Mukaddes Kitabyň ÖZ-ÖZI barada aýdýan zatlary möhüm
Mukaddes Kitap dünýäde iň köp satylýan kitapdyr we şeýle bolup gelýär. Bu san Tanahyň (Ýewreý Mukaddes Kitaby), Täze Äht ýa-da Zeburlar ýaly Mukaddes Ýazgylaryň beýleki bölekleriniň satuwyny öz içine almaýar. Mukaddes Kitap Jemgyýeti 1816-njy ýylda hasaplamaga başlaly bäri, çap edilen Mukaddes Kitaplaryň sany 2000-den gowrak dilde we şiwede 6 milliarddan gowrakdyr. Häzirki wagtda Mukaddes Kitap ýylda takmynan 100 million nusga satylýar. Mukaddes Kitap näme üçin beýle meşhur? Ine, käbir sebäpleri.
Ol Hudaýyň Sözüdir.
Mukaddes Kitap özüni Hudaýyň Sözüdigini yglan edýär, «Reb aýtdy» we «Hudaý aýtdy» diýip azyndan 1158 gezek ýazýar. Hakyky manyda, bütin Mukaddes Kitap barada, On Sargyt barada aýdylyşy ýaly, şeýle diýlip bilner:
«ýazgy Hudaýyň ýazgysydy» (Müsürden Çykyş 32:16 NKJV). Bu hakykat Täze Ähtde şeýle diýilende gaýtalanýar: «Ähli ýazgy Hudaýyň ylhamy bilen berilendir we taglymat, ýazgaryş, düzediş, dogrulykda terbiýe üçin peýdalydyr» (2 Timoteos 3:16). Isa şeýle diýdi: «Asman we ýer ýok bolar, ýöne Meniň sözlerim hiç haçan ýok bolmaz» (Markus 13:31). Mormon Kitaby, Kuran ýa-da beýleki «mukaddes kitaplar» ýalňyşsyz ýa-da ylahy ylhamly ýa-da Hudaýyň ebedi Sözüdigini öňe sürüp bilermi?
Mukaddes Ýazgylar bize tebigy durmuşyň Adam ata nähili gelendigi ýaly geldi, «Hudaý ... onuň burun deşiklerine durmuş dem berdi.» Bu durmuş demi ony «janly jandar» etdi (Barlyk 2:7). Şeýle hem, Hudaýyň agzyndan çykan Söz
«ebedi ýaşaýar we galýar» (1 Petrus 1:23). Ol täze durmuş berýär we iman edende şol durmuşy saklaýar. Reb Isa şeýle diýdi: «Size aýdýan sözlerim ruhdur we olar durmuşdyr» (Ýahýa 6:63; Kanun taglymaty 30:10-16). Şonuň üçin Mukaddes Kitap «ýüregiň pikirlerini we niýetlerini» (Ýewreýler 4:12) saýgaryp, adamlary günäde ynamly edip (Rimliler 7:7) we olaryň janyny öwrüp bilýär (Zebur 19:7).
Käbir kitaplar bütin milletleri öz syýasy ideologiýasynda ýol görkezip bilse-de, beýlekiler köp adamlary ylhamlandyryp ýa-da güýmenje berip bilse-de, diňe Mukaddes Kitap ony okaýanlaryň aňyna, ýüregine we ruhuna aralaşýar. Hudaýyň Sözü ynsaby we ýüregi ynamly edende, ol öwrülişik getirýär we täze dogluşy mümkin edýär (Ýahýa 8:6-9; 3:5). Soňra ol bizi Hudaý bilen parahatçylyga (1 Ýahýa 1:9) we beýlekiler bilen dogry gatnaşyklara (Zebur 119:105) alyp barýan gollanma bolýar. Başga hiç bir kitap muny edip bilmez.
Ol Geçmişe, Häzirki Zamana, Gelejege Degişlidir.
Mukaddes Kitap dünýäde iň taryhy takyk resminamadyr, sebäbi ol Hudaýyň görkezmesi bilen ýazyldy (2 Petrus 1:21). Eger bir adam Amerikan Raýat Uruşynyň taryhyny Demirgazykdan we Günortadan awtorlar tarapyndan ýazylan ýaly okasa, «faktlar» olaryň dürli garaýyşlary we pikirleri sebäpli tapawutlanýar. Olaryň ýazgylaryna doly ynanmak bolmaz. Emma Hudaýyň Sözü bilen beýle däl, ol doly hakykatdygyny öňe sürýär:
«Siziň Sözüňiziň ähli zady hakykatdyr, we Siziň her bir dogry hökümleriňiz ebedi dowam edýär» (Zebur 119:160). Ol bu öňe sürmäni edip bilýär, sebäbi onuň Awtorasy ähli bilýän hökmünde ykrar edilýär: «Hudaýa ebedilikden ähli işleri mälimdir» (Resullaryň Işleri 15:18). Adamlar Mukaddes Kitapdaky wakalaryň, atlaryň we ýerleriň ygtybarlylygyna hüjüm etmäge synanyşan bolsalar-da, arheologiki gazuw-agtarmalar Mukaddes Kitap ýazgysynyň faktikilygyny yzygiderli tassyklady. Arheologiýa Mukaddes Kitaby subut etmeýär; arheologiýa yşyk saçýan Mukaddes Kitapdyr.
Mukaddes Ýazgylar wagtlaýyn, häzirki zaman we häzirki wagtda gaty möhüm. 2000 ýyldan gowrak wagt mundan ozal ýazylan Rimliler 1:19-32-niň ýakyndan okalmagy, häzirki ýagdaýlary şeýle takyk suratlandyrýandygy üçin okyjyny biynjalyk edýär. Täze Ähtde, Hudaýa we beýlekilere garşy häzirki wagtda dogry ýaşamak üçin görkezmeler berilýär (1 Timoteos 3:13-14; Rimliler 12:1-21). Köne Äht, esasanam Ysraýyllaryň taryhy, biziň häzirki öwrenmegimiz üçin ýazyldy (1 Korinfliler 10:11), we Nakyllar özüni ähli adamlaryň yzarlamagy üçin paýhasly kitap hökmünde görkezýär (Nakyllar 4:20-22). Başga hiç bir ýazgy şeýle yzygiderli häzirki zaman däldir.
Mundan başga-da, Mukaddes Kitap pygamberligi – gelejege degişli maglumat – hem ygtybarlydygy subut edildi. Danieliň iň kiçijik jikme-jikliklerde öňünden aýdan köp gelejekdäki wakalaryndan (Daniel 2:31-45; 4:4-37; 7:1-8:26), eýýäm bolup geçenler bize henizem ýerine ýetmediklere hem hakykat hökmünde ynanmak bolýandygyny subut edýär. Mesihiň gelmegini öňünden aýdan 300-den gowrak pygamberlik bar, we olaryň köpüsi Isa Betlehemde dogulmazdan köp ýyl öň ýazyldy. Bu köp yglanlardan, diňe Isanyň özüniň ýerine ýetirip biljek takmynan 100-si bardy. Biz Mukaddes Kitaba ynanyp bileris, sebäbi başga hiç bir ýazgy şeýle pygamberlik takyklygyny, hakykatyny we ýerine ýetirilişini öňe sürmeýär.
Ol Adamyň Problemasyny Açýar we Çözýär.
Käbir kitaplar adamyň ýagdaýyny ähli üstünlikleri we şowsuzlyklary bilen realistik suratlandyrýar. Şol wagtda Siňekleriň Hökümdary, Nobel baýragynyň eýesi Uilýam Goldingiň allegoriki romany, adamyň döreden medeniýetiniň nähili şowsuzlyga uçraýandygyny jikme-jik suratlandyrsa-da, Mukaddes Kitap bir gysga sözlemde adamyň şowsuzlygynyň sebäbini berýär:
«Ýürek ähli zatdan aldawçydyr we aşa erbetdir; ony kim bilip biler?» (Ýeremiýa 17:9). Hudaýyň Kanunyna boýun bolmazlyk (Rimliler 5:19), Onuň Sözüni ret etmek (Ýeremiýa 6:19, 8:9) we Onuň Hakykatyny kabul etmekden ýüz öwürmek (Rimliler 1:18-32) adamyň ähli şahsy, medeni we dünýä kynçylyklaryny döretdi. Şawul Patyşa barada aýdylan zat – «Siz Rebbiň sözüni ret edenligiňiz üçin, Ol hem sizi ret etdi» (1 Şawul 15:23) – Adam atadan häzirki güne çenli taryh boýunça ýaňlanýar. Diňe Hudaýyň Sözü adamyň problemasyny şeýle gysga we takyk suratlandyrýar! Mukaddes Kitap Hudaýyň bizi görýändigini we Onuň yzyna düşmegimize garaşýandygyny görkezýär (Barlyk 16:13).
Hudaýyň Sözü Köne Äht döwründe, hem şahsy, hem milli derejede durmuş we abadançylyk wada berdi:
«Şonuň üçin Meniň kanunlarymy we hökümlerimi berjaý etmeli, eger bir adam olary etse, ol olar bilen ýaşar: Men Rebdirin» (Lewiler 18:5). Hatda Ninebiýanyň erbet şäheri hem, adamlary erbet ýollaryndan toba edip, Ýunusyň getiren Hudaýyň Sözüni diňlänlerinde takmynan 400 ýyl saklandy (Ýunus 3:5). Emma, Mukaddes Kitap günäkär adamyň şonda-da, häzir-de Hudaýyň Kanunyny – bir adam, Hudaý we beýleki adamlar arasyndaky dogry gatnaşyklar üçin Onuň nusgasyny – berjaý edip bilmeýändigini görkezýär.
Emma Köne we Täze Ähtlerde adamyň Kanuny berjaý edip bilmezliginiň çözgüdini berýän parçalar bar:
«Dogry adam iman bilen ýaşar» (Habakkuk 2:4; Rimliler 1:17; Galatýalylar 3:11). Bu iman Isa Mesihde tapylýar, «Ol biziň üçin özüni berdi, şonuň üçin Ol bizi her bir kanunsyz işden halas etsin we özüne aýratyn halky arassalasyn, oňat işlere höwesli» (Titus 2:14). Ol biziň içimizde Hudaý bilen täze gatnaşyk döredýär (Ýahýa 17:20) we beýlekiler bilen dogry gatnaşyklar üçin güýç berýär (Efesliler 2:14).
Dogry ýaşamak üçin güýç Hudaýyň Ruhy arkaly gelýär, şonuň üçin biz şeýle diýip bileris:
«indi tenimde ýaşaýan durmuşymy, meni söýen we özüni meniň üçin beren Hudaýyň Oglyna iman bilen ýaşaýaryn» (Galatýalylar 2:20). Mukaddes Kitap şeýle öwredýär: «günä ölümde höküm süren ýaly, merhemet hem dogrulyk arkaly Reb Isa Mesih arkaly ebedi durmuşa höküm sürsün» (Rimliler 5:21). Ebedi durmuşa we dogry ýaşaýşa alyp barýan bu iman nireden gelýär? «Iman eşitmekden gelýär, we eşitmek Hudaýyň Sözü arkaly» (Rimliler 10:17).
Ol Iň Köp Hüjüm Edilen Kitapdyr.
Wagt başlamazdan ozal, Lusifer diýlip atlandyrylýan Şeýtan, Hudaýyň şahsyýetine we häsiýetine garşy çykdy, ol şeýle diýdi:
«Men Iň Ýokary ýaly bolaryn» (Işaýa 14:14). Soňra, Eden bagynda ol ýene Hudaýyň sözüne garşy çykdy, Howa ony soraglamagy aýtdy: «Siz hökman ölmersiňiz» (Barlyk 3:4). Şondan bäri, taryh boýunça başga hiç bir kitaba şeýle rehimsiz hüjüm edilmedi. Ol häzirki wagtda öňküsinden has uly duşmançylyk bilen hüjüm edilýär – mekdeplerden gadagan edilýär, hökümet režimleri tarapyndan gadagan edilýär we çydamsyz dinler we milletler tarapyndan ýok edilýär.
Gynansagam, ol «liberal hristian teologlary» tarapyndan hem tankyt edilýär we hüjüm edilýär. Näme üçin? Sebäbi Mukaddes Kitap özüniň öňe sürýän zady – Hudaýyň Sözüdir. Ol
«janly we güýçlüdir we islendik iki gyrasy ýitili gylyçdan ýitidir, hatda jan we ruhy bölmäge çenli aralaşýar ... we ýüregiň pikirlerini we niýetlerini saýgaryjydyr» (Ýewreýler 4:12). Onda adam doly açyk görkezilýär we ähli adamlaryň her ýerde toba etmelidigi baradaky yglanyna boýun bolmaly (Resullaryň Işleri 17:30), ýa-da onuň dogrulygyna hüjüm etmeli.
Mukaddes Kitap hakykatdyr (Ýahýa 17:17). Hakykaty inkär etmek ony ýalňyş ýa-da ygtybarsyz edýärmi? Inkär etmek ony ýok edýärmi? Mukaddes Kitap bu soragy soraýar we jogap berýär:
«Eger käbirleri ynanmasa näme? Olaryň ynanmazlygy Hudaýyň wepalylygyny netijesiz edermi? Elbetde ýok! Hakykatdanam, Hudaý hakykat bolsun, ýöne her bir adam ýalançy bolsun» (Rimliler 3:3-4). Hudaý bolsa başdan bäri öz halkynyň durmuşynda Öz Sözüniň hakykatyny subut edip gelýär.
Ol Nähili Möhüm?
Şübhesiz, siz bu makalada köp Mukaddes Kitap aýatlarynyň ulanylandygyny bellediňiz, bu žurnalyň her bir neşirinde adaty bolşy ýaly. Munuň sebäbi, Mukaddes Kitap hakykatyň ýeke-täk çyzgysyny berýär (Zebur 19:7-11); şeýlelik bilen, ol taryhy maglumatlaryň iň ygtybarly çeşmesidir, adamyň barlygyna iň hakyky düşünje berýär we şahsy we dünýä ýagdaýlarynyň iň ynamly beýanyny berýär.
Mukaddes Kitap hem biziň Ýaradyjymyz we Halasgär Hudaýymyzyň, Özüni her sahypada diýen ýaly açýan Öz-özünden Bar Bolanyň kämil suratyny berýär. Ýykylan adamyň aýyplaýjy jikme-jikliklerinden başlap, Hudaýyň Sözü Isa Mesih arkaly ebedi we bol durmuşy gazanmak we ýaşamak üçin görkezme berýär (Ýahýa 3:16), Ol Söz bolan Tendir (Ýahýa 1:1-4,14-18). Ýer ýüzündäki başga hiç bir kitap bu zatlaryň ählisini edip bilmez.
Täze Ähtde ýazylan Reb Isa Mesihimiziň hoş habaryny diňläp we oňa boýun bolup, Hudaýyň we Mesihiň Sözüni (Mukaddes Ýazgylaryň ähli 66 kitaby) içimizde baýlyk bilen ýaşamagyna rugsat berenimizde (Koloseliler 3:16), biz beýlekilere peýdaly bolýarys, Hudaýymyzyň we Halasgärimiz Isa Mesihiň şöhraty we hormaty üçin. Mukaddes Kitap muny etjekdigini öňe sürýär. Bu bolsa gaty möhüm.
SOŇKY BELLIK
- Miladydan soň 300-nji ýylda Rim imperatory Diokletian her bir Mukaddes Kitaby ýakmagy buýurdy, sebäbi ol Mukaddes Ýazgylary ýok etmek bilen Hristiançylygy ýok edip biljekdigini pikir etdi. Mukaddes Kitap bilen tutulan her bir adam jezalandyryldy. Emma bary-ýogy 25 ýyl soň Rim imperatory Konstantin hökümet hasabyna Mukaddes Kitabyň 50 nusgasyny ýasamaklygy buýurdy. Fransuz filosofy Wolter, şübheçi, öz ölüminden 100 ýyl içinde Mukaddes Kitabyň ýer ýüzünden ýok boljakdygy bilen öwündi. Ol 1728-nji ýylda aradan çykdy. Onuň ölüminden elli ýyl soň, Ženewa Mukaddes Kitap Jemgyýeti onuň öňki öýüne göçdi we onuň çap ediş maşynlaryny Mukaddes Kitaplary çap etmek üçin ulandy ( Subutnama Mukaddes Kitap, Reý Komfort, Living Waters, 2001).
