Durmuş Çöregi Köne we Täze Testamentlarda
«Men gökden inen diri çörekdirin. Kim bu çörekden iýse, ebedi ýaşar; we men berjek çörek, dünýäniň jany üçin berjek etimdir.» — Ýahýa 6:51 NKJV
Giriş
Hudaý Öz halkynyň aladasyny edýär. Mukaddes Kitap Barlyk 1-den Ylham 22-ä çenli Öz söýgüli adamlary üçin iýmit üpjünçiligi barada gürleýär. Hudaý Adamy ýaradandan we aýaly Howany emele getirenden soň, olara bereket berdi we olar üçin dürli-dürli iýmit üpjün etdi (Barlyk 1:29). Bu bollukda diňe bir ýagdaý bardy: olar ýagşylyk we ýamanlyk bilim agajyndan iýmäge rugsat berilmeýärdi (2:17). Emma ýylan Howany Hudaýyň aýdyň buýrugyna garşylyk görkezip, ondan iýmegiň dogrudygyny pikir etmäge aldady. Ol onuň miwesinden aldy we iýdi, we ony adamsyna-da iýmäge berdi. Bu pitne Hudaýyň hökümini olaryň üstüne getirdi, ynsan nesli we hatda ähli älem üçin pajygaly netijeler bilen. Tikenler we tikenekler öserdi, we mundan beýläk Adam we Howa diňe meýdan otlaryny iýmit üçin alardylar (3:18). Birnäçe ýyl soň, olaryň uly ogly Kaýyn dogany Abeli öldürdi (bap 4), we tizden zorluk we bozulma Hudaýyň ajaýyp ýaradylyşyny zaýalady (bap 6). Uzak wagtlap sabyrly garaşandan soň (2 Petrus 3-e serediň) Hudaý ähli ýeriň üstüne elhenç höküm (Tupan) iberdi. Diňe Nuh we aýaly üç ogly we olaryň aýallary bilen bile diri galdy (Barlyk 7-8). Bir ýyldan gowrak Hudaý olary goraýardy, olara gämide olary saklamak üçin zerur iýmit we serişdeler bilen üpjün edipdi.
Iýmit sebedine et goşuldy
Tupandan soň Nuh we maşgalasy täze, arassalanan dünýä getirildi. Hudaý olar üçin, Adam we Howa üçin eden ýaly, iýmit üpjün etdi, hatda olaryň iýmitine et goşdy. Munyň käbiri Hudaýa gurban edilen haýwanlardan alnandy, ýöne Hudaýyň Ýaradyjy-Halasgär hökmünde hukuklaryny ykrar etmek üçin ganyň ynsan sarp edilişine rugsat berilmeýändigini bellemelidir. Tupandan soň Ol olara Öz goragyny we bereketini wada berdi (8:22; 9:1-17). Şeýle-de bolsa, bu maşgalalar, ýa-da iň bolmanda olaryň ýakyn nesilleri, butparazlyga düşdüler, hakyky Hudaýy dürli ýalan hudaýlar bilen çalşyrdylar. Olar öz köp dürli butlaryna haýwan gurbanlyklaryny getirdiler we tizden ynsan gurbanlyklaryny-da hödürlediler (Rimliler 1:18-32-e serediň). Hudaý Abramy bu gurşawdan çagyrdy. Hudaý Ybraýyma we onuň nesillerine zerur zatlary berende, iýmit meselesi ýene-de möhüm mesele boldy. Soňra, ähli belli dünýäni uly açlyk basanda, Ýakup Hudaýyň görkezmesi bilen Müsüre göçdi. Ýusubyň akyldarlygy we ussatlygy arkaly, Hudaý Müsür üçin iýmit üpjün etdi – Öz halkyny (şeýle hem köp beýlekileri) saklady. Ysraýyllar şeýle bir köpeldi welin, indiki Faraon olaryň ilatyny düýpli azaltmak isledi (Müsürden Çykyş 1). Bu täze dinastiýanyň patyşalary, esasanam Musa Midýandan gaýdyp gelende duşan patyşa, Hudaýa boýun bolmakdan ýüz öwürdi. Hökümler ýa-da bela-betler sebäpli agyr netijelere garamazdan, Müsürli ýolbaşçy Rebiň Musanyň üsti bilen aýdan sesine gulak asmakdan ýüz öwürdi.
Kyn şertlerde iýmit
Onunjy bela gelende, Müsürdäki ähli ilkinji doglanlar Hudaýyň göni gatyşmagy bilen öldürildi. Ysraýyllar Hudaýyň görkezmelerine boýun bolandyklary we Pasga guzyny öz öýlerine alandyklary üçin halas boldular; soňra ony dördünji gün öldürdiler. Bu guzy diňe bir hökümetden gorag däl, eýsem ähli maşgala üçin iýmit hem üpjün etdi (bap 12). Biz ony «durmuş çöregi» diýip atlandyryp bilerdik, sebäbi guzy her maşgaladaky iň uly ogly diri saklamak we ähli adamlara iýmit bermek üçin öldi. Ol Müsürden gitmäge taýýarlanýan halky saklady. Şol ýurtdan halas bolmagyň uly gudratyndan soň, Ysraýyllar dürli çöllüklerden geçdiler. Olar Rebe doly bil baglamagy gaýta-gaýta öwrenmeli boldular. Ysraýyl halky Müsürde bolan et gazanlaryny ýatlap zeýrenende, Hudaý olaryň hümürdisini olara şonça köp bedene berip, bu guşlar düşelgäni ýapdy (16:13). Mundan başga-da, ir säherde şygyr düşelgäniň daşyndan galanda, halk Hudaýyň olara düýbünden täze bir zat berendigini tapdy: manna, ýagny «Bu näme?» Öz merhemetinde, çöl ýolunyň ähli ýyllarynda, Hudaý bu ýörite iýmit bilen halky saklady, hatda olar Ybraýyma, Yshaga we Ýakuba wada beren ýurduna girmekden ýüz öwürenlerinden soň hem. Müsürden Çykyş 16-ny ünsli okamak bilen, biz bu ylahy üpjünçilik bilen baglanyşykly ýedi gudraty tapyp bileris. Biz muny siziň has giňişleýin öwrenmegiňiz üçin goýýarys.
Manna barada has köp maglumat
Manna arkaly Hudaý olary diňe bir iýmitlendirmän, eýsem olary wada edilen ýurt üçin taýýarlap, olary emele getirdi. Ysraýyllar boýun bolmagy we iman etmegi öwrenmeli boldular: ikisi-de ýurda girmek üçin zerurdy. Manna göni gökden geldi, gökden gelen Adam ýaly, biziň Reb Isa Mesihimiz ýaly, ol hemişe boýun egmek bilen bellendi. Mannanyň käbir häsiýetleri agzalýar: ol kiçi, tegelek we inçe (16:14; beýleki aýratynlyklar soňra agzalýar). Bular Mesihiň Hudaýyň merhemeti bilen, hiç haçan görülmedik täzelikde (şygyr) we Öz halkynyň arasynda pes ýer tutmak bilen gelen käbir aýratynlyklaryny görkezýär. Reb Isa şeýle hem kiçigöwünlilik we hiç hili düzedişe mätäç däldigi bilen bellendi. Bu şeýle hem manna bilen görkezildi, Hudaýyň Öz halkyna häzirki wagtda çölüň içinden geçende berýän iýmitiniň görnüşini nygtap. Mesih Hudaýyň mekdebinde her säher öwredildi (Işaýa 50:4-7), edil manna halkyň her säher ýygnamagy üçin bolan ýaly. Hudaý bize şeýle obýekt sapaklary ýa-da mysallar arkaly öwredýär, we Ol bizi Mesihiň keşbine görä emele getirýär, bize boýun egmegi öwredýär. Bu bizi Mesihiň şöhrat we hormat bilen täçlenen gök ýurdunyň lezzetini almaga taýýarlamak üçin zerurdyr (Ýewreýler 2:9). Şeýle-de bolsa, çöldäki adamlar Hudaýyň manna üpjünçiligini gymmatlandyrmadylar; olar hatda ony ýigrendiler. Reb Isa gökden gelen Manna – biziň häzirki iýmitimiz – bizi iýmitlendirmek we Öz keşbine görä emele getirmek üçin, Ondan öwrenmegimiz we Onuň şägirtleri bolmagymyz üçin. Gynansak-da, güýmenje we ähli zatlar biziň durmuşymyzda Mesihiň ýerini tutup biler. Nazaretli kiçigöwünli Adamyň bilen baglanyşykly zatlary ýigrenmek meýli ýokmy?
Ýahýanyň Hoş Habary we Durmuş Çöregi
Ýahýanyň ýazgylary Reb Isany Hudaýyň Oglyhökmünde, Ata bilen deň (esasanam bap 5-de) görkezmek üçin niýetlenendir. Onuň Hoş Habarynyň 6-njy baby Ony Ynsan Ogly hökmünde tanadýar, ol Öz janyny bermek üçin geldi. Mundan başga-da, Ýahýa 6 Onuň Durmuş Çöregi hökmünde ululygyny («Men») beýan edýär. Bu Onuň ynsan bolmagyndan (6:32-35) tä Onuň göge galmagyna çenli (aýat 62) görünýär we Onuň işine, ölümine we direlişine degişli salgylanmalary öz içine alýar. Bu bap şeýle hem Onuň diňleýjileri tarapyndan berlen köp soraglary öz içine alýar we Onuň jogaplaryny ýazga alýar. Ol Musanyň günlerinde Hudaý tarapyndan berlen mannany Durmuş Çöregi bolan Mesih bilen deňeşdirýär. Ýahýa 6 Musanyň we Mesihiň arasyndaky meňzeşlikleri görkezse-de, ol şeýle hem birnäçe uly tapawutlaryýazga alýar. «Men gökden inen diri çörekdirin. Kim bu çörekden iýse, ebedi ýaşar; we men berjek çörek, dünýäniň jany üçin berjek etimdir» (aýat 51 NKJV). Şeýlelik bilen biziň mübärek Rebimiz bize durmuş bermek üçin zerur bolan binýady goýdy (aýatlar 51-53), ýöne bu şol wagtky ýewreý ýolbaşçylary we taryh boýunça häzirki güne çenli köp beýlekiler tarapyndan ret edildi. Mesih şeýle hem beren durmuşyny saklaýan Şahsdyr. Bu biziň halas bolan pursatymyzdan tä Rapture çenli dowam edýän prosesdir (aýatlar 54-57). Işlikleriň gatnaşyk formasy bu nokady aýdyň görkezýär. Garaşyklygyň öňüni almak üçin, biziň Rebimiz grek tekstinde «iýmek» diýmek bolan iki dürli işligi ulandy: birinjisi Mesihi bir gezeklik kabul etmek adamyň iman arkaly halas bolan pursatynda, we ikinji işlik siňdirilişi, Ondan yzygiderli iýmitlenmegi nygtaýar. Ondan yzygiderli iýmitlenmek çöldäki manna bilen meňzeşdir , ony halk her gün ýygnamaly we iýmeli bolupdy, saklanmak üçin. Emma manna ebedi durmuş berip bilmeýärdi: diňe Hudaýyň Ogly muny edip bilýärdi we edýär. Bu çöldäki manna bilen uly tapawutlydyr . Mundan başga-da, Mesih «gökden gelen hakyky çörekdir» (aýat 32), görnüşlere ýa-da ýalanlara garşylykda. (Mundan başga-da, Mesih «durmuş suwudyr» we şonuň ýaly Ol ebedi kanagatlanma getirmegi dowam eder.) We Ol «Hudaýyň çöregidir» (aýat 33), Hudaýyň Özüniň ýörite kanagatlanmasy üçin. Bu ajaýyp bapda has köp zat bar!
Gysgaça jemleme
Ýahýanyň ýazgylary Mesihiň şahsy ululygyny nygtamak üçin niýetlenendir, ýöne olar şeýle hem bu sahnadaky iman edene Rebimizden öz serişdelerini almaga kömek edýär. Mesihiň üstünde yzygiderli iýmitlenmek, şonuň üçin, ýeňiji üçin (Ylham 2:17) sylag hökmünde-de görkezilýär, ol Ondan almaga öwrenen we Ony ebedi we ebedi lezzet aljak. Bu her bir iman edeniň öz ynamyny Mesihe goýmagyna baglydyr, garşylyk we kynçylyk näme bolsa-da. Bu dowamly netijeler bilen täsir eder – hatda ebedilik üçin. Ol halas bolmak üçin zerur zatlary getirýär, Ol halas bolany kynçylyk sahnasynda saklaýar, we Ol oňa häzir we ebedilik üçin hakyky kanagatlanma berýär.
Hudaýa şükür!
