Imanlylar hökmünde biziň ruhanylygymyz
Melkisedek, «Melkisedek» diýlip hem ýazylýar, Mukaddes Kitapda agzalan ilkinji ruhanydy we ol patyşa hem bolupdy (Gelip çykyş 14:18). Bir adamda ruhany we patyşa düşünjesi Zebur 110 ýaly beýleki aýatlarda hasam ösdürilýär. Täze Äht bu pikiri Reb Isa Mesih bilen açyk baglanyşdyrýar (Ýewreýler 6:20–7:22 serediň). Musa kanuny boýunça bolsa, ruhanynyň patyşa bolmagy gaty gadagandy
1
ýa-da tersine. Mysal üçin, patyşa Uzziýa ruhany hökmünde mukaddes ýerde tütetgi ýakmaga synanyşanda heýwere keseli bilen uruldy (2 Ýyl ýazgylary 26:18-23).
Bu okuwda biz Mukaddes Ýazgylarda «patyşalar we ruhanylar» (Ylham 5:10 NKJV) hökmünde beýan edilýän imanlylara üns berýäris. Ata Hudaý bizi Özüne ogullar edip aldy we Mesih Isada gökdäki ähli ruhy bereketler bilen bizi sylaglady (Efesliler 1:3-6).
Grek Täze Ähtinde Hudaýyň mukaddes ýeri bilen ruhany gullugynyň arasynda ýakyn baglanyşyk bar. Köne Ähtde ruhany üçin ýewreý sözi kohen, Hudaýyň huzurynda gulluk edýän we Onuň bähbitlerine seredýän diýmekdir. Ybraýym şeýle etdi we biz onuň hakynda dürli kontekstlerde köp zat öwrenýäris, hatda ol Melkisedegiň tertibi boýunça bolmasa-da. Häzirki wagtda biz ruhanylar hökmünde degişli ýollar bilen gulluk edip bileris we imanly adamlaryň atasy Ybraýymdan öwrenip bileris (Rimliler 4:16).
Ybraýymyň mysaly we onuň yzyna eýerijileri
Öz ýurduny, butparazlygyny we maşgalasynyň köp bölegini terk eden Ybraýym (soňra Ybraýym) ony çagyran hakyky we diri Hudaýyň wepaly ybadatçysy boldy. Patriarh Hudaýy hormatlamak we Oňa ybadat etmek üçin gurbanlyk getiren birnäçe gurbanlyk sypasyny gurdy (Gelip çykyş 12:1-8, 13:4,18, 22:1-18). Onuň ogly Yshak we agtygy Ýakup bu işlerde oňa eýerdiler, Ýewreýler kitabynyň awtory beýan edişi ýaly (11:8-12). Biz olaryň hemmesinden öwrenip bileris.
Reb Isa Samariýaly aýal bilen gürleşende, ol Onuň agzan diri suwy hakynda sorady (Ýahýa 4:11,14). Jogap berende, Ol oňa ybadatçylary gözleýän Ata hakynda hem aýtdy, Hudaý Ruhdur we Oňa ybadat edýänler «ruhda we hakykatda» şeýle etmelidirler (a.24). Bu Hudaýa ybadat etmegiň adamyň pikirlerine, däp-dessurlaryna ýa-da adatlaryna eýermek däl-de, ýeke-täk hakyky Hudaý bilen hakyky gatnaşykda bolmakdygyny aňladýar. Bu Onuň kimdigine (Ruh) we Öz Sözünde (hakykat) näme açyp berendigine laýyklykda Oňa jogap bermekdir.
Ata Özüne we Öz söýgüsine öz-özünden jogap berýän ybadatçylary gözleýär (a.23). Deňeşdirme üçin, kanun boýunça Hudaý dogry we makul talaplargoýdy. Olary Reb Isadan başga hiç kim ýerine ýetirip bilmedi, Ol Öz işini tamamlady (5:17-30). Ol bu bereketli hakykaty haçda bir söz bilen tassyklady: Tetelestai, biziň Mukaddes Kitaplarymyzda «Ol tamamlandy» (19:30) diýlip terjime edilýär we «doly tölenildi» diýmegi aňladýar. Şeýlelik bilen, Hudaýyň ähli talaplary ýerine ýetirildi. Ata indi Öz söýgüsine we Öz Oglunyň eden işine jogap gözleýär. Diňe Onuň halas edilenleri şeýle jogap berip bilerler we olar hemişelik şeýle ederler!
Ýahýa 4:25-26-da Reb Isa guýynyň başyndaky aýala Özüniň «Mesih» (ýewreý dilinde) ýa-da «Mesih» (grek dilinde) diýip tassyklady, bu «Mesih edilen» diýmegi aňladýar. Ol aýalyň gürleşýän we gürleşen Adamydy. Başga bir haýran galdyryjy zat, Ol bu meseläni oňa «Men» sözlerini ulanyp nädip düşündirendigidir, «Size gürleýän Men Şol» diýlip sitata getirilýär. «Men» diýen söz Ol Özüniň hakynda gürleşende Ýahýanyň Hoş Habarynda köp gezek ulanan sözüdir we biz «MEN» diýen sözüň Rebbiň Musa görünende Özüniň hakynda ulanan adydygyny ýatlaýarys (Müsürden çykyş 3:14).
Halas bolmak ybadatdan öň gelýär
Hudaýymyza we Atamyza jogap berip bilýän hakyky ybadatçylar bolmazdan ozal, halas bolmak meselesi çözülmelidir. Siz hakykatdan-da halas boldumyňyz? Nädip bilýärsiňiz?
Hudaý halas bolmagy getirmek üçin ýewreý halkyny ulandy (a.22). Bu olaryň beýlekilerden gowy bolandygy ýa-da bu hormata mynasyp bolandygy üçin däl-de, Hudaýyň hökümdarlyk merhemeti ony şeýle meýilleşdirendigi üçindi. Biz hemişe Hudaýyň hukuklaryna we meýilnamalaryna boýun bolmalydyrys (Rimliler 3-i okaň).
«Ruhda we hakykatda ybadat etmek» dogrudyr, sebäbi «Hudaý Ruhdur» we Ol şeýle jogabyň Öz kimdigine we açyp beren hakykatyna laýyklykda berilmegini isleýär (Ýahýa 4:24). Ybadat etmek üçin adam täzeden dogulmalydyr (3:3-8). Soňra, biz Hudaýa we Onuň Sözüne boýun bolup, dogry garaýşa we pikire eýe bolmalydyrys. Hakyky ybadat hakynda oňa gürleşmezden ozal, Reb bu aýalyň wyždanyna degipdi we ol öz ýagdaýyny dogruçyllyk bilen boýun aldy (a.16-19). Ol bu meseleleri çözenden soň, Reb oňa ybadat ýeri we sagady hakynda erkin gürleşdi – bu gürrüňi Ol ýazgyçylar we fariseýler bilen olaryň imansyzlygy sebäpli edip bilmezdi.
Reb Isa oňa bu sagadyň häziridigini we Hudaýyň isleýän ýaly dünýäniň islendik ýerinde ybadat edip bolýandygyny düşündirdi – ýöne diňe ruhda we hakykatda (a.20-24). Merhemet döwründe, dünýäniň ähli ýerindäki hakyky imanlylar Reb Isa Mesih arkaly ybadat edip bilerler (Ýewreýler 13:15). Reb bu prinsipi Ýahýa 14:6-da düşündirdi, Ol şeýle açyp berdi: «Men ýol, hakykat we ýaşaýyş. Hiç kim Ata Menden başga gelmez.» Mundan başga-da, Ol beýik Ruhanydyr (Ýewreýler 9:11), Gurbanlyk sypasydyr (13:10) we hakyky Gurbanlykdyr (a.12). Biz Atanyň we Oglunyň hemişelik öwgüsinde we ybadatynda, Mukaddes Ruhyň güýjünde jogap berip bileris.
Oglullar edip alnanlar
Ähli imanly adamlaryň ruhanylygy Hudaýyň bize ogullar edip beren ýagdaýyna esaslanýar. Pawlusyň Rimlilere ýazan haty Hudaýyň bizi Özüne satyn alyp, halas bolmak arkaly muny nädip amala aşyrandygyny görkezýär. Efesliler biziň öňki ruhy ölüm ýagdaýymyzy we Hudaýyň bizi ölüm güýjünden çykaryp, bol ýaşaýyş beren ajaýyp gatyşmagyny beýan edýär. Haýran galdyryjy ýollar bilen Ol bizi ýewreýlerden we butparazlardan Özüne halk edip taýýarlady we bizi Özüne getirdi, Ysraýylyň hiç haçan bolmadygy ýa-da geljek müňýyllykda-da bolmajagyndan has ýakyn.
Ysraýylyň geçmişinde Hudaý Özüne gulluk etmek üçin bir taýpany – Lewini saýlady. Bu taýpadan Ol Haruny we onuň maşgalasyny ruhanylar hökmünde gulluk etmek üçin saýlady (Müsürden çykyş 28:1). Bu çölde syýahat wagtynda, olar Faraonyň güýjünden halas bolanlaryndan bir ýyl soň boldy. Olaryň Lewi gullugy Hudaýyň Musa tabşyran çadyry bilen baglanyşyklydy (Sanlar 1:50). Wada edilen ýerde Hudaý çadyry ybadathana we onuň gullugy bilen çalşyrdy (1 Ýyl ýazgylary 6, 2 Ýyl ýazgylary 5 bilen deňeşdiriň).
Bu düzgünlerden tapawutlylykda, biziň ruhanylygymyz şöhratlandyrylan Reb Isa we gökdäki mukaddes ýer bilen baglanyşyklydyr, biz bu ýerde ýaşasak-da, oňa erkin girip bileris (Ýewreýler 10:19-22). Biz Hudaýa islendik ýurtda ruhanylar hökmünde gulluk edip bileris, ýöne bu dünýä degişli bolman, mysal üçin, Resullaryň işleri 14:13-de beýan edilen butparazlyk ulgamlaryndan tapawutlylykda. Biz beýlekilerden gowy bolanymyz üçin gulluk etmeýäris – sebäbi biz beýle däl – ýöne Hudaýymyzyň merhemeti üçin.
Dowamly jogap
Hudaý Özüniň eden ähli işlerine we Reb Isanyň amala aşyran işlerine jogap gözleýär. Hudaýyň biziň betbagt ýagdaýymyz hakyndaky rehimdarlygy we mähri Ony Öz Ogluny ibermäge iterdi. Ol biziň halas bolmagymyz we azat bolmagymyz üçin zerur bolan ähli zady amala aşyrdy. Şeýle hem, Ol bizi Hudaýa ruhanylar hökmünde Oňa makul boljak ýagdaýda gulluk etmäge ukyply etdi. Hudaýyň adyndan, resuly Pawlus bizi Özümizi «diri gurbanlyk» hökmünde hödürlemegimizi haýyş etdi (Rimliler 12:1). Şol aýatda Ol gurbanlygyň «mukaddes»digini, Hudaýyň mukaddesligine we hukuklaryna laýyklykda Hudaý üçin aýratyn edilendigini hasam düşündirdi.
Munuň Rebbiň tölegine jogap hökmünde «gurbanlyk»dygyny ýatdan çykarmaň. Biziň gullugymyz Onuň üçindir we ony yzyna alyp bilmeýän zadymyzdyr. Mundan başga-da, bu «makul» zatdyr, Hudaýyň bizden hakykatdan-da manyly ýagdaýda garaşyp biljek zadydyr. Ol bizi Hudaýy hormatlamak üçin, şol sanda bedenlerimiz bilen (1 Korinfliler 6:19-20) bir bahadan satyn aldy. «Şonuň üçin, doganlar, Hudaýyň rehimdarlyklary bilen size ýalbarýaryn, bedenleriňizi diri gurbanlyk hökmünde, mukaddes, Hudaýa makul, siziň makul gullugyňyz hökmünde hödürläň. Bu dünýä laýyk bolmaň, eýsem, akylyňyzyň täzelenmegi bilen üýtgeň, şonda siz Hudaýyň gowy we makul we kämil islegini subut edip bilersiňiz» (Rimliler 12:1-2). Bu aýatlar hakynda köp zat aýdyp bolar. Biz olaryň üstünde oýlanyp, Hudaýyň isleglerine söýgi bilen we Mukaddes Ruhyň güýjünde jogap bereris.
Biziň ruhany gullugymyzy dogry perspektiwada goýýan başga bir aýaty göz öňüne alalyň: «Siz Oňa, adamlar tarapyndan ret edilen, ýöne Hudaýyň nazarynda saýlanan we gymmatly diri daşa geleniňizde, siz özüňiz diri daşlar ýaly ruhy öý hökmünde gurulýarsyňyz, mukaddes ruhanylyk bolmak üçin, Isa Mesih arkaly Hudaýa makul ruhy gurbanlyklar hödürlemek üçin» (1 Petrus 2:4-5 ESV). Biziň ruhany hökmünde gullugymyz diňe bu dünýäde bolan wagtymyz üçin däl-de, Hudaýyň meýilnamasy bizi Özüne hemişelik şeýle ýagdaýda saklamakdyr.
Bu hemişelikdir, sebäbi Ol «bizi Öz Hudaýyna we Atasynapatyşalar we ruhanylar etdi» (Ylham 1:6 NKJV). Şeýle pikir Ylham 5:9-10-da (ESV) beýan edilýär:
«We olar täze aýdym aýtdylar, şeýle diýip: ‘Sen ýazgyny almaga we onuň möhürlerini açmaga mynasypdyr, sebäbi Sen öldürildiň we Seniň ganyň bilen Sen her taýpadan we dilden we halkdan we milletden Hudaý üçin adamlary halas etdiň.’»
Ylham 20:6-da biz «Hudaýyň we Mesihiň ruhanylary» hökmünde görünýäris, Mesih bilen birlikde 1000 ýyl gökden patyşalar hökmünde höküm sürýäris!
Meňzeşlikler we tapawutlar
Ýewreýler Köne we Täze Äht ybadat tertipleriniň arasynda meňzeşlikleri we tapawutlary görkezýär. Birinji tertip bu ýer bilen baglanyşyklydy we Hudaý tarapyndan Musa arkaly berildi. Ikinji tertip Mesihiň amala aşyran işine esaslanyp berildi. Ol biziň häzir görýän Mesihimiz bilen baglanyşykly täze ybadat tertibini aňladýar, «şöhrat we hormat bilen täçlenen» (Ýewreýler 2:9). Ýewreýler kitabynyň 14 (2x7) gezek «ruhany» sözi bar, adatça Harun bilen baglanyşykly we käwagt Melkisedek bilen, ol Mesihiň täze tertibini öňünden görkezýän ruhanylygy aňladýardy. Mundan başga-da, Ýewreýler kitabynyň ahyryna ýakyn biz şeýle okaýarys: «Biziň Hudaýyň öýüniň üstünde beýik Ruhanymyz bar» (10:21 ESV).
Bu täze tertip döredilmezden ozal, Reb Isa haçda gök bilen ýeriň arasynda asylgy durdy. Ol ýerde Ol Hudaýyň şöhraty we biziň halas bolmagymyz üçin başga hiç kimiň edip bilmejek işini amala aşyrdy. Ol kämil Günä gurbanlygydy we Hudaýyň dogry we mukaddes talaplaryny kanagatlandyrdy, biz olary hiç haçan ýerine ýetirip bilmezdik. Şol bir wagtda, Ol Günäni ýuwmak gününiň işini amala aşyran Baş Ruhanydy (Lewiler 16 serediň), ony başga hiç bir ruhany hiç haçan tamamlap bilmezdi, sebäbi ony hemişe gaýtalamak zerurdy. Emma, Mesih Öz işini tamamlady we indi Hudaýyň sag elinde otyr,3 we ol ýerde Öz amala aşyran işi sebäpli täze ruhanylyk tertibini aňladýar. Ol Ýewreýler we beýleki köp Mukaddes Ýazgylaryň açyk görkezýän ýaly, ony gaýtalap bolmaýandygynyň diri Subutnamasydyr.
Oňa hemişelik hormat we ybadat!
SOŇKY BELLIKLER
- Patyşa resmi taýdan ruhany bolup bilmezdi, ýöne käbir ýagdaýlarda biz patyşanyň ruhany ýaly hereket edendigini okaýarys, mysal üçin, köpçülikleýin doga we ybadatda.
- Biz ruhanylar hökmünde gulluk ederis we patyşalar hökmünde höküm süreris, häzir bolsa biz Oňa Onuň şaýatlary we şägirtleri hökmünde, ret edilen Mesih bilen baglanyşykly gulluk edýäris.
- Tarsusly Şawul Rebbi Damask ýolunda, Ol ony gökden çagyran wagtynda duşdy (Resullaryň işleri 9). Şawulyň imana gelmegi Täze Ähtde ýedi gezek agzalýar. Mesihiň Hudaýyň sag elindäki häzirki ýagdaýy hristiançylygy häsiýetlendirýär (Resullaryň işleri 7:56). Pawlusyň Ýewreýler kitabyny ýazandygyna ynanýanlar, ol ony ýedi gezek agzady (Rimliler 8:34; Efesliler 1:20; Koloseliler 3:1; Ýewreýler 1:3, 8:1, 10:12, 12:2) we Petrus ony (1 Petrus 3:22) Mesihiň amala aşyran işiniň häsiýetnamasy hökmünde tassyklady. Hudaýa şükür!
