Bela gelende Hudaý nirede?
2011-nji ýylyň mart aýynda Ýaponiýanyň kenar ýakasyny weýran eden ýer titremesi we sunami 28 000-den gowrak adamyň ölümine ýa-da ýitirim bolmagyna sebäp boldy we Fukuşima atom elektrik stansiýasyny işden çykardy. Reaktoryň deňiz diwary takmynan 14 metr (46 fut) beýiklikdäki tolkun bilen ýykyldy.
Heläkçilikli tebigy betbagtçylyklar weýrançylyk döredýär we adamlaryň durmuşyny ýok edýär, köp adamy öldürýär. Adamlar bigünä adamlar ejir çekende we ölenlerinde Hudaý nirede diýip soraýarlar? Ol beýle betbagtçylyklara nädip ýol berip biler? Ol adamlary söýmeýärmi?
Mukaddes Kitapdaky betbagtçylyklar
Köne Ähtde köp tebigy betbagtçylyklar ýazga alyndy. Olaryň köpüsi Hudaýyň jeza berýän gurallarydy. Mukaddes Kitapda olaryň Hudaýyň günä üçin hökümi bolandygy aýdylýar. Mysal üçin, ähliumumy tupanyň ýer ýüzündäki uly erbetlige Hudaýyň hökümi bolandygy we Nuhuň wagyz etmegini ret eden we günäkär ýollaryny dowam etdiren adamlar (Gelip çykyş 6:3-5). Hudaý Sodomy we Gomorrany erbetlik sebäpli ýok etdi; Sodomda ondan az dogry adam bardy (Gelip çykyş 18:32).
Hudaý müsürlilere ýesir hökmünde ýewreýleri yzarlandyklary üçin bela getirdi (Müsürden çykyş 7:14–11:9). Olar gaçanlaryndan soň, ýewreýler Kanuna boýun bolmasalar, Hudaý betbagtçylyklary wada berdi (Kanun taglymaty 28:58-63). Olar butparazlyk üçin Hudaýyň jezasy bolardy (Kanun taglymaty 29:16-29; Ýeşuw 24:20); pygamber Ýeremiýa muny tassyklady (Ýeremiýa 44:1-23). Ýewreýler babyllylar tarapyndan ýesir alnanda bu bir betbagtçylykdy. Hudaý köp hudaýsyz milletlere hem betbagtçylyklary wada berdi (Ýeremiýa 46:21; 49:8,32; 51:2,64). We açlyk boldy, şol sanda Ýusup Müsürde bolanda hem (Gelip çykyş 41:53-57; 47:13-25).
Täze Ähtde hem betbagtçylyklar boldy. Mesih öleninde, Ol direleninde we Pawlus bilen Silas türmede bolanlarynda ýer titremeleri boldy.
Gadymy döwürlerde betbagtçylyklaryň diňe gaty günäkär adamlara düşýändigine ynanylýardy. Emma Isa başgaça öwretdi, Ol şeýle diýdi: «Şol wagt käbir adamlar Isanyň ýanyna gelip, Pilatusyň gurbanlary bilen galylyly adamlaryň ganyny garyşdyrandygyny aýtdylar. Isa jogap berdi: ‘Siz bu galylyly adamlaryň beýleki galylyly adamlardan has erbet günäkär bolandyklaryny pikir edýärsiňizmi, sebäbi olar beýle ejir çekdiler? Men size aýdýaryn, ýok! Emma siz toba etmeseňiz, siz hem hemmäňiz heläk bolarsyňyz. Ýa-da Siloamdaky diwar ýykylanda ölen 18 adam – siz olaryň Iýerusalimde ýaşaýan beýleki adamlardan has günäkär bolandyklaryny pikir edýärsiňizmi? Men size aýdýaryn, ýok! Emma siz toba etmeseňiz, siz hem hemmäňiz heläk bolarsyňyz’» (Luka 13:1-5 TNIV). Jogap olaryň beýlekilerden has köp jeza mynasyp bolandygy däldi, sebäbi ejir çekmek günä bilen göni proporsional däldir.
Betbagtçylyklar hemmämize bolýar. Hemme adamlar günäkärdir, olar Hudaýa ýüzlenmeli ýa-da dowzahda heläk bolmaly. Iýerusalime ybadat etmäge gelen galylyly adamlaryň gyrgynçylygy we diwaryň ýykylmagy olaryň günäkärligine Hudaýyň hökümi däldi; olar hemmelere günäden toba etmeseler, dowzahda ebedi jeza höküm ediljekdikleri barada duýduryşdy. Betbagtçylyklar hökmany suratda Hudaýyň hökümi däldir, ýöne olar Hudaý bilen dogry gatnaşykda bolmasak, Onuň geljekki höküminiň duýduryşlarydyr.
Isa howanyň tapawut goýmaýandygyny hem aýtdy. Ol şägirtlerine duşmanlaryny söýmegi öwredende, Hudaýyň «Gününi erbetleriň we gowularyň üstünde dogurýandygyny, we dogrulara we dogry dällere ýagyş ýagdyrýandygyny» aýtdy (Matta 5:45). Hudaý ähli adamlara tapawut goýman söýgüsini görkezýär.
Betbagtçylyklar günäniň yzyndan gelýär
Hudaý älemi ýaradan soň, Mukaddes Kitapda şeýle diýilýär: «Hudaý ýaradan ähli zatlaryna seretdi, we ol gaty gowudy» (Gelip çykyş 1:31). Ilkinji ýaradylyşda hiç hili betbagtçylyk, ejir ýa-da agyry ýokdy. Emma Adam bilen Howa günä edenlerinden soň, Hudaý Adama şeýle diýdi: «Sen aýalyňy diňläniň üçin we saňa ‘Sen ondan iýmeli dälsiň’ diýip buýran agajyň miwesinden iýeniň üçin, ýer seniň sebäbiňden gargyşlydyr; agyryly zähmet bilen ömrüň ähli günlerinde ondan iýmit iýersiň. Ol saňa tikenler we tikenekler öndürer ... Maňlaýyň derini döküp, ýere gaýdyp gelýänçäň iýmitiňi iýersiň ... sebäbi sen topragyň we topraga gaýdyp gelersiň» (Gelip çykyş 3:17-19). Radikal üýtgeşme boldy: Hudaýyň ýaradylyşy gargyş astyna düşdi. Haşal otlar ösdi we tebigat deňagramsyz boldy. Adam iýmit üçin işlemeli boldy. Ölüm girizildi. Haýwanlar we adamlar garrap öldüler. Bu gargyş sebäpli bizde häzir ýer titremeler, sunamiler, suw joşmalary, tokaý ýangynlary we gurakçylyklar bar. Dünýä tebigy betbagtçylyklar bilen doly, sebäbi günä bir wagtlar kämil dünýämizi hapalady. Bu Hudaýyň meýilleşdiren zady däldi, ýöne bu biziň pitnesimiziň we günäkärligimiziň netijesidir.
Pawlus muny şeýle beýan etdi: «Men häzirki ejirlerimiziň bizde açyljak şöhrat bilen deňeşdirilmäge mynasyp däldigini hasaplaýaryn. Sebäbi ýaradylyş Hudaýyň çagalarynyň açylmagyna sabyrsyzlyk bilen garaşýar. Sebäbi ýaradylyş öz islegi bilen däl-de, ony tabyn eden Biriniň islegi bilen lapykeçlige tabyn edildi, umyt bilen, ýaradylyşyň özüniň çüýremek gulçulygyndan azat edilip, Hudaýyň çagalarynyň azatlygyna we şöhratyna getiriljekdigine. Biz bilýäris, ähli ýaradylyş häzirki wagta çenli dogrum agyrylary ýaly inleýär. Diňe şeýle däl, eýsem, Ruhyň ilkinji miwelerine eýe bolan biz hem, ogullyga kabul edilmegimize, bedenlerimiziň halas edilmegine sabyrsyzlyk bilen garaşyp, içimizde inleýäris» (Rimliler 8:18-23). Ine, gargyşyň başga alamatlary: ähli ýaradylyş «çüýremek gulçulygy» astynda we dogrumdaky aýal ýaly inleýär we ejir çekýär. Giňişlik «ähli ýaradylyşdyr», şonuň üçin ol mesihçilere we Hudaýyň beýleki ýaradylyşyna täsir edýär.
Adamlar «Söýýän Hudaý beýle dünýäni nädip ýaratdy?» diýenlerinde, olar taryhdan bihabardygyny görkezýärler. Hudaý ony beýle ýaratmady! Biz Adam bilen Howanyň eken zatlaryny orýarys. Durmuş ähli ýaradylyş üçin göreşdir, sebäbi biz ýykylan dünýäde ýaşaýarys. Bu Hudaýyň niýet eden zady däldi. Günäkär dünýäde betbagtçylyklar gaçybatalgasyzdyr (Ýahýa 16:33).
Hudaýyň betbagtçylyklara jogaby
Hudaý kämil dünýäni ýaratdy, ol ýerde hiç hili betbagtçylyk ýokdy, sebäbi günä ýokdy. Bu dünýä adamzat günä edeninde üýtgedi. Biz indi gargyş astynda, ähli görnüşli betbagtçylyklaryň bolýan Bagyň daşynda ýaşaýarys. Biz ýykylmak bilen dikeldiş arasynda ýaşaýarys. Emma Hudaý Öz Ogluny biziň üçin ölüp, günä üçin jezany çekmek üçin iberdi. Onuň halas ediş meýilnamasyny kabul edenler Onuň täze ýaradylyşynyň bir bölegi bolýarlar, ol ýerde hiç hili betbagtçylyk bolmaz, sebäbi günä bolmaz. Günä bolan ýerde gargyş bardyr.
Hudaý ejir çekmezden täze ýaradylyşy wada beren bolsa, näme üçin ejir çekmäge ýol berýär? Petrus şeýle ýazdy: «Emma bu bir zady unutmaň ... Reb üçin bir gün müň ýyl ýaly, we müň ýyl bir gün ýalydyr. Reb ... size sabyrlydyr, hiç kimiň heläk bolmagyny islemeýär, eýsem hemmeleriň toba gelmegini isleýär» (2 Petrus 3:8-9). Näme üçin gijikdirilýär? Bize uzak wagt ýaly görünýän zat Hudaý üçin uzak wagt däldir. Sebäbi Ol hemmeleriň toba etmegini we täze ýaradylyşdan lezzet almagyny isleýär, Hudaý hökümi gijikdirdi. Bu wagtda biz günälerimizi boýun alyp we Oňa ýüzlenip, Isanyň eýýäm biziň jezamyzy çekendigini bilip, Hudaýyň höküminden gaça durup bileris.
Şol bir wagtyň özünde biz mesihçiler bedenlerimiziň halas edilmegine sabyrsyzlyk bilen garaşýarys we Rebiň ýer ýüzündäki geljekki hökümdarlygyna garaşýarys (Rimliler 8:19,23). Ol Öz Patyşalygyny gurmak üçin gaýdyp gelende, ýaradylyş gargyşdan azat ediler we ýene-de «gaty gowy» bolar. Bag dikeldiler, gargyş ýatyrylar we indi ejir çekmek we betbagtçylyklar bolmaz (Resullar 3:21; Ylham 22:3).
Rimliler 8:28 barada näme?
Rimliler 8:28 bize kyn döwürlerden geçmäge kömek etmek üçin bir kontekstde ýerleşdirilýär: «Biz bilýäris, ähli zatlarda Hudaý Özüni söýýänleriň, Öz maksadyna görä çagyrylanlaryň gowylygy üçin işleýär.» Hudaýyň maksady, indiki aýatda berlen, bizi «Öz Oglunyň keşbine» laýyklaşdyrmakdyr. Hudaý bizi Isa ýaly etmek isleýär, şonuň üçin biz Onuň häsiýetini paýlaşýarys. Ol biziň durmuşymyzyň üýtgedilmegini isleýär (2 Korinfliler 3:18). Hemme zat bu maksada eýe, şol sanda betbagtçylyklar we ejir çekmek. Betbagtçylyklar biziň ylahy tebigatymyzda ösmek we Mesih ýaly bolmak üçin mümkinçilikler berýär (Efesliler 4:22-24).
Emma durmuşyň fiziki we ruhy taraplaryny deňagramlaşdyrmak kyn. Pawlus Hudaýyň «bizi Mesihde her bir ruhy bereket bilen göklerde bereketlendirendigini» aýtdy (Efesliler 1:3). Bu ýerde biz iman edenlere wada berlen bereketleriň fiziki däl-de, ruhydygyny görýäris. Betbagtçylyklar we ejir çekmek biziň fiziki emlägimizi ýok etse-de, olar biziň ruhy bereketlerimizi alyp gitmeýärler. Hudaý bize isleglerimizi däl-de, zerurlyklarymyzy berýär. Isa biziň ruhumyzy we janymyzy halas etmek üçin öldi, bedenimizi däl. Direlişde Ol bize täze bedenler berýär. Biz Hudaýyň bizi söýýändigini, durmuşyň nädip geçýändigine görä däl-de, Mesihiň Golgotadaky ölümi sebäpli bilýäris.
Betbagtçylyklar bilen göreşmek
Biz hemmämiz haýsydyr bir görnüşli betbagtçylyklar we iru-giç ölüm bilen ýüzbe-ýüz bolarys. Mukaddes Kitapda şeýle diýilýär: «adamlar bir gezek ölmäge, we ondan soň höküm bilen ýüzbe-ýüz bolmaga niýetlenendir» (Ýewreýler 9:27). Isa aýtdy, biz toba etmesek we Hudaýa ýüzlenmesek, dowzahda heläk bolarys. Biz betbagtçylyklar we ölüm bilen ýüzbe-ýüz bolmaga taýýarmy? Biziň üçin islendik betbagtçylygy Hudaýyň bu ýer ýüzündäki hökümi hökmünde agzamak özüňi bilmezlikdir. Biz muny ynam bilen aýdyp bilmeris, sebäbi Hudaý bize aýtmady. Petrus soňky döwürler barada ýazanda, olar betbagtçylyklar bilen häsiýetlendirilýär, ol bize doga etmegi dowam etdirmegi, mätäçlere kömek etmegi we sowgatlarymyzy beýlekilere hyzmat etmek üçin ulanmagy maslahat berdi (1 Petrus 4:7-11). Betbagtçylyklar kömek etmek, teselli bermek we doga etmek üçin mümkinçilikler berýär.
Hudaý betbagtçylyklarda biziň bilen
Köne Ähtde ýewreýler betbagtçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolanlarynda, Hudaý şeýle diýdi: «Sen suwlardan geçeniňde, Men seniň bilen bolaryn» (Işaýa 43:2). Dawut şeýle diýdi: «Men iň garaňky jülgeden ýöräp geçsem-de, erbetlikden gorkmaryn, sebäbi Sen meniň bilensiň; Seniň taýagyň we hasaň, olar maňa teselli berýär» (Zebur 23:4). Dawut ölüm kölegesiniň jülgesi barada ýazýardy – uly gorky döwri. Emma Hudaýyň öz bilendigini bilende, ol teselli tapdy. Betbagtçylyklar iman edenleri Hudaýdan aýyrmaýar. Hiç zat «bizi Hudaýyň söýgüsinden aýyryp bilmez» (Rimliler 8:35-39).
Iň erbeti iň gowusy
Pawlus «ölümiň sanjysy günädir» diýdi, ol boýun alynmadyk we bagyşlanmadyk günädir (1 Korinfliler 15:56). Reb iman edenleriň günälerini bagyşlandygy üçin, ölümiň sanjysy aýryldy. Gaýtam, iman eden üçin ölüm ebedi durmuşyň başlangyjy. Eger biz günälerimiziň bagyşlanandygyny bilsek, biz ölüm bilen ynam bilen ýüzbe-ýüz bolup bileris. Dawut ýaly, biz Hudaýyň «ölüm jülgesinden» biziň bilendigini bilýäris. Ölüm bizi Hudaýyň huzuryna alyp barýar, bu bolup biljek iň gowy zatdyr! Pawlus «ölmek gazançdyr» diýdi, sebäbi bu biziň Isa bilen boljakdygymyzy aňladýar (Filipililer 1:21). Emma iman etmeýänler üçin ölüm ebedi jezanyň başlangyjy, we bu gorkunçdyr. Emma Hudaý adamlara Oňa ýüzlenmek üçin köp wagt berýär (2 Petrus 3:9).
Biziň üçin sapaklar
Häzirki wagtda betbagtçylyklar Hudaýyň geljekki höküminiň duýduryşlarydyr. Olar bize Onuň bilen dogry gatnaşykda bolmagyň zerurlygyny ýatladýar. Olar bize durmuşyň bir pursatda alnyp bilinjekdigini we ertir hiç haçan bolmazlygy mümkindigini ýatladýar. Ýakup duýdurýar: «Siz ertir näme boljakdygyny hem bilmeýärsiňiz. Siziň durmuşyňyz näme? Siz bir az wagtlyk görünýän we soň ýitýän duman» (Ýakup 4:14). Biz näbelli dünýäde ýaşaýarys. Betbagtçylyk we pajyga bize islendik wagtda ýetip biler. Bolýan ähli zat, şol sanda betbagtçylyklar hem, bizi Mesihe getirmek we bizi Oňa has meňzeş etmek üçindir. Biz Onuň bilen dogry gatnaşykdamy?
Şeýlelikde, bela gelende Hudaý nirede? Adatdakysy ýaly, Ol Öz tagtynda, ähli ýaradylyşy dolandyrýar, bizi söýýär we ebedilik üçin taýýarlaýar.
