Rebiň Yşyk Hökmünde Häsiýeti
«Başlangyçda Hudaý gögi we ýeri ýaratdy. Ýer şekilsiz we boşdy; we çuňlugyň ýüzünde garaňkylyk bardy. Hudaýyň Ruhu suwlaryň ýüzünde gezmeläp ýördi.» — Gelip çykyş 1:1-2 NKJV
Ýyllar öň, men Rebiň bir missioneri nädip ulanyp, ýokary derejeli bir harby ofiseriň Gelip çykyş 1:1-3-i okamak bilen garaňkylykdan yşyga öwrülmek zerurlygyna ynanandygyny okadym. Missioner ilki Gelip çykyş 1:1-2-ni okady we soň ony gaty birden ýeke goýdy. Bu ofiseriň eşiden zatlary barada pikirlenmegine sebäp boldy, esasanam ertesi gün şol bir zat ýene bolanda. Üçünji gün missioner yzyna geldi. Ol ofiserde üýtgeşme gördi we soň oňa şol bir bölegi ýene bir gezek okady, ýöne 3-nji aýaty goşdy: «Soň Hudaý: ‘Yşyk bolsun!’ diýdi; we yşyk boldy.» Hudaýyň Ruhunyň işi arkaly, bu adam özüniň garaňkylykda ýitiren ýagdaýyny görmäge başlady we Hudaýyň yşygyna, biziň Rebimiz Isa Mesihe öwrüldi. Siziň barada näme, eziz okyjy, siz Oňa öwrüldiňizmi, günäleriňizi hakyky toba bilen boýun aldyňyzmy? Siz garaňkylykdan yşyga öwrüldiňizmi?
Bu hakyky hekaýa Hudaýyň akyldarlygyny we güýjüni görkezýär. Ol fiziki yşygyň ýaradylmagy baradaky Injil hekaýasyny ruhy yşygy garaňkylyk dünýäsine getirmek üçin ulanyp, ýaşaýyş we täze dogluş döretdi. Bu Tarsusly Saul bilen bolan zatdy (Resullaryň Işleri 9:3-18), ol soňra şeýle ýazdy: «Çünki garaňkylykdan yşygyň şöhle saçmagyny buýran Hudaý, Isa Mesihyň ýüzündäki Hudaýyň şöhratynyň biliminiň yşygyny bermek üçin biziň ýüreklerimizde şöhle saçdy» (2 Korinfliler 4:6).
Biz ynanýanlar barada näme? Ol bizi bu ajaýyp yşyga çagyryp we çekende (1 Petrus 2:9), biz onuň gündelik ýörişimiz üçin hem nädip zerurdygyny öwrendik: «Seniň söziň aýaklaryma çyra we ýoluma yşykdyr» (Zebur 119:105). «Dogrular üçin yşyk ekildi, we ýüregi dogrular üçin şatlyk» (Zebur 97:11). Mundan başga-da, yşykda ýöremek, bu dünýäniň garaňkylygy bilen gurşalan bolsak-da, ynanýanlar hökmünde biri-birimiz bilen (1 Ýahýa 1:7) we Hudaý bilen gatnaşykda bolmagy aňladýar. Dawut şonuň üçin şeýle doga etdi: «Men Hudaýyň öňünde ýaşaýanlaryň yşygynda ýöremegim üçin» (Zebur 56:13).
Hakyky Yşygyň Gelmegi
Reb Isa öz halky Ysraýyla Babil ýesirliginden gaýdyp gelenlerinden takmynan 500 ýyl soň gelende, olary garaňkylykda ýaşaýan tapdy. «Garaňkylykda ýaşaýan halk uly yşyk gördi, we ölüm sebitinde we kölegesinde ýaşaýanlar üçin, olara yşyk dogdy» (Matta 4:16 ESV). Üç ýarym ýyllyk jemgyýetçilik gullugyndan soň, Reb Isa şeýle diýdi: «Yşyk sizde barka, yşyga ynanýaňyz, şonda siz yşygyň ogullary bolarsyňyz ... Isa bu zatlary aýtdy, we gitdi, we olardan gizlendi» (Ýahýa 12:36 NKJV). Näme üçin? Mesih dünýä gelende hakyky Yşyk her adama yşyk berdi, ýöne Onuň halky bu yşygy görmedi ýa-da tanamady (Ýahýa 1:9-11) – birnäçe ynananlardan başga (Ýahýa 1:12). Ýürekleri bilýän Reb (Resullaryň Işleri 1:24), olaryň eden gudratlaryna ynanan bolsalar-da, halkyň galan bölegi bilen hakyky gatnaşykda bolup bilmedi (Ýahýa 2:24-25). Häzirki ynanýanlar hem galanlara degişlidir, şol günlerde birnäçe ynanan ýaly. Siz hakykatdanam ynanýaňyzmy?
Hristian diýip özüni atlandyrýanlaryň köpüsi – hristian diýýänler – dürli daşky zatlara çekilýärler, ýöne hakykatdanam täzeden dogulmandyrlar, çünki olar ýürekden ynanmaýarlar. Emma, hakykatdanam ynanýanlar özleri yşyk boldular, Reb Isa öz şägirtlerine aýdan ýaly: «Siz dünýäniň yşygydyr. Depede ýerleşen şäher gizlenip bilmez ... Şol bir ýagdaýda, yşygyňyz başgalaryň öňünde şöhle saçsyn, şonda olar siziň gowy işleriňizi görüp, gökdäki Ataňyza şöhrat bererler» (Matta 5:14,16 ESV). «Onda ýaşaýyş bardy, we ýaşaýyş adamlaryň yşygydy ... yşyk garaňkylykda şöhle saçýar, we garaňkylyk ony düşündi ... Bu dünýä gelýän her adama yşyk berýän hakyky Yşykdy» (Ýahýa 1:4-5,9 NKJV). Matta, Işaýa 9:1-2-den sitata getirip, muny şeýle jemledi: «Garaňkylykda ýaşaýan halk uly yşyk gördi, we ölüm sebitinde we kölegesinde ýaşaýanlar üçin, olara yşyk dogdy» (Matta 4:16 ESV).
Emma, olar ony ret etdiler, Mesihdigini görkezýän inkär edip bolmaýan, ýa-da inkär edip bolmaýan alamatlary berenine garamazdan Mesihi ret eden ýaly. Köp ýyl soň Ýahýa şeýle ýazdy: «Bu höküm: yşyk dünýä geldi, we adamlar yşykdan garaňkylygy gowy gördüler, çünki olaryň işleri ýamandy» (Ýahýa 3:19, Ýahýa 3:20-21-i hem okaň). Soňra biz Ýahýa Baptistyň yşyk hökmünde işländigini okaýarys, Reb onuň barada şeýle diýdi: «Ol ýanýan we şöhle saçýan çyrady, we siz bir wagt onuň yşygynda şatlanmaga islegli boldyňyz» (Ýahýa 5:35). Ýöne Reb dowam etdi: «Men dünýäde barkam, men dünýäniň yşygydyr» (Ýahýa 9:5 NKJV). Onuň beýany ýerdäki gullugyna degişlidi, häzir bolsa ol gökden şöhle saçýar.
Reb Isa Mesihi Aňlatmak Üçin Şöhle Saçýan Yşyklar
Isa öz şägirtlerini bir missiýa iberende şeýle diýdi: «Siz dünýäniň yşygydyr» (Matta 5:14). Soňra olary «gizlenip bilmeýän» depedäki şäher bilen deňeşdirdi. Şol bir ýagdaýda, häzirki şägirtler Hudaý Ataň şöhraty üçin Oňa şöhle saçmalydyrlar (Matta 5:16). Bu uly artykmaçlyk dälmi? Elbetde, ýöne ol uly jogapkärçilikler bilen gelýär, olaryň üçin Ol serişdeleri üpjün edýär.
«Men dünýä yşyk hökmünde geldim, şonda Maňa ynanýan her kim garaňkylykda galmaz» (Ýahýa 12:46 ESV).
Şeýle-de bolsa, Ol ýerde ret edildi, ýöne häzir Ol gökden şöhle saçýar, Tarsusly Saul tejribe eden ýaly. Mundan başga-da, şöhratdaky Reb ýerdäki ynanýanlary özü üçin yşyk hökmünde şöhle saçmak üçin ulanýar. Bu tema baradaky köp Injil ýazgylaryndan, Efeslilerdäki birnäçe ýazga seredeliň.
«Siz bir wagt garaňkylykdyňyz, ýöne häzir Rebde yşykdyr. Yşygyň çagalary hökmünde ýöräň» (Efesliler 5:8 NKJV).
Resul ynanýanlaryň alan ägirt uly bereketlerini beýan etdi (Efesliler 1-3-e serediň), we bu Injil ýazgylary arkaly ol biziň hemmämizi çagyrylan gök çagyryşymyza laýyk ýagdaýda ýöremäge çagyrdy (Efesliler 4:1-6). Onuň taglymatlaryny durmuşa geçirmek üçin, bize dogry garaýyş we ruhy ýetişmek, şeýle hem isleg zerur. söýgüde hakykaty saklamak (Efesliler 4:15). Hudaýyň meýilnamasy, Mesihiň ähli ynanýanlarda şöhle saçmagy we olaryň üsti bilen görkezilmegidir, olar bilelikde «täze adamy» (Efesliler 4:24) emele getirýärler – Mesihi görkezmek üçin. Her bir ynanýanyň bir ýa-da birnäçe sowgady bar, ýöne hemmesi häzir gökdäki Mesihiň gözelliklerini görkezmek üçin ösmelidirler (Efesliler 4:7-32). Eger biz ösmän galsak, çagalar ýaly gowşak galarys, o ýana-bu ýana zyňylyp, aldanarys (Efesliler 4:14).
Mundan başga-da, Pawlus ähli ynanýanlaryň aýratynlykda Hudaýyň çagalarydygyny we söýgi bolan Hudaýy aňlatmak üçin söýgüde bilelikde ýöremelidigini düşündirdi (Efesliler 5:1-7). Şonuň üçin Rebde yşyk bolup, biz yşyk hökmünde işlemelidiris we yşygyň çagalary hökmünde ýöremelidiris (Efesliler 5:8), bu dünýäde Mesihiň we Hudaýyň hukuklaryny hormatlamalydyrys, bu dünýä ikisini hem ret edýär.
Yşyk garaňkylykdan aýryldy, we ynanýanlar bu garaňky dünýäde Ony görkezmek üçin yşyk hökmünde şöhle saçmalydyrlar. Bu akyldarlykda ýöremek (Efesliler 5:15) we Onuň islegini ýerine ýetirmek (Efesliler 5:17) bilen bilelikde gelýär. Söýgi, yşyk we akyldarlyk aýrylmazdyr, we Hudaý bizi Öz çagalary hökmünde Ony aňlatmagymyzy isleýär. Bu biziň üçin nähili artykmaçlyk we kynçylyk!
Ýahýanyň Hoş Habaryndan Kömek
Biz Ýahýanyň hoş habaryny birnäçe ýol bilen öwrenip bileris, ýöne häzir biz diňe onuň bilen eýýäm göz öňüne getiren zatlarymyzyň arasyndaky käbir baglanyşyklary görmek isleýäris.
Bu hoş habar Rebiň ajaýyplygyny dürli ýollar bilen, esasanam ýedi uly «Men» beýanynda beýan edýär. Onuň öňdebaryjylygy Onuň ýedi nutugynda, şeýle hem Onuň ýerdäki gullugynda eden ýedi gudratynda hem ýüze çykýar – Onuň ölüminiň we direlişiniň uly gudratyndan we direlişden soňky gullugyndakylardan tapawutlylykda. Bu elementleriň aýrylmazdygyny görkezýän, Ýahýa tarapyndan ýazylan hoş habar ýaşaýyşy 3-7-nji baplarda yşyk (Ýahýa 8-12) we söýgi (Ýahýa 13-17) bilen baglanyşdyrýar. Söýgi, yşyk we akyldarlyk barada öň gören zatlarymyz ýaşaýyşsyz amala aşyrylyp bilinmez (Ýahýa 1:4-e serediň), bu esasy zatdyr, Reb Nikodemusa düşündiren ýaly (Ýahýa 3:3-5).
Biz Rebi Isa ynanýanlar bolduk, biz Oňa halas bolmak we Onuň hödürleýän ýaşaýşyny kabul etmek üçin gelenimizde. Onuň boýuntyrygyny öz üstümize alyp (Matta 11:29), biz Onuň şägirtleri we gullukçylary bolduk, bu dünýäniň garaňkylygynda Ony aňlatmak üçin Onuň yşygynda ýöräp. Biz muny Oňa we Onuň özüne bolan hakyky söýgüsiz edip bilmeris, bu ýitirilenlere hem ýaýraýar (Pawlusda mysal üçin Rimliler 9:1-5-e serediň).
Ýedi Alamaty we Beýleki Ýediler
Ýahýanyň hoş habaryndaky dürli sözler Rebiň jemgyýetçilik gullugyny nygtaýar. Onuň eden alamatlary Onuň kimdigini: wada edilen Mesihiň kimdigini açyk aňlatdy . Isa eden güýçli işleri, köplenç gudratlardiýilýän. Ol işledi ýörite energiýa bilen, bu işler, ýa-da haýran galdyryjy zatlararkaly adamlaryň ünsüni çekip. Bulardan Ýahýa Mesihiň ejir çekmezden öňki gullugynda bolan ýedi sanysyny saýlady (Ýahýa 21:25-e serediň). Onuň yşygy şöhle saçdy, Onuň söýgüsi işledi, we hakyky ýaşaýyş ýüze çykdy. Olar Ýahýanyň hoş habarynda şeýle sanalýar:
- Galileýanyň Kana şäherinde suwy şeraba öwürmek (Ýahýa 2:1-11);
- Galileýanyň Kapernaum şäherinde bir resminiň ogluny sagaltmak (Ýahýa 4:46-54);
- Iýerusalimde Betesda howzunyň ýanynda bir ysmaz adamy sagaltmak (Ýahýa 5:1-18);
- Galileýa deňziniň golaýynda 5000 adamy iýmitlendirmek (Ýahýa 6:5-14);
- Galileýa deňziniň suwunyň üstünde ýöremek (Ýahýa 6:16-21);
- Iýerusalimde bir kör adamy sagaltmak (Ýahýa 9:1-7); we
- Iýerusalimiň golaýyndaky Betaniýada ölen Lazarosy direltmek (Ýahýa 11:1-45).
Ýedi «Men» beýany Rebiň Isanyň Özüniň Ýahwe, Rebdigini görkezýär.1 Olar şulardyr:
- «Men ýaşaýyş çöregidir» (Ýahýa 6:35);
- «Men dünýäniň yşygydyr» (Ýahýa 8:12);
- «Men goýunlar üçin gapydyr» (Ýahýa 10:7,9);
- «Men gowy Çopandyr» (Ýahýa 10:11,14);
- «Men direliş we ýaşaýyşdyr» (Ýahýa 11:25);
- «Men ýol, hakykat we ýaşaýyşdyr» (Ýahýa 14:6); we
- «Men hakyky üzümdir» (Ýahýa 15:1,5).
Ýedi alamatdan we ýedi «Men» beýanyndan başga-da, Ýahýa Rebiň eden gürrüňlerini we beren nutuklaryny ýazga aldy. Beýleki hoş habarlar Onuň aýdanlaryndan has köp eden zatlaryny nygtaýar, Ýahýanyň ýörite ünsi bolsa Rebiň Isanyň aýdanlaryna gönükdirilendir, çünki Ol Sözdür (Ýahýa 1:1-5,14). Şonuň üçin biz şulary tapýarys:
- Ata we Oglan baradaky nutuk (Ýahýa 5:19-47);
- Hudaýyň çöregi baradaky nutuk (Ýahýa 6:26-40);
- Çadyrlar baýramy döwründäki nutuk (Ýahýa 7);
- Dünýäniň yşygy baradaky nutuk (Ýahýa 8);
- Gowy Çopan baradaky nutuk (Ýahýa 10:1-18);
- Bugdaý däneleri baradaky nutuk (Ýahýa 12:20-36); we
- Ýokarky otagdaky nutuk (Ýahýa 14-16).
Dünýäniň Yşygy barada has köp zat aýdyp bolar. Ýahýanyň hoş habary köplenç uly garşylyklary agzaýar, çünki biz şeýle deňeşdirmeler arkaly köp zat öwrenýäris, Ýewreýler we beýleki Injil ýazgylarynda bolşy ýaly. Käbir mysallar köne täze garşy, yşyk garaňkylyga garşy, söýgi ýigrenje garşy, we ýaşaýyş ölüme garşy. Bularyň hemmesi bizi söýen we özüni biziň üçin beren söýgüli Oglumyz, Hudaýyň Ogly bilen baglanyşyklydyr!
Bu makala esasan Reb Isa yşyk hökmünde barada bolsa-da, biz bu nokadyň Onuň söýgüsindäki kimdiginden ýa-da ýaşaýyşyň Berijisi we Saklaýjysy hökmündäki kimdiginden aýrylyp bilinmeýändigini gördük. Yşyk temasy Ylhamda hem möhümdir, esasanam täze ýaradylyş bilen baglanyşykly, bu ýerde «täze»2 sypaty «yşyk» bilen başga bir açar sözdür. Bu nähili ajaýyp bolar!
SOŇKY BELLIKLER
- Ýahuda Rebi satjak bolanda, Isa özüni tussag etmäge gelen ofiserler we esgerler toparynyň öňünde «Men» diýip tanatdy (Ýahýa 18:3-6). Isanyň Hudaýyň barlygynyň güýji hemmeleri yzyna gitmäge we Onuň öňünde ýykylyp galmaga sebäp boldy. Tizden her bir dyz büküler (Filipililer 2:10).
- Bu söz (Grekçe: kainos) Ýahýanyň ýazgylarynda (hoş habar, hatlar, Ylham) 14 (2x7) gezek we Täze Ähtde jemi 42 (6x7) gezek duş gelýär.
Hakykat ýaly çuň kesýän zat ýok; rehimdarlyk ýaly doly sagaldýan zat ýok. Hudaýa baryp, Onuň barlygynyň ähli gözleýji yşygyny, biziň tebigatymyzyň düýbüne çenli we ähli günälerimiziň we betbagtlygymyzyň hekaýasyny açýan ähli zatlaryny garşylap bilýändigimiz nähili teselli. Biz Onuň diňe biziň öz gowulygymyz üçin gözleýändigine ynanýarys. Ol bu gözlegleri Onuň rehimdarlygynyň serişdeleriniň ähli giňişleýin dolulygynda ýüze çykarylmagy üçin edýär. Yşyk we ýylylyk bize gökdäki bir günden gelýär; rehimdarlyk we hakykat Isa Mesih arkaly dowam edýär. Olar, eger şeýle aýtsak, bir ýüzde şöhle saçýarlar – Hudaýyň arassalygyndan gelen we adamyň keseliniň Sagaldyjysy bolan Biriniň ýüzünde. Onuň eli bir wagt biziň günämiz üçin deşilen eldir, ol häzir biziň günämiziň günäsini we hapalygyny aýyrýar, we biziň günälerimiz üçin gan akdyran ýürekdir, ol häzir bize Hudaýyň ýüregini açýar. —W. H. Westcott (uýgunlaşdyrylan)




