TERAZIDE ÇEKILEN
Şägirtleriň dünýäde bolup, ýöne dünýäden däldigi prinsipi gowy ýola goýlan hakykatdyr (Ýahýa 17:11,14). Bu, bu dünýäniň iň erbet günäkärleri bilen hiç hili işi bolmadyk islendik idealistiň «dünýäden çykmaly» (1 Korintoslylar 5:10 KJV) diýmekdir. Emma Mukaddes Ýazgylar ýekelikde ýaşamagy ýazgarýar we Halypa şeýle diýdi: «Men olary dünýäden almagyňy däl-de, olary erbetlikden goramagyňy dileýärin» (Ýahýa 17:15). Açykdan-açyk gowy deňagramly durmuş zerurdyr.
Halypanyň Özi Hudaý, şägirtleri we halas edilmedik günäkärler bilen wagt geçirdi. Ol doly wagtly gullukda bolsa-da, doganlary Oňa ynanmadyk mahalynda-da (Ýahýa 7:5) Reb maşgalasy bilen aragatnaşyk saklady. Reb Isa köp wagt ýekelikde doga etdi (Matta 14:23), ýöne Ol Hudaýyň Öýünde ýewreý doganlarynyň arasynda tapylyp bilnerdi (Ýahýa 7:14). Ol adaty adamlar bilen şäherlerinde we obalarynda bolmakdan çekinmedi. Oba ýerlerinde-de Ol görüldi we eşidildi (Matta 5:1, Matta 14:23, Matta 15:33, Matta 21:12; Markus 1:38). Şol döwrüň köp dini hökümdarlary Onuň sözlerini ýigrenseler-de, «adaty adamlar Ony şatlyk bilen diňlediler» (Markus 12:37). Ol Betaniýadaky öýde myhmansöýerlikden lezzet aldy, ol ýerde Ol Marta, Merýem we Lazarosyň iň hormatly myhmanydy. Şeýle hem, Ol çöllükde bäş müň adama jomart myhmançylyk etdi, olaryň aýallary we çagalary hem «bäş arpa çöreginden we iki kiçi balykdan» (Ýahýa 6:9) dadyp gördüler. Şeýlelik bilen, hristianyň öz wagtyny üç bölege bölmäge borçludygyny görýäris: Hudaý bilen şahsy dindar durmuşy, imandaşlar bilen ybadathana birleşigi we maşgala, dostlar, goňşular we işdeşler bilen jemgyýetçilik we iş durmuşy.
Biz bilşimiz ýaly, Halypamyzyň jemgyýetçilik gullugyndan öň Nazaretde ybadathana durmuşy, jemgyýetçilik durmuşy we iş durmuşy bardy, doly wagtly gulluga çagyrylanlar bu ugurlaryň her birinde eýýäm özlerini tapawutlandyrmalydyrlar. Deňagramly durmuşyň kämil mysaly, deňi-taýy ýok, Halypada görünýär. Onuň pespäl yzyna eýerijileri deňagramly durmuş gazanmak üçin özlerini Rebbi tarapyndan bellenen standartlara garşy çekmelidirler. Eger olar ýetmezçilik etseler, zerur düzeltmeleri etmelidirler.
Imanyň otly synaglary
Mukaddes Ýazgylary öwrenenimizde, ähli nesilleriň şägirtleriniň dürli synaglarda tapylandygyny görýäris. Olaryň imany we boýun egmegi iň soňky çäge çenli synalan mahalynda, şol bir fazyletler Hudaýyň şöhraty üçin uly ýeňiş gazandy. Diňe synag arkaly yglan edilen iman hakyky bolup bilýär. Rebbiň «Dünýäde siz kynçylyk çekersiňiz» (Ýahýa 16:33) diýip duýdurandygyny ýatladýarys. Hakyky ýa-da allegoriki bolsun, her bir şägirt «ýanýan otly peçi» çydamaly ýa-da «ýolbarslaryň inine» taşlanmaly (Daniýel 3:21, Daniýel 6:16). Daniýelden alnan bu soňky iki sitata meseläni suratlandyrmakda gaty peýdalydyr. Şonuň üçin, erbet patyşa «Sen terazide çekildiň we ýetmezçilik etdiň» (Daniýel 5:27) diýlen kitapdan deňagramly hristian durmuşynyň prinsiplerini tapmaga çalyşalyň.
Dogry we Mukaddes
Wawilonda gul bolsalar-da, Daniýel we onuň dostlary diri Hudaýyň wepaly gullukçylary bolup galdylar. Mesih hiç haçan deňeşdirilip bilinmez; ýöne bu Onuň mysalynyň öýkünip bolmaýandygyny aňlatmaýar (1 Petrus 2:21). Kämil Mesih hemişe şägirtlerinden üstün bolsa-da, adamlar Mesihdäki «şöhrat umydy» (Koloslylar 1:27) üçin hakyky şaýatlar hökmünde Dogry Adamy ýeterlik derejede görkezip bilýärler. Bu arzuwy yzarlap, bu prinsipiň «Wawilona sürgün edilen» (Matta 1:11) gadymy mukaddesler tarapyndan öňünden görkezilendigini subut etmäge umyt edýäris.
Ýesirlik döwründe Hudaýyň wepaly gullukçysy Daniýel dogry ýaşady – arassalykdan goralyp, zynjyrlardan we zynjyrlardan halas edildi. Hakykatdan-da, Daniýel we onuň dostlary Bel ybadatçylary bolan Haldeýler tarapyndan goldandy. Eger olar hyzmatdaşlyk etmäge islegli bolsalar, butparazlaryň butlarynyň arasynda rahat we ýeňil durmuşyň kepilligi bardy. Emma, Ýeke Hakyky Hudaýyň hakyky ybadatçylary hökmünde bu ýewreý erkekler Wawilon statuslaryny gowşak sakladylar. Gynansak-da, Nebukadnezar ynsaply garşylyga çydamsyzlygy bilen meşhurdy. Garşylyk görkezilende onuň gahar-gazaby peç ýaly ýanýardy. Ölümiň we ýaşaýşyň güýjüne eýe bolan butparaz patyşa ony nädip ulanmalydygyny bilýärdi. Çünki «kimi islese öldürdi; kimi islese diri saklady» (Daniýel 5:19).
Ilkinji gezek dogry etmeli
Indi Daniýeliň kynçylygyny göz öňüne alalyň. Zulumkär patyşa ýewreý ýesirleriniň iýmitini şahsy taýdan kesgitläpdi. Bu, patyşa etiniň we şerabyň ortodoks ýewreýiň «triff» diýip atlandyrjak zatlarydygyny aňladýar – Musa kanunlaryna (Lewiler 11) laýyklykda haram hasaplanýan we iýmek gadagan edilen iýmit. Emma Daniýel Ysraýyl ýurdunda däldi. Ol Wawilonda ruhanylykdan we ybadathanadan uzakda ýesirdi. Eger ol patyşa agasyny gaharlandyrsa, Daniýeliň jany ölüm howpunda bolardy. Emma ol akylly hereket etse, patyşanyň köşgünde gülläp öserdi. Ol we onuň ýoldaşlary Süleýmanyň has gowy günleriniň akyldarlygy we däp-dessurlary bilen doglandan bäri terbiýelenen ýewreýlerdi. Şeýlelik bilen, ejiz ýesir imanynyň bu ilkinji synagyna nädip jogap bermelidi? «Daniýel patyşanyň etinden we içýän şerabyndan özüni hapalamazlygy ýüreginde karar etdi» (Daniýel 1:8). Gaty batyrgaý we öwgä mynasyp! Emma ol diri derisini soýulmakdan we tüýkülikde gowrulmakdan gaça durup bildimi? Biz «Daniýel patyşa Kirisiň ilkinji ýylyna çenli dowam etdi» (Daniýel 1:21) – Nebukadnezardan has uzak ýaşady!
Söweşde ýeňiş gazanan söweş
Musanyň ýewreýler üçin üýtgewsiz we ähliumumy kanunynyň häsiýeti Wawilony hem öz içine alýardy. Iýmit kanunlary ýurduň serhetlerinde bes edilmedi, çünki Hudaý eýýäm Ysraýylyň Assiriýada haram zatlary iýmekligini ýazgarypdy (Hoşea 9:3). Musa arkaly berlen Kanun, köp ysraýyllylar Wada edilen ýere ýetmänkäler boýun egmezlikleri sebäpli ölen çöllükde-de güýçlüdi (Ýewreýler 3:17). Her niçigem bolsa, esasy zat, iýmit jedeliniň söweşde ýeňiş gazanan söweşdigidir! Elbetde, bu Wawilonda ýesirleriň janynyň howp astynda boljak soňky krizisi däldi. Altyn But baradaky perman haram iýmitden has çynlakaý we howply bolsa-da, birinjisi ikinjisi ýaly asylly şehitlige mynasyp sebäpdi. Eger Daniýeliň birinji baby bize bir zat öwretse, ol hem soňky netijäniň ilkinji ýeňişe baglydygydyr. Daniýel, erbet ýerde mukaddes adam, köp butparaz patyşalaryň dürli hökümdarlyklarynda öz bitewüligini saklady. Biz Daniýeliň mysalyndan wepalylygymyzyň bizi gynamalardan ýa-da ölümden gorajakdygyny çak etmeli däl. Emma bir hakykat bir zada mynasyp bolsa, ol hem onuň üçin ölmäge mynasypdyr. Ölüm üçin mynasyp bolmadyk zat hiç zada mynasyp däldir.
Imansyz we ters nesil
Daniýel we onuň dostlary ýigrenji we ýigrenji zatlar bilen ýaşamaly boldular. Wawilonlylar hojaýyn bolany üçin olar hiç haçan öz islegleri boýunça hereket edip bilmediler. Olaryň hiç biri Nebukadnezaryň «Wawilonlaşdyrma» syýasatynyň ähli taraplaryndan gaça durup bilmedi. Şonuň üçin, ýesirleriň hojaýyny Aşpenaz ýewreý ýesirleriniň atlaryny üýtgedende, olar garşylyk görkezip bilmediler (Daniýel 1:7). Aslynda, eger Daniýeldäki «El» Ysraýylyň Hudaýyny aňladýan bolsa, «Beltesaşşar» sözündäki «Bel» Wawilonlylar hudaýyny aňladýardy (Daniýel 4:8). Şeýle hem, Abed-nego bilen Abed-Nebo arasynda diňe bir dil ýalňyşlygy bardy. Çünki Hudaý beýleki ähli salgylanmalarda «Daniýel» adyny ulanmakdan hiç haçan ýüz öwürmese-de, Nebukadnezar «Daniýel» adyny «meniň hudaýymyň adyna görä, ady Beltesaşşar bolan» (Daniýel 4:8) diýip goşmazdan hiç haçan agzamaýar.
Häzirki zamanlaryň hilegär kompýuter dilini göz öňüne alanyňyzda, bularyň hemmesi taryhdan has köpdür. Bu öňe sürýän tehnologiýa döwründe, nyşanlar we jadygöýler, teologiýamyzdan çykarylan bolsa-da, kompýuter ekranlarymyzy doldurdy. Şeýle hem, eger «logo» sözi ýeterlik derejede zyýansyz görünýän bolsa, onda köplük sany «logos» peýda bolanda beýle däldi. Çünki eger «nego» «Nebo» ýaly bolsa, onda köp «logos» Ýahýa 1:1-däki Ýeke-täk Logos bilen meňzeş seslenýärdi. Emma biz dünýäni dolandyrmaýanlygymyz üçin, Bel çagalarynyň tehniki konwensiýalaryna sabyr bilen çydamaly. Bu deňagramly durmuşyň gynançly çäklendirmelerinden biridir.
Ýazgaryjy aýyplamalar
Daniýeliň ýagdaýy parahatçylykly çözmegi ruhy diplomatiýanyň nusgalyk mysalydyr. Onuň ýokary wezipeli adamlara hormat goýmagy we pespäl dilegi nusga alynmalydyr. Elbetde, açyk sözlemek we açyk garşylyk görkezmek üçin wagt we ýer bar; ýöne Hudaýyň Patyşalygynda söweşjeň demonstrasiýalar üçin ýer ýok. Üç ýewreý erkek açykdan-açyk «biz seniň hudaýlaryňa gulluk etmeris, ne-de seniň guran altyn heýkeliňe sežde etmeris» (Daniýel 3:18) diýip yglan etdiler, ýöne olar öz garşylyklaryny «Eý patyşa» sözi bilen başlamagy ýatdan çykarmadylar! Şeýle hem Daniýel patyşanyň ýesirleriniň hojaýynyna şol bir doly hormaty eýýäm görkezipdi. Çünki «Hudaýyň Kazyýeti» Aşpenaza öz saklanmagynyň sebäbini düşündirende, butparaz resmisi dilegçiniň hormatyna jogap berdi. Daniýel eýýäm öz Wawilon hojaýynynyň söýgüsini gazanypdy (Daniýel 1:9) we Hudaýyň merhemeti bilen Aşpenaz dindar ýesiriň imanına doly haýran galdy. Ähli zatda Reb öňde bolmaly; ýöne Oňa boýun egmek bilen mukaddes bu dünýädäki hökümdarlara gorky we hormat görkezmelidir (1 Petrus 2:18).
Çyzyk çekmek
Imana päsgel berýän zatlaryň biri, imansyzlaryň imana gelmek arkaly iň gowy lezzetlerini ýitirmekden gorkmagydyr. Soňra Rebbe iman edenden soň, «deňagramly durmuş» barada çynlakaý soraglar ýüze çykýar. Bu hiç hili täze mesele däl, çünki Tertullian (b.e. 155-220 ý.) Rim oýunlaryny, sport we arena güýmenjelerini ýazgarýan meşhur bir apologiýa ýazdy. Ol beýle zatlara gatnaşmagy dünýäden ýüz öwürmek baradaky kasamlarymyzy inkär etmek hasaplady. Gadymy apologet günäkärler bilen gatnaşyk we synlamak arkaly synag howplaryny hem nygtady. Tertullian, irki Mukaddes Kitap alymy, aýry hristian durmuşyny goldamak üçin anyk faktlary we ajy tejribeleri sitata getiren adamdy.
Onuň garaýşy häzirki wagtda dünýäniň ähli endik ediji we aralaşýan ýollaryndan gorkýanlaryň arasynda saklanýar. Emma, Hudaý gadaganlyklaryň anyk sanawyny düzmändigi üçin, her bir imanly özlerini ýa-da Rebbi begendirmegi saýlamalydyr. Şonuň üçin, çäklendirmeleriň çyzyklaryny göz öňüne alanyňyzda aşa seresap bolmaly; we Mukaddes Ruhyň bizde ýaşaýandygyny we bedenimiziň Onuň ybadathanasydygyny ýatda saklamaly (1 Korintoslylar 6:19)!
