Ýokary garaýyş– Fewral 2024 —Merhemet we Hakykat Žurnaly
Sanlar Nyşanlar Hökmünde
Şübhesiz diýen ýalysanlaryň Mukaddes Ýazgylarda nyşan hökmünde ulanylýandygyny. Bir sanyň ulanylýan ýagdaýlaryny deňeşdirmek arkaly, gizlin pikir köplenç kesgitlenip bilner. Käbir sanlaryň ähmiýeti ýalňyşyp bolmajak derejede açykdyr; beýlekileriňki bolsa az aýdyňdyr. Käbir ýagdaýlarda nyşanlaýjy san, sanyň özi agzalmaýan ýerinde tapylyp bilner. "Üç" diýen bölümde biz, mysal üçin, kanuny, mezmurlary we pygamberleri; ýa-da ruhy, jany we bedeni toparlara bölüp bileris. Aşakda seredýän her bir sanymyz üçin birnäçe salgylanma berýäris.
Bir: Ýokarylyk, aýratynlyk.
- Bir Ýehowa, ýa-da Reb (Kan. tag. 6:4; Işa. 42:8; Zak. 14:9).
- Bir Hudaý we Ata (1 Kor. 8:6; Gal. 3:20; Efes. 4:6; Mar. 12:29; 1 Tim. 2:5).
- Bir Hudaý (1 Kor. 8:4).
- Bir Reb (Efesliler 4:5).
- Bir Mukaddes Ruh (1 Kor. 12:11,13).
- Bir Aradaşaýjy (1 Tim. 2:5).
- Bir beden (1 Kor. 12:11,13; Efes. 4:4).
- Bir umyt, bir iman, bir çokundyrylma (Efesliler 4:4-5).
- Mukaddes edilýänleri ebedilik kämilleşdiren bir gurban (Ýew. 10:14).
Iki: Aýratynlyk, we şonuň üçin ylalaşykda bolanda ýeterlik şaýatlyk we agzybirlik.
- Iki şaýat gerek (Kan. 19:15; 2 Kor. 13:1).
- Kaleb we Ýoşua ýer barada güwä geçdiler (Sanlar 14:6-9).
- Iki içaly Iordanyň aňyrsyna iberildi (Ýeşua 2:1).
- Iki şaýady aňladýan iki zeýtun agajy (Zeh. 4:3; Ylh. 11:3-4).
- Hudaýyň sözi we Onuň kasamy Onuň kararynyň üýtgewsizligini görkezýär (Ýew. 6:17-18).
- Iki adam dilegde ylalaşmaly (Mat. 18:19).
- Iki ýa-da üç adam hem Mesihiň adyna ýygnanyp biler (Mat. 18:20).
Üç: Hudaýyň dolulygy ýa-da bitewiligi, we şonuň üçin şahadatda kämillik.
- Hudaý Ata, Oglan we Ruh (Mat. 28:19). Bu dolulyk Onuň söýgüli Oglunda ýaşamagy makul bildi (Kol. 1:19).
- Üç gezek ses gökden Reb Isa barada geldi (Mat. 3:17, 17:5; Ýah. 12:28).
- Reb Isa Pygamber, Ruhany we Patyşadyr (Mat. 21:11; Ýew. 4:14; Ylh. 19:16).
- Ol Hudaýyň Ogly, Ynsan Ogly we Dawudyň Oglydyr (Ýah. 1:34; Luk. 5:24; Mat. 1:1).
- Asmanda üç şaýatlyk edýär: Ata, Söz we Mukaddes Ruh – bir bolup (1 Ýahýa 5:7)Korol Jeýmsiň terjimesi,NKJW)
- Üç zat ýerde şaýatlyk edýär: Ruh, suw we gan – bular birleşip şaýatlyk edýärler (1 Ýah. 5:8).
- Mukaddes Ýazgylar, Musanyň Kanunyny, pygamberleri we Zeburlary öz içine alyp, Mesihe şaýatlyk edýärler (Luka 24:44).
- Iman, umyt we söýgi Mesihçi durmuşynyň elementleridir (1 Kor. 13:13).
- Üç gat ýüp aňsatlyk bilen üzülmez (Wag. 4:12).
- Üç sany kämilleşen tejribäni hem beýan edýär (Luka 13:32; Barlyk 22:4; Resullaryň işleri 9:9).
- Hudaý tarapyndan ruhda, janda we bedende mukaddes edilmegimiziň dolulygy (1 Th. 5:23).
Dört: Hudaý tarapyndan ýaradylan ýa-da bellenen zatda dolylyk.
- Edenden akyp çykýan derýa dört derýa boldy (Barl. 2:10-14).
- Dört şemal asmanyň dört künjünden (Ýer. 49:36).
- Ýer ýüzüniň dört burçy (Ylham 20:8).
- Ysraýylyň düşelgesiniň guralyşy dört baýdagyň ýa-da tugyň astyndady (San. 10:14-28).
- Yezekiel dört janly mahluky gördi, her biriniň dört ýüzi, dört ganaty we dört eli bardy (Yezekiel 1:5-8; Ylham 4:6 bilen deňeşdiriň).
- Dört zat: hiç haçan dok bolmaýan (Sül. tym. 30:15), düşünilmeýän (a.18), ýer göterip bilmeýän (a.21), örän paýhasly (a.24) we ýöreýişleri görkana (a.29).
Bäş: Ynsan gowşaklygy borçlarynyň gadyryny bilmekde.
- Çadyryň bagyşlanmagy döwründe her bir serdar parahatlyk gurbany üçin iki öküz, bäş goç, bäş teke geçi we bäş erkek guzy hödürledi (Sanlar 7:17-83).
- Gowşaklyk duşmanyň güýjüne garşylykda, bäş ýüzüň yzyndan kowar (Lewiler 26:8).
- Şägirtler 5000 adam doýrulanda diňe bäş sany arpa ýapragyny we iki sany kiçijik balyk tapyp bildiler (Ýuh. 6:9).
- Pawlus başgalara öwretmek üçin näbelli dilde 10 000 sözden bäş söz aýtmagy makul görýändigini aýtdy (1 Korintoslylar 14:19).
- Gyzlar hakyndaky mysalda bäşisi paýhasly, bäşisi akmakdy (Matta 25:2).
Alty: Doly dällik, kämilsizlik (ýedi kämil sandan bir sany kem).
- Süleýmanyň beýik tagtynda alty basgançak bardy (1 Pat. 10:19); ýöne ol ony butparazlykdan halas etmek üçin ýeterlik beýik däldi (11:1-8).
- Altynyň Süleýmana ýyllyk gelýän agramy 666 talantdy (1 Patyşalar 10:14); ýöne ol munuň boş zatdygyny we ruhuň azabydygyny boýun almaly boldy (Wagyzçy 2:1-11).
- Kana şäherindäki ýewreýleriň arassalanmak üçin alty sany suw küýzesi bardy (Ýah. 2:6), bu düzgünleriň adamyň zerurlygyny kanagatlandyrmak üçin ýeterlik däldigini aňladýardy.
- Haýwanyň sany 666 bolar (Ylh. 13:18), her bir babatda kämilsiz bolup.
Ýedi: Ruhy dolulyk, köplenç gowulykda, emma käwagt erbetlikde.
- Bu üç bilen dördiň jemi.
- Bir hepdede ýedi gün bar. Her ýedinji gün dynç güni bolupdy (Ex. 23:12); her ýedinji ýyl ýer üçin dynç ýyly bolupdy (Lev. 25:1-4), we her ýedi gezek ýedi ýyl 50-nji ýylda ýubileýi getiripdi (vv.8-11).
- Ýaradylyş ýedinji gün tamamlandy, Hudaýyň dynç almagy munuň netijesi boldy (Gel. çyk. 2:2-3).
- Ýedi çyra altyn şemdana bardy (San. 8:2; Zak. 4:2-ä garaň).
- Gurbanyň gany Rebiň öňünde sepildiTertipýedi gezek (Lew. 4:6,17, 8:11).
- Hristian ruhy taýdan Hamyrmaýasyz çörek baýramyny bellemäge çagyrylýar, bu Ysraýylyň Pasha baýramyndan soň ýedi gün bellemeli baýramydy. Iman edeniň durmuşy ýamanlykdan we erbetlikden ybarat bolmaly däl, eýsem, akýüreklilikden we hakykatdan ybarat bolmaly. Ýedi gün munuň yzygiderli bolmalydygyny görkezýär (1 Kor. 5:7-8).
- Ýahýa ýedi ybadathana ýazyp, Hudaýyň tagtynyň öňündäki ýedi ruh barada gürrüň berdi (Ylham 1:4).
- Adamyň ýüreginde ýedi ýigrenç bar (Sül. tym. 26:25).
- Ylhamda, bu ýerde «ýedi» ýygy-ýygydan duş gelýär, birinji haýwanyň ýedi kellesi we on şahy bardygy görkezilýär (Ylh. 13:1).
- Bagyşlama “ýetmiş gezek ýedi” bolmalydyr (Mat. 18:22).
Sekiz: Ýaradylyş tertibinden daşary, ýöne oňa bagly bolan täze bir başlangyç, şonuň üçin direlişde.
- Sünnet sekizinji gün edildi, bu täze ähte girmegi aňladýardy (Gel. 17:12).
- Sekiz jan gämide halas edildi, olaryň üsti bilen täze dünýä täzeden ilatlandyryldy (1 Pet. 3:20; 2 Pet. 2:5).
- Geljekki Rim imperiýasynyň täze görnüşi sekizinji bolar (Ylh. 17:11).
- Direliş güni Ýewreý Sabatynyň ertesi güni bolan sekizinji gün diýlip atlandyrylyp bilner (Ýah. 20:1).
On: Adam jogapkärçiliginiň doly esasy.
- Faraona on sany bela geldi (Çyk. 7–12).
- On sany wesýet (Müs. 20:1-17, 34:28).
- Aýbraham oljaň ondan birini Melhisedege berdi (Gelip çykyş 14:20; Ýewreýler 7:2).
- Ysraýyllar Lewililere onda birini berdiler, we olar ruhanylara onda birini berdiler (Sanlar 28:21,29).
- On gyz giýewi garşylamaga çykdy (Mat. 25:1-13).
- On sany hyzmatkäre asylzada dolanyp gelýänçä söwda etmek üçin mina ynanyldy (Luka 19:13).
- Rim imperiýasynyň ahyrky görnüşinde on patyşa bolar, olar on şah bilen görkezilýär (Ylh. 17:12,16).
On iki: Administratiw taýdan dolylyk, ýagny adama beýan edilýän ýa-da görkezilýän zatlarda.
- Öňki sanlaryň iň köp bölünýän birinjisi.
- 12 sany ata-baba bardy (Gelip çykyş 49), olar Ysraýylyň 12 taýpasynyň ata-babalarydy (Müsürden çykyş 28:21). Olaryň hatyrasyna stoldaky 12 çörekde (Lewililer 24:5-8), döşlükdäki 12 daşda (Müsürden çykyş 28:21,29-30), baş ruhanynyň egnindäki olaryň 12 adynda (aý.12), Iordan derýasyndan çykarylan 12 daşda (Ýeşuwa 4:3), derýanyň düýbüne goýlan 12 daşda (aý.9) we 12 ýyldyzly täçde (Ylham 12:1) ýatlanyldy ýa-da ýatlanylar.
- 12 şägirdi arkaly Reb aç mähelläni iýdirdi (Luka 6:13-16, 9:10-17).
- 12 resul 12 tagtda oturyp, 12 taýpany höküm ederler (Mat. 19:28).
- Täze Iýerusalimiň diwarlary üçin 12 resulyň atlary ýazylan 12 sany düýbi bolar; onuň 12 merjen daşyndan ybarat, 12 taýpanyň atlary ýazylan 12 derwezesi bolar. Derwezeleriň başynda 12 perişde durar (Ylh. 21:12-21).
- Günüň 12 sagady bar, şol sagatlarda yşyk çagalary ýöräp bilerler (Ýah. 11:9).
- Administratiw kämiligiň çeýeligi 12-niň faktorlarynda görülýär:
- Alty-ikiler: Wagyz etmek üçin iberilen alty toparyň her birinde iki şägirt (Mrk. 6:7).
- Iki altylyk: Hödürlenýän çöregiň iki hatarynyň her birinde alty sany çörek (Lew. 24:5-8).
- Üç-dörtler: Döşlükde her birinde üç atdan ybarat dört hatar (Müsürden Çykyş 39:9-14).
- Dört-üçler: Täze Iýerusalimiň her dört tarapynda üç derweze (Ylh. 21:13).
Kyrk: Gowy ýa-da ýamany ýüze çykarmak üçin doly baha bermek; 10x4-iň önümi.
- Tupan döwründe 40 gün we gije ýagyş ýagdy (Gelip çykyş 7:12).
- Musa 40 ýyl çölde boldy, özüni synagdan geçirdi (Resullaryň Işleri 7:29-32); ol dagda iki gezek 40 gün boldy, bular Ysraýyllar üçin synag döwürleridi (Müsürden Çykyş 24:18, 34:28).
- Jassuslar ýerleri 40 gün gözlediler (Sanlar 13:25).
- Taýpalar 40 ýyl çölde synagdan geçdiler (Resullaryň Işleri 13:18).
- Goliýat Ysraýyly 40 günläp bäsleşige çagyrdy (1 Sam 17:16).
- Şawul, Dawut, Süleýman we Ýehoaş her biri 40 ýyllyk hökümdarlyk bilen synag edildi (Resullaryň Işleri 13:21; 2 Samuel 5:4; 1 Patyşalar 11:42; 2 Patyşalar 12:1). Ylýasyň Horebde synag döwri 40 gündi (1 Patyşalar 19:8).
- Ninewiýa toba etmek üçin 40 gün berildi (Ýunus 3:4).
- Reb Isa 40 gün çöldedi, Şeýtan tarapyndan synalýardy (Mrk. 1:13).
- Reb Özüni direlişinden soň kyrk günläp diri görkezdi we Hudaýyň Patyşalygy barada gürrüň berdi (Resullaryň Işleri 1:3).