“Öldürilen Guzy güýç, baýlyk, akyldarlyk, kuwwat, hormat, şöhrat we alkyş almaga mynasypdyr!” Ylham 5:12
Ylham Täze Ähtde ýeke-täk pygamberlik kitabydyr. Ol “Isa Mesihiniň ylhany” (1:1 NKJV) bilen başlaýar, kitabyň esasy temasyny derrew tanadýar. Onuň maksady, Injilleriň ony peseltmekde we ejir çekmekde görkezýänine garşylykda, Mesihi şöhratlandyrylan hökmünde açyp görkezmekdir. Kitabyň iň ýokary nokady Onuň ikinji gelmegidir. Ikinji gelmezden öňki wakalar giriş bolup durýar we ähli soňky wakalar epilogdyr.
Ylhamdaky Mesihiniň Atlary
Bu kitap Halasgär üçin Mukaddes Kitapdaky beýleki kitaplardan has köp düşündiriji atlar sanawyny berýär. Okyjy has köp tapyp bilse-de, bu kitapda Mesihiň 20 ady bar: Isa Mesih (1:1), Ynamdar Şaýat, ölülerden ilkinji doglan, ýer ýüzüniň patyşalarynyň hökümdary (1:5), Alfa we Omega (1:8; 22:13), Ilkinji we Soňky (1:17; 22:13), Ynsan Ogly (1:13), Hudaýyň Ogly (2:18), Ýahuda taýpasynyň ýolbarsy (5:5), Dawudyň köki (5:5), Guzy ... öldürilen (5:6), biziň Rebimiz (11:8), mukaddesleriň Patyşasy (15:3), Ynamdar we Hakyky (19:11), Hudaýyň Sözü (19:13), Patyşalaryň Patyşasy (19:16), Rebleriň Rebi (19:16), Başlangyç we Soň (1:8; 22:13), Dawudyň köki we nesli (22:16), Ýagty we Daň ýyldyzy (22:16).
Mundan başga-da, “gizlin manna” (2:17) şöhratdaky Mesihi aňladýar (Çykyş 16:33-34; Ýewreýler 9:4). “Daň ýyldyzy” (2:28) Mesihiň daňdan öň gaýdyp gelmegini aňladýar, bu Patyşalyk gurulmazdan öň Kiliseň göterilmegini görkezýär (Ylham 22:16; 2 Petrus 1:19). “Ak atly” (19:11-16,19) Çapyksuwar, Patyşalaryň Patyşasy Mesih hökmünde açyk kesgitlenýär.
Ylhamdaky Guzy
Mesihiň “Guzy” ady Ylhamda 28 gezek agzalýar – Mukaddes Kitapdaky beýleki 65 kitabyň jemi agzalanyndan has köp. Mesih diňe bir Golgotanyň Guzusy däl, eýsem gögüň Guzusydyr. Bu, Onuň ähli halas edilenleriň ony ebedilik ýatlamagyny isleýän adydyr. Gökde “Guzy” adyny ulanmagyň maksady, Ylhamdaky şöhratlandyrylan Mesihi Onuň ilkinji gelmegindäki gurbanlyk Guzusy Mesih bilen deňeşdirmekdir. Guzy, ähli zatlaryň töwereginde jemlenen merkezdir, ähli zatlaryň üstünde gurlan esasdyr, ähli zatlaryň görkezýän maksadydyr we ähli alkyşlaryň çeşmesidir. Guzy ýagtylyk, şöhrat, durmuş, gögüň we ýeriň Rebbi, Onuň ýüzünden ähli hapalyk gaçmaly, Oňa ähli öwgüler berilmeli we Onuň huzurynda doly şatlyk tapylýar. Ylhamda biz Guzyny diňe bir günälerimizi arassalan öldürilen hökmünde däl, eýsem ýokary göterilen, patyşalaryň Patyşasy we rebleriň Rebi hökmünde görýäris.
Şöhratlandyrylan Mesihiň Görünşi
1-nji bapda Ýahýa direlen, ýokary göterilen Rebiň doly ýedi görnüşli şekilini görýär, bu Onuň ahlak, ruhy we kazyýet güýçlerini açyp görkezýär.
Birinjiden, “Onuň kellesi we saçlary ýüň ýaly ak, gar ýaly akdy” (1:14). Bu simwolizm (Daniýel 7:9) Mesihiň kemçiliksiz arassalygyny aňladýar.
Ikinjiden, “Onuň gözleri ot ýaly ýalynlydy” (1:14; 2:18; 19:12; Daniýel 10:6;). Bu aýdyň simwol Onuň çuňňur we çäksiz bilimini, her bir durmuşy barlamak we gözlemek güýjüni, her bir ýüregiň içki otaglaryna aralaşmak we garaňkylygyň gizlin zatlaryny ýagtylyga çykarmak güýjüni görkezýär.
Üçünjiden, “Onuň aýaklary peçde arassalanan ýaly inçe bürünç ýalydy” (1:15; 2:18). Ýahýanyň döwründe bürünç altyn, mis we kümüş garyndysy bolup, iň güýçli metal hasaplanýardy. Bu bürünç, peçde ak-gyzyl reňke ýetip, gyzgynlyga boýun egmezdi. Ol durnuklylygy we garşylygy aňladýar. Haçda, Mesih ynsan hökmünde Hudaýyň odunyň peçine döz gelip, dogrulygyň ähli duşmanlaryny basyp bilýärdi. “Ol Ähli Güýçli Hudaýyň gazabynyň we gaharynyň şerap gysgysyny basýar” (Ylham 19:15).
Dördünjiden, “Onuň sesi köp suwlaryň sesi ýalydy” (1:15; Ezekiýel 43:2). Bu, Mesihiň sesiniň gaçyp bolmajak we ygtyýarlydygyny, ähli adamlara we milletlere buýruk berýändigini aňladýar. Bu kämil ygtyýarlygyň sesidir.
Bäşinjiden, “Onuň sag elinde ýedi ýyldyz bardy” (1:16). Ýedi ýyldyz 20-nji aýatda Aziýadaky ýedi kiliseň ýedi perişdesi ýa-da habarçysy hökmünde düşündirilýär.
Altynjydan, “Onuň agzyndan ýiti, iki gyrasyly gylyç çykýardy” (1:16; 19:15). Bu simwol Ýewreýler 4:12-de Hudaýyň Sözü hökmünde görülýär, ol deşýär, bölýär we saýgarýar. Bu ýerde biz Mesihiň sözleriniň çuňňur häsiýetini we olaryň ýazgarmak we jezalandyrmak güýjüni görýäris. Gylyç kazyýet ygtyýarlygynyň we güýjüniň nyşanydyr.
Ýedinjiden, “Onuň ýüzi öz güýjünde ýalpyldaýan gün ýalydy” (1:16; Matta 17:2). Mesihiň ýüzi çydap bolmajak ýagtylyk, göz gamaşdyryjy şöhrat we haýran galdyryjy beýiklik bilen ýalpyldaýardy. Mesih “dogrulygyň Güni” (Malaki 4:2). Mesihiň ýüzi Onuň kämil ahlak şöhratyny görkezýär.
Gökde Açyk Gapylar
Ylhamda iki gezek gökde açyk gapylar barada okaýarys (4:1; 19:11). Siz öýüňizde bolanyňyzda we daşary çykmak isleseňiz, gapyny açýarsyňyz. Gökdäki açyk gapylar Mesihiň gitmegini aňladýar. Ilkinji gezek bu, Mesihiň gökden çykyp, göterilmekde Öz mukaddesleri üçin gelmegini aňladýar. Ikinji gezek, Mesih Öz mukaddesleri bilen gökden çykyp, ýer ýüzüni höküm etmek we Öz müňýyllyk patyşalygyny gurmak üçin ýere gelýär.
Ýedi Kilise Habarlar
2-3-nji baplarda Mesih birinji asyrda Kiçi Aziýadaky ýedi kilise habarlar iberýär. Her bir habaryň öz aýratynlyklary bar, ýöne köp meňzeşlikler hem bar. Her bir habar “Men siziň işleriňizi bilýärin” diýip başlaýar. Her biri “ýeňijä” wada berýär. Käbir üýtgeşmeler bolsa-da, her biriniň şol bir jemleýji jümlesi bar: “Gula bar bolsa, Ruhyň kilişelere näme diýýändigini eşitmek üçin eşit.” Her bir habar Rebiň beýan edilýän girişi bilen başlaýar, ýöne her bir beýan habara laýyklykda tapawutlanýar. Hatlaryň köpüsi eşidýänlere we jogap berýänlere duýduryş we wada sözlerini öz içine alýar. Umuman, olar ýazgaryş, käýinç we ynam hatlarydyr.
Guzynyň Ybadaty
4-nji bapdan başlap, sahna birden üýtgeýär we biz göge geçýäris. 4:1-den başlap, Ylham geljekdedir; göterilme bolup geçmeli we Kilise gökde. 4-nji we 5-nji baplarda Guzy 24 ýaşuly, dört janly mahluk we mukaddes perişdeler tarapyndan ybadat edilýär. 24 ýaşuly Köne we Täze Ähtleriň iman edenleriniň bedenini aňladýar. Dört janly mahluk iň ýokary akyly bolan perişde jandarlarydyr, olar Ezekiýel 1 we 10-daky kerubimlere we Işaýa 6-daky serafimlere meňzeýärler. Olaryň maksady, ähli jandarlara ähli ebedilikde Mesihiň mübärek ýer ýüzündäki we gökdäki gullugyny ýatlatmakdyr. Bu, olaryň arslan, göle, adam we bürgüt ýaly görnüşleri bilen görkezilýär, olar degişlilikde dört injile gabat gelýär.
4-nji we 5-nji baplara ünsli okamak, üç konsentrik tegelegiň bardygyny açyp görkezýär, olaryň her biri “tagtyň töwereginde” jümlesi bilen bellenendir. Içki tegelek (4:4) şöhratdaky mukaddesleri aňladýan 24 ýaşuly tarapyndan eýelenendir. Orta tegelek (4:6) dört janly mahluk tarapyndan eýelenendir. Daşky tegelek (5:11) mukaddes perişdeler tarapyndan eýelenendir. Bu düzülişiň netijesinde, her bir mukaddes Mesihi tagtyň ortasynda görer (5:6); we iň içki tegelekdäki mukaddesler perişdelerden, iň daşky tegelegiň eýelerinden Oňa has ýakyn bolar. Şeýlelik bilen, Mesihiň Öz mukaddeslerini näderejede gadyrlaýandygyny görýäris.
Tagtyň ortasynda (5:6), Ýahýa aşakdaky häsiýetleri bolan Guzyny görýär. Ol öldürilen; bu üç gezek gaýtalanýar (Ylham 5:6,9,12). Onuň bäş ýarasy bar, iki elinde, iki aýagynda we gapdalynda. Ol ýedi şahly ähli güýçlüdir, bu mukaddes kitap simwolik dilinde güýji we ygtyýarlygy aňladýar. Ol ýedi gözli ähli bilýändir, bu kämil bilimi we akyldarlygy aňladýar.
Yshak: “Guzy nirede?” diýip sorady (Barlyk 22:7). Ýahýa Baptist jogap berdi: “Ine, Guzy!” (Ýahýa 1:29). Indi ähli ýaradylanlar: “Guzy mynasypdyr” (Ylham 5:12) diýip, gökde Onuň gany barada aýdym aýdýarlar we halas bolmak barada täze aýdym aýdýarlar (5:9). Köne aýdym ýaradylmak baradady (Eýýup 38:7; Ylham 4:11).
Guzynyň Gazaby
6-19-njy baplarda Guzynyň gazaby ýer ýüzüne ýedi möhür, ýedi surnaý, ýedi käse we ýedi çüýşe arkaly dökülýär. 6-njy babyň açylmagy, asyryň soňunyň progressiw ylhanynda möhüm bir tapgyry görkezýär. 6-19-njy baplardaky surat, Hudaýyň häzirki asyryň iň ýokary nokady boljak elhenç höküminiň ylhanydyr. Nuhdan bäri beýle weýran ediji höküm hiç haçan bolmady. Bu, imansyzlykda ýaşaýanlara bu asyryň olary ýuwutmazlygy üçin ägä bolmak üçin duýduryşdyr. Asyryň soňunyň pygamberligi, Mesihçileri otlardan ruhlary halas etmäge we olary Rebiň gelmegine taýýarlamaga höweslendirmelidir.
Hudaýyň Sözü, Hudaýyň merhemetinden peýdalanýanlaryň hemmesiniň wagtda we ebedilikde alkyşlanýandygyny açyk görkezýär. Ýöne Hudaýyň merhemetini ret edýänler Onuň hökümini merhemetsiz başdan geçirmelidirler. Hudaýyň söýgüsi barada gürleýän Mukaddes Ýazgylara daýanyp, Onuň dogry hökümleri bilen baglanyşykly zatlary ret etmek akmaklykdyr. Häzirki asyr Hudaýyň merhemetini we togtadylan hökümini açyp görkezýär. Geljek asyr, Hudaýyň her bir ýaman işi höküm etjekdigini we Onuň merhemetini ret edýänleriň Onuň gazabyny başdan geçirmelidigini doly subut eder.
Guzynyň Toý Nahary
Ylham 19:7-8 Guzynyň toý naharyny yglan edýär. Tekst toýuň gökde ýa-da ýer ýüzünde bolýandygyny aýtmaýar. Köp düşündirijiler onuň gökde boljakdygyna ynanýarlar. Şuny bellemelidiris: Köne Äht mukaddesleri hem, Bela mukaddesleri hem geliniň bir bölegini düzmeýärler; diňe Kilise döwrüniň iman edenleri goşulýar. Ýahýa Baptist hem özüni diňe güýçli adamyň dosty hökmünde görkezdi (Ýahýa 3:29). Toý simwolizmi Mesihiň Öz Kilisesi bilen gatnaşygynda ajaýyp ýerine ýetirilýär. Kiliseň toý köýnegi “inçe keten ... mukaddesleriň dogry işleridir.” Toý köýnegini bezemek üçin näme edýäris? Bu gün Reb üçin näme edýäris?
Guzynyň Ikinji Gelmegi
Ylham 19:11-16, Mukaddes Ýazgylarda Mesihiň ikinji gelmeginiň iň aýdyň suratlandyrmalaryndan biridir. Bu, ähli dünýäniň, iman edenleriň we imansyzlaryň görjek şöhratly wakasy bolar. Açyk gök, Mesihiň ikinji gezek Öz mukaddesleri bilen gökden çykyp, ýer ýüzüni höküm etmek, wada edilen patyşalygy almak we ýer ýüzünde 1000 ýyl höküm sürmek üçin ýere gelmegini aňladýar. Ak atly Çapyksuwar Isa Mesihden başga hiç kim däldir. Ak at ýeňişli söweşiň simwolydyr: “Ol gana batyrylan don geýnipdi” (19:13). Gana batyrylan eşik Onuň haçdaky işi bilen baglanyşykly däldir, eýsem Işaýa 63:3-iň ýerine ýetirilmegidir, Onuň duşmanlarynyň gany Onuň donuna sepilen Onuň ar alýan günüdür. “Gökdäki goşunlar” Onuň yzyndan “ak atlarda” gelýän Onuň mukaddesleridir. Perişdeler hem Onuň bilen bolar (Matta 24:30-31). Bu bölüm Halasgär üçin üç ady beýan edýär. Birinjiden, “Onuň özünden başga hiç kimiň bilmeýän ýazylan ady bardy.” Ikinjisi “Hudaýyň Sözüdir.” Üçünjisi “Patyşalaryň Patyşasy we Rebleriň Rebi” (19:11,13,16).
Guzynyň Patyşalygy
Guzynyň patyşalygy Müňýyllyk diýlip atlandyrylýar. Mukaddes Ýazgylaryň ählisinde ol diňe 20-nji bapda agzalýar we ol ýerde alty gezek “müň ýyl” hökmünde. “Müňýyllyk” sözi 1000 ýyl diýmegi aňladýar. Uly Bela döwründe şehit bolan mukaddesler direler, ýene ýaşarlar we Mesih bilen höküm sürerler (20:4). Onuň patyşalygy aýdyp bolmajak alkyş, dogrulyk we parahatçylyk patyşalygy bolar, ýöne Ol milletleri demir taýak bilen dolandyrar (Zebur 2:9; Ylham 2:27; 12:5; 19:15).
Ebedi Ýagdaý
21-22-nji baplar ebedilik bilen baglanyşykly. Bu ýerde alty üýtgeşme bolar.
Birinjiden, gökde “indi hiç hili nälet bolmaz” (22:3). Hiç hili agyry, gözýaş, söweş, terrorizm, keseller, lapykeçlikler, lapykeçlikler, şowsuzlyklar, howpsuzsyzlyklar, jedeller, rasizm, öz-özüňi söýmek, aladalar, ejirler we ölüm bolmaz. Gökde, ýer ýüzünde bagtsyzlyga sebäp bolýan ähli elementler ýok bolar.
Ikinjiden, ýykylan, Adamik tebigat ýok ediler we Şeýtan ot kölüne taşlanar (19:20; 20:10; 21:8). Biz indi synaga we günä tabyn bolmarys.
Üçünjiden, “Hudaýyň we Guzynyň tagty onda bolar” (22:3). Gökde millionlarça mukaddes bolar, ýöne Isa her birini şahsyýetleýin tanar. We biz Ony öňküsinden has çuňňur tanarys. “Siziň huzuryňyzda şatlygyň dolulygy bar; Siziň sag eliňizde ebedilik lezzetler bar” (Zebur 16:11). Hudaýyň gökde biziň üçin näme taýýarlany bolsa, häzirki lezzet alýan zatlarymyzdan aýdyp bolmajak derejede has ajaýyp bolar.
Dördünjiden, biz ata-enelerimizi, çagalarymyzy we dostlarymyzy bilip we lezzet alarys, edil şägirtleriň Öwrülme Dagynda Musa we Ylýasy tananlary ýaly (Matta 17:3,4). Gögüň ähli şöhratlary, ol ýerde tanajak adamlarymyz, esasanam bizden öň giden beýik mukaddesler we Rebe getirmäge mümkinçilik tapanlarymyz sebäpli köpeldir.
Bäşinjiden, biz “Oňa gulluk ederis” (22:3). Gök dynuwsyz iş ýeri bolar, sebäbi ol ýerde gije bolmaz. Biz gökde nähili iş etjekdigimiz barada aýdylmaýar, ýöne biz aýlyk üçin işlärimiz. Bu her bir mukaddese laýyk gulluk bolar, sylagly we ruhlandyryjy iş bolar.
Altynjydan, “Olar Onuň ýüzüni görerler” (22:4). Mukaddes Ýazgylar altyn köçeleri, merjen derwezeleri ýa-da ähli görnüşli gymmat bahaly daşlar bilen bezemen diwarlary görjekdigimizi aýtmaýar. Mukaddes Kitap mukaddes perişdeleri, ýa-da Ybraýym, Dawut, Daniýel we Pawlus ýaly beýik mukaddesleri görjekdigimizi aýtmaýar. Ýöne, Mukaddes Ýazgylar Hudaýyň şöhratyny görkezýän Isa Mesihiniň ýüzüni görjekdigimizi aýtýar (2 Korinfliler 4:6). Bu gögüň iň esasy we şatlyklaryň şatlygy bolar.
Ebedi Öwgü
Gök gök bolar, sebäbi biz Isa Mesihiniň ýüzüni göreris. Biz Guzynyň gözelligine şeýle bir çümüp, Onuň şöhratyna we beýikligine şeýle bir gyzyklanarys welin, özümizi unudarys. Biz dört janly mahluklara we millionlarça mukaddes perişdelere goşulyp, ebediligiň çäksiz asyrlarynda Guzy üçin dynuwsyz öwgü aýdymyny aýdarys.
Biz Ony dynuwsyz we ebedilik öweris, şonuň üçin ýer ýüzündäki gysga wagtymyzda Ony öwmek mukaddes endigini ösdüreliň.
