Rebbiň gorkusy bize näme berýär
«Rebbiň gorkusy bilimiň başlangyjydyr: emma akmaklar akyldarlygy we öwüt-ündewi ýigrenýärler.» —Süleýmanyň tymsallary 1:7 KJV
Biz näçe köp öwrensek, şonça-da ösýäris; we näçe köp össek, şonça-da köp öwrenýäris. Bu Hudaý we Onuň Sözünde görkezilen biziň üçin niýetlenen meýilnamalary barada näçe köp öwrensek, şonça-da Oňa haýran galýarys, Oňa hormat goýýarys we Ondan gorkýarys. Bu sagdyn we hudaýçyl gorky biziň durmuşymyza gowy täsir edip, bizi howply akmak hereketlerden halas edýär. Hudaýdan gorkmazlyk akmaklykdyr. Bu nadanlygyň alamaty bolup, öňünden höküm çykarmaga, boýun egmezlige, imansyzlyga we anarhiýa getirýär.
Gorky bir proses hökmünde
Ýöne, Ýoşyýanyň ýolbaşçylygynda Hudaýyň kanunyna gaýdyp gelmek köplenç daşky zatlar bilen çäklenýärdi. Bular öz-özünden gowy zatlardy, mysal üçin butlary aýyrmak, ybadathanany arassalamak we onuň gullugyny dikeltmek – ýöne hemmeler hakyky toba bilen bütin ýürekden Rebbe gaýdyp gelmediler. Uly oýanyş bolup geçýän bolsa-da (2 Ýyl ýazgylary 34-35), Ýeremiýa hakyky gynançyň ýoklugyny gördi we bu zerurlygy çözdi (seret Ýeremiýa 7:1-15). Daşky zatlaryň tertipli bolmagy bilen kanagatlanmak, ýöne Hudaýyň öňünde dogry ruhy ýagdaýyň bolmazlygy howpy hemişe bar (seret 2 Timoteos 3:5).
Çagyryş, taýýarlyk we wezipeler
Hudaý Ýeremiýany kyn gulluk üçin taýýarlady. Ony çagyran wagtynda Hudaý oňa Özüniň jogapkärdigini açyk görkezdi:
Men seni göwrede emele getirmänkä, seni bildim; sen dogulmazdan öň, seni mukaddes etdim; men seni milletlere pygamber edip belledim (Ýeremiýa 1:5 NKJV).
Geliň, bu nokatlary göz öňünde tutalyň: Täze Testament Sözleriniň Sözlügi, W. E. Waýn asyl termininiň iňlis dilinde hormat, sylaşyk we üns ýaly dürli manylara eýedigini düşündirýär. Köne Testamentda biz hormat sözüniň «gorky» diýlip terjime edilendigini, «titreme» we «elhençlik» bilen baglanyşykly sözleriň bardygyny görýäris. Şeýle baglanyşyk doly dogrudyr.
Biz Hudaý bilen dürli ýollar bilen ýüzbe-ýüz bolup bileris. Meniň ýaşlyk döwrümdäki tejribäm, bir gün öz akmaklygym sebäpli uly howp astynda bolmagymdy. Soňra ýygnak duşuşyklaryna eltip berýän bir mähirli, ýaşuly mesihçi aýal menden belli bir wagtda howp astynda bolup-bolmadygymy sorady. Hudaýyň bu mähirli ýaşuly aýalyň meniň ýa-da Onuň mähirli mukaddesleriniň islendigi üçin gije-gündiziň islendik wagtynda doga etmegi üçin hereket etmegi meni gaty geň galdyrdy. Hudaýyň maňa şeýle ýakyndan gözegçilik edýändiginden gorky bilen doldum. Bu tejribe meniň pikirimden hiç haçan uzak gitmedi.
Ýeremiýa, Musa Hudaý ony çagyran wagtynda (Müsürden çykyş 3) käbir garşylyklaryny bildirdi. Ýöne Musa, Hudaýyň çagyryşy wagtynda ýetişen we tälim alan adam bolan bolsa, Ýeremiýa ýaş ýigitdi. Reb hiç hili bahana kabul etmeýär: «‘Men ýaş ýigit’ diýme» (Ýeremiýa 1:7). Hudaý Ýeremiýanyň nirä gitmelidigini we näme aýtmalydygyny açyk aýtdy. Ol oňa iberiljek adamlardan gorkmazlygy tabşyrdy, oňa Özüniň onuň bilen boljakdygyny we zerur bolsa ony halas etjekdigini wada berdi. Soňra Hudaý elini uzadyp, Ýeremiýanyň agzyna degip, Öz sözlerini onuň agzyna salyp, bu missiýany tassyklady (9-njy aýat). Şeýlelik bilen Ol ony milletleriň we patyşalyklaryň üstünden belledi ýa-da tayynlady we bu missiýany beýan etdi: «ýok etmek we ýykmak,» «weýran etmek we ýykmak» we «gurmak we ekmek» (10-njy aýat). Hudaý Öz pikirlerine garşy bolan, aýrylmaly zatlary aýyrýar, Özüniň öňe sürmek isleýän zatlaryny girizmek we ýerleşdirmek üçin. Şonuň ýaly-da, Pawlus Täze Testament döwründe ekinçi we gurluşykçydy (1 Korinfliler 3). Häzirki wagtda biz täze düýp tutulyp bilmeýäris – we synanyşmaly hem däl. Ýöne Hudaý her bir imanlyny Öz gullugyna gatnaşmaga, Öz islegini ýerine ýetirmäge isleýär. Bu uly hormat we ägirt uly kynçylykdyr.
Hudaýyň çagyryşy tassyklanyldy
Hudaý Ýeremiýa görkezen iki görnüşi bilen Öz çagyryşyny tassyklady (1:11-16). Birinji görnüş bir şahady
Ikinji görnüş bir
Ybraýym we Yshak baradaky bu hekaýada biz Hudaýyň bizi Öz Ogly, Reb Isa meňzeş bolmagymyz üçin geçjek terbiýesini we synagyny görýäris. Ösdügimizçe, bize has köp jogapkärçilik berilýär, soňra biz synagdan geçýäris. Biz hakyky akyldarlygyň Hudaýyň görkezmelerine eýermekdigini bilip dowam edýäris – iman bilen ýöremek, göz bilen däl, çünki «iman eşitmekden, eşitmek bolsa Hudaýyň sözi bilen gelýär» (Rimliler 10:17). Şeýlelik bilen, biz Hudaýyň güýjüniň, adalatynyň, höküminiň we dogrulygynyň elhenç we gorkunç ululygyna has açyk düşünýäris.
Hudaý Öz hyzmatkärini ruhlandyrdy, ýöne şeýle hem duýdurdy: «Olaryň ýüzünden gorkma, ýogsa men seni olaryň öňünde gorkuzaryn» (17-nji aýat). Soňra Hudaý Ýeremiýany «berk galany, demir sütünini we bürünç diwarlary» bilen deňeşdirdi, Hudaýyň Öz pygamberi arkaly «bütin ýurda – Ýahudanyň patyşalaryna, onuň şazadalaryna, onuň ruhanylaryna we ýurduň halkyna» (1:18) beren çynlakaý habaryny göz öňünde tutup. Ýeremiýanyň kitabynda biz bu kyn dört ýa-da bäş esse wezipäniň nädip ýerine ýetiriljekdigini öwrenýäris. Biz şeýle hem ägirt uly garşylygyň boljakdygyny okaýarys. Şeýle-de bolsa, Hudaý ýeňiş wada berdi: «Çünki men seniň bilen ... seni halas etmek üçin» (19-njy aýat).
Ýeremiýa üçin kyn döwürler
Ýoşyýa patyşanyň öz inatkeşligi sebäpli, ýöne Hudaý tarapyndan rugsat berlen wagtyndan öňki ölümindan soň, Ýeremiýa Agylar kitabyny ýazdy. Bu 2 Ýyl ýazgylary 35:25-de agzalýar. Käbirleri bu kitabyň ybadathananyň ýok edilmegi sebäpli ýazylandygyna ynanýarlar. Ýöne, bu waka takmynan ýigrimi ýyl soň boldy. Ýoşyýanyň ölümi Ýeremiýany bu agylar we gynanç aýdymlary ýygyndysyny ýazmaga sebäp boldy, olar Rebbiň ejirlerine degişli bolup biljekligi sebäpli gaty täsirli.
Ýeremiýa Iýerusalimiň ýok edilmegine çenli Ýoşyýanyň yzyndan gelen üç ýaman patyşanyň döwründe Hudaý tarapyndan berlen gullugyny dowam etdirdi (Ýeremiýa 1:3). Onuň döwründäki adamlaryň hiç haçan bolup bilmez diýip pikir eden bu elhenç waka, Ýeremiýa toba etmekden ýüz öwrendikleri üçin gaýta-gaýta çaklapdy. Pygamber durman, öz islegi bilen Müsüre gidenleriň arasynda gullugyny dowam etdirdi, ýöne ol ýerde hem olar diňlemediler (Ýeremiýa 41-44). Bu imansyz galanlar Hudaýa däl-de, Müsüre ynam goýdular.
Ýeremiýanyň gullugy we häzirki döwür üçin ulanylyşy
Halkynyň köpüsi Babylyň ýesirligine alnandan soň hem, Ýeremiýa Hudaýyň pygamberi hökmünde dowam etdi. We öz islegine garşy Müsüre alnandan soň hem, ol boýun egmeýän galanlara garşy şaýatlyk etdi (Ýeremiýa 44). Ol Nebukadnezaryň olary ol ýerde hem yzarlajakdygyny görkezdi, çünki ol patyşa olaryň butparazlygy sebäpli Hudaýyň hyzmatkäri hökmünde iberilipdi. Eger olar toba edip, Wada edilen ýurtda galan bolsalar, Hudaý olara gözegçilik ederdi we olary aman saklardy – ýöne olar Ýeremiýa arkaly gelen Hudaýyň görkezmelerine gulak asmakdan ýüz öwürdiler. Şeýle-de bolsa, Ýeremiýa ömrüniň ahyryna çenli pygamber hökmünde dowam etdi.
Köpler bilen tanyşdyr
Ägirt uly kynçylyklar





