Öňünden aýdyldy
Takmynan b.e. öň 700-nji ýylda Işaýa şeýle ýazdy: «Çünki bize bir çaga doguldy, bize bir ogul berildi, we hökümet Onuň egninde bolar. We Ol Ajaýyp Maslahatçy, Güýçli Hudaý, Ebedi Ata, Parahatçylyk Şazadasy diýlip atlandyrylar.» We «Rebbiň Özi size bir alamat berer: Gyz göwreli bolar we bir ogul dogurar, we Oňa Immanuel diýip at berer» (Işaýa 9:6; 7:14). Şol bir döwürde Mika şeýle pygamberlik etdi: «Emma sen, Betlehem Efrata, Ýahudanyň taýpalarynyň arasynda kiçi bolsaň-da, senden maňa Ysraýylyň üstünden hökümdar boljak biri çykar, onuň gelip çykyşy gadymdan, gadymy döwürlerden» (Mika 5:2).
Takmynan b.e. öň 530-njy ýylda Daniel şeýle ýazdy: «Altymyş iki ‘ýedi’ ýyldan soň, Ýaglanan ýok ediler we hiç zady bolmaz» (Daniel 9:26). Bu Mesihanyň birden ölmegine degişlidir. Mesihiň ejir çekmegi Işaýa tarapyndan öňünden beýan edildi: «Onuň görnüşi islendik adamdan has erbet üýtgedildi we Onuň görnüşi ynsan keşbinden has erbet zaýalandy ... Ol adamlar tarapyndan ýigrenildi we ret edildi, gaýgy-hasratly adam, we ejir çekmäge öwrenişen. Adamlaryň ýüzlerini gizleýän biri ýaly Ol ýigrenildi, we biz Ony Hudaý tarapyndan urulan, Onuň tarapyndan urulan we ejir çeken hasaplaýarys. Emma Ol biziň günälerimiz üçin deşildi, Ol biziň günälerimiz üçin ezildi; bize parahatçylyk getiren jeza Onuň üstündedi, we Onuň ýaralary bilen biz sagaldyk ... Ol ezildi we ejir çekdi, ýöne agzyny açmady; Ol gurbanlyk goýny ýaly soýulmaga alyndy, we gyrkyjylarynyň öňündäki goýun ýaly dymdy, şeýlelik bilen Ol agzyny açmady. Zulum we höküm bilen Ol alyndy. We Onuň nesilleri barada kim aýdyp biler? Çünki Ol ýaşaýanlaryň ýurdundan kesildi; Meniň halkymyň günäsi üçin Ol uruldy» (Işaýa 52:13-53:12). Şeýlelik bilen, Köne Äht pygamberleri Mesihanyň dogluşynyň we ölümynyň ýagdaýlaryny öňünden aýtdylar.
Hiç kim ýatylmadyk ýer
Ýusup bilen Merýem ilat ýazuwy üçin Betleheme gidenlerinde, olaryň tapyp biljek ýeke-täk ýeri myhmanhananyň agylyndady: «Olar şol ýerdeka, çaganyň dogulmaly wagty geldi, we ol öz ilkinji oglyny dogurdy. Ol Ony mata dolady we ýataga ýerleşdirdi, sebäbi myhmanhanada olara ýer ýokdy» (Luka 2:6-7). Şeýlelik bilen, mallaryň iýmit ýatagy Mesihanyň sallançagy boldy! Çaga üçin nähili adaty bolmadyk ýer – ýatak öň bu maksat üçin ulanylmazdy! Bu Hudaýyň çopanlara yglan eden meýilnamasydy. Ol hem Onuň garyp doglandygyny görkezýär (2 Korinfliler 8:9).
Rebbiň ölüminden soň, Arimateýaly Ýusup jesedi «öz täze gabyryna, gaýadan kesip çykaran gabyryna» ýerleşdirdi (Matta 27:60). Bu «hiç kim ýatylmadyk» ýerdi (Luka 23:53; Ýahýa 19:41). Bu «Ol erbetler bilen gabyra, we baýlar bilen ölüminde» (Işaýa 53:9) pygamberliginiň ýerine ýetirilmegidi. Reb jenaýatçy hökmünde haça çüýlenendigine garamazdan, Ol baý adamyň gabyrynda jaýlandy, Ýusup Ýewreý Geňeşiniň görnükli agzasydy (Markus 15:43). H. A. Bergiň aýdymynda aýdylyşy ýaly:
Şol ýatakda hiç kim ýatylmady
We şol gabyrda hiç kim ýatylmady
Emma Isa, gökden gelen Ýat ýerli
Azgyn günäkärleri halas etmäge gelen.
Garşylyk
Patyşa Hirodes Ýewreýleriň Patyşasynyň dogluşy barada eşidensoň, «ol biynjalyk boldy, we bütin Iýerusalim hem onuň bilen» (Matta 2:3). Şonuň üçin ol akylly adamlardan çagany gözlemegi we özüne habar bermegi sorady. Hirodes astrologlar tarapyndan aldanylandygyny bilende, «ol gahar-gazaba mündi, we Betlehemde we onuň töweregindäki iki ýaşdan kiçi ähli oglanlary öldürmegi buýurdy» (Matta 2:8,16). Potensial bäsdeşe garşy nähili çynlakaý çäre! Şol wagtda, Isa we Onuň maşgalasy Hirodes ölýänçä Müsüre gaçdy.
Häkimiýetler özlerini howp astynda duýdular we Rebbiň gullugy döwründe dowam eden ýigrenç we garşylyk bilen jogap berdiler, tä Ol Baş Ruhanylar, Ýewreý ýaşululary, Pilatus we Hirodes tarapyndan ölüme höküm edilýänçä. Olar hatda märekäni, günäkär bolmasa-da, ganhor Barabbasyň boşadylmagyny we Mesihiň haça çüýlenmegini soramaga yryp bildiler (Matta 27:16-23; Markus 15:6-14). Onuň haçyndaky ýazgy «Nazaratly Isa, Ýewreýleriň Patyşasy» diýipdi, ýöne Baş Ruhanylar bu ýazgynyň «bu adam özüni Ýewreýleriň patyşasy diýip yglan etdi» diýip okalmalydygyny protest etdiler (Ýahýa 19:21).
Asmandaky alamatlar
Astrologlar (ýa-da Magi, Medler we Parslar dininiň mukaddes kasty) Iýerusalime Mesih-çagany gözläp geldiler, sebäbi olar «Onuň ýyldyzyny Gündogarda gördüler.» Olar ýyldyzy görenlerinde, gaty begendiler, sebäbi ol çaganyň bolan ýeriniň üstünde durdy (Matta 2:2,10). Hudaý bu adamlary belli bir öýe ýol görkezmek üçin ýörite ýyldyz ulandy.
Biz Matta 2:2-12-de ýazylan olaryň özlerini alyp barşyndan köp zat öwrenip bileris. Olar Oňa ybadat etmäge geldiler. Bu hakyky islegdi, Hirodesiňki ýaly öz bähbitli däl. Olar şatlyk bilen geldiler we «dyza çöküp Oňa ybadat etdiler.» Olar altyn (patyşanyň simwoly), tütsi (Rebbiň günäsiz durmuşyny simwolizleýän atyr) we mirra (Rebbiň ejir çekmegini simwolizleýän ajy ot) sowgatlaryny getirdiler. Biz Reb üçin Onuň maksatlary üçin ulanmagy üçin sowgatlar getirýärismi?
Reb haçda bolanda, günortadan soň üç sagatlap «bütin ýurduň üstünde» garaňkylyk boldy (Matta 27:45). Bu ynanmak kyn bolardy – uzaldylan doly Gün tutulmasy ýaly. Bu wagtda Ol Hudaýyň ynsanlaryň günäleri üçin hökümini çekdi. Mundan soň, Ol Öz ruhuny goýberip ölmegi saýlady. «Şol pursatda ybadathananyň perdesi ýokardan aşak iki bölege ýyrtyldy. Ýer titredi we gaýalar ýaryldy» (Matta 27:50-51). Şeýlelik bilen, ýer titremesi boldy, we ybadathananyň içindäki agyr perde – Hudaýyň ýaşan Iň Mukaddes ýerine gapy – iki bölege ýyrtyldy. Bu Ýewreý dini liderleri üçin betbagtçylyk bolardy, sebäbi ol diňe Baş Ruhanynyň ýylda bir gezek Günäleriň Bagyşlanmagy gününde girmegine rugsat berlen iň mukaddes ýeri açdy. Bu Hudaýyň işidi, sebäbi ol aşakdan ýokary däl-de, ýokardan aşak ýyrtyldy.
Bu wakanyň simwolizmi Ýewreýler 10:19-22-de şeýle düşündirilýär:
Isanyň gany bilen Iň Mukaddes ýere girmäge ynamymyz bar bolany üçin, perde arkaly, ýagny Onuň jesedi arkaly bize açylan täze we diri ýol bilen, we Hudaýyň öýüniň üstünden uly ruhanymyz bar bolany üçin, ýüregimizi günäkär wyjdanymyzdan arassalamak üçin seplenen we bedenlerimizi arassa suw bilen ýuwulan ýürekden ynam bilen Hudaýa ýakynlaşalyň.
Perde Mesihiň bedenini aňladýardy we Onuň ölümi arkaly ähli iman edenler islendik wagt doga we öwgi bilen Hudaýyň huzuryna girip bilerler. Bu Hudaýyň Onuň bilen gatnaşyk üçin gapyny açmak ýoludy (Ylham 3:20).
Aýdym ýazyjysy Gerrit Gustafson muny şeýle beýan etdi:
Diňe merhemet bilen girip bileris
Diňe merhemet bilen durup bileris
Biziň ynsan tagallamyz bilen däl
Emma Guzynyň gany bilen
Seniň huzuryňa bizi çagyrýarsyň
Bizi gelmäge çagyrýarsyň
Seniň huzuryňa bizi çekýärsiň
We indi Seniň merhemetiň bilen gelýäris
Indi Seniň merhemetiň bilen gelýäris.
Bu Roždestwo möwsüminde Onuň dogluşyny belleýän wagtymyz, Hudaýyň huzurynyň açyk gapysyna girmek hukugyndan peýdalanalymyz.
