Soňky sözler täsir edýär
Adam öljekdigini bilende, ýakynlaryna teselli, minnetdarlyk, söýgi we hatda akyldarlyk sözlerini aýtmagy ähtimal. Günäkär jenaýatçy eden jenaýatyny boýun alyp, bagyşlanmagyny sorap biler, özüni bencil ýaşan adam bolsa, ömrüniň gysgalandygyny duýup, Hudaýy gargap biler. Hudaýy ret eden käbir adamlar ebediligiň garaňkylygy öňlerinde peýda bolanda gorky bilen gygyrýarlar. Adamyň aýdan ýa-da eden soňky zady köplenç nesiller üçin saklanýar.
Meselem, Kenterberi arhiýepiskopy Tomas Beket (1119-1179) – Hudaýyň merhemetini we adamlaryň ýagdaýlaryna gözegçiligini anyk bilýän adam – öz jenaýatçylary ony öldürmäge taýýarlananda şeýle diýdi: «Men Rebbim üçin ölmäge taýýar, şonda meniň ganymda Kilise azatlyk we parahatçylyk gazanar.» Ol bu sözleri tizden jezalandyryljakdygyny bilýän Pawlus resulyň ruhunda aýtdy:
Men eýýäm içgi gurbanlygy ýaly dökülýärin, we meniň gitmegimiň wagty geldi. Men gowy göreşi etdim, ýaryşy tamamladym, imany sakladym. Indi maňa dogrulyk täji garaşýar, ony Rebbimiz, dogry Kazy, şol gün maňa berer – diňe maňa däl, eýsem Onuň peýda bolmagyna garaşan ähli adamlara-da (2 Timoteos 4:6-8 Täze Halkara Wersiýasy).
Isa pygamberiň soňky sözleri
Bu soňky sözler näderejede möhüm bolsa-da, hiç kimiň haçdaky Rebbimiz Isa pygamberiň aýdan sözleri bilen deňeşdirilip bilinjek soňky sözleri ýazylmandyr. Onuň Injillerdäki ýedi soňky sözleri diňe bir gyzykly gürrüňdeşlik mowzuklary däl, eýsem haça çüýlenmegiň agyrysyna garamazdan, öz ýagdaýlaryna doly gözegçilik edýän Biriniň güýji we ygtyýary bilen ýaňlanýan sözlerdir. Olar şular:
«Ata, olary bagyşla, çünki olar näme edýändiklerini bilmeýärler» (Luka 23:34). «Size hakykaty aýdýaryn, bu gün sen Men bilen jennetde bolarsyň» (Luka 23:43). «Eziz aýal, ine seniň ogluň» ... «Ine seniň ejeň» (Ýahýa 19:26-27). «Hudaýym, Hudaýym, näme üçin Sen Meni terk etdiň!» (Mark 15:34; Matta 27:46). «Men suwsadym» (Ýahýa 19:28). «Tamamlandy» (Ýahýa 19:30). «Ata, Ruhumy Seniň elleriňe tabşyrýaryn» (Luka 23:46).
Hudaý gözegçilikde
Rebbimiz Isa pygamberiň tussag edilip, duşmanlary tarapyndan alnyp gidilmegi erbet şowsuzlyk ýa-da ýalňyş dolandyryş meselesi däldi. Hudaýyň wagty kämil, we Rebbimiz, Hudaýyň wagtyny bilip, şeýle diýdi: «Sagat ýakyn, we Ynsan Ogly günäkärleriň eline berilýär» (Matta 26:45). Rebbimiziň şol wagtky maksady we gözegçiligi injil ýazyjylarynyň öz gürrüňlerine goşan beýanatlary bilen barha aýdyňlaşýar. Rebbimizi sorag edende, Pilatus şeýle sorady: «Sen maňa gürlemekden ýüz öwürýärsiňmi? Meniň seni azat etmäge ýa-da haça çüýlemäge güýjüm bardygyny bilmeýärsiňmi?» Isa pygamberiň dymmagy bilen bu pygamberligi ýerine ýetirýärdi:
Munuň yzyndan öz jezalandyryşynyň we öz jenaýatçy ýoldaşynyň jezalandyryşynyň adalatlydygyny boýun almak geldi. «Biz hakykatdan-da adalatly ... eden işlerimiziň mynasyp sylagyny alýarys» (Luka 23:41). Matta we Mark olary «ogrular» ýa-da «garakçylar» diýip suratlandyrdylar. Ýöne Luka olary «jenaýatçylar» diýip suratlandyrdy (Luka 23:39), bu has güýçli grek sözüdir. Olar diňe bir ownuk ogrular däldi. Olar, ähtimal, Iýerusalimiň töweregindäki depelerde we ýollarda gizlenýän, ýolagçylary saklap, olaryň pullaryny almak üçin urýan adaty garakçylardy. Olaryň jenaýatlary şeýle agyrdy welin, Rimlikler ölüm jezasyny bellediler. Indi olar ölüme ýakynlaşýardylar, Iýerusalimiň daşyndaky Golgota ýa-da Kalwariýa diýilýän kelle şekilli depede, gaýry tebigy garaňkylykda asylgy durup, soňky sagatlaryny ýaşaýardylar. We olaryň biri öz günäsini boýun almaga taýýardy. Toba etmegiň başlangyjy günäni boýun almak, soňra özüň barada we Halasgär, Isa Mesih barada ýürek üýtgemesidir.
Soňra Ol jogap berdi:
Eger saňa ýokardan berilmedik bolsa, Meniň üstümde hiç hili güýjüň bolmazdy (Ýahýa 19:10-11).
Hudaý gözegçilikde!
Rebbimiz we Onuň Atasy bilelikde ebedilikde kesgitlenen takyk wagt tertibi bilen bir meýilnamany ýerine ýetirýärdiler. Isa pygamberiň kämil gurbanlygy günäkärleriň mukaddes Hudaý bilen bagyşlanmagyny we ýaraşmagyny mümkin ederdi. Köp pygamberler we Köne Äht ýazyjylary, göni beýanatlarda ýa-da görnüşler we kölegeler arkaly, muny pygamberlik etdiler. Ysraýyl Hudaýyň kämil Guzy gurbanlygyna görkezýän dürli gurbanlyklary we gurbanlyklary amala aşyrdy. Isa pygamber tussag edilende, kazyýetde höküm edilende we haça çüýlenende köp pygamberlikler ýerine ýetirildi. Aslynda, Ýahýa resuly Zebur 69:21-i Rebbimiz Isa pygamberiň «Men suwsadym» diýip gygyranda şol pygamberligiň ýerine ýetirilmegi bilen baglanyşdyrdy. Ýahýa Rebbimiziň näme edýändigini bilýändigini we gözegçilikde bolandygyny görkezdi, «ähli zadyň indi tamamlanandygyny bilip, we Mukaddes Ýazgylar ýerine ýetiriler ýaly,» (Ýahýa 19:28).
Haçdaky aýdylan sözleriň her biri möhüm we çuňňur pikirlenmäge mynasyp bolsa-da, men siziň pikirleriňizi «Tamamlandy» (Ýahýa 19:30) diýen gysga jümlä gönükdirmek isleýärin. Bu aýaty okaýan käbir adamlar muny diňe bir ýadaw, ruhdan düşen «Meniň üçin ähli zat gutardy» diýmek ýaly pikir edip bilerler, ýöne bu hökman şeýle däl. Iňlis dilindäki «It is finished» jümlesi grek dilinde diňe bir söz – tetelestai. «Mukaddes Ýazgylar Bilimi Kommentariýasy» şeýle bellik edýär: «Salgyt kwitansiýalarynda «tetelestai» sözi ýazylan papiruslar tapyldy, bu «doly tölenen» diýmegi aňladýar. Bu söz Isa pygamberiň agzynda möhümdi. Ol «Tamamlandy» (Men tamamlandym däl) diýende, Onuň halas ediji işiniň tamamlanandygyny aňladýardy. Ol adamlar üçin günä edildi (2 Korinfliler 5:21) we günäniň mynasyp bolan Hudaýyň adalat jezasyny çekdi.» Mukaddes Ýazgylar Bilimi Kommentariýasy bu belligi edýär: «Salgyt kwitansiýalarynda «tetelestai» sözi ýazylan papiruslar tapyldy, bu «doly tölenen» diýmegi aňladýar. Bu söz Isa pygamberiň agzynda möhümdi. Ol «Tamamlandy» (Men tamamlandym däl) diýende, Onuň halas ediji işiniň tamamlanandygyny aňladýardy. Ol adamlar üçin günä edildi (2 Korinfliler 5:21) we günäniň mynasyp bolan Hudaýyň adalat jezasyny çekdi.» tetelestai ýazylan papiruslar tapyldy, bu «doly tölenen» diýmegi aňladýar. Bu söz Isa pygamberiň agzynda möhümdi. Ol «Tamamlandy» (Men tamamlandym däl) diýende, Onuň halas ediji işiniň tamamlanandygyny aňladýardy. Ol adamlar üçin günä edildi (2 Korinfliler 5:21) we günäniň mynasyp bolan Hudaýyň adalat jezasyny çekdi.»
Ýeňiş gykylygy
Matta şeýle diýdi: «We Isa ýene bir gezek gaty ses bilen gygyranda, Ol Ruhuny tabşyrdy» (Matta 27:50). Bu Onuň gaty ses bilen gykylygynyň «tetelestai» sözi bolandygyny görkezýär, bu «Tamamlandy» diýmegi aňladýar. Soňra «Ata, Ruhumy Seniň elleriňe tabşyrýaryn» diýildi. tetelestai, «Tamamlandy» diýmegi aňladýar. Soňra «Ata, Ruhumy Seniň elleriňe tabşyrýaryn» diýildi.
Isa pygamber «Tamamlandy» diýip gygyranda nämäni göz öňünde tutdy? Belki, bu ýeňiş gykylygydy, çünki Onuň işi – Atasynyň buýrugy bilen ýerine ýetirmäge gelen işi – ähli tarapdan tamamlandy:
Men Saňa ýer ýüzünde şöhrat getirdim, Sen maňa beren işi tamamlamak bilen (Ýahýa 17:4).
Ol Köne Äht Mukaddes Ýazgylaryndaky ähli pygamberlikleri ýerine ýetirdi, olar Ony wada edilen Mesih we dünýäniň Halasgäri hökmünde görkezýärdi. Mukaddes Ýazgylardaky Onuň gurbanlyk ölümini, direlişini we Hudaýyň kämil Guzy hökmünde kämil ýaşaýşyny görkezýän ähli görnüşler we kölegeler ýerine ýetirildi.
Başgaça aýdylanda, hiç kim Onda hiç hili kemçilik tapyp bilmedi, hatda Ony ýalan ýere aýyplanlar we Onuň durmuşynda günäni görkezjek hiç bir zatda ylalaşyp bilmediler. Onuň ölümi we direlişi arkaly günäkär ynsanlara merhemet görkezildi, we gutulyş ebedilik üçin kämil gurbanlygyň ganyna esaslanýar, şeýlelik bilen diňe günäkärleri ýazgarýan Kanun arkaly Hudaýa ýakynlaşmak ýatyryldy.
Çünki biziň gowşaklyklarymyza duýgudaşlyk edip bilmeýän baş ruhanymyz ýok, eýsem ähli tarapdan synalan, edil biziň ýaly – ýöne günäsiz bolan Birimiz bar (Ýewreýler 4:15).
Täze ruhanylyk
Kämil gurbanlygyň täsiri täze ruhanylygyň döredilmegini aňladýardy. Isa Melkisedegiň tertibi boýunça Beýik Baş Ruhany boldy (Ýewreýler 5:10), we Onuň ähli şägirtleri Hudaýyň huzuryna gelip bilýän «imanly ruhanylar» boldular. Bu Mukaddes Ýeri Iň Mukaddes Ýerden aýyrýan ybadathana perdesiniň ýyrtylmagy bilen aýdyň görkezildi. Köne Äht baş ruhany Iň Mukaddes Ýere gurbanlygyň gany bilen ýylda bir gezek Günäleriň Bagyşlanmagy gününde girip bilýärdi. Ýöne Hudaý Özü perdesini ýokardan aşak ýyrtdy, bu Onuň biziň Öz huzuryna gelmegimiz üçin täze ýol açýandygyny görkezýärdi.
Şonuň üçin, doganlar, Isa pygamberiň gany bilen Iň Mukaddes Ýere girmäge ynamymyz bar bolany üçin, perde, ýagny Onuň bedeni arkaly biziň üçin açylan täze we diri ýol bilen, we Hudaýyň öýüniň üstünde Beýik Baş Ruhanymyz bar bolany üçin, Hudaýa çyn ýürekden, imanyň doly ynamy bilen ýakynlaşalyň, ýüreklerimiz günäkär wyjdanymyzdan arassalanmak üçin seplenip, bedenlerimiz arassa suw bilen ýuwlup (Ýewreýler 10:19-22).
Indi imanly ruhanylar Hudaýa dini ýol bilen däl, eýsem ýeke-täk hakyky araçy, Isa Mesih, biziň Beýik Baş Ruhanymyz arkaly gelip bilerler.
Çünki bir Hudaý bar we Hudaý bilen adamlar arasynda bir araçy bar, adam Mesih Isa, Ol Özüni ähli adamlar üçin töleg hökmünde berdi – öz wagtynda berlen şaýatlyk (1 Timoteos 2:5-6).
Şeýlelik bilen biz sežde we öwgü aýdýan «mukaddes ruhanylar» we Hudaýa hyzmat edýän «patyşa ruhanylar» bolýarys (1 Petrus 2:5,9). Imanly ruhanylar hökmünde biz öz bedenlerimizi gurbanlyk hökmünde berip bileris:
Doganlar, Hudaýyň merhemetini göz öňünde tutup, siziň bedenleriňizi diri gurbanlyk hökmünde, mukaddes we Hudaýa ýakymly hödürlemegiňizi haýyş edýärin – bu siziň ruhy sežde işiňizdir (Rimliler 12:1).
Şonuň üçin Isa pygamber arkaly Hudaýa hemişe öwgü gurbanlygyny – Onuň adyny ykrar edýän dodaklaryň miwesini hödürläliň. We gowy işler etmegi we başgalar bilen paýlaşmagy unutmaň, çünki şeýle gurbanlyklar bilen Hudaý razy bolýar (Ýewreýler 13:15-16).
Isa pygamber Özüniň günäleri ýuwýan ölümüniň Özüne iman edýän we Onuň şägirtleri bolýan ähli adamlar üçin gutulyşy mümkin etjekdigini öňünden bilýärdi. Ol ähli imanlylary öz içine alýan Kilise bir gün Onuň Gelini we ebedilik üçin Onuň ýoldaşy boljakdygyny bilýärdi. Onuň «Tamamlandy» diýip ýeňiş bilen gygyrmagy geň däl, bu bergi doly tölendi diýmegi aňladýardy. Indi ebedilik her bir taýpadan, dilden, halkdan we milletden halas edilenler bilen doldurylýar, çünki Onuň Golgotadaky kämil işi sebäpli (Ylham 5:9).
Kämil meýilnama
Hudaýyň kämil meýilnamasy kemçiliksiz ýerine ýetirildi. Hudaýyň Öz Ogly günä üçin dogry hökümi Öz üstüne aldy, günäkär adamlaryň ýerine ölüp, şeýlelik bilen Hudaýyň mukaddesligini kanagatlandyrdy. Şonuň üçin Mukaddes Ýazgylar şeýle diýýär:
Bu ruhany (Isa) ähli wagt üçin günäler üçin bir gurbanlyk hödürlänsoň, Ol Hudaýyň sag elinde oturdy ... çünki bir gurbanlyk bilen Ol mukaddes edilýänleri ebedilik üçin kämil etdi (Ýewreýler 12:12-14).
Tetelestai! Tamamlandy! Doly tölenen!
Ian Teýlor tarapyndan
