Perişde Gabriel gyz Merýeme iň ajaýyp habary berdi: “Mukaddes Ruh seniň üstüňe geler, we Iň Beýigiň güýji seniň üstüňi ýapar, şonuň üçin doguljak Mukaddes Oglan Hudaýyň Ogly diýlip atlandyrylar” (Luka 1:35 NKJV). Hudaýyň Oglunyň Ynsanlyga gelmegi ähli ynsan pikirinden has ajaýyp! Ol “Hudaýyň çagasy” däl-de, “Hudaýyň Ogly” diýlip atlandyrylýar. Ol hakykatdan-da Ynsanlykda Merýemiň çagasydy, sebäbi “çaga” dogluşy aňladýar, ýöne Oglan hökmünde dogluş hiç hili baglanyşykly däl. Mesih dogulmady Hudaýdan, imanlylar ýaly. Ol ynsanlar bilen gatnaşyga girende, “Hudaýyň Ogly” diýlip atlandyryldy, sebäbi Ol ebedi geçmişden Atasy bilen Oglan gatnaşygyndan lezzet alýardy.
“Ata Ogluny dünýäniň Halasgäri hökmünde iberdi” (1 Ýahýa 4:14). Ol iberilmezden öň Oglanmydy? Elbetde, Ol şeýledi. Käbirleri muny inkär etdiler we Mesihiň diňe ynsanlaşmada Oglan bolandygyny öňe sürdüler. Onda Hudaý Ogluny ibermezden öň Ata däldimi? Eger Hudaý Ata bolsa, onda Mesih Oglan bolmalydy. Hudaý diňe Mesih dünýä gelende Ata boldumy? Ýok, hakykatdan-da! Reb Isa muny Ýahýa 16:28-de açyk we jedelsiz jogap berdi: “Men Atadan çykdym we dünýä geldim.” Ol Atadan çykmagyny dünýä gelmeginden tapawutlandyrdy.
Ýahýa 3:16 hem bu meselede açyk: “Çünki Hudaý dünýäni şeýle söýdi welin, Öz ýeke-täk Ogluny berdi, Oňa iman eden her kim heläk bolmaz, ebedi ýaşaýşa eýe bolar.” Diňe akmak ynanmazlyk muny üýtgedip, “Ol Öz Oglany bolan Zady berdi” diýerdi. boldy Onuň Ogly.”
“Ýeke-täk doglan” diýen aňlatma diňe Ýahýanyň ýazgylarynda Reb Isa degişli bolup geçýär, ýöne ol Ybraýym pygamberiň ogly Yshak barada Ýewreýler 11:17-de ulanyldy. Bu söz dogluşy däl-de, “şöhrat özboluşly gatnaşygyňky bolup, ‘doglan’ sözi Onuň Oglanlygynyň başlangyjyny aňlatmaýar. Ol hakykatdan-da gatnaşygy aňladýar, ýöne ony adama degişli bolan nesilden tapawutlandyrmalydyr” (W. E. Waýn, Täze Testament Sözleriniň Düşündiriş Sözlügi). Käbirleriň edýän uly ýalňyşlygy, ynsan gatnaşyklarynda ogul atasynyň yzyndan gelýändigi sebäpli, Mesih Hudaýyň Ogly hökmünde Oglan bolmaly diýip hasaplaýarlar. Ýöne “Oglan” sözi, “çaga” sözi ýaly, başga bir zatdan ýa-da birinden gelip çykmagy hiç hili aňlatmaýar. Reb Isa ebedi geçmişden Atanyň Oglydy, bu Onuň Atasy bilen mertebesini, birligini we gatnaşygyny aňladýar. We Onuň Oglan bolmagy ynsan gatnaşyklaryndaky ogullygyň esasy bolup durýar, tersine däl. “Hemmeler Oglany Atany hormatlaýan ýaly hormatlamalydyr” (Ýahýa 5:23). Biz Atany çäksiz, ähli zady bilýän, ähli ýerde bar bolan, ähli zady edip bilýän we ebedi hökmünde hormatlaýarys. Şonuň üçin Oglan hem edil şonuň ýaly hormatlanmalydyr. Ol tebigaty boýunça Hudaýyň Oglydyr, ýöne imanlylar ogullyk arkaly Hudaýyň ogullary bolýarlar (Galatýalylar 4:1-7). Olar täze dogluş arkaly Hudaýyň çagalary bolýarlar, bu Reb Isa bilen hiç haçan bolmady, sebäbi Ol däl “Hudaýyň Çagasy.” Ol tebigaty boýunça Oglan, elbetde, ogullyk arkaly däl.
Reb Isanyň ýokardaky sözleri Ýahýa 14:28-däki sözlerine garşylykly ýaly görünip biler, ol ýerde şeýle okaýarys: “Meniň Atam Menden uludyr.” Ol Atanyň şahsy taýdan Özünden uludygyny aýtmaýardy, eýsem Ol Oglan hökmünde, şol wagt ýer ýüzünde Ynsanlykda görünýän, Atanyň ygtyýary astynda bir ýer tutandygyny aýtýardy. Ol ýerde Ol Atasyna dolanmagy barada hem sözledi.
Ýahýa Mesihiň hudaýlygynyň şöhratynda kimdigi barada köp zat aýtdy. Bu Ýahýa 1:18-de ajaýyp görünýär. “Hiç kim Hudaýy hiç haçan görmedi. Atanyň göwüsinde bolan ýeke-täk doglan Oglan, Ol Ony yglan etdi.” Ol dünýä gelmezden öň Atanyň göwüsindemidi? Elbetde, Atanyň göwüsinde bolmak hemişe Onuň tebigatydy. Geçmişdäki ähli ebedilikde Ata bilen şeýle ýakyn gatnaşykda bolany üçin, Ol Ony yglan etmäge doly ukyplydy.
Ýahýa Mesih barada “Söz” hökmünde sözlemezden öň, Ol barada “Oglan” hökmünde sözledi. “Başlangyçda Söz bardy, we Söz Hudaý bilen birlikdedi, we Söz Hudaýdy. Ol başlangyçda Hudaý bilen birlikdedi” (1-2-nji aýatlar). Käbirleri Mesihiň dünýä gelmezden öň Hudaýyň Oglydygyny inkär etmäge het edişleri ýaly, Mesih dünýä gelende Söz boldy diýip batyrgaýlyk bilen öňe sürýänler hem bar. Bu Mukaddes Ýazgylara we Rebbiň Özüne açyk hyýanatdyr.
Aslynda, Sözüň başlangyjy ýokdy. Ol “başlangyçda” bardy, biz bilýän wagtymyz ýok bolmazdan öň. Ol şol ýerde bardy. Başgaça aýdanymyzda, Ol ebedi şahs. Ol “Hudaý bilen birlikdedi,” ýagny Ol aýratyn şahs. “We Söz Hudaýdy.” Ol hudaýlyk şahs. Mundan başga-da, “Ol başlangyçda Hudaý bilen birlikdedi.” Ol ebedi aýratyn şahs. “Söz” hökmünde Mesih Hudaýyň ähli pikirleriniň kämil beýanydyr. “Oglan” hökmünde Ol Atanyň göwüsindedir, Atanyň ýüreginiň kämil görkezilýän Zady.
Köne Testamentyň Şaýatlygy
Agur özüni “ähli adamlardan akmak” diýip atlandyrsa-da (Süleýmanyň Tymsallary 30:2), ol 4-nji aýatda islendik ysraýyllynyň akylyny çuňňur gozgamaly soraglary berdi: “Kim göge çykdy ýa-da aşak düşdi? Kim ýeli ýumruklaryna ýygnady? Kim suwlary eşige baglady? Kim ýeriň ähli çäklerini berkitdi? Onuň ady näme, we Onuň Oglunyň ady näme, eger bilýän bolsaňyz?”
Ýöne ýatda saklalyň, bu Mukaddes Ýazgydyr, şonuň üçin Hudaý bize bu soraglary berýär. Biz Ýaradyjynyň uly şöhraty bilen ýüzbe-ýüz bolýarys, soňra bizden “Onuň ady näme, we Onuň Oglunyň ady näme, eger bilýän bolsaňyz?” diýip soralýar. Ol “Geljekde Hudaýyň Ogly boljak Zadyň ady näme bolar ?” diýip soramady, eýsem “Onuň ady näme, we Onuň Oglunyň ady näme ?” diýip sorady. Agur ýazan wagty Mesih Hudaýyň Oglymydy? Elbetde! Bu ynamdan gaçyp gutulmak ýok. bolar
Milletleriň hökümini göz öňünde tutýan Zebur 2, Reb Isanyň sözlerini pygamberlik edýär: “Men karary yglan ederin: REB Maňa aýtdy: ‘Sen Meniň Oglum, bu gün Men seni dogurdym’” (7-nji aýat). “Sen Meniň Oglum” diýen jümle ýeke-täk beýiklikde durýar. Ol Hudaýyň Ogly, sebäbi Ol Hudaýdyr. Bu Onuň şahsy şöhratyna degişli bolup, ebedi geçmişden bäri hakykatdyr. Ýöne, “Bu gün Men seni dogurdym” pygamberlikdir, Onuň ynsanlaşmasynyň gudratyna degişlidir. Käbirleri muňa garşy çykyp, Mesihiň ynsanlaşma arkaly Oglan hökmünde doglandygyny aýtdylar. Ýöne Mukaddes Ýazgy “Men seni Öz Oglum bolmagyň üçin dogurdym” diýmeýär. Eger şeýle bir zat aňladylmaly bolsa, onda dogluş ilki agzalardy, ýöne beýle däl. Ilki Onuň şahsyýetiniň beýikligi agzalýar, soňra Onuň doglandygy, bu, elbetde, Ynsanlykdadyr.
Zebur 2 şeýle hem 10-12-nji aýatlarda biziň üçin başga bir gymmatly sapak goşýar, ol ýerde şeýle okaýarys: “Indi, patyşalar, akyldar boluň; ýeriň kazylary, tälim alyň. Rebbe gorky bilen gulluk ediň, we titreme bilen şatlan. Oglany öpüň, ýogsa Ol gaharlanar, we siz ýolda heläk bolarsyňyz, Onuň gahar-gazaby azajyk tutaşanda. Oňa bil baglaýanlaryň hemmesi bagtlydyr.” Zebur soňky günlerde hökümi pygamberlik etse-de, bu aýatlar patyşalara we kazylara häzirki wagtda, ýazylan wagtyndaky ýaly, nesihatdyr. Şol wagt olara “Oglany öpmek” aýdyldy, bu Ol Ynsanlykda “dogulmazdan” köp öňdi. Şeýle hem, “Oňa bil baglaýanlaryň hemmesi bagtlydyr” (12-nji aýat). Zeburçy muny şol wagt adamlary Oglana bil baglamaga höweslendirmek üçin ýazandygy şübhesiz, bu “Oglany öpmegiň” ýoly bolardy.
Atanyň we Oglanyň gatnaşygyna başga bir iň owadan şaýatlyk Süleýmanyň Tymsallary 8:22-36-da tapylýar, ol şeýle başlaýar: “Reb Meni Öz ýolunyň başlangyjynda, Öz gadymy işlerinden öň eýeledi. Men ebedilikden, başlangyçdan, ýer ýok wagtyndan bäri berkarar boldum” (22-23-nji aýatlar). Soňra, 30-31-nji aýatlarda şeýle okaýarys: “Soňra Men Onuň ýanynda ussat ussa hökmünde bardym; we Men her gün Onuň lezzeti boldum, hemişe Onuň öňünde şatlandym, Onuň ýaşaýan dünýäsinde şatlandym, we Meniň lezzetim ynsan ogullary bilen birlikdedi.” Akyldarlyk bu ýerde açykdan-açyk şahsyýet hökmünde görkezilýär, we bu şahsyýet 1 Korinfliler 1:24-iň şaýatlyk edişi ýaly, Atanyň Ogly, Reb Isadan başga hiç kim bolup bilmez: “Mesih Hudaýyň güýji we Hudaýyň akyldarlygy.” Eger biz Oglanyň geçmiş asyrlarda hemişe “Onuň [Atanyň] lezzeti, hemişe Onuň öňünde şatlanan” (Süleýmanyň Tymsallary 8:30) bolandygyny bilmesek, nähili köp zady ýitirerdik. Atanyň we Oglanyň arasyndaky bu gatnaşyk ýüreklerimizi çuňňur begendirmeli we “Ata we Onuň Ogly Isa Mesih bilen gatnaşykda” (1 Ýahýa 1:3) öz häzirki şatlygymyzy ruhlandyrmaly. Şeýle hem, geçmiş asyrlarda hem Oglanyň “lezzeti ynsan ogullary bilen birlikdedi” (Süleýmanyň Tymsallary 8:31) diýip belläň, sebäbi Atanyň we Oglanyň imanlylaryň ebedi patasyny göz öňünde tutmadyk wagty hiç haçan bolmady.
Käbirleri Süleýmanyň Tymsallary 8-iň Hudaýyň Ogluna däl-de, diňe akyldarlyga prinsip hökmünde degişlidigini öňe sürdüler, sebäbi akyldarlyk 8:1-3 we 9:1-6-njy baplarda “ol” hökmünde agzalýar. Ýöne 8:22-36-njy baplarda beýle däl, sebäbi akyldarlyk ol ýerde şahs hökmünde sözleýär (12-nji aýata serediň). “Ol” hökmünde agzalanda, üns akyldarlygyň adamlardaky subýektiw işine gönükdirilýär, ýöne Süleýmanyň Tymsallary 8:22-36-da tema biziň akyldarlygy özleşdirmegimiz ýa-da düşünmegimiz däl-de, bir şahsda obýektiw akyldarlykdyr, biziň oňa nähili täsir edýändigimizden aýry. Bu şahs diňe Hudaýyň Ogly bolup biler. Ol bu ýagdaýda akyldarlygyň mysaly hökmünde hem görülmeýär, sebäbi biz hiç haçan şeýle bir mysaly yzarlap bilmezdik. Gaýtam, Ol biziň wepaly söýgimiziň we seždämiziň Obýekti hökmünde öňümizde goýulýar. Şonuň üçin Mukaddes Ýazgynyň şeýle bir bölegi Atanyň we Oglanyň hormatymyzy çuňlaşdyrsyn.
Ahyrynda, biz Reb Isanyň Atasyna eden dogasynda Ýahýa 17:24-de yglan edilen hakykatdan lezzet alyp bileris: “Ata, Sen Maňa berenleriň hem Meniň bilen bolmagyny isleýärin, Meniň şöhratymy görsünler, Sen Maňa beren şöhratymy; çünki Sen Meni dünýäniň düýbüni tutmazdan öň söýdüň.” Oglan Hudaýa Öz Atasy hökmünde sözledi, we Ata hökmünde Hudaý Öz Ogluny dünýäniň düýbüni tutmazdan öň söýdi. Bu gysga makalada göz öňüne getiren dürli aýatlarymyz bilen nähili kämil ylalaşýar.
Atanyň we Oglanyň arasyndaky ebedi söýgi gatnaşygynyň gözelligi, elbetde, bizi Onuň ýüzüniň öňünde sežde we hormat bilen hereket etmäge niýetlenendir.
—Lesli M. Grant tarapyndan, uýgunlaşdyrylan.
Ynsan dili ynsan gatnaşyklaryny we ynsan düşünjeleriniň we pikirleriniň çägindäki zatlary beýan etmäge laýykdyr. Şonuň üçin, ebedi Hudaýyň hudaýlyk barlygyny we Üçbirlik Hudaýyň üç şahsyýetiniň arasynda başlangyçsyz ýa-da soňsuz esasynda bolmaly ýaradylmadyk gatnaşygy ýeterlik derejede beýan etmekde ýetmezçilik edýär. Hudaýyň bu hudaýlyk zatlaryny açmak üçin ulanan aňlatmalary ynsan dilinde bolmaly, biz ynsanlar olara öz ynsan pikirlerimizi okamak bilen olary ýoýup we bozup bileris.
Ýöne Hudaý Öz hökümdarlyk merhemeti bilen biziň bu tebigy gowşaklygymyzda bize geldi. Özü barada hudaýlyk ylhamlanan beýanatlaryny bermek bilen, Ol bizi Öz aýdanlary barada çaklamalar etmek üçin öz akyl ýetiriş güýjümize hiç hili goýmady. Gaýtam, Ol bizi Öz hudaýlyk tebigatynyň paýdarlary etdi, bu açyk, hudaýlyk zatlary düşünmäge ukyply. We Ol bize Öz Mukaddes Ruhuny berdi, biziň içimizde ýaşamak üçin Öz Sözüni düşündirmek we täzelenen düşünjämizi olaryň hakyky manysyna görä aýdyňlatmak üçin. Bu uly bir peýda, ýöne biz öz düşünjämize bil baglamasak we tabyn bolan islegimiz we öwrenmäge höwesli ýüregimiz bolsa, Ol bizi ähli hakykatlara ýol görkezip biler (Ýahýa 7:17; Süleýmanyň Tymsallary 3:5-6; 1 Korinfliler 2:10,12,14; Ýahýa 16:13). —E. C. Hadli, “Ebedi Oglan” atly eserinden uýgunlaşdyrylan.
