Nuhuň ady “dynç” ýa-da “rahatlyk” diýmegi aňladýar. Kakasy Lameh oňa “Rebbiň gargan ýeri sebäpli ellerimiziň zähmetinden we agyr zähmetinden bizi rahatlandyrar” (Gelip çykyş 5:29) diýen umyt bilen at goýdy. Lamehiň nähili rahatlygy göz öňünde tutandygy aýdylmaýar, ýöne gargan ýerde fiziki zähmetiň ýadawlygyndan başga-da, umumy ýagdaýlaryň gowy gitmeýändigi we Ýaradyjynyň ýakyn wagtda gatyşjakdygy duýulýar. Bu Lamehiň atasy Enohyň Nuhuň dogulmagyndan bir nesil ýa-da şol bir wagtda (69-369 ýyl) wagyz etmeginiň täsiri bolup bilermi?
Adamyň ýedinji neslinden bolan Enoh pygamberlik etdi ... 'Seret, Reb müňlerçe müň mukaddesleri bilen her kimi höküm etmek we ähli hudaýsyzlary eden hudaýsyz işleri üçin we hudaýsyz günäkärleriň Oňa garşy aýdan ähli agyr sözleri üçin aýyplamak üçin gelýär.' (Ýahuda 14-15)
Enohyň esasy temasy adamyň hudaýsyzlygydy – Hudaý üçin ýer bolmadyk durmuş ýörelgesi.
Enoh Hudaý bilen ýöremek durmuşynyň ylhamyndan wagyz etdi (Gelip çykyş 5:22). Onuň ogly Metuselahyň we agtygy Lamehiň onuň mysalyna eýerendigini ýa-da ýokdugyny bilmek gyzykly. Ýa-da olar töwereklerindäki ýaramazlaşýan jemgyýetden has köp täsir aldylarmy? Nuhuň döwrüne çenli biz ýene-de “ol Hudaý bilen ýöredi” (Gelip çykyş 6:9) diýip okaýarys.
Ahlak bozulmasy
Nuh taryha “Hudaýyň ogullary” bilen owadan “adam gyzlarynyň” (Gelip çykyş 6:1-2) haram birleşmesinden gibrid super-nesil ösüp başlanda girdi, bu ahlak bozulmasynyň prosesini şeýle bir çaltlandyrdy welin, “Reb adamyň ýer ýüzündäki erbetliginiň nähili uludygyny we onuň ýüreginiň ähli pikirleriniň hemişe diňe erbetdigini gördi” (Gelip çykyş 6:5).
Rimliler 1:21-32-de beýan edilen adam ahlagynyň we Hudaý bilen gatnaşygynyň ýaramazlaşmagy, adam taryhynyň diňe dokuz neslinden we 1000 ýyldan gowrak wagtyndan soň doly güýjüne ýetdi. Dawudyň adam nesliniň ahlak/ruhy ýagdaýy baradaky teswiri (Zebur 14:2-3; 53:2-3) şonda dogrydy, häzir hem dogry, we taryhyň islendik nokadynda az ýa-da köp dogry boldy: “Hudaý adamyň ogullaryna gökden seredýär, düşünýän, Hudaýy gözleýän barmyka diýip. Hemmeler ýüz öwürdiler, olar bilelikde bozuldy; gowy iş edýän ýok, hatda biri hem ýok.”
Bu umumy beýanat käwagtlar san taýdan az sanly kadadan daşary ýagdaýlara eýe boldy, Nuhuň ýagdaýynda bolşy ýaly, ol “Rebbiň gözünde merhemet tapdy” (Gelip çykyş 6:8). Ol Hudaýyň ýüregine nähili täzelik beren bolmaly:
Reb gökden seredýär ... Ol ähli ýürekleri döredýän, olaryň ähli eden işlerini göz öňünde tutýan (Zebur 33:13-15)
Nuhuň şeýle jemgyýetdäki durmuşy adam ölçeginde gaty ýalňyz bolardy, ýöne ol Öz ýaradanlarynyň ýoldaşlygyny küýseýän Hudaý bilen ýöredi. Nuh we Hudaý biri-birine eýedi. Bu nähili baý gatnaşyk bolmaly! Bu Hudaý bilen siziň ýakyn gündelik gatnaşygyňyz nähili? Meniňki nähili?
Ynam gatnaşygy
Beýan dowam edende, ýagdaýyň nähili agyrdygy ýene-de ýadymyza salynýar: “Indi ýer Hudaýyň gözünde bozulandy we zorluk dolydy” (Gelip çykyş 6:11). Bu çydap bolmaýan ýagdaýdy we Hudaý bir zat etmeli boldy. Hudaý bilen ynam gatnaşygy “Onuň bardygyna we Ony yhlas bilen gözleýänleri sylaglaýandygyna ynanmagy” talap edýär (Ýewreýler 11:6). Öz döwründe Nuh ýeke-täk adamdy. Şonuň üçin Hudaý bir gün oňa gämi gurmak barada aýdanda, ol we maşgalasy heläkçilikden halas bolardy, Nuh boýun egdi. Ýazgy dramatik, güýçli:
Ynam bilen Nuh, entek görülmedik zatlar barada duýduryş alanda, mukaddes gorky bilen maşgalasyny halas etmek üçin gämi gurdy. Onuň ynamy bilen ol dünýäni ýazgardy we ynam bilen gelýän dogrulygyň mirasçysy boldy (Ýewreýler 11:7)
Ynam, ýekebara iman edýäni Hudaý bilen birleşdirýär, hatda ol düýbünden çüýrän we Hudaýy islemeýän jemgyýetde ýaşaýan bolsa-da. Hudaýyň ýoldaşlygynda ýaşap, Nuh töwereklerindäki ahlaksyz ýagdaýlardan doly habarlydy we Hudaýyň öň hiç görülmedik hökümi dökmek zerurlygyna geň galmady. “Mukaddes gorky” bilen ol Hudaýyň duýduryşyna gulak asdy we boýun egmek bilen gämi gurdy. Nesliň galan bölegi duýduryşlara üns bermedi. Nuhuň atasy Enohyň 300 ýyllyk wagyz kampaniýasy, iň bolmanda bozuk nesli toba getirmek manysynda, hiç hili täsir etmedik ýaly.
Gämi Nuhuň howlusynda bir asyryň köp böleginde gurulýardy – şübhesiz gaty açykdy. Ol ýerli, hatda ähliumumy, syýahatçylyk ýeri bolup bilermi? Nuh habarçylaryň soraglaryna jogap berip ýa-da ýerine gezelençler geçirip, öz missiýasyny düşündirip we adamlara duýduryş berip bilermi? Belki, ol her gün ýa-da her hepde Hudaýyň geljek hökümine gaty ses bilen yglan etmek üçin wagt aýryp, gämini adamyň ýeke-täk halas bolmak umydy hökmünde görkezendir. Ol, ahyrsoňy, “dogrulygyň wagyzçysydy” (2 Petrus 2:5). Emma adamlar üçin bu Disneý dünýäsi fantaziýasy ýalydy. Nuh öz ynamyny näçe çynlakaý kabul etse, şonça-da masgaralanmaga döz gelendigine şübhe ýok. Zatlar köp üýtgemedi, şeýle dälmi?
Nuhuň maşgalasynyň şahsy ynamy barada hiç zat bilmeýäris. Onuň ogullary gurluşyga kömek etdilermi? Goňşularyň, dostlaryň, deň-duşlaryň we tomaşa edýän syýahatçylaryň garaýyşlaryndan, teswirlerinden we barmak bilen görkezmelerinden utanýardylarmy? Bilmeýäris. Emma Nuhuň ynamynyň dogry bolandygyny we maşgalasyny halas edendigini bilýäris. Biz hiç kimiň başgasynyň ynamy bilen, ruhy manyda, halas bolýandygyna ynanmaýarys; ynam, Özüni üns berýänlere açýan Hudaýa şahsy, şahsy, ýekebara borçnamadyr. Ýöne ata-enäniň ýa-da atanyň ynamynyň güýçli täsiri bar, Timoteýiň ýagdaýynda bolşy ýaly (2 Timoteý 1:5). Ynam miras galmasa-da, öwredilip bilner. Nuhuň mysaly güýçlüdi we onuň maşgalasyna uly täsir etdi.
Mundan başga-da, Nuhuň ynam-hereketi Hudaýa şeýle bir täzelik berdi welin, Ol ony maşgalasyny halas etmäge goşmak bilen sylaglady, Lot üçin hem şol bir zady etmäge synanyşdy (Gelip çykyş 19:12-22). Pawlusyň ýagdaýynda hem Hudaý onuň wepalylygyny hormatlap, heläk bolan gämide onuň bilen syýahat edýänleriň hemmesini halas etdi (Resullaryň işleri 27:24). Biz halas etmegi isleýän Hudaý bilen iş salyşýarys we şonuň üçin şahsy ynamy şeýle bir hormatlaýarys welin, Ol köplenç başgalary onuň arkaly bereketleýär. Ol günäkärleri diňe ähli halas bolmak tagallalary ret edilenden soň ýok edýär.
Gämi gurluşyk taslamasy
Nuhuň taslamasy (aslynda Hudaýyň taslamasy) hakykatdanam manysyz ýaly görünmeli. Göräýmäge, ýakyn ýerde uly suw howdany ýokdy. Ýer ýüzünde hiç wagt ýagyş ýagypmydy (Gelip çykyş 2:5)? Hiç kim öň gämi görüpmidi? Nuhuň ýer ýüzüni suw basjak geljek suw joşguny baradaky hekaýasy onuň döwrüniň adamlary üçin akyla sygmaýan bolup bilerdi. We, görnüşi ýaly, Hudaýyň hökümi düşünip bolmaýan düşünje bolupdy. Nuh hiç wagt görmedik bir zada taýýarlanmaga borçludy (Ýewreýler 11:7). Emma ol Hudaýa ynanýardy, ony gündelik gezelençlerinde tanapdy. Şonuň üçin, ahlak bozulmasy bilen göreşmekden başga-da, Nuh çölde ägirt uly gämi gurmagynyň sebäbi bilen baglanyşykly çuňňur şübheçilige hem garşy durdy. Musa ýaly (Ýewreýler 11:27), Nuh “görünmeýän Zady görýändigi üçin sabyr etdi” we şonuň üçin hem görünmeýän, ýöne ynam üçin ýeterlik derejede açyk bolan geljek wakalara taýýarlandy.
Nuhuň sabyrlylygy bu krizis döwründe Hudaýyň sabyrlylygynyň hem beýanydy. Petrus “Hudaý Nuhuň günlerinde gämi gurulýarka sabyrly garaşanda, köp wagt öň boýun egmedik” adamlar barada ýazýar (1 Petrus 3:20). Höküm taýýarlanýarka we halas bolmak serişdeleri taýýarlanýarka, ýagdaýlar erbetden has erbede gitmegi dowam etdirdi, söýgüli Hudaýyň çäksiz sabyrlylygyny synady, Onuň iň söýgüli ýaradylyşy Oňa garşy çykypdy. Häzirki wagtda köp tapawut barmy? Hemmämiz Nuh ýaly wepaly, ähli kynçylyklara we garşylyklara garşy sabyrly we tutanýerli, gözümiz hemişe dogry bolan we hiç wagt ýalňyşmaýan Hudaýa dikilen bolsun.
“Dogrulygyň wagyzçysy” hökmünde Nuh maşgalasyndan başga hiç kimi imana getirmän. Emma onuň maşgalasy örän möhüm. Nuh öýünde wepaly boldy we başga hiç kimi imana getirmese-de, maşgalasy bilen wepalylygy erbet, üns bermeýän dünýä şaýatlygyny goldady. We “onuň ynamy bilen ol dünýäni ýazgardy we ynam bilen gelýän dogrulygyň mirasçysy boldy” (Ýewreýler 11:7). Nuh hemmämiz üçin güýçli mysal, öz ynamymyz we tejribämiz üçin ideal. Ahlak bozulmasy ýaşaýan jemgyýetimizi ýok etjek bolanda, biz öz döwrümizde “Nuhlar” bolalyň – hakykaty gürleýän we ýaşaýan Nuhlar, günäkärlere hökümiň gelýändigini duýdurýan we olara Hudaýyň ebedi howpsuzlyk we gorag gämisine, Reb Isa Mesihe girmegi teklip edýän Nuhlar.
Suw joşguny arkaly
Suw joşguny hekaýasy Hudaýyň takyk wagtyny we wakalaryň ünsli gözegçiligini ajaýyp görkezýär. “Nuh 600 ýaşyndaka, ýer ýüzüne suw joşguny geldi” (Gelip çykyş 7:6). Bu ähli döwürleriň iň uzak ýaşan adamy, Nuhuň atasy Metuselahyň ölen ýylydy; Nuhuň kakasy Lameh bäş ýyl öň ölüpdi. Şeýlelik bilen, Nuhuň wepaly öňküleriniň hiç biri suw joşgunynyň elhenç betbagtçylygyny başdan geçirmäge ýaşamady. Ol imansyzlar we ahlaksyzlar üçin niýetlenipdi.
Injil, Nuhuň maşgalasynyň gämide bir ýyl ýaşan döwründäki gündelik durmuşy barada hiç hili maglumat bermeýär (Gelip çykyş 7:11; 8:13-14). Bu maşgalanyň bir ýyllyk ýekelikdäki işleri barada hiç zat bilmesek-de, biz olaryň Hudaýyny gowy bilýäris, Ol olary “ýadawlykdan ölmege” goýmandygyny bilýäris. Köpler mesihçileriň durmuşynyň gowşak, bu aldawçy, heläk bolan dünýäniň gyzykly zatlaryndan we özüne çekiji taraplaryndan “mahrum” diýip pikir edýärler. Käwagtlar Hudaýymyzyň durmuşymyzy hemişe gyzykly, kanagatlandyryjy we öndürijilikli saklamak üçin ýeterlik boljakdygyny bilmek bize kyn düşýär – biz Onuň lezzeti we Onuň merhemetindedigimizi bilýänçäk. Nähili bagtly çäresizlik we ýakynlyk! Diňe Oňa üns beriň, Ol näme edýär we biz Onuň üçin näme etmäge hukukly.
Hudaýyň olary bu geň syýahatda nähili gyzykly we oýa saklandygy barada çaklamalar etmek gyzykly. Hiç hili teleýaýlym, konsert, sport ýaryşy, dynç alyş ýa-da başga adam wakasy Hudaýyň dünýäniň ilkinji kruiz gämisinde myhmanlary hökmünde şol 375 gün ýaly gyzykly bolmandygyna ynanýaryn.
Biz näme öwrenip bileris
Nuhuň gämiden çykandan soňky ilkinji taslamasy Reb üçin gurbanlyk sypasyny gurmak we onuň üstünde ýakylan gurbanlyklary hödürlemekdi (Gelip çykyş 8:20), şol bada özüni hakyky Hudaýa sežde ediji hökmünde tassyklamak we täzelenen ýerde sežde etmegi täzeden dikeltmek. Onuň soňky ahlak ýalňyşlygy anti-klimaktiki we uly ünsi talap etmeýär, diňe şuny bellemeli: näçe üstünlikli ýa-da ýeňiji bolsak-da, geçmişde Hudaý bilen näçe gowy “ýörän bolsak-da”, biz hemişe günä etmäge aňsatlyk bilen ýykgyn edýäris. Nuh adamdy. Onuň Hudaýy, we biziň Hudaýymyz, rehimdar, söýgüli, mähirli we bagyşlaýjy. Biz Oňa gaty mätäç.
