HUDAÝYŇ ADAMY
Hatda Adam Hudaý tarapyndan Ony wekil edýän adam bolmak üçin ýerleşdirilen bolsa-da, Injil Adamy Hudaýyň adamy diýip atlandyrmaýar. Adamyň haýwanlara at dakmak we Eden bagyna seretmek ýaly uly ukyplary bardy (Barlyk 2:15-20). Gynansak-da, ol günä etdi. Netijede, Adam we Howa gurbanlyk esasynda Hudaý bilen ýaraşykdan soň (3:21-24) bagdan çykmaly boldular. Olaryň ilkinji günäsi sebäpli çüýremek, zaýalanmak we, iň soňunda, ölüm boldy. Adamzat günä bilen hapalandy, Şeýtanyň zulumy astynda galdy (6:1-5).
Bu, Hudaý tarapyndan ähli ýer ýüzüne getirilen Nuhuňdöwründäki suw joşmasyna sebäp boldy (2 Petrus 2:5). Bir ýyldan gowrak dowam eden bu hadysa täze başlangyja getirdi (Barlyk 6:7-8:22). Nuhuň gurbanlygy esasynda Hudaý arassalanan ýer ýüzüni we onuň ýaşaýjylaryny bereketledi we ýyllyk möwsümleriň dowam etjekdigini wada berdi (8:21-22). Hudaý adam hökümetini hem döretdi (9:1-7). Muňa garamazdan, Nuh gowy dolandyryjy we hökümdar bolup bilmedi, sebäbi ol serhoş boldy (21-nji aýat). Gysga wagtda Şeýtanyň täsiri giň ýaýran butparazlyga getirdi (Rimliler 1:21-25), bu Wawilon diňi bilen tamamlandy (Barlyk 11:1-8). Soňra Hudaý adamzat neslini ýer ýüzüne ýaýratdy we milletleri öz ýollaryna goýberdi.
Hudaý Abramy butparazlykdan çagyryp, düýbünden täze bir zat başlady (Ýeşuwa 24:2-3) we bu adam bilen örän ýakyn gatnaşyk döretdi. Ady Ybraýym diýlip üýtgedilen ol «Hudaýyň dosty» diýlip atlandyryldy (Ýakup 2:23 NKJV). Ýöne özünden öňküler ýaly, Ybraýym hem Hudaýyň adamy diýlip atlandyrylmady, sebäbi Mukaddes Ýazgylarda bu at, Hudaý Öz halky bilen ýörite gatnaşyk guran wagtyndan soň – Ol şol pursatda Öz adamy bolanda – ýykgynçylyk başlanda ulanylýar. soň Hudaý Öz halky bilen ýörite gatnaşyk guran wagtyndan soň – Ol şol pursatda Öz adamy bolanda – ýykgynçylyk başlanda ulanylýar. şol ýagdaýda.
Köne Ähtden birnäçe mysallar
«Hudaýyň adamy» ilkinji gezek Ybraýym ýaşandan köp ýyl soň, onuň nesilleri Müsürde gul bolanda ulanyldy. Ol ýerde biz «Hudaýyň adamyMusa » (Zebur 90-yň başy), şeýle hem «Rebbiň guly» (Ýeşuwa 1:1) diýlip atlandyrylýan Musany görýäris. Musada biz Hudaýyň adamy Hudaý tarapyndan çagyrylyp iberilendigini görýäris. Şeýle adam Hudaýyň bähbitlerini öňe sürmäge doly bagyşlanandy, akymyň garşysyna ýüzýän balyk ýaly meşhur akymyň garşysyna gidýärdi. Ol öz çeşmelerini Hudaýda tapýardy, öz gowşaklygyna we beýlekileriň – hatda Hudaýyň halkynyň – garşylygyna garamazdan, Ol üçin berk durýardy. Musa Hudaýyň halkyny Müsür gulçulygyndan çykarmak we olary çöl arkaly Wada edilen ýere alyp gitmek üçin Hudaýyň adamy boldy. Ol muny uly höwes we energiýa bilen etmäge girişdi, özüne we öz güýjüne ýa-da akylyna bil baglamazlygy öwrenenden soň, özüni doly Hudaýa tabşyrdy.
Ýöne halk köp gezek we köp ýagdaýda ýalňyşdy, çöl syýahatynda Hudaýa gaýta-gaýta garşy çykdy. Musa hem ýalňyşdy we Hudaýyň sesine gulak asmady, sebäbi Ol oňa öň uran gaýasyna gürlemegi buýurdy. Onuň ýerine, Musa gaharly iki gezek urdy. Fiziki taýdan, iki hadysadaky gaýalar, ähtimal, dürli gaýalardy, ýöne olar ikisi hem Mesihi görkezýärdi we şol manyda bir we şol bir zatdy (1 Korinfliler 10:4).
Bir pursat duruň we Pawlusyň Ysraýylyň taryhyny gözden geçirişini göz öňüne getiriň, ol häzirki merhemet gününde ýaşaýan imanlylar üçin ondan sapaklar çykardy (1 Korinfliler 10:1-13). Hudaý Ruhdur (Ýahýa 4:24) we Ondan gelýän zat şonuň üçin ruhy iýmit we içgi (1 Korinfliler 10:3-4) – elbetde, hakyky iýmit, ýöne ruhy manysy bilen. Gaýa (Müsürden Çykyş 17:6) urulan Mesihi görkezýärdi (Işaýa 53:4-5), şonda Hudaýyň Sözüniň suwunyň bereketi Mukaddes Ruhyň güýjünde bize gelip bilerdi (Resullaryň Işleri 2; Galatýalylar 4:6). Bu, Ysraýylyň çöl syýahatynda yzyna düşen suwuň adaty manysydyr, we ol Resullaryň Işleri 2-den Rapture çenli Hudaýyň halky üçin üpjünçiligini aňladýar. Mesih bir gezek uruldy we Hudaýyň halkynyň ýalňyşlygy sebäpli, merhemet gününde ruhany hasasynyň (Harun) goldawy bilen gürlemeli – Musa pygamberiň höküm hasasy bilen ýene-de urulmaly däl . Ysraýyla gowy seredildi, ýöne olar garşy çykdylar – bu hem Buthananyň taryhynyň mysalydyr.
Musa pygamberiň çöl syýahatynyň ahyrynda gaýany urmak ýerine oňa gürlemän, gulak asmazlygy sebäpli, oňa täze nesli Wada edilen ýere alyp gitmäge rugsat berilmedi. Hudaý bu wezipä Ýeşuwa we Kalebä berdi, olar hem ýeňijilerdi. Musa Hudaýyň adamy we köp babatda hakyky ýeňiji boldy, ýöne bu bir gulak asmazlyk hereketiniň pajygaly netijeleri boldy (Sanlar 20:11-12). Hiç haçan ýalňyşmadyk diňe bir Adam bar – Reb Isa Mesih.
Hudaý Musa Wada edilen ýeri görkezdi, ýöne ol oňa hiç haçan girmedi (Kanun taglymaty 34). Ýöne, Dawut ýedi nesliň ýaşan ýerine, Hudaýyň ýaşamagy isleýän ýerine degişli bolup biler (Kanun taglymaty 12:5). Ýerde köp ýyllardan soň, halk patyşa isledi we Hudaý olara isleglerine görä birini berdi: Patyşa Saul. Gynansak-da, onuň bähbitleri özüne degişlidi. Ol Hudaýy ýa-da sandykçany gözlemedi, halky hem gözlemedi (1 Hronikalar 13:3). Munuň tersine, Dawut ýaş wagtynda Hudaýyň bähbitlerini ilkinji orna goýdy. Ol Hudaýyň ýaşan ýerini – Hudaýyň Öz halkyny we sandykçany isleýän ýerini gözleýän wagtynda örän gowy şaýatlyk etdi (1 Samuel 16:18). Dawut ony tapdy, ol iman bilen şol bir pikirde bolanlar bilen özüni tanatdy (Zebur 132:5-6).
Dawut Hudaýyň ýüregine laýyk adamdy (1 Samuel 13:14), Hudaýyň sandykçasyna hakykatdan-da seredýärdi, ony Iýerusalime getirdi (2 Samuel 6). Öz ýalňyşlyklaryna garamazdan, ol halky Hudaýa ybadat etmäge we Oňa öz aralarynda dogry ýerini bermäge alyp bildi. Bu Iýerusalimiň Dawut tarapyndan basylyp alynmagyna we onuň ogly Süleýmanyň döwründe ybadathananyň gurulmagyna we açylyşyna getirdi, ony Hudaý Öz söýgüli ogly hökmünde kabul etdi (2 Samuel 12:25).
Dawut we Süleýmanyň şöhratly günlerinden gysga wagt soň, Hudaýyň halky butparazlyga düşdi. Munuň sebäpli, Hudaý halky iki patyşalyga bölmäge rugsat berdi, olary Özüne yzyna çagyrmak üçin pygamberleri iberdi. Ol Bethel şäherine, «Hudaýyň öýi» diýmek, Ýeroboamyň On taýpany, demirgazyk patyşalygy öz täsiri astynda saklamak üçin ýalan ybadat başlan ýerine ady agzalmadyk Hudaýyň adamy iberdi. Bu Hudaýyň adamy, bir pygamber, Hudaýyň adyndan gürledi we geljekki patyşa, Ýoşyýa barada gürläninde muny subut etdi (gurbanlyk sypasy iki bölege bölündi). Şol patyşa ýalan gurbanlyk sypasyny we oňa degişli ähli zatlary ýok ederdi. Ýöne bu Hudaýyň adamy, Musa ýaly, Hudaýyň özüne beren görkezmelerine gulak asmady, bu onuň wagtyndan öň ölümine sebäp boldy (1 Patyşalar 13).
On taýpanyň arasynda hasam çüýremek we butparazlyk bardy, şonuň üçin Hudaý olara «Hudaýyň adamy» diýlip atlandyrylan Ylýasyiberdi (1 Patyşalar 17:18,24). Ylýas Ahab we Ýezebeliň garşylygyna garamazdan, halky hakyky Hudaýa yzyna getirdi. Ýeroboamyň günlerinden bäri dowam edýän butparazlykdan (1 Patyşalar 13) başga, Ýezebel Ýehowanyň adyny daşyndan hormatlaýan bolsa-da, Baal ybadatyny girizdi, şol döwrüň günäsini çalşyp ýa-da erbetleşdirip. Hudaýyň merhemetiniň Ylýasyň kesgitli hereketleri arkaly gatyşmagyndan soň, halk, gynansak-da, butparazlyk ýollaryny dowam etdirdi.
Soňra Hudaý Ylýasyň kömekçisi bolan we onuň ýerine geçen Ýelşanyiberdi. Ýelşa Ylýasdan has köp Hudaýyň adamy diýlip atlandyryldy. Hudaý Ýelşany Öz üpjünçiliklerini we çözgütlerini merhemetde getirmek üçin ulandy, hatda onuň günlerinde milletiň içinde köp ýalňyşlyk häsiýetlendiren bolsa-da (2 Patyşalar 2-13).
Musa Hudaýyň halky üçin esaslary goýdy. Soňra Hudaý bu we beýleki Hudaý adamlaryny Öz halkyny Özüne yzyna getirmek üçin iberdi, geljekde ýene-de şeýle eder (Malaki 4:5-6 serediň). On taýpanyň arasynda hakyky imanlylaryň galyndysy bardy, ýöne ahyrynda Hudaý olary Assiriýa ýesirligine ibermeli boldy (2 Patyşalar 17). Ýahuda we Benýamin, beýleki iki taýpa ýa-da günorta patyşalyk, Iýerusalimdäki Hudaýyň ybadathanasy bilen göni baglanyşyklydy, ýöne olaryň arasynda dürli ýalňyşlyklar döredi, käbirleri beýleki on taýpadakydan has erbetdi. Şonuň üçin Hudaý has köp pygamberleri iberdi. Ikinji Hronikalar, pygamberleriň Hudaýyň nukdaýnazaryndan zatlary görüp, patyşalara we halka şoňa laýyklykda ýüzlenişleriniň hyzmatyny gözden geçirýär. Şol pygamberlere, hakyky Hudaý adamlaryna we ajaýyp janlanmalara garamazdan, Hudaý bu iki taýpany Wawilon ýesirligine ibermeli boldy.
Ýadyňyzda saklaň, bu zatlaryň ählisi biziň öwrenmegimiz we ruhlandyrmagymyz üçin ýazyldy (Rimliler 15:1-7; 1 Korinfliler 10:1-13; 2 Timoteos 3:17).
Täze Äht bilen baglanyşyk
Täze Ähtiň resullary we pygamberleri, gökdäki şöhratlandyrylan Mesih bilen baglanyşykly Buthananyň esasyny goýan Hudaý adamlarydy (Efesliler 2:20-22, 4:1-16). Ýöne Hudaý, Öz ýer ýüzündäki halkynda bolşy ýaly, ýalňyşlygyň boljakdygyny öňünden gördi. Buthananyň esasyny goýan şol bir resullar we pygamberler arkaly (1 Korinfliler 3:10-13), Hudaý bize häzir näme etmelidigimizi öwredýär. Ýalňyşlygyň arasynda, hatda resullaryň ömründe-de, Hudaý Timoteos ýaly şägirtleri «Hudaýyň adamy» bolmak üçin ulandy.
Timoteos Pawlusdan köp zat öwrendi (2 Timoteos 3:14, 1 Korinfliler 4:17) we öz gowşaklygyna garamazdan Hudaýyň islegini ýerine ýetirmäge doly bagyşlanandy. Onuň ady «Hudaýy hormatlamak» ýa-da «Hudaý tarapyndan hormatlanan» diýmegi aňladýar we dürli garşylyklara garamazdan iki gezek «Hudaýyň adamy» diýlip atlandyryldy (1 Timoteos 6:11; 2 Timoteos 3:17). Pawlus ony birnäçe gezek öz wekili hökmünde iberdi: Salonika we Berea (Resullaryň Işleri 17), Filippi (Filipililer 2:19-23), Makedoniýa (Resullaryň Işleri 20:4), Korinf (1 Korinfliler 4:17, 16:10), Efes (1-2 Timoteos) we Pawlusyň ilkinji türmede oturan wagtynda Roma (Ýewreýler 13:23). Ikinji gezek Rimde tussag edilende, jezalandyrylmazdan öň, Pawlus Timoteosdan «gyşdan öň» gelmegini haýyş etdi (2 Timoteos 4:21). Pawlusda we Timoteosda biz uly bagyşlanma we höwes görýäris.
Timoteos Pawlusyň görkezmelerinden ýüz öwürýän öz döwründäki imanlylar üçin mysal we nusga boldy. Häzirki wagtda ol obýekt sapagy hökmünde hyzmat edýär, sebäbi köp mesihçiler Pawlusy we onuň taglymatlaryny ret edýärler, şol döwürde bolşy ýaly (Resullaryň Işleri 20:29-32). Şeýle etmek bilen, olar Pawlusyň gökdäki Iberejisini, biziň we olaryň Halypasyny ret edýärler. Bu örän çynlakaý!
Täze Ähtiň Hudaý adamlary – resullar we pygamberler – arkaly berlen ylahy ýörelgeler üýtgemedi, hatda bu adamlar indi ýer ýüzünde biziň bilen bolmasalar-da. Geliň, doktrinal esaslary goýan bu Hudaý adamlarynyň taglymatlaryny durmuşa geçireliň. Hudaýyň Öz gullukçylarynda beren obýekt sapaklaryna eýeriň. Olar diri mysallar boldular – häzirki wagtda bizi ruhlandyrmak üçin. Hudaý adamlarynyň häsiýetleri biziň öwrenmegimiz we duýdurmagymyz üçin ýazyldy.
SOŇKY BELLIKLER
- Sandıkça çüýremez hasaplanan akasiýa agajyndan ýasalandy, bu Mesihiň kämil ynsanlygyny aňladýardy. Onuň içi we daşy arassa altyn bilen örtülendi, bu Onuň hakyky hudaýlygyny görkezýärdi. Şeýlelik bilen sandıkça Reb Isanyň owadan bir görnüşidi. Dawut, Hudaý tarapyndan berlen ýolbaşçy hökmünde, Reb Isanyň hem bir görnüşidi, sebäbi Ol hakyky we iň soňky Ýolbaşçydyr (Ýewreýler 12:2 serediň).
- Köne Ähtde «Hudaýyň adamy» ýaly köp sanly aňlatmalar bar. Mysal üçin, «wepaly adamy kim tapyp biler?» (Nakyllar 20:6) – göni manysynda «wepalylyk adamy» diýlip terjime edilýär we käwagt «düşünjeli adam» diýlip berilýär. Beýleki köp sanly şeýle meňzeşlikler bar, esasanam Köne Ähtde, we olar Rebbimiz Isa Mesihde kämil jemlenendir. Ol hakyky Hudaýyň adamy we şol bir wagtda – akyla sygmaýan syr – Hudaýyň Ogly, ähli zatdan ýokary bereketli Hudaýdy.
