Ýahýanyň Birinji Hatyny YŞYK BILEN GATNAŞYK
«Başlangyçdan bäri bolan, eşitýän, gözümiz bilen gören, sereden we ellerimiz bilen el degiren zatlarymyz barada, ýagny ýaşaýyş sözi barada – ýaşaýyş görkezildi, biz ony gördük, oňa şaýatlyk edýäris we size ebedi ýaşaýşy yglan edýäris, ol Ata bilen birlikde bolup, bize görkezildi – gören we eşiden zatlarymyzy size hem yglan edýäris, şonda siz hem biziň bilen gatnaşykda bolarsyňyz; we hakykatdan-da, biziň gatnaşygymyz Ata bilen we Onuň Ogly Isa Mesih bilen.» — 1 Ýahýa 1:1-3 ESV
Ýokardaky aýatlary gaýtadan okaň. Resullaryň «Onuň beýikliginiň şaýatlary» (2 Petrus 1:16) bolmak üçin duýan tolgunmasyny, çuňňur mertebe duýgusyny duýup bilýärsiňizmi? Biz Hudaýyň Ogly bilen ýakyn, göni gatnaşygy baradaky bir resulyň birinji şahsy hasabatynyň haýran galdyryjy diňleýjileridiris! We bu şaýatlyk bize ýönekeý adamlar üçin mümkin bolan iň ýokary gatnaşyga, Onuň merhemeti bilen üýtgedilen mynasyp däl günäkärlere – biziň iň ýokary Ýaradyjymyz bilen «Ata bilen we Onuň Ogly Isa Mesih bilen» häzirki we ebedi gatnaşyga girmäge mümkinçilik berýär.
Ilkinji ata-enelerimiz Şeýtana satylanda (Gelip çykyş 3) Eden bagynda ýitirilen bu dik gatnaşyk, ähli hakyky kese gatnaşygyň (1 Ýahýa 1:3) esasy we merkezi bolup durýar. Hudaýa garşy ähli günämiz dowamly şahsy kemsitme bolup durýar, Onuň Oglunyň gany arkaly bagyşlanmasa, adamlar arasynda hakyky gatnaşyk (agzybirlik) bolup bilmez, 1 Ýahýa 1:7 bize şeýle diýýär: «Eger biz ýagtylykda ýöräsek, Ol ýagtylykda bolşy ýaly, biz biri-birimiz bilen gatnaşykda bolarys, we Onuň Ogly Isanyň gany bizi ähli günälerden arassalaýar.»
Hudaý Ogly – Adam we Howanyň, günäkär ilkinji jübütleriň nesli hökmünde janlanan – jezasyny töledi, olaryň we biziň günämize garşy ylahy hökümi Öz şahsyýetinde siňdirdi, şeýlelik bilen Onuň bilen gatnaşygy dikeltmek üçin dogry binýady goýdy. Doly şatlyk, Onuň bizi bu gatnaşyga getirmeginiň maksady we netijesidir (1:4; Zebur 16:11).
Yşyk bilen gatnaşyk
Resul Ýahýa ilki Mesihiniň dünýä «Yşyk» hökmünde gelendigini yglan edýär (Ýahýa 1:1-9; 3:19-21; 8:12; 9:4-5). Indi ol bize «Hudaý yşykdyr» (1:5) diýip ýatladýar we Onuň bilen gatnaşygymyzyň Onuň barlygynyň «yşygynda» bolýandygyny görkezýär, bu gatnaşyk diňe Hudaý bilen bir tebigatda bolanymyz üçin mümkin, halasgärimiz hem muny biziň üçin amala aşyrdy, Pawlus Efesliler 5:8-de şeýle diýdi:
«Bir wagtlar siz garaňkylykdyňyz, ýöne indi Rebde yşykdyr. Yşygyň çagalary ýaly ýöräň.»
Hudaýyň «yşyk çagalary» hökmünde barlygymyzyň atmosferasy hökmünde yşykda ýöremek, bolmak, ýaşamak, köne tebigatymyzda gizlenýän we özümizi alyp barşymyzda ýüze çykýan günäni hökman açýar. Ýahýa bu açylyşa üç reaksiýany agzaýar: biz ony «günäsiz» diýip inkär edip bileris (1:8); biz ony boýun alyp bileris (1:9); ýa-da biz «günä etmedik» diýip bilýäris (1:10).
Bizde günäkär tebigatyň barlygyny inkär etmek (1:8), ýa-da şol tebigatyň aňlatmalaryny günä hökmünde kesgitlemekden ýüz öwürmek (1:10) özüňi aldamakdyr. Bu Hudaýy ýalançy edýär we gatnaşygy bökdeýär. Şeýle inkär hakykatda imansyzyň aýratynlygydyr!
Günämiziň açylmagyna ýeke-täk dogry jogap ony ykrar etmek we kiçigöwünlilik bilen Hudaýa boýun almakdyr. Durmuşymyzda günäler biziň bilen Hudaýyň arasyndaky päsgelçiliklerdir (Işaýa 59:2), we durmuşymyzda boýun alynmadyk günäler Hudaýymyz bilen gatnaşygymyzy bozýar. Ýöne Halasgärimiziň haçdaky işi sebäpli, Hudaý «biziň günälerimizi bagyşlamak we bizi ähli adalatsyzlyklardan arassalamak üçin wepaly we adalatlydyr» (1:9). Inkär günäniň hakykatyny we agyrlygyny äsgermezlik edýär. Ony Hudaýymyz we Atamyzyň öňünde ykrar etmek, Golgata esasynda, günäni bagyşlamaga we bizi Onuň bilen gatnaşygyň doly lezzetine dikeltmäge Onuň elini açýar.
Bu söz Hudaýdan (Ýahýa arkaly) bize günä barada habardar we duýgur bolmagymyz üçin, we günä etmekden gaça durmaga ruhlandyrmak we mümkinçilik bermek üçin gelýär (2:1). Muňa garamazdan, bizde günä etmäge meýilli tebigatyň dowamly barlygyny ykrar edip, Ýahýa şeýle diýýär: «Eger kimdir bir günä etse» (2:1) Isa, biziň günämizi göteren we biziň üçin ölen, we indi Beýikligiň sag elinde beýgelen, biziň günämiz üçin Öz adalatly tölegini dileg eder, Atanyň ýadyna salar ki, biziň günämiz aýryldy, biziň Ornumyza goýuldy we Onda jezalandyryldy. Isa ylahy adalatyň doly kanagatlandyrylmagydyr – «biziň günälerimiz üçin töleg» (2:2, 4:10).
Şeýlelik bilen, Hudaýyň öňünde günäkärlikden azat bolmagymyz diňe bir taryhy fakt däl, eýsem dowamly hakykatdyr, Hudaý bilen gatnaşygymyzyň atmosferasy, ol diňe Halasgärimiziň dökülen ganynyň ebedi täsirine baglydyr.
Durmuşymyzda günäni açýan yşyk, bizi günä etmezden ýaşamaga hem höweslendirýär: günä etmekden gaça durmaga obsesiw negatiw üns bermek däl-de, eýsem «Onuň tabşyryklaryny berjaý etmäge» (2:3) oňyn isleg; ýagny, Onuň bilen tabynlykly gatnaşykda ýaşamak.
«Kimde-kim Özünde (Mesihde) ýaşaýandygyny aýtsa, Ol ýörän ýaly ýöremelidir» (2:6). Mesih şeýle diýdi: «Men hemişe Oňa (Atasyna) ýaraýan zatlary edýärin» (Ýahýa 8:29). Sözlerimiz bilen hereketlerimiz yzygiderli bolmasa, aýdanlarymyzyň hiç hili gymmaty ýok. Hristiança «gürlemek», ýöne hristiança «ýöremek» başartmasa, bu ýalandyr; tabyn däl durmuşda hakykat görünmeýär (2:4).
«Yşykda» ýaşan durmuş söýgüde ýaşan durmuşdyr (1 Ýahýada esasy tema, bu aýatlarda 35 gezek duş gelýär: 2:7-11; 3:11-24; 4:7-21; we ähli hatda 46 gezek). Yşyk hem, söýgi hem Hudaýymyzyň tebigatydyr we Onuň bilen gatnaşykda ýa-da agzybirlikde täze durmuşymyzyň gurşawydyr – hristianlaryň bilelikde ýaşaýan gurşawy. Söýgi ýetmezçilik edýän ýerde «yşyk» bulutly bolýar we görünmeýär. Ýahýanyň «täze tabşyrygy» hakykatda köne tabşyrykdyr; bu Isanyň öwreden zadydyr (Ýahýa 13:34). Şol bir wagtyň özünde, ol täzedir (2:8); oňa yzygiderli gaýtadan nygtamak we täzelemek zerurdyr.
Bize hemişe «Hudaý söýgüdir» (1 Ýahýa 4:8,16) diýip ýatlatmak gerek; we «Hudaýdan doglan» (Ýahýa 1:13) bolanymyz üçin, Onuň tebigatyny paýlaşýarys. Söýgi hristianyň görünýän alamatydyr: «Munuň bilen ähli adamlar Meniň şägirtlerimdigiňizi bilerler, eger siz biri-biriňizi söýseňiz» (Ýahýa 13:35). We «kimde-kim ... doganyny ýigrense, ol henizem garaňkylykdadyr» (2:9).
Üç nesil
Ýahýa 2:12-14-de üç nesil iman edenlere ýüzlenýän ýaly. Aýratynlyklar belli bir ýaş toparyna laýyk häsiýetleri görkezýän ýaly, ýöne bularyň hemmesini gündelik durmuşymyza ulanmak hemişe wajypdyr.
- «Kiçijik çagalar» hristian tejribesiniň başynda duran täze başlanlary aňladýar. Imanymyzyň we yşykda ýöremegimiziň iň esasy iki düşünjesi: günäleriň bagyşlanandygyny bilmek, Hudaýyň öňünde arassa sahypanyň aňy, arassa wyždan bilen birlikde; we biziň mähirli Atanyň söýgüli täze doglan çagalarydygymyzy bilmek, hemişe Onuň aladasynda we Oňa erkin girmegiň lezzetini almak. Bular esasy zatlardyr.
- Soňra Ýahýa «atalara» ýüzlenýär, olar «başlangyçdan bäri bolan» bilen gatnaşygyň söýgüsini we durnuklylygyny ömürboýy başdan geçirmek arkaly imanda tejribeli we ýetişenler, we «kimde-kim üýtgemek sebäpli hiç hili üýtgeşiklik ýa-da kölege ýokdur» (2:14; Ýakup 1:17). Ony bilmek ebedi ýaşaýşa eýe bolmakdyr (Ýahýa 17:3); ýöne Ony bilmek hem Onuň bilen ýöremegiň ömürboýy işidir. Bu atalar ähli zatlaryň «başlangyçdan» häzirki «dowamly» döwrüne çenli bolan Ony bilýärler; Ol wepaly, hakyky, ygtybarly, ýalňyşsyz.
Kiçijik çagalaryň täze başlanlar, atalaryň bolsa «başlangyçdan bäri bolan Ony bilýändiklerini» bellemek gyzyklydyr, bu hristian ösüşiniň we tejribesiniň doly spektrini görkezýär, bu üç toparyň hemmesine berlen teswirleri ähli hristianlara degişli hasaplamagyň bir sebäbidir.
Bu, esasanam, 1 Ýahýada yzygiderliligiň gaýtalanýan nygtalmasyny göz öňünde tutanymyzda has-da şeýledir. «Başlangyç» bu hatda sekiz gezek agzalýar (1:1; 2:7,13,14,24; 3:8,11) we «ýaşamak» («dowam etmek» ýa-da «galmak») 2, 3, 4-nji baplarda 23 gezek duş gelýär. Bu gaýtalanýan salgylanmalar hristian ýörişinde yzygiderliligi ýa-da dowamlylygy güýçli nygtaýar. Isa Ýahýa 8:31-de şeýle diýýär: «Eger siz Meniň sözümde ýaşasaňyz, siz hakykatdan-da Meniň şägirtlerimsiňiz.» Ýahýa Isadan bu temany alyp, bu hatda täze durmuşyň köp sanly subutnamalarynyň biri hökmünde ony nygtaýar. Şeýlelik bilen, hristian ösüşiniň we öňe gidişiniň islendik we ähli tapgyrlarynda biz «başlangyçdan bäri bolan Ony bilýäris», we Ony barha köp bilmäge dowam edýäris.
- Ýahýanyň nesil baradaky teswirlerinde ýaş ýigitleri häsiýetlendirmeginde gyzykly ösüş bar. 2:13-de ol «ýaş ýigitler ... siz ýamanlygy ýeňdiňiz» diýýär – ajaýyp üstünlik! Biziň näçämiz gündelik durmuşymyzda ýamanlygyň täsirini hakykatdan-da ýeňip geçdik? Gynansak-da, ýaşy we tejribesi boýunça köp atalar bu ýaş ýigitleriň üstünligine entek ýetip bilmediler we bu duşman tarapyndan ýeňilmekden has köp ýeňlişde ýaşaýarlar.
Bu ýaş ýigitler muny nädip başardylar? Elbetde, öz güýçleri bilen däl, eýsem olaryň içinde ýaşaýan «Hudaýyň sözi» bilen güýçlendirilendikleri üçin. Hudaýyň sözüni yzygiderli gündelik öwrenmek we ulanmak ruhy durnuklylygy we başarnygy ösdürýär – ony öwrenmek, ösmek, bilmek we ulanmak (2 Timoteos 2:15) – iň güýçli duşmany ýeňmek üçin.
Bu syn hemişe maňa Isanyň hakykaty manipulyasiýa edip, Ony ýalňyşdyryp biljekdigini pikir edenlere beren jogabyny ýatladýar: «Siz ýalňyşýarsyňyz, sebäbi siz ne Mukaddes Ýazgylary, ne-de Hudaýyň güýjüni bilýärsiňiz» (Matta 22:29). Hudaýyň sözüni bilmek we oňa tabynlykda ýaşamagyň güýji bizi duşmana garşy berkitýär.
Hudaýyň sözüniň ýaş ýigitlerde ýaşamagy arkaly güýçli bolmak, olaryň durmuşynda onuň hökümdarlygyna öňünden tabyn bolmagyny öz içine alýandygyny aýtmak gerek däl, Ýakup 4:7-de öwredilýän ýaly: «Şonuň üçin Hudaýa tabyn boluň. Iblise garşy duruň, we ol sizden gaçar.» Bu ýaş ýigitleri häsiýetlendiren zatlaryň ebedi Hudaýy bilmekde öňe giden atalar üçin hem dogry boljakdygy aýdyň görünýär.
Ýamanlyga garşy durmak
Ýamanlyga garşy durmak we ony ýeňmek üçin bu durnuklylyk, biziň ýaşaýan dünýämiziň (2:15-17; 5:1-5) we «ýamanlygyň güýjünde ýatan» (5:19) azgynlyklaryna garşy durmaga durnuklylyk berýär. Onuň dünýäsinde ol äsgermez we durnuksyz adamlary aldamak we tora düşürmek üçin çäksiz serişdelere eýe bolýan ýaly. Biz hemişe seresap bolmaly we Atamyzyň söýgüsiniň doly lezzetinde ýaşamaly, şonda bizi Hudaýdan (Ýakup 4:7) we Onuň sözüniň güýjünden (1 Ýahýa 2:14) başga goragsyz bolan dünýäniň yzygiderli hudaýsyz filosofiýalary, hereketleri we duýgur höweslendirmeleri bilen azdyrylmaz.
Ýahýa «antihristlere» garşy duýdurýar, olary «bizden çykanlar, ýöne olar bizden däldi ... olar çykdylar, şonda olaryň hemmesiniň bizden däldigi aýdyň bolar» (2:19) diýip kesgitleýär. Ol şeýle diýýär: «Siz antihristiň gelýändigini eşitdiňiz.» Biz hemmämiz eşitmedikmi? Ýöne muny geljekde geljek bir pygamberlik şahsyýetine salgylanma diýip pikir edip, ünsüňi sowmak aňsat. Ýahýa dowam edýär: «Indi köp antihristler geldi» we soňra ol «antihristiň ruhy ... dünýäde eýýäm bar» (2:18; 4:3) diýýär.
Ýahýa antihrist hökmünde «Atany we Ogluny inkär edýäni» (2:22) we «Isany boýun almaýan her bir ruhy» (4:3) kesgitleýär. Antihrist ady aýdyşy ýaly: Mesihe garşy durýan we her bir tagallasy Hudaýyň mesh edilen Patyşasy, Mesihi tagtdan düşürmek üçin bolan adam. Bu antihrist eýýäm biziň ýaşaýan dünýämizde güýçli işjeňdir we ol özüni köp dürli görnüşlerde görkezýär.
Isa Mesihiň hormatyna we ygtyýaryna işjeň garşy durýan näçe täsir, pikir, filosofiýa we hereket bilen her gün duş gelýäris? Iň soňky antihrist elbetde Şeýtanyň özi, ol barada bize duýduryş berildi. Beýleki ähli antihristler onuň agentleridir. Şonuň üçin biz «ruhlary synagdan geçirmeli» (4:1), olaryň Isa Mesih bilen gatnaşygyny anyklamaly. Reb Isa, hakyky Mesih baradaky berk ynamymyz, dünýäni ýeňýän ýeňişimizdir (1 Ýahýa 5:1-5).
