RUT Moably zenan
Nakyllar kitabynyň soňky aýatlarynda «mertebeli zenan» suratlandyrylýar, onuň gymmaty «ýakutlardan has ýokarydyr» (Nakyllar 31:10 KJV). Ýazyjy köp gyzlaryň mertebe görkezendigini bilse-de, özüniň suratlandyran zenanyň olaryň hemmesinden üstün çykandygyna ynanýardy (31:29). Ol ýazanlarynyň hemmesini ölçäp, şeýle netijä geldi: «Mähir aldawçydyr, gözellik boşdur: ýöne Rebden gorkýan zenan öwülmelidir» (Nakyllar 31:30). Bu söz bizi oýlandyrmalydyr. Zenanyň ýüzünden ýa-da keşbinden has möhüm zatlar bar. Özüne çekijilik ýitip biler, ýöne wagtyň geçmegi bilen ýitmejek bir zat bar: «Rebden gorky» ebedi dowam edýär (Zebur 19:9). Şonuň üçin zenan owadan görünmekden has Hudaýhon bolmak bilen gyzyklansa, has gowudyr.
Bu bellikleri ýalňyş düşünmäň. Injil hiç kimiň ýyrtyk-ýyrtuk, hapa ýa-da bilkastdan ýigrenji bolmagyny höweslendirmeýär. Gaýtam, bu bir ileri tutulýan zat. Injiliň taglymatyny bilýän hristian zenan Hudaýyň Patyşalygyny (Matta 6:33) we ruhy zatlary «ilki bilen gözlär», dünýäde öz «keşbi» (nädip görünýändigi) bilen başgalary haýran galdyrmak islemän. Ol içki gözelligiň daşky fiziki özüne çekijilikden has ýokarydygyny biler. Soňkusy solanda, öňküsi ýitip gitmeli däl. Aslynda, içki şahsyýet Hudaýyň Ruhy tarapyndan her gün täzelenip bilner (2 Korinfliler 4:16).
Injilde biz häzirki döwürde ýaşasak-da, durmuşlary bize öwredýän hakyky ynsanlar bilen duşuşýarys. «Moably Rut» (Rut 2:2) şeýle bir şahsyýetdir. Ol kazylar döwründe ýaşapdy (Rut 1:1), şol döwürde «her bir adam öz gözünde dogry bolany edýärdi» (Kazylar 21:25). Biziň köpümiz häzirki wagtda diýen ýaly şol bir şertlerde ýaşaýarys. Ahlak absolýutlary diýen ýaly ýitip gitdi, we «çydamlylyk» moda sözüdir. Rut hem durmuşyň adaty synaglaryndan azat däldi. Ol açlygy, garyplygy we ýitgini başdan geçirdi. Ol ir dul galdy we kynçylygyň nämedigini bilýärdi. Şonda-da ol Hudaýyň merhemetini başdan geçirdi, we onuň Mukaddes Ýazgylardaky ýazgysy Rebden gorkan zenanyň ýagty mysalydyr. Geliň, onuň durmuşyndaky ýedi aýratynlygy göz öňüne alalyň.
1. Hil
Onuň «Moably Rut» ady onuň Hudaýyň halkyndan däldigini aýdýar. Onuň gaýynenesi Betlehemden bir ysraýyllydy, ýöne Rut Öli deňziniň gündogaryndaky başga bir ýurtdan gelipdi. Moablylaryň nesil daragty (Barlyk 19-da ýazylan) iň az diýende-de ýakymsyzdyr, olaryň ata-babalary garyndaşlyk gatnaşygyndan doglupdy. Hudaýyň kanunyna görä, Moablylara Rebiň halkynyň arasynda aňsatlyk bilen rugsat berilmeýärdi (Kanun taglymaty 23:3). Adamçylyk nukdaýnazaryndan onuň durmuşynda az hil bardy, ýöne sahnalaryň aňyrsynda Hudaýyň Ruhy işläpdi we Rut Ysraýylyň Reb Hudaýyna «ynanypdy» (Rut 2:12). Ol doglan ýurduny terk edip, öň bilmedik halkynyň arasynda öz ornuny tapmak we Ysraýylyň Hudaýynyň goragly ganatlarynyň aşagynda gizlenmek üçin gelipdi.
Bu her bir adamyň başlangyç nokadydyr. Halas bolmak biziň ýerdäki maşgalamyzda ýa-da milletimizde tapylmaýar. Rut ýaly, biz hem Özüne ynanýanlaryň her bir zerurlygyna alada edýän Rebde pena tapmalydyrys. Hudaýyň merhemeti geljegi umytsyz bolanlara ebedi hil getirýär.
2. Pes göwünlilik
Pes göwünlilik Rutyň durmuşynda ýagty şöhle saçýan häsiýetdir. Boaz onuň ýygnaýan meýdanyna baranda, Rut oňa iň uly hormaty görkezdi, onuň öňünde egilip: «Näme üçin Seniň gözüňde merhemet tapdym?» diýip sorady (2:10). «Ýat adam» hökmünde Boazyň ony «bilmegi» oňa akyla sygmaýan zat bolup göründi. Onuň rehimdarlygy we garşylamagy ony gaty täsir etdi we onuň «onuň hyzmatkärlerinden biri däldigini» boýun aldy (2:10,13). Ol bu adama hiç hili haky ýokdugyny hiç wagt ýatdan çykarmady. Öz gözünde ol mynasyp däldi.
Pes göwünlilik ýitip barýan mertebedir. Psihologlar üstünlik gazanmak üçin özüňi tassyklamagyň zerurlygyny öwredýärler. Başgalaryň hasabyna üstünlik gazanmaga synanyşýan ruh ýalňyşdyr. Rut munuň hiç birini görkezmedi, ne-de häzirki zenanlaryň azatlyk hereketiniň «deňligini» talap etdi. Biz erkekleriň we zenanlaryň Hudaýyň gözünde deň gymmatlydygyny, ýöne olaryň rollarynyň tapawutlydygyny ýatda saklamalydyrys. Onuň Boaza aýdan sözleri pes göwünlilikde nusgadyr.
3. Agzybirlik
Köp medeniýetlerde diňe «gaýynene» diýip agzasaňyz, bilýän baş atyş ýa-da ýylgyryş alarsyňyz! Köplenç maşgalalarda gaýynenanyň gatyşmagy ýa-da ýakymsyz bellikleri sebäpli meseleler ýüze çykýar, şonuň üçin munuň degişmelere we gülkünç hekaýalara sebäp bolmagy geň däldir. Rut we onuň gaýynenesi Naomi gaty agzybir gatnaşykdan lezzet alan ýaly. Ilkibaşda Naomi Betleheme dolanmaga karar berende, Rut garry zenan bilen gitmekde ısrar etdi (1:16-17). Onuň onuň ýoldaşlygyny gymmat saýandygy aýdyňdyr. Soňra Naomi Rutyň nika arkaly howpsuzlyk tapyp biljekdigini mähirli teklip edende, ýaş zenan meýilnama doly laýyk geldi. «Maňa aýdanlaryňyň hemmesini ederin» (3:5) diýen sözler olaryň ikisiniň arasyndaky agzybirligi subut edýär.
Funksional däl maşgalalaryň köp bolan döwründe, dürli nesilleriň arasynda agzybirlik tapmak nähili gowy! Petrus bize «ýumşak we asuda ruhuň» Hudaýyň gözünde «uly gymmatlyga» eýedigini aýdýar (1 Petrus 3:4). Gatyşmak elbetde ýerliksizdir, we garry zenan pikirini aýtmazlykda kynçylyk çekip biler. Emma, Rutyň görkezen agzybirligi we meýletin boýun egmegiň owadandygyny inkär etmek bolmaz.
4. Edep-terbiýe
Naomynyň Rut 3-de teklip eden meýilnamasy bize gaty adaty däl ýaly görünip biler, ýöne ony şol döwrüň däp-dessurlaryna we medeniýetine görä düşünmelidir. Meýilnamada ahlaksyz hiç zat ýokdy. Rut özüni Boazyň gapdalynda däl-de, aýaklarynyň ýanynda goýmalydy (3:7-8). Ol daň atmanka harman ýerinden gitdi, we Boaz onuň saparynyň paýhaslylyk bilen garalmagyndan alada edýärdi (3:14). Olaryň ikisiniň hem edep-terbiýe [dogry özüni alyp barmak] bilen hereket edendigine ähli subutnamalar bar.
Häzirki wagtda köp ýurtlardaky hristian ynanýanlar jemgyýetdäki artýan ahlaksyzlykdan biynjalyk bolýarlar. Nikalar dargap barýar we buthanada ahlaksyzlyk hadysalary has köp ýüze çykýar. Moda öz roluny oýnady, zenanlaryň eşikleri has az paýhasly we has açyk boldy. Häzirki wagtda hristian zenanyň başgaça geýinmegi we dünýäniň edepsiz modasyny ret etmegi üçin batyrgaýlyk gerek, ýöne Rebden gorkýan zenan arassa bolmagy we Hudaýyň şöhraty üçin edep-terbiýe görkezmegi islär.
5. Zähmetkeşlik
Rut Betlehemde aňsat durmuş gözlemedi. Mümkin boldugyça tizräk Naomi ikisi üçin arpa ýygnamak üçin «meýdana gitmelidigini» teklip etdi (2:2). Boaz onuň hakynda soranda, oňa «ertirden bäri dowam edendigini» – gysga arakesmeden başga (2:7) aýtdylar. Onuň gyzgyn günüň aşagyndaky işi agşama çenli dowam etdi (2:17). Häzirki wagtda maşgalaly durmuşa çykan hristian zenan öýden daşarda işe başlanda enelik borçlaryny ýatdan çykarmazlyk üçin gaty seresap bolmaly bolsa-da, Rutyň zähmetkeşligi öwgä mynasypdyr. Kärine aşa ähmiýet bermän, hristian her bir zatda zähmetkeş we yhlasly bolmaga çalyşmalydyr (Rimliler 12:11).
6. Boýun egmek
Rutyň ilkinji ýazga alnan sözleri (Naoma aýdan) kynçylyklydyr: «Meni terk etmegi ýa-da yzyňdan gitmekden dolanmagy haýyş etme: çünki sen nirä gitseň, men hem şol ýere giderin: we sen nirede ýaşaýan bolsaň, men hem şol ýerde ýaşaryn: seniň halkyň meniň halkym bolar, we seniň Hudaýyň meniň Hudaýym. Sen nirede ölseň, men hem şol ýerde ölerin, we şol ýerde jaýlanaryn» (Rut 1:16-17). Bu sözleriň käbirleri Rebe bolan öz wepalylygymyzy beýan etmek üçin ulanylyp bilner. Biz onuň gaýynenesi bilen agzybir gatnaşykdan lezzet alandygyny eýýäm belledik, ýöne onuň «maňa aýdanlaryňyň hemmesini ederin» (3:5) diýen sözlerini ýene bir gezek ýatlaň. Biz bu sözleri başga bir zenanyň beren görkezmesi bilen baglanyşdyryp bileris. Merýem, Rebbimiziň enesi, Jelile Kanasyndaky toýda hyzmatkärlere şeýle diýdi: «Ol size näme aýtsa, şony ediň» (Ýahýa 2:5). Rebiň durmuşymyzda bereketini bilmek üçin biz Oňa doly boýun egmeli we Onuň tabşyryklaryna gulak asmalydyrys.
7. Sabyr
Soňky bir aýratynlyk ýatdan çykarylmazlyk gerek. Boaza öz ýagdaýyny düşündirip we ondan birneme arpa görnüşinde amaly bereket alanyndan soň, Naomi Ruta işleriň nädip çözüljekdigi aýdyň bolýança «asuda oturmagy» maslahat berdi (Rut 3:18). Sabyrly bolmak hemişe aňsat däl, ýöne durmuşymyzda Onuň bereketini bilmek islesek, «Rebe garaşmak» möhümdir (Zebur 27:14). Elbetde, Naomynyň sözüniň konteksti bizi nikanyň kararlarynda sabyrlylygyň zerurlygyndan habardar etmelidir, oýlanman öňe gitmekden saklanmalydyrys.
Netije
Biz Rutyň fiziki keşbi hakynda hiç zat bilmeýäris, ýöne Boaz oňa öýlenende, Rutyň hakykatdan-da Rebden gorkan zenandygyny bilýärdi. Onuň durmuşyny alamatlandyran Hudaýhon häsiýetler häzirki wagtda islendik hristian zenan ýa-da erkek üçin mynasyp maksatlardyr.
