Şäheriň yşyklary Lutyny özüne çekdi – we ol uly şäheriň özüne çekijiligi bilen weýran bolan iň soňky adam däl.
Mukaddes Kitapdaky iň gynançly keşplerden biri Lutdyr. Munuň bilen Lutyň gamgyn häsiýetli adamdygyny aýtmak islemeýärin. Gaýtam, onuň durmuşynyň bir pajygadygyny aýtmak isleýärin. Lut gaty gowy başlady – ýöne hiç zatsyz gutardy. Ilkinji gezek uly abraýly ýerde duşýan adamymyz ahyrynda aýalyndan mahrum bolup, gyzlary bilen ýalňyz dag gowagynda ýaşaýar. Näme ýalňyşdy? Lutyň betbagtçylygynyň sebäbini bilmek, öz durmuşymyzda şol bir kynçylyklardan gaça durmaga kömek edip biler.
Agşam ýagty yşyga çekilen güýäni synlap gördüňizmi? Has ýakynlaşdygyça, güýe tizden lampanyň daşynda uçup başlaýar. Elektrik yşyk howp döredip biler, ýöne şem has erbetdir. Ýanýan şem arassa otdur, we eger güýe ýalyna gaty ýakynlaşsa, ýanyp bilýär. Biziň ýaşaýan dünýämiz şem ýalyny ýalydyr, we biz oňa güýäniň yşyga çekilişi ýaly çekilýäris. Şäheriň yşyklary Lutyny özüne çekdi – we ol uly şäheriň özüne çekijiligi bilen weýran bolan iň soňky adam däl.
Abraýly ýagdaý
Ilki bilen, Lutyň geçmişi barada bir zat bilmeli. Ol 4000 ýyldan gowrak mundan ozal ýaşapdy we Mukaddes Kitapda ilkinji gezek Barlyk 11-iň ahyrynda agzalýar. Onuň kakasynyň ady Haran, atasy bolsa Terahdy. Terahyň başga bir ogly Abram (soňra Ybraýym), Mukaddes Kitap taryhynyň tanymal şahsyýetidi. Ol Lutyň daýysydy. Lutyň kakasy Haran öz dogduk ýurdunda aradan çykdy, ýöne Lut ýalňyz galmady. Atasy Terah we daýysy Ybraýym oňa gyzyklanýardylar we Kengan ýurduna gitjek bolanlarynda ony özleri bilen aldylar. Reb Ybraýymy eýýäm dogduk ýurduny terk etmäge we näbelli bir ýere iman syýahatyna başlamaga çagyrypdy. Şol çagyryşa boýun bolup, Ybraýym 75 ýaşynda dürli maşgala agzalary, şol sanda ýegeni Lut bilen ýola çykdy (Barlyk 12:1-4).
Uly maşgala syýahat edende, Lutyň daýysyna ekspedisiýanyň maksady barada sorag berendigini göz öňüne getirip bileris. Ol Ybraýymyň Rebbiň öňünde sežde edendigini we guran gurbanlyk sypasynda Onuň adyny çagyrandygyny synlapdyr (Barlyk 12:8). Lut abraýly ýagdaýdady. Ol Hudaýyň adamy bilen birlikdedi.
Häzirki wagtda köp adamlar şeýle artykmaçlyklardan lezzet alýarlar – belki-de muny bilmän. Hristian öýünde terbiýelenmek we Rebbi söýýän adamlar bilen gurşalmak uly artykmaçlykdyr. Siziň üçin doga edýän we sizi hristian zatlary bilen tanyşdyrmaga çalyşýan dindar ene-atalaryň bolmagy artykmaçlykdyr, ýöne bu sizi jennete eltmäge ýeterlik däl. Şahsy iman zerurdyr, we bu ýerde Lutyň nähili şahsy imany bardygyny sorap bileris. Ol diňe daýysynyň ruhy düşünjesine we imanına bil baglaýardymy? Hristian öýünde dogulmak ýeterlik däl – ybadathana gatnamak hem däl. Isa Mesihi öz şahsy Halasgäriňiz hökmünde ynanmak ädimini ätmek örän möhümdir.
Bäşewiň duzagy
Lutyň kynçylyklary onuň baýlygyna baglydy. Hudaý tarapyndan patyşalan Ybraýym «mallary, kümüşi we altyny bilen gaty baýdy» (Barlyk 13:2 KJV). Lutyň hem uly emläkleri bardy (Barlyk 13:5). Gynansak-da, olaryň emläkleri olaryň arasynda dawa sebäp boldy. Olaryň şonça köp haýwanlary bardy welin, ýer maşgalanyň iki tarapyny hem goldap bilmedi. Ybraýymyň we Lutyň işgärleri jedelleşip başladylar – we ýeri eýelän Kenganlylar we Perizliler munyň hemmesini synladylar (Barlyk 13:6-7).
Baýlyk henizem howply bolup biler. Biri şeýle diýdi: «Pul size bilim satyn alyp biler, ýöne akyl däl; düşek, ýöne uky däl; iýmit, ýöne işdä däl; kosmetika, ýöne gözellik däl; jaý, ýöne öý däl, derman, ýöne saglyk däl, güýmenje, ýöne bagt däl; tanyşlar, ýöne dostlar däl.» Rebimiz bütin dünýäni gazanyp, ýöne janyňy ýitirmegiň howpy barada duýdurdy (Mark 8:36). Häzirki wagtda käbir ybadathana ýolbaşçylary Rebbi begendirýänleriň maddy taýdan patyşalanjakdygyny öwredýärler. Şeýle taglymat ýalňyşdyr.
Köne Äht döwründe Hudaý Öz halkyny şeýle patyşalardy. Ýöne Täze Äht, iman edeniň häzirki patyşalyklarynyň asmanidygini we ýerüsti däldigini, ruhydygyny we maddy däldigini açyk görkezýär. Baýlykdan ägä boluň! Eger siz iman etmeýän bolsaňyz, baýlygyňyz sizi Halasgärden ebedi uzakda saklap biler, baý ýaş hökümdara bolşy ýaly (Mark 10:17-22). Eger siz iman edýän bolsaňyz, baýlygyňyz sizi Rebbe hakykatdan-da peýdaly bolan durmuşdan sowup biler.
Uly saýlaw
Ybraýym hem mähirli, hem jomartdy. Uly adam hökmünde saýlaw onuňky bolmalydy, ýöne ýegenine ýüzlenip, Lutdan öz islegini aýtmagyny isledi. «Dawa bolmagy dogry däl» diýdi. «Ikimiz üçin hem ýeterlik ýer bar. Eger sen çepe gitseň, men saga giderin. Eger sen saga gitmegi karar etseň, men çepe giderin» (Barlyk 13:8-9). Tennisden meňzeşlik ulanmak üçin, top Lutyň meýdançasyndady.
Öz ýerinden Lut ýeri synlady. Iordan düzlügi gowy suwarylan görünýärdi, ol oňa Müsüri ýatlatdy – açlyk döwründe daýysy bilen bolan ýeri (Barlyk 12:10). Lutyň eýýäm köp mallary bardy, ýöne ol «Rebbiň bagy» (Barlyk 13:10) ýatladýan bu hasylly ýeri synlanda, ol şol ugra gitse has gowy bolup biljekdigini bildi. Baýlyk indi onuň durmuşyny ele aldy. Gündogara syýahat edip, Mukaddes Kitap bize Lutyň «çadyryny Sodoma tarap dikendigini» aýdýar (Barlyk 13:12). Bu ýerde sowuk bir bellik goşulýar: «Sodomlylar Rebbiň öňünde gaty erbet we günäkärdiler» (Barlyk 13:13). Şäheriň yşyklary Lutyny öz tarapyna çekip başlady. Uly şäherler henizem özüne çekiji güýje eýedir. Köp ýaşlar kanagatlanma we bagt tapmak umydy bilen şähere ýüzlendi, ýöne lapykeçlik bilen duşuşdylar we olaryň arzuwlary puja çykdy.
Häzirki wagtda hemmämiz saýlaw etmeli. Biziň Rebbiň bize ýol görkezmegini isleýärismi, ýa-da bu dünýäniň hödürleýän mümkinçilikleri bizi özüne çekýärmi? Mukaddes Kitap bize şeýle diýýär: «Rebbe-de şatlan, Ol saňa ýüregiň isleglerini berer» (Zebur 37:4). Ol bize aýyk duýduryş hem berýär: «Dünýäni we dünýädäki zatlary söýmäň. Eger kim dünýäni söýse, Atanyň söýgüsi onda ýokdur» (1 Ýahýa 2:15).
Rehimli duýduryş
Barlyk 14-de bolup geçen bir uruş barada gürrüň berilýär. Bu wagt Lut Sodomda ýaşaýardy. Sodomyň patyşasy we beýleki dört patyşa has güýçli dört patyşa tarapyndan hüjüm edildi. Lut özüni bu çaknyşykda – we ýeňilen tarapda tapdy. Tizden ol ýesir alyndy we duşmanyň elinde galdy. Luta näme bolandygy baradaky habar Ybraýyma ýetdi. Ybraýym ýaş ýegenini (edip biljekdigi ýaly) akmaklygy we mynasyp bolanyny alandygy üçin günäkärlemegiň ýerine, halas ediş missiýasyna çykdy. 318 sany hyzmatkäri bilen Ybraýym duşman güýçlerini yzarlady we ýeňdi, şeýlelik bilen Luty we maşgalasyny halas etdi.
Hudaý Luta rehimdar bolupdy, we şübhesiz ol gaty minnetdardy. Ýöne bu tejribede duýduryş ýokmydy? Hudaý, elbetde, durmuşymyzyň ýagdaýlary arkaly gürleýär. Bu tejribe arkaly Lut Sodomyň özüniň ýaşamaly ýeri däldigini bilmelidi. Ýöne, görşümiz ýaly, duýduryş ünsden düşürilen ýaly. Käwagtlar biz Hudaýyň bize öwretmäge synanyşýan zatlaryny öwrenmekde gaty haýal bolýarys.
Iň gowy ýer
Biraz wagt Lut sahnadan ýitýär. Indiki gezek onuň barada okanyňyzda, ol «Sodomyň derwezesinde» (Barlyk 19:1) ygtyýarly ýerde otyr. Adamlar oňa şäherleriniň ýolbaşçylaryndan biri hökmünde garaýardylar. Göz öňüne getiriň, biz onuň bilen duşuşyp, şeýle sorap bilerdik: «Lut, sen bu ýerde näme edýärsiň? Sodom gaty erbet şäher.» Lut nähili jogap berip bilerdi? Ol şeýle diýip bilerdi: «Men muny bilýärin – ýöne şikaýat edip, hiç zat etmezlik bolmaz! Sodomdaky wezipäm bilen men zatlary gowulaşdyryp bilerdim.»
Häzirki wagtda köp hristianlar şol bir ýalňyşlygy edýärler. Biz yşygymyzyň ýagmagyna rugsat bermeli bolsak-da, jemgyýeti gowulaşdyrmak üçin syýasata ýa-da ýerli hökümete gatnaşmaly däldigimiz aýdylmaýar. Biziň jogapkärçiligimiz adamlaryň ýüreklerini üýtgedip biljek Hoş Habary yglan etmekdir! Lut Sodomyň derwezesinde ýer almak bilen bir zat gazandymy? Barlyk 19-yň galan bölegi bu soraga jogap berýär. Iki perişde höküm habary bilen şähere gelip, Luta şäherden gaçmagyň gyssaglydygyny aýdanlarynda, ol maşgala agzalaryna ýüzlendi, «ýöne ol giýewlerine masgaralaýan ýaly göründi» (Barlyk 19:14). Olar ony çynlakaý kabul etmekden ýüz öwürdiler. Patyşalyk ýoly hiç haçan ylalaşyk ýoly däldir. Ýer ýüzünde hristianyň hiç haçan gitmeli bolmadyk käbir ýerleri bar. Lut ýalňyş ýerde bolupdy. Ol hiç haçan Sodomda bolmaly däldi.
Hiç zatsyz
Daň atanda perişdeler Luty Sodomdan derrew gitmäge çagyrdylar, ýogsa şäheri ýuwutjak heläkçilikde ýok bolardy, ýöne Lut eglenip galdy (Barlyk 19:15-16)! Ol ýagdaýyň gyssaglylygyny düşürip bilmedi. Sodom onuň öýüdi. Onuň ähli emläkleri şol ýerde. Ondan ähli zatlaryny taşlap gitmegi haýyş edilýärdi! Halasgärimiziň sözlerini ýatlap bileris:
Özüňiz üçin ýer ýüzünde hazynalar ýygnamaň ... ýöne özüňiz üçin asmanda hazynalar ýygnap goýuň (Matta 6:19-20).
Eger Lut ýaly, biz dünýäni söýsek, ony terk etmekden gynanarys. Biz söýgimizi ýokardaky zatlara, bu dünýäniň zatlaryna däl-de, gönükdirmegi öwrenmeli (Koloseliler 3:2).
Reb rehimdar boldy, we perişdeler Lutyň elinden tutup, ony, aýalyny we iki gyzyny heläk bolan şäherden çykardylar. Gynansak-da, onuň aýaly görkezmä boýun bolman, öýüne hasrat bilen seredip, Sodomdan biraz uzaklykda heläk boldy. Lutyň iň soňky görnüşi gaty gynançlydyr. Sodomyň derwezesinde oturan adam indi iki gyzy bilen dag gowagynda ýaşaýar. Onuň ähli emläkleri ýitdi – we bularyň hemmesi Lut ýalňyş saýlaw edendigi üçin boldy.
Şol dogry adam
Eger bizde diňe Köne Äht bolan bolsa, Lutyň iman edýän adam bolup-bolmandygyny bilmek isläp bilerdik. Täze Äht bolsa, has köp zat aýdýar. Petrus, Mukaddes Ruhyň ylhamy bilen, Lutyň hakykatdan-da dogry adamdygyny aýdýar. Sodomda gören we eşiden zatlary ony gaty gorkuzdy. Erkana Sodomlylardan tapawutlylykda, Lutyň dogry jany bardy (2 Petrus 2:7-8). Lutyň ýalňyşlygy olaryň arasynda ýaşamagy saýlamagynda bolupdy.
Özümiz barada näme? Biz töwerekdäki iman etmeýän adamlardan tapawutlanýarysmy ýa-da beýlekiler bilen garyşýarysmy? Reb Isa yzyna eýerýänler Onuň ýaly bolmaly. Bu dünýäniň ýalpyldawuk yşyklaryna aldanmaň. Dünýäniň hödürleýän ähli zady wagtlaýyndyr – geçegçidir. Ýatda saklaň: «görünmeýän zatlar ebedidir» (2 Korinfliler 4:18).
