Rimlilere Ýazylan Hatynyň 8-nji babyň ilkinji birnäçe aýaty, şol hatyň öňki üç babynda açylan hakykatlaryň jemlemesidir we bu hakykatlaryň netijesi şu şöhratly sözlerde beýan edilýär—
“Şonuň üçin, indi Mesih Isa bilen birleşenlere hiç hili höküm ýokdur” (Rimliler 8:1).
Bu beýanat üçin iki sebäp görkezilýär: birinjisi, 6-njy babyň taglymatyna esaslanýar; ikinjisi, 7-nji babyň taglymatyna. Hudaýyň Öz halkynyň howpsuzlygy üçin Öz “şonuň üçin” diýeni bar we munuň bilmek we öz “şonuň üçin” diýeniniň Hudaýyňkydygyny görmek olaryň artykmaçlygydyr.
Sebäp 1.
“Çünki Mesih Isadaky ýaşaýyş Ruhynyň kanuny meni günä we ölüm kanunyndan azat etdi.”
Günä we ölüm kanuny näme? Biz tebigatdaky kanunlar barada gürleýäris, mysal üçin, gün şöhlelendirýär we tomus geçýär, we şol kanunlaryň güýji bilen tebigy dünýä öz akymyny dowam etdirýär. Tebigatda dolandyryjy kanun bolşy ýaly, ruhy taýdan hem ynsanyň üstünde bir kanun bar, we ol “günä we ölüm kanuny”dyr. Hudaý ynsany munuň tabynlygyna goýmady; Ol ony günäden bigünä we ölümiň zerurlygyndan azat etdi; ýöne ýykylandan soň, günä we ölüm kanuny ynsanyň üstünde höküm sürýär.
Ynsan özüniň tabyn bolan kanunyny üýtgetmäge güýçsüzdir. Howp abananda tolkunlaryň üstünden uçýan balyklar ýaly, ynsan günäden azat bolmak üçin tagalla edip biler, ýöne onuň tagallalary diňe özüni halas etmäge ukypsyzlygyny görkezýär. Balyklaryň gysga uçuşlary olary guşlara öwürmeýär ýa-da olaryň ýaşaýyş kanunyndan halas etmeýär, we olar tizden ýene öz tebigy elementine gaýdyp düşýärler; we ynsan özüni özünden ýokary göterip bilmeýär. Özüni özünden ýokary götermek üçin eden tagallalary bilen hem, doglan kanunyndan gaçyp bilmeýär.
Höküm günä we ölümiň bu dolandyryjy prinsipiniň bilen baglanyşyklydyr. Ynsan ýere düşýän alma ýaly, ýok bolmaga ymtylýar. Ynsan ýokary galýan ýalyn ýaly, şöhrata galmaýar. Ynsanyň öz ýoluny Hudaýa we asmana gönükdirmegi onuň tebigatynda däl; gynansak-da, Hudaýdan mümkin boldugyça uzaklaşmak we giň ýoldan ýöremek onuň tebigatydyr.
Günä we ölümiň bu elhenç kanunynyň giňligi, Mesih Isadaky ýaşaýyş Ruhynyň kanunynyň tapylmaýan çägi ýalydyr. Mesihden daşarda her ýerde ynsan onuň güýjüniň astyndadyr, we nirede bolsa-da, butparazlykda, hristian dünýäsinde, ahlak we dini toparlarda, ýa-da pes we haram toparlarda, tapawudy ýokdur.
Geliň, özümizi gyşda arktika sebitlerinde göz öňüne getireliň. Gün görünmeýär we gije köp aýlap dowam edýär. Uzak gijeden gaçmagyň ýeke-täk ýoly arktika sebitlerini terk edip, günorta tarapa gitmek bolar, ýerde gündelik gün dogup-ýaşmagyň kanuny höküm sürýär. Arktika gijesinde şem ýakmak uzak garaňkylygyň häsiýetini üýtgetmez, we ynsanyň yşyk gözlemesi, iň ýokary derejede, diňe öz gijesini ýagtylandyrmakdan başga zat däldir; onuň hiç hili tagallasy gün şöhlesini döretmeýär ýa-da ony tebigatyň garaňkylygyndan Hudaýyň ajaýyp yşygyna çykarmaýar.
Ýöne biz günä we ölüm kanunyndan azat edildik. Hudaý Öz Ruhy arkaly bize täze ýaşaýyş berdi. Mesih Isadaky ýaşaýyş Ruhy biziň güýçsüz we höküm edilen ýagdaýymyzda bizi garşylady, we direlen Mesihde bolmak bilen, biz öňki ýagdaýymyzdan ýokary göterildik. Hristian özüne tebigy bolan elementden başga bir elementde ýaşaýar, we onuň ýaşaýşy diňe Mesih Isada bardyr.Biz Mesihdäki ýaşaýyş kanunynyň iman edeni hökümden azat edýändigini suratlandyrmak üçin direlişiň tipik jandaryny—kelebegi ulanyp bileris. Onuň ajaýyp taryhyny bilmeýän kim, haýal, süýrenýän gurçukdan çalt we şöhratly ganatly kelebege öwrülýändigine ynanyp biler? Ol ýapraklaryň arasynda süýrenip iýmitlendi, tä ilkinji ýagdaýyndan azat bolmak wagty gelýänçä. Soňra ol ilkinji ýagdaýyna öldi we şeýlelik bilen gurbaganyň ýagdaýyna girdi. Ölüm onuň öňki ýaşaýşyny we ilkinji taryhyny tamamlady, we ölümden ol täze ýaşaýyş üçin gözellik jandary bolup galdy, başga iýmit bilen iýmitlenmek we gün şöhlesinde uçmak üçin.
Ýöne Hudaýyň hakykatdan-da öwüren adamyň ahlak üýtgeşmesi, ýaşaýyş endigindäki üýtgeşme, pikir ugrunda, akylyň energiýasynda, hakykatdan-da, bütin durmuşyndaky üýtgeşme has-da ajaýypdyr. Subutnama açyk-aýdyňdyr we hatda Mesih Isada bolmadyklaryň hem hormatyny gazanýar. Şeýle bir mysal indi biziň öňümizde. Kyrk ýyl töweregi bütin ömrüni her hili ýamanlygyň yzynda geçiren bir adam, Mesihiň wagzy astynda birden Hudaýa öwrüldi. Onuň şäherlileri onuň täze durmuşynyň açyk-aýdyň hakykatyny boýun alýarlar, onuň köne ýoldaşlary onuň öňünde baş egýärler, we onuň öýi muňa şaýatlyk edýär. Tebigatyň täze durmuşynyň gudraty, gurçukdan kelebege çenli, Hudaýyň merhemetiniň bu gudraty bilen deňeşdirilip bilinmez, ol adalatsyzlygyň başlygyny dindarlygyň we ýumşaklygyň nusgasyna öwürdi.
Hristian öňki ýagdaýyna Mesih bilen öldi, we Mesihiň ölüminden, Onuň direlişiniň güýjünde, ol täze ýaşaýşa eýe boldy, we şeýlelik bilen günä we ölümiň köne dolandyryjy kanunyndan azat edildi. Diňe Mesihde bar bolan ýaşaýyş Ruhy iman edeniň halas bolmagyny amala aşyrdy. Ol köne, höküm edilen ýagdaýa degişli däl, we Mesihde bolmak bilen, “şonuň üçin, indi höküm ýokdur.”
Sebäp 2.
“Çünki kanunyň edip bilmedik zadyny, ýagny ten arkaly gowşak bolany üçin, Hudaý Öz Ogluny günäkär ten görnüşinde iberip, günäni tende höküm etdi.”
Musa arkaly ynsana berlen kanun, ynsanyň ahlak durmuşynyň onuň buýruklaryna boýun bolmaga ukypsyzlygy sebäpli, ynsanda dogrulygy döretmekde netijesiz boldy. Ol ten arkaly gowşakdy. Iň gowy kanunlar adamlary gowy etmez. “Ten,” boýun egmeýän we umytsyz derejede akylsyz okuwçy ýaly, “Mugallymyň” buýruklaryna hiç hili netije bermedi. We bu Mesihiň döwrüne çenli dowam etdi. (Galatýalylar 3:24.) Soňra kanuny beren Hudaý Öz Ogluny günäkär ten görnüşinde dünýä iberdi, kanunyň işini kämilleşdirmek üçin däl, onuň görkezmelerine goşmak ýa-da ynsandan gowy zat döretmek üçin eden tagallalaryny dowam etdirmek üçin däl, eýsem boýun egmeýän we öwredip bolmaýan okuwçynyň: ynsanyň ýerine ölmek üçin. Hudaý Öz Ogluny günä meselesi üçin dünýä iberdi. Kanun günä bilen baglanyşyklydy. Ol günäni gadagan etdi. Mesih geldi we meseläni çözdi. Hudaýyň Öz Ogluny haçda terk etmegi bilen, Ol günäni tende höküm etdi, we Hudaý muny bizi halas etmek üçin etdi, şeýlelik bilen, Mesih Isada bolmak bilen, we Onda täze ýaşaýyşa we täze güýje eýe bolmak bilen, kanunyň dogry talaplary bizde ýerine ýetiriler, biz teniň yzyndan däl, eýsem Ruhyň yzyndan ýöreýäris.
