1-nji ädim: Dünýä barada ýalňyş garaýyş
Lutyň şowsuzlyga tarap ilkinji ädimi, zatlara ýalňyş garaýyşdan gelip çykdy. Ol özüniň bähbidini gözläp saýlady: “Lut özüne saýlady” (Gelip çykyş 13:11 NIV). Onuň saýlamasy diňe iň gowy ylalaşyk ýaly görünýän zada esaslanýardy: “Lut seredip, Iordanyň ähli düzlüginiň gowy suwarylýandygyny gördi” (Gelip çykyş 13:10). Onuň garaýşy, şol jülgedäki erbet şäherleriň ýok edilmäge niýetlenendigini hasaba almady: “Bu Rebbiň Sodomy we Gomorrany ýok etmezinden öňdi” (Gelip çykyş 13:10). Lut ýalňyş garaýyşdady, sebäbi ol Hudaý bilen gatnaşykda däldi. Reb bilen gatnaşykda bolmadyk islendik mesihiň garaýşy şonuň ýaly – özüniň bähbidini gözleýän, dünýewi we gysga möhletli.
Lut ýaly, köp mesihçiler bu dünýäniň hödürleýän ähli mümkinçiliklerini we pursatlaryny “görüp” şowsuzlyga tarap ýola düşýärler. Bize iň köp lezzet, emläk we güýç getirjek zady saýlamak tebigy zat. Emma bu ýalňyş garaýyş. Hudaýyň Sözi bu dünýäniň we onuň hödürleýän ähli zatlarynyň ýok boljakdygyny aýdýar. (1 Korintoslylar 7:31; 1 Ýahýa 2:17). Sodom we Gomorra ýaly, bu dünýä Hudaýyň hökümi üçin niýetlenendir. Ýeriň özüniň ýok edilip, “täze asman we täze ýer, dogrulygyň mesgeni” bilen çalşylmagy diňe wagt meselesi (2 Petrus 3:10,13). Akylly islendik mesihi bu häzirki dünýä ulgamyna “paýnama satyn almazdy”. Ertir bankrot boljakdygyny anyk bilýän banka pul goýarmydyňyz? Häkimiýetleriň ýykyljakdygyny aýdan bendiň aşagyndan jaý satyn alarmydyňyz? Elbetde ýok, ýöne bu käbir mesihçileriň dünýewi we tebigy garaýyş sebäpli durmuşlary bilen edýän işlerini görkezýär. Olar öz wagtlaryny we güýçlerini doly ýok boljak we ebedi gymmaty bolmadyk zada goýýarlar. Ýalňyş garaýyşly mesihi şowsuz durmuşa tarap gowy ýolda.
Lutyň ýalňyş garaýşyndan tapawutlylykda, Ybraýym dogry garaýyşly wepaly imanlydy. Ybraýym Hudaý bilen gatnaşykdady. Ybraýym we Lut birmeňzeş biologiki miras, sosial geçmiş we medeni gurşaw (Gelip çykyş 11-12) bolsa-da, Ybraýymyň zatlara garaýşy düýbünden başgady, sebäbi ol Reb bilen ýöreýärdi. Gelip çykyş 13:4-5-de Ybraýymyň Betel gurbanlyk sypasyna gelende Rebbi nädip sežde edendigine üns beriň. Lut hem imanlydy, ýöne onuň sežde edendigi ýa-da Rebbi çagyranlygy barada okamaýarys. Diňe “Lut ... sürileri, mallary we çadyrlary bardy” diýip okaýarys. Biziň barada näme? Biz durmuşa Ybraýym ýa-da Lut garaýşy bilen gelýärismi? Ýewreýler 11:10-da Ybraýymyň “binýatly şähere garaşýandygyny, onuň arhitektorynyň we gurluşykçysynyň Hudaýdygyny” aýdylýar. Ybraýym dogry garaýyşdady. Ol Hudaýyň özüne beren wadalaryna iman bilen daýanýardy (Gelip çykyş 12:1-3). Ybraýym Sodom we Gomorra ýaly ýer ýüzündäki adamlar tarapyndan gurlan şäherlere gyzyklanmaýardy. Ol has berk binýatlar, Hudaýyň ebedi gymmatlyklary bilen gyzyklanýardy. Biz nähili şäher gözleýäris?
2-nji ädim: Dünýä bilen oýnamak
Lutyň şowsuzlyga tarap ikinji ädimi Gelip çykyş 13:12-de görünýär. Lut “Sodomyň golaýynda ýaşaýardy”. Ol Sodoma göçmedi – entek! Ol diňe dünýä bilen oýnady. Bu adatça mesihiň şowsuzlygynyň indiki ädimidir. Bu pursatda bu hiç haçan “açyk günäde” ýaşamak meselesi däl. Bu diňe ýalňyş ugra hereket etmek. Ahlaksyz amallary öz içine alýan gowy aýlykly işe girmek; kampus ministrliginiň zerurlyklaryndan wagt we zehin alýan gyzykly okuwdan daşary işlere gatnaşmak; “garşy durup bolmaýan” imansyz adama aşyk bolmak; bularyň hemmesi ýalňyş ugra “bigünä” hereketler bolup biler. Lutyň ýagdaýynda bolşy ýaly, şowsuz mesihiniň “Sodomda ýaşamagy” (Gelip çykyş 14:12) diňe wagt meselesi – Lut ýaly.
Ýene-de, Ybraýymda nähili tapawut görýäris, ol hem çadyryny göçürdi (Gelip çykyş 13:18), ýöne Sodomyň ugruna däl. Ol beýik ýerlerde Hebrona göçdi we “Hebronyň golaýynda ýaşamak üçin göçdi, ol ýerde Reb üçin gurbanlyk sypasyny gurdy”. We Reb Ybraýyma ähli ýeri wada berdi (Gelip çykyş 13:14-17). Nähili sapak! Hudaýyň Sözi Rebbiň gaýdyp gelip, Öz patyşalygyny gurjakdygyny aýdýar (2 Timoteos 4:1). Wepaly mesihçilere şol patyşalykda bolmaly paý wada berilýär (Ýakup 2:5; 2 Petrus 1:5-11; 2 Timoteos 2:12). Sylagymyzy ýitirmäliň.
3-nji ädim: Dünýä bilen gatnaşykda bolmak
Gelip çykyş 14-de Lutyň Sodom bilen gatnaşygy sebäpli, şol erbet şäheriň meseleleriniň onuň meselelerine öwrülendigini görýäris. Ybraýym bolsa, Sodomyň ähli goh-galmagalyndan, dawalaryndan we kynçylyklaryndan azatdy. Emma ol Sodom halkynyň agyrylary barada, we aýratynam öz imanly dogany we ýakyn garyndaşy Lutyň ýagdaýy barada gaty aladalanýardy. We ol bu barada bir zat etdi! Bu ýerde ýene-de mesihiň bu dünýä bilen dogry gatnaşygy barada sapak bar.
Hudaýly ýöriş bizi bu dünýä ulgamynyň köp goh-galmagalyndan we bulaşyklygyndan halas eder, ýöne biz onuň penjesine düşen adamlara kömek etmek borjumyz bar. We biz Mesihdäki şowsuz doganlarymyzy we uýalarymyzy “halas etmek” üçin elimizden gelenini etmeli. Ybraýym ýaly, biz ol ýerdäki adamlara kömek etmek üçin “Sodom ulgamynyň” bir bölegi bolmaly däl. Biz ol ulgamyň bir bölegi däldigimiz üçin kömek etmekde azatdyrys. Reb Isamyz dünýä bilen gatnaşykda bolmalydygymyzy, ýöne erbet dünýä ulgamynyň bir bölegi bolmaly däldigimizi aýtdy (Ýahýa 17:9-23). Ybraýymyň Sodom patyşasy we ýeňiş oljalary tarapyndan “sogurylmandygyna” üns beriň (Gelip çykyş 14:21-24). Emma, şol wagt Hudaýly Melkisedegiň Ybraýymy patyşalamak we ruhlandyrmak üçin gelmegi tötänleýin däldi. Hudaý hemişe möhüm pursatlarda bizi güýçlendirmegiň ýollaryny tapýar.
4-nji ädim: Dünýä tarapyndan tora düşmek
Gelip çykyş 19-a çenli Lutyň Sodomyň işlerine doly tora düşendigini görýäris. Bu ýene-de şowsuzlyga tarap ýolda başga bir logiki ädim. Biz Lutyň Gelip çykyş 14-däki gorkunç halas boluşyndan, ýa-da iň bolmanda Ybraýymyň oňa görkezen söýgüsinden sapak alandygyny pikir ederdik. Emma şowsuz imanlylar söýgä we sagdyn pikire gatyşýarlar. Ybraýymyň lapykeçligini göz öňüne getiriň! Köpümiz bu pursatda onuň bilen özümizi deňeşdirip bileris. Käwagt imanlyny Sodomdan çykarmak üçin ýer titrediji, agyr waka gerek bolýar. Perişdeleriň gelmegi we asmandan ot ahyrsoňy Luty Sodomdan “zor bilen” çykardy, ýöne şonda-da uly göreş, yza süýşürme we ýitgi bolmazdan däl (Gelip çykyş 19:15-29). Lutyň gitmäge islegsizligi onuň Sodomda tora düşendiginiň ýeke-täk alamaty däl.
Bu baplara ýakyndan seretmek, Lutyň Sodomly bir aýal bilen durmuş gurandygyny görkezýär. Ol çadyryny aýryp, Sodomda hemişelik jaý satyn aldy. Ol maşgalasyny Sodomda ulaltdy, we maşgala köklerini kesmek kyn. Mundan başga-da, Lutyň Sodomyň syýasy korrupsiýasyna bulaşandygy görünýär. “Şäheriň derwezesinde oturmak” (Gelip çykyş 19:1) jümlesi onuň Sodomyň işewürlik işlerine gatnaşandygyny aňladýar. Lut şäher reformasy etmäge synanyşýan bolmagy mümkin, ýöne Ybraýymyň şäheriň daşyndan, bir günde Sodom halkyna we patyşasyna Lutyň şäheriň içinde ömrüniň dowamynda beren şaýatlygyndan has köp şaýatlyk edendigi gaty gyzykly. Lut ýaly, tora düşen mesihi bu dünýäniň “has uly” günälerine, mysal üçin gomoseksualizm we zorluk (Gelip çykyş 19:2-9) gatnaşmazlygy mümkin, ýöne onuň pikiri Hudaý bilen gatnaşykda bolmandygy üçin ýalňyş we bozulýar (Gelip çykyş 19:8). We şaýatlygyň islendik kiçijik yzy äsgärlenýär we masgaralanýar (19:14). Bu tapgyrdaky şowsuz mesihi gynançly görnüşdir.
5-nji ädim: Dünýä tarapyndan ýok edilmek
Lutyň iň soňky görnüşi pajygaly. Hudaýyň merhemeti bilen onuň jany halas edildi, ýöne ol ähli zadyny – işini, öýüni, emlägini we aýalyny ýitirdi. Lutyň iki gyzyny Sodomdan çykaryp bilendigi dogry, ýöne ol Sodomy gyzlaryndan çykaryp bilmedi (Gelip çykyş 19:30-35). Olar serhoş kakasy bilen inçest etdiler! Olaryň inçest gatnaşyklaryndan Moab we Ammon (Gelip çykyş 19:36-38) döredi, bu iki millet Hudaýyň halkyny ýyllar boýy kynçylyga saljakdy.
Duýduryş
Lutyň saýlama bilen başlanan şowsuzlygy, özüne, maşgalasyna we ahyrsoňy ähli Ysraýyla betbagtçylykly täsir etdi. Lutyň hekaýasy her bir mesihi üçin açyk we dabaraly duýduryşdyr: Şowsuzlyga tarap ýolda ädimleri basmaň!
