Ilkinji we iň uly tabşyrygy düşünmek
Bir zat “iň uly” bolanda, ol iň beýik, iň giň, iň uzyn, iň möhüm, iň ähmiýetli, iň aýratyn ýa-da iň güýçli zat bolup biler. “Iň uly” sözi “uly” sözüniň iň ýokary derejesidir. Täze Ähtdäki grek sözi “megas” häzirki iňlis diline megabaýt ýaly sözlerde geçipdir, bu kompýuterde bir million baýt ýady aňladýar; megabaks, uly mukdardaky puluň ady; we megaton bomba, bir million tonna TNT-niň partlaýjy güýjüne eýe bolan ýadro bombasyny aňladýar.
Bu sözleri bilmek bize Kanunyň Gaýtalanyşy 6:4-5-däki sözleri gowy düşünmäge kömek edýär: “Diňle, eý Ysraýyl: Reb Hudaýymyz, Reb birdir. Reb Hudaýyňy bütin ýüregiň, bütin janyň we bütin güýjüň bilen söý”; we Lewiler 19:18: “Öç alma ýa-da halkyňdan birine garşy kine saklama, ýöne goňşyňy özüň ýaly söý. Men Rebdirin.” Öz döwrüniň dini ýolbaşçylary bilen jedelde, Reb Isa bu sözleri birleşdirip, netijäni “ilkinji we iň uly tabşyryk” (Matta 22:38 NIV) we “iň möhüm” (Mark 12:29) diýip atlandyrdy, “ikinjisi bolsa ... oňa meňzeş” (Matta 22:39). Ol bu sözler bilen gutardy: “Bu tabşyryklardan uly tabşyryk ýokdur” (Mark 12:31). Bu mega habardyr! Biz ony düşünmek we ulanmak üçin elimizden gelenini etmeli.
Isanyň döwründäki käbir ýewreýler Şemany günde iki gezek okardylar. Bu Kanunyň Gaýtalanyşy 6:4-däki ilkinji ýewreý sözünden adyny alan doga bolup, “muny diňle” ýa-da “muny ele al” diýmekdir. Kanunyň Gaýtalanyşy 6:4-5 bilen birlikde, ýewreýler Lewiler 19:18-i Kanunyň esasy prinsipi hasaplaýardylar. Bütin Köne Ähtiň öwredişi Hudaýy söýüp (Kanunyň Gaýtalanyşy 6:4-5) we goňşymyzy söýüp (Lewiler 19:18) ýaşamagyň näme aňladýandygyny açýar. Isa muny açyk aýtdy: “Bütin Kanun we pygamberler bu iki tabşyryga baglydyr” (Matta 22:40). Köp bölegi däl, eýsem hemmesi!
Şonuň üçin Hudaýy ähli zadymyz we özümiz bilen söýmek “mega” ähmiýetlidir. Biz muny gündelik gatnaşyklarymyzda bu rewolýusion “iň uly” tabşyrygy ýerine ýetirenimizde görkezýäris. Hudaýy söýgimiz, Hudaýyň bize goňşy edip beren adamlaryny söýenimizde ýüze çykýar. Olar biziň durmuşymyzda Isany görmeli.
Biz Hudaýy söýenimizde we goňşularymyzy söýenimizde, biz diňe Hudaýyň bizden isleýän zadyny edýäris. Şeýle-de bolsa, biz muny edenimizde, ynanmazlyk, garşy durup bolmaýan şaýatlyk tolkuny – Mukaddes Ruhyň gurluşyk tsunamisi – täsir edýän jemgyýetlerimiziň üstünden geçýär we degýän ähli zadyny üýtgedýär. Görünmeýän Hudaý işde görünýär.
“Iň uly” düşünmek
Biz Isanyň ýewreý ýolbaşçylary bilen haýsy tabşyrygyň iň ulydygy barada bir gezekden köp gürleşendigini çaklap bileris, sebäbi Injil ýazgylaryndaky tapawutlar (Luka 10:25-37; Mark 12:28-34; Matta 22:34-40). Isa her duşuşygynda ruhy söweşiň bardygyny bilýärdi. Şonuň üçin, her gürrüňdeşlikde, ol duşanlaryny Hudaýa ýakynlaşdyrmaga synanyşdy.
Iň bolmanda bir akylly, ýöne entek iman etmedik mugallymy Isa “Hudaýyň Patyşalygyndan uzakda däl” (Mark 12:34) diýip suratlandyrdy. Ol tabşyryklaryň özegini düşündi, ýöne entek täzeden dogulmandy. Şemany okanda, bu mugallym öz durmuşynyň gündelik jemgyýetinde Hudaýa bolan güýçli söýgi bilen hereket etmelidigini bildi. Onuň jogaby Hudaýyň nazarynda ybadathananyň içindäki däp-dessurlaryň diňe bir ritualistik berjaý edilmeginden has dogrydy.
Ösýän mesihçiler wagtlarynyň köp bölegini Hudaý bilen gatnaşyklaryny ösdürmäge sarp edýärler. Bu dini däp-dessurlaryň i-lerini hemişe nokadyny goýmakdan we t-lerini çyzmakdan has gowudyr. Geň galdyryjy ýeri, olar buthanada giň jemgyýetde görünýänlerinden az görünip bilerler, ýöne Hudaý olaryň Özüne eýerýändigini bilýär. Isa Öz yzyna eýerijilerini ýitenleriň jemgyýetine Özü bilen gelmäge çagyran mahaly, olara “adamlaryň balykçylary” diýdi. Balykçylar hökmünde, olar balyklar bolan ýere gitmeseler, çalt işsiz galjakdyklaryny bilýärdiler (Matta 4:19-20; Luka 19:1-10). Ýetişen mesihçiler adamlaryň buthana programmalaryndan, aýdym-sazdan we hyzmatlardan has möhümdigini, we adamlary söýmegiň şeýle işleri ýerine ýetirmekden ileri tutulýandygyny bilýärler.
Biz “patyşalykda” bolmak bilen “buthanada” bolmagyň arasyndaky tapawudy düşünmeli. Hudaý biziň ýüregimiziň nirededigine seredýär, bedenimiziň nirededigine däl! Käbir ýewreýler köp ybadathana kanunlary baradaky aladalar sebäpli Hudaýa bolan söýgilerini ýitiren ýaly, käbir mesihçiler hem ortodoksiýany söýgi bilen çalşyrýarlar. Buthana gatnamagy Hudaý bilen şahsy gatnaşygyňy ösdürmegiň ýerine goýmakdan ägä boluň.
Men ýaşaýan ýerimde uly ewangeliýa wagyz işinden soň, käbir ýerli pastorlar täze iman edenleriň öz buthanalarynda ybadatlara gatnaşdyryp bilmeýändiklerinden şikaýat etdiler. Olar näme ýalňyş edendiklerini bilmeýärdiler. Täze iman edenleriň yzarlaýyş toparlarynda näme edýändiklerini soranymda, maňa olaryň hepdelik öýlerde ýa-da kafelarda duşuşýandyklaryny, biri-birleri üçin doga edýändiklerini, Mukaddes Kitaby bile okap, suwda çokundyrylýandyklaryny we käwagt çörek döwýändiklerini aýtdylar. Men bu pastorlara buthana gitmek bilen Buthana bolmagyň arasyndaky tapawudy düşündirmäge synanyşdym (Efesliler 2:19-22; 1 Petrus 2:1-5,9; 1 Korintoslylar 3:16).
“Ilkinji” düşünmek
Bu “ilkinji” tabşyrygyň söýmeli diýýändigini bellemek gyzyklydyr. Kimdir biri buýruk bilen söýüp bilermi? Söýginiň zor bilen bolmaýandygy, eýsem erkin ösmelidigi köplenç aýdylýar. Şeýle-de bolsa, bu aýatlarda Isa Öz şägirtlerine ilkinji ileri tutulýan zadyň Hudaýy söýmek bolmalydygyny aýtdy. Elbetde, Ol ýalňyşyp bilmez! Ol olara söýmegi buýurdy!
Musa Sina dagynda Hudaýy ýüzbe-ýüz göreninden soň, Ysraýyl halkyna On tabşyryk, şeýle hem Kanunyň Gaýtalanyşy 5-6-da ýazylan düşündiriş berildi. Hudaýyň ody Öz halkynyň arasynda mukaddes gorky döretdi (Kanunyň Gaýtalanyşy 5:5). Olar “çuňňur garaňkylygy” duýdular, bu bolsa Hudaý barada özlerinde dowamly syrly duýgy galdyrdy (Kanunyň Gaýtalanyşy 5:22-23). Hudaý elbetde bilindi, ýöne Hudaýyň köp bölegi entek bilinmelidi. Söýgi dogry şertlerde ösýär.
Hudaýyň Öz islegi açyk aýdyldy: “Ah, olaryň ýürekleri Menden gorkmaga we ähli tabşyryklarymy hemişe berjaý etmäge meýilli bolsa, şonda olara we olaryň çagalaryna hemişe gowy bolardy!” (Kanunyň Gaýtalanyşy 5:29). Hudaý Öz halkynyň Özüni söýmegini isledi, şonda Ol olara isleýşi ýaly köp bereket berip bilerdi. Men munyň şu gün hem dogrudygyna ynanýaryn. Söýgi öwrenilip bilner. Hudaýyň islegini ýerine ýetirmek Hudaýa bolan ösýän söýgini görkezýär.
Bu iň uly tabşyrygyň “ilkinji” manysy, onuň ähli zatdan öňde durmagydyr (Matta 22:38). Ol esasy, ýa-da iň ýokary derejede ilkinjidir (grekçe protos). Hudaýy söýmek mesihçiler üçin iň esasy borçdur. Biz Hudaýy hakykatdan söýenimizde we bu söýgini beýleki adamlara bildirenimizde, biz mesihçi durmuşyny ýaşaýarys. Ýetişen şägirtler bu tabşyrygy kabul edýärler, sebäbi olar isleýärler, diňe bir buýruk berlendigi üçin däl. Ol agyr däl, eýsem kem-kemden awtomatiki bolýan bir artykmaçlykdyr. Biz Hudaýy begendirmek barada pikir etmeli däl. Biz Hudaýyň näme isleýändigini bilýäris we ony şatlyk bilen edýäris!
Ynanýan zadymyzy görmek
Bütin Köne Äht Hudaýy we goňşymyzy söýmek durmuşynyň näme aňladýandygyna girişdir (Lewiler 19:18). Erkeklere we aýallara bolan söýginiň maddy beýany Hudaý üçin ybadathanada edilen köp sanly jikme-jik ybadat işlerinden has möhümdir, hatda olar Oňa gönükdirilen bolsa-da. “Hudaýy bütin ýüregiň ... düşünjäň we ... güýjüň bilen söýmek, we goňşyňy özüň ýaly söýmek ähli ýakma gurbanlyklaryndan we gurbanlyklardan has möhümdir” (Mark 12:33).
Biziň teologiýamyz aýdýan zatlarymyzdan has gowy edýän zatlarymyz bilen görkezilýär. Islendik zady aýtmak aňsat, ýöne ony etmek has kyn! Biziň “etmegimiz” halas bolmagymyzy gazanmaýar. Halas bolmak diňe we hemişe Hudaýyň bize beren sowgadydyr. Mesihçi söýgüsini “etmek” eýýäm alnan halas bolmagyň hakyky beýanydyr. Iň uly tabşyryga ynanmak we ony ýaşamak beýleki Mukaddes Kitap tabşyryklaryny ikinji derejeli ähmiýete düşürmeýär. Gaýtam, şeýle ýetişenlik hudaýly söýginiň ysyny her ýere we her zada ýaýratmaga ukyplydyr. Ýakyn goňşular ony dem almazdan we ondan ruhlanmazdan durup bilmezler.
Ynam beýanynda nämä ynanýandygymyzy görkezýän gutujygy bellemek aňsat. Hudaý barada nämä ynanýandygymyzy ýatdan, boş kagyzda ýazmak has kyn. Hudaýa bolan söýgimiziň goňşularymyz üçin edilen gowy işlerimizde şöhle saçmagyna rugsat bermek iň kyndyr. Eger kimdir biri biziň durmuşymyzy birnäçe gün wideo ýazga alsa, tomaşaçylar biziň mesihçiligimizi edýän zatlarymyzda görerdilermi (Ýahýa 13:34-35)?
Isanyň iki bölek jogaby
Käbir zatlar şeýle bir gowy bile bolmaly welin, olar özbaşdak gowy işlemeýärler. Bu iki bölekli “iň uly tabşyryga” – Hudaýy söýmäge we goňşyňy özüň ýaly söýmäge – örän dogry gelýär. Men 30 ýyldan gowrak wagt bäri “Buthananyň iň ýokary wezipesi dünýäni wagyz etmekdir” diýen şygary bolan bir missiýa topary bilen hyzmat etdim. Ýöne şu gün men bu şygaryň doly dogry däldigini pikir edýärin! Men onuň has gowy şeýle diýjekdigine ynanýaryn: “Buthananyň iň ýokary wezipesi Hudaýy ýürek, jan, akyl we güýç bilen söýmek, we muny dünýäni wagyz etmekde beýan etmekdir.”
Siz günäkärlere Hudaýyň söýgüsini Isa Mesihiň hoş habaryny paýlaşmakdan başga hiç hili uly ýol bilen görkezip bilmersiňiz. Ýöne wagyz etmek, gowy zat bolsa-da, esasy zat däl. Esasy zat Hudaýy söýmekdir. Wagyz etmek mundan daşary çykýan zatdyr. Hudaý bizden ilki Özüňiz bilen gatnaşyklarymyza üns bermegimizi isleýär, Oňa hyzmat etmegimize däl. Ikinjisi birinjiden, gaty tebigatdan daşary ýagdaýda ösýär.
Özümiz üçin alada edişimiz ýaly, beýleki adamlar üçin hem alada etmeli. Iň uly tabşyryk ünsümizi hemişe bolmaly ýerinde saklamak baradadyr. Eger biz Hudaýy dogry söýsek, goňşymyzy hem dogry söýeris. Men Hudaýyň biziň durmuşymyza seredip, şeýle bir zat aýdýandygyny pikir edýärin: “Mesihçi, sen Meniň Sözümiň iň uly ölçegi bilen ýaşan mahalyňda – Meni hakykatdan söýüp, soňra bu söýgini goňşularyňa ýaýratan mahalyňda – maňa gaty gowy görünýärsiň. Bilelikde biz dünýäde uly tapawut dörederis.”
