1 Timoteos 5:17-niň dürli görnüşlerinde «iki esse hormat» bilen «iki esse hak» arasyndaky tapawut näme?
Bir grek aňlatmasynyň bu dürli terjimeleri terjime işindäki bir howpy görkezýär: terjimeçi öz häzirki düşünjesini we pikirlerini terjime edýän tekstine aňsatlyk bilen girizip biler. Şonuň üçin Hudaýyň Sözüni terjime edýän adam üçin Mukaddes Kitap dilleri, Mukaddes Kitap döwrüniň däp-dessurlary we degişli ugurlarda tehniki bilimi bilen birlikde ruhy aýratynlygyň bolmagy örän möhümdir.
Hudaýyň sözi sözleýişde örän seresaplydyr. Hudaý diňe umumy görkezmeleri bermek bilen çäklenmän, eýsem, saýlap alýan sözlerinde anykdyr. Mukaddes Ýazgylaryň sözleri Hudaýdan ylham alandyr. Galatýalylar 3:16-da biz bir söziň ýekelik ýa-da köplük bolmagynyň hem örän ähmiýetlidigini görýäris. Mukaddes Kitap beýanlary we dinamiki ekwiwalent terjimeler, mysal üçin Häzirki Iňlisçe Wersiýa peýdaly bolsa-da, jikme-jik, çuňňur Mukaddes Kitap öwrenişi babatda olaryň anyk çäklendirmeleri bar.
Täze Ähtde hiç ýerde Hristian ýygnaklarynyň ruhy aladasynda Rebe hyzmat edenleriň hiç haçan aýlyk esasynda işländigini görkezmeýär. Filippi mukaddesleri Pawlus resula birnäçe gezek maliýe sowgadyny iberdiler (Filippililer 4:15,18). Ýöne bu resullar we beýleki Hristian işçileri üçin goldawyň umumy nusgasy bolmadyk ýaly. Pawlus özüni we hatda öz işdeşlerini elleriniň zähmeti bilen goldandygyny aýdýar (Resullaryň Işleri 20:34). Rebe hyzmat edýän adamyň bu hyzmatda öz imanly doganlary tarapyndan goldanylmaga hukugyny gorap, ol Korinflilere bu hukukdan peýdalanmandygyny düşündirýär (1 Korinfliler 9:11-15).
Petrus jadygöý Simonuň Mukaddes Ruha güýç bermek ukybyny satyn almak synanyşygyndan gorkýar we onuň tagallasyny güýçli ýazgarýar (Resullaryň Işleri 8:18-23). Soňra ol ýaşululary öz hyzmatlaryny höwes bilen, pes girdeji üçin däl-de, ýerine ýetirmäge çagyrýar (1 Petrus 5:2). Ýaşulular hem, diakonlar hem pes serişdeler bilen girdeji gözlemeli däl; olar hatda pula düşkün bolmaly däl (Titus 1:7; 1 Timoteos 3:3,8). 3 Ýahýa 5-8-de ýazyjy «at üçin» çykanlar barada gürleýär, biz «hakykat bilen işdeşler hökmünde şeýle adamlary kabul etmeli» diýýär. Mesihiň gullukçylary öz goldawy üçin diňe öz Hojaýynyna bil baglamaly. Ýöne Hristianlara ruhy taýdan kömek edýänler bilen maddy taýdan paýlaşmak öwredilýär (Galatýalylar 6:6). Täze Äht nusgasy şeýledir.
Bu soraga jogap berenimde, men söz öwrenişlerini we Täze Ähtiň ýigrimiden gowrak terjimelerini we wersiýalaryny, iňlis we beýleki dillerde barladym. Bu terjimeleriň köpüsi «iki esse hormat» terminini ulanýar. Ony iki esse «kompensasiýa», «stipendiýa», «hak» we ş.m. diýip terjime edýän az sanlysy ýa beýanlar ýa-da dinamiki ekwiwalentlige güýçli ýykgyn edýär, bu bolsa terjimeçiniň asyl böleginiň näme aňladýandygyny häzirki dilde aýtmaga synanyşykdyr.
Biziň hemmämiz, şol sanda terjimeçiler hem, bilýän we endik eden däp-dessurlarymyzdan täsir alýarys. Ýöne biz Mukaddes Kitabyň düşünjelerine boýun egmeli, olary özümize boýun egdirmeli däl. Häzirki wagtda ruhy liderleriň işleri üçin aýlyk almagy adaty zat. Edil «alma» sözi ýaly alma – Işaýa 7:14-de «gyz» diýlip terjime edilen – «ýaş aýal» diýlip hem terjime edilip bilner, şonuň üçin bu ýerdäki grek aňlatmasyny «iki esse hak» diýip terjime etmek mümkin. Emma, has gowy terjime «iki esse hormatdyr». Bu şeýle ýaşulularyň maliýe zerurlyklaryny kanagatlandyrmaga kömek etmegi hem aradan aýyrmaz. Hakykatdan hem, indiki aýat muny güýçli aňladýar. Çünki biz wepaly ýaşula onuň zerurlyklaryny göz öňüne almazdan nähili edip «iki esse hormat» edip bileris! Ýöne «iki esse hormat» bu ýerde iň gowy aňlatma we ýokarda agzalan böleklerde eýýäm agzalan Mukaddes Kitabyň esasy öwredişine iň laýyk gelýär.
