda ugratmagy we ruhlandyrmagy isledi, sebäbi Ol Ýakubyň merhemetiniň açylyşlaryndan lezzet almasa-da, oňa näme gerekdigini bilýärdi.
Meýilnama
Ýakup öňünden dogany Esawa habarçylar iberdi, Ýakubyň garaşýan gazabyny ýatyrjak bolup. Ýakubyň wyždany henizem oňa azar berýärdi. Ol şol wagt Hudaýyň wadasyny unudan ýalydy: Men sen bilen, we sen nirä gitseň-de seni goraryn, we seni bu ýere yzyna getirin; sebäbi men saňa aýdan zadymy ýerine ýetirýänçäm seni terk etmerin (Gelip çykyş 28:15). Ýakup Hudaýyň iberen perişdelerini hem unudypdy. Bu pursatda doga etmän, ol çaltlyk bilen öz meýilnamalaryna gaýdyp geldi. Ýakup Esawy öz “rebbim” we özüni Esawyň “guly” diýip atlandyrdy (32:4). Ol henizem öňünde Esawy bardy, yzyna gaýdyp gelmegi aýdan Rebbiň tersine.
Soňra habarçylar Ýakuba gaýdyp geldiler we aýtdylar: ‘Biz seniň doganyň Esawa geldik, we ol hem seni garşylamaga gelýär, we onuň bilen dört ýüz adam bar’ (v.6). Şeýlelik bilen Ýakup gaty gorkdy we gynandy, we ol derrew bir meýilnama düzdi. Ol öz ýanyndakylary iki topara bölmegi karar etdi. Ol “Mahanaim” -iň gowy we lezzetinde däldi, bu iki düşelge diýmegi aňladýar, ýöne Ýakubyň oýlap tapan iki düşelgesi däl. Habarçylaryň aýdanlaryny eşidenden soň ilki Hudaýa ýüzlenmek barada hiç hili pikir ýokdy. Ýakup öz meýilnamalaryny düzdi; soňra ol doga etdi. Bu käwagtlar biziň üçin dogry dälmi? Biz öz meýilnamalarymyzy düzenden soň, Hudaýdan olary tassyklamagy soraýarys. Ýakup jogaba garaşmady. Ol derrew eline gelen zady dogany Esaw üçin sowgat hökmünde aldy (v.13). Ol aýtdy: Men ony öňümden gidýän sowgat bilen ýatyraryn, we soňra onuň ýüzüni görerin; belki ol meni kabul eder (v.20). Meýilnamada iman ýokdy, ýöne Ýakup ony ýerine ýetirdi.
Güreş
Soňra Ýakup ýeke galdy; we bir Adam oňa bilen gün dogýança güreşdi (v.24). “Bu bu gaty üýtgeşik adamyň taryhynda bir öwrüm nokadydy. Hudaý bilen ýeke galmak, özümiz we öz ýollarymyz barada dogry bilim almaga ýeke-täk hakyky ýoldur. Özümiz barada näme pikir etsek-de, ýa-da adamlar biz barada näme pikir etse-de tapawudy ýok. Esasy sorag: ‘Hudaý biz barada näme pikir edýär?’ Bu soragyň jogaby diňe biz ýeke galanymyzda eşidilip bilner. Dünýäden daşda, özümizden daşda, diňe tebigatyň pikirlerinden, sebäplerinden, hyýallaryndan we duýgularyndan daşda, we Hudaý bilen ýeke; şeýlelik bilen, we diňe şeýlelik bilen, biz özümiz barada dogry höküm alyp bileris” (C. H. Mackintosh).
Gelip çykyş 32-de Ýakubyň Adam bilen güreşendigini aýdylmaýar, ýöne “Adam oňa bilen güreşdi.” Ýakup öz ýaşaýyş ýolunda görkezilen ýaly, nähili inat we gowşakdygyny öwrenmelidi. Adam onuň butunyň çanaklygyna degdi; we Ýakubyň butunyň çanaklygy Onuň bilen güreşende ýerinden çykdy. We Ol aýtdy: ‘Meni goýber, sebäbi gün dogýar.’ Ýöne ol aýtdy: ‘Sen maňa pata bermeseň, men seni goýbermerin!’ (vv.25-26). Ýakup indi Adamy saklaýardy. Onuň güýji ýokdy we ol öz goldawyny Adamda we Adamdan tapdy.
Ýakup pata isledi. Köp ýyl öň ol dogany Esawdan patalary alypdy. Adam özüni Ýakuba ykrar etdi we aýtdy: Seniň adyň indi Ýakup diýlip atlandyrylmaz, ýöne Ysraýyl bolar; sebäbi sen Hudaý bilen we adamlar bilen göreşdiň, we ýeňdiň (v.28). Ýakubyň täze ady bardy, Ysraýyl, bu “Hudaýyň şazadasy” diýmegi aňladýar. Onuň täze ýörişi hem bardy: ol butundan agsakdy (v.31). Bu Ýakup üçin täze gündi – gün oňa dogdy (v.31).
Duşuşyk
Indi Ýakup gözlerini galdyrdy we seretdi, we ine, Esaw gelýärdi, we onuň bilen dört ýüz adam. Şeýlelik bilen ol çagalary Leýa, Rahil we iki hyzmatkäriň arasynda böldi (33:1). Ýakup Esawy we onuň adamlaryny garşylama topary diýip pikir etmedi; ol başgaça pikir etdi. Ýene-de biz Ýakubyň ýeňmek üçin hile edýändigini görýäris. Ol ynanmagyň ýerine gorkýardy, Ony yzyna gaýdyp gelmäge gönükdiren Hudaýa. Näme üçin ol Esaw bilen duşuşygy Hudaýa tabşyrmady?
Hudaý Esawda işläpdi. Duşuşyk Ýakubyň garaşanyndan has gowudy. Esaw ony garşylamaga ylgady, we ony gujaklady, we boýnuna ýykyldy we ony öpdi, we olar agladylar (v.4). Olar 20 ýyldan gowrak wagt bäri biri-birini görmändiler. Esawyň garşylamasy käbir babatda Ýakubyň Labandan alan garşylamasyna meňzeşdir (29:13). Köp gezek biz Ýakup ýaly – gorkak, aladaly, biynjalyk, ýükli we Hudaýyň eýýäm çözgüt tapan zatlary barada gynançly. Hiç zat üçin aladalanmaýalyň, ýöne her bir zatda doga we dileg bilen, şükür bilen, [biziň] haýyşlarymyz Hudaýa bildirilsin; we Hudaýyň parahatlygy, ähli düşünjeden ýokary bolan, [biziň] ýüreklerimizi we aňlarymyzy Isa Mesih arkaly gorar (Filipililer 4:6-7).
Başga ugur
Biz henizem Esaw bilen duşuşygyndan soň köne Ýakubyň yzlaryny görýäris. Ol Esawa Seýire yzyna düşjekdigini aýtdy (Gelip çykyş 33:14). Onuň öňünde ýalňyş adam we ýalňyş ýer bardy. Ol özüni ýolbaşçylyk etmegi üçin Hudaýa daýanmaýardy.
Ol Seýire gitmedi; onuň ýerine ol Sukota gitdi. Ýakup Sukota syýahat etdi, özüne öý gurdy, we mallary üçin çadyrlar gurdy … Soňra Ýakup Padan Aramdan gelende, Kengan ýurdundaky Şekem şäherine aman-esen geldi; we ol çadyryny şäheriň öňünde gurdy (vv.17-18). Şekem Abramyň Harandan çykandan soň Kenganda ilkinji giden şäheridi (12:6). Şol ýerde Rebb Abrama göründi we aýtdy: ‘Seniň nesilleriňe bu ýeri bererin.’ We şol ýerde ol Rebbe gurbanlyk sypasyny gurdy (v.7).
Ýakup hem şol ýerde gurbanlyk sypasyny gurdy (33:20). Ýakubyň gurbanlyk sypasynda ol özüne üns çekdi. “Bu Hudaýa dar garaýyşdy. Dogry, Hudaýyň biziň Hudaýymyzdygyny bilmek biziň hukukymyzdyr, ýöne Ony Öz öýüniň Hudaýy hökmünde bilmek we özümizi şol öýüň bir bölegi hökmünde görmek has ýokary zatdyr. Mesihiniň öz Başy hökmünde bilmek imanlynyň hukukydyr, ýöne Ony Bedeniň, Ybadathananyň Başy hökmünde bilmek we özümizi şol bedeniň agzalary hökmünde bilmek has ýokary zatdyr” (C. H. Mackintosh).
Ýakubyň Hudaý we özü barada öwrenmeli sapaklary henizem bardy. Hudaýyň ony islenýän ýeri Şekem däl, Beteldi. Gelip çykyş 34:30-da Ýakup şahsy at çalyşmalaryny: “men,” “maňa” we “meniň” sekiz gezek ulandy. Bu onuň öz-özüne merkezleşen adam hökmünde durmuşynyň suratydyr.
Soňra Hudaý Ýakuba aýtdy: ‘Tur, Betel ýokary gal we şol ýerde ýaşa; we şol ýerde Hudaýa gurbanlyk sypasyny gur, sen doganyň Esawyň ýüzünden gaçanyňda saňa görünen’ (35:1). Şekemliler Ýakup bilen çagalarynyň özleri bilen ýaşamagyny islediler (34:10). Bu hiç haçan Hudaýyň islegi däldi. Ýakup Hudaý ony gönükdirmän ýerlere gidipdi. Bir wagt ol Esawa Seýire yzyna düşjekdigini aýdypdy; ýöne ol Sukota gitdi. Soňra ol Şekeme gitdi. Indi Rebb ony Betel ýerine gönükdirdi, şol ýerde ol Hudaýa gurbanlyk sypasyny gurmalydy. Oňa bu görkezmeleri berende, Hudaý oňa doganyndan gaçan wagtyny ýatladyp, onuň wyždanyny gyjyndyrardy.
Taýýarlyk
Ýakup ahyrsoňy Hudaýyň oňa aýdan zadyny etmäge taýýardy, ýöne ol özünde we öýünde Betel ýokary galmazdan we ýaşamadan öň düzeldilmeli zatlaryň bardygyny bilýärdi. Ýat hudaýlar, hapalyk we hapa eşikler Betel, Hudaýyň öýi bilen gabat gelmeýär: Aldaw işini edýän Meniň öýümde ýaşamaz; ýalan sözleýän Meniň huzurymda galmaz (Zebur 101:7). Rebbiniň depesine kim çykyp biler? Ýa-da Onuň mukaddes ýerinde kim durup biler? Arassa elleri we arassa ýüregi bolan, öz ruhuny buta galdyrmadyk we aldawçylyk bilen kasam etmedik (24:3-4).
We Ýakup öz öýüne we öz ýanyndaky ähli adamlara aýtdy: ‘Aranyzdaky ýat hudaýlary aýryň, özüňizi arassalaň, we eşikleriňizi çalşyň. Soňra turup Betel ýokary galalyň; we men şol ýerde Hudaýa gurbanlyk sypasyny guraryn, ol maňa gynançly günümde jogap berdi we giden ýolumda men bilen boldy’ (Gelip çykyş 35:2-3). Biziň durmuşymyzda aýyrmaly zatlar barmy? Agyrlyk ýa-da günäler barmy? Geliň, her bir agyrlygy we bizi aňsatlyk bilen tora salýan günäni bir gyra goýalyň (Ýewreýler 12:1).
Ýakup we onuň öýi özlerini arassalamalydy. Hudaýa Onuň sözi üçin şükür: Ýaş ýigit öz ýoluny nähili arassalap biler? Seniň sözüňe görä üns berip (Zebur 119:9). Efeslilerde biz okaýarys: Mesih … Ybadathanany söýdi we Özüni onuň üçin berdi, Ony suw bilen ýuwmak arkaly mukaddesleşdirmek we arassalamak üçin (Efesliler 5:25-26). Ýakubyň öýündäkiler eşiklerini çalşmalydy. Bilşimiz ýaly, eşikler görünýär, we olar adamyň ýaşaýyş ýoluny aňladýar. Adamlar öz ýaşaýyş ýoluny çalşmalydy. Biz rehimdarlygy, mähirliligi, kiçigöwünliligi, mylaýymlygy, sabyrlylygy geýmeli; biri-birimize çydamaly, we biri-birimizi bagyşlamaly … Ýöne ähli bu zatlardan ýokary söýgini geýiň, ol kämilligiň baglanyşygydyr (Koloseliler 3:12-14).
Labandan ogurlanan ýat hudaýlar (Gelip çykyş 31:19) Ýakuba berildi. Ol olary Şekemiň ýanyndaky terebint agajynyň aşagynda gizledi (35:4). Ýakup indi Betel gitmäge taýýardy. Olar Şekemden hiç hili kynçylyksyz gitdiler, we olaryň Betel syýahaty çaknyşyksyz boldy. Ýakup indi Hudaýyň isleginde hereket edýärdi.
Gorkynyň ýoklugy
Betel gelende ol şol ýerde gurbanlyk sypasyny gurdy we ýere El Betel diýip at berdi (v.7). “El Betel” “Hudaý, Öz öýüniň Hudaýy” diýmegi aňladýar. Padan Aram ýolunda, merdiwan düýşüni göreninden soňky ertesi, Ýakup ýassygy üçin ulanan daşyny alyp, üstüne ýag guýdy, we şol ýere “Betel” diýip at berdi. Ýakup şol bir ýere gaýdyp gelipdi, ýöne ol ösüş edipdi. Onuň işi ýer bilen däl, Hudaý bilen – ýeriň Hudaýy bilen. Soňra Hudaý Ýakuba göründi we aýtdy: Seniň adyň Ýakup; seniň adyň indi Ýakup bolmaz, ýöne Ysraýyl bolar. Şeýlelik bilen Ol oňa Ysraýyl diýip at berdi (v.10). Hudaý adamyň durmuşyny düýpli üýtgedip biler; Ol hökümdardyr. Başgalaryň arasynda, Ol Sauldan Pawlusy (Resullaryň işleri 13:9) we Abramdan Ybraýymy (Gelip çykyş 17:5) üýtgetdi. “Ysraýyl” “Hudaý bilen şazada” diýmegi aňladýar. Hudaý indi Özüni Ysraýyla Ähli güýçli Hudaý hökmünde açyp görkezmäge we oňa we onuň nesillerine lezzet aljak patalaryny kepillendirmäge erkin boldy.
Ýakubyň Betelde ýakymly tejribesi boldy. Ol indi gorkunç ýer däldi; ol indi gorkmaýardy. Ol Hudaýy hormatlamak islegi bilen gitdi. Soňra Ysraýyl syýahat etdi we çadyryny Eder diňiniň aňyrsynda gurdy (35:21). Ýakup öz täze ady, Ysraýyl, şatlygynda we azatlygynda hereket edýärdi. Ol öz çadyry bilen baglanyşyklydy, dünýäde syýahatçy hökmünde hereket edýärdi. Biz hem, Rebbiniň şöhraty üçin, bu dünýäde syýahatçylar hökmünde ýaşalyň we hereket edeliň.
Biz bir soňky bellik goşmak isleýäris. Ýakubyň Padan Aram üçin ejesini we kakasyny terk edenden soň ejesini görenine hiç hili alamat ýok. Ýöne, Ýakup kakasyny ýene görüp bildi, we ony hem Esawyň jaýlandygyny görmek öwgä mynasypdyr (vv.27-29).
